Overzicht

Jona Lendering

636 Artikelen
15 Waanlinks
322 Reacties
Studeerde geschiedenis en vertelt er graag over. Scepticus, recensent, fietser, webmaster (LiviusOrg), Don Quichot, blogger (Mainzer Beobachter) en beheerder van GrondslagenNet. Reist regelmatig in het Midden-Oosten, schreef een paar boeken, gruwt van de zelfmoord van de geesteswetenschappen en droomt van een eigen huis in Downtown Beiroet.

Closing Time | Ric Ocasek

, door

Ric Ocasek was de zanger van de Amerikaanse new wave-band The Cars. En zoals het gaat: na een paar jaar begon hij voor zichzelf, met een solo-LP waarop hij wat experimenteler kon zijn dan in het oude teamverband. Hij had een bescheiden hitje met “Something to Grab For”.

Het was 1983, video-clipjes werden geacht verhaaltjes te vertellen en als je het budget niet had van een Michael Jackson (die met “Thriller” een standaard zette), moest je het anders aanpakken. Bijvoorbeeld met een onverwacht einde.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Closing Time | Sint-Nicolaas

, door

Het zal u vermoedelijk niet zijn ontgaan dat morgen de sterfdag is van Sint-Nicolaas, een heel heilige maar overigens wat obscure bisschop uit Myra in het zuidwesten van Turkije. Hij geldt als de beschermheilige van

kinderen, zeelieden (in een duobaan met de Moeder Gods), vissers, kuipers, slagers, pasgetrouwde stellen, studenten (in een duobaan met Thomas van Aquino), kooplieden, bankiers en dieven (maar dat is hetzelfde), prostituées, officieren, hoteliers, gevangenen, ongehuwde vrouwen met een partnerwens, Amsterdam en de Amsterdammers, Rusland en de Russen, Griekenland, de Grieken en de Griekse marine, alle steden en dorpen in de wereld die ‘St. Niklaas’ heten, of iets wat daarop lijkt, iedereen met een naam die is afgeleid van ‘Nikolaas’ en meer in het bijzonder van de gehele mensheid.

De theologische discussies waarin hij een rol zou hebben gespeeld, zijn vergeten en inmiddels irrelevant. Niettemin heeft het feest nog enige waarde. De Nieuwe Catechismus van Sint-Nicolaas die ooit op Sargasso stond, legt het uit:

Sinterklaas is in de eerste plaats een feest voor volwassenen, bedoeld om hen te leren dat het goed is te geven aan hen die daarvoor niets terug kunnen doen. Daarom geeft het Sinterklaasfeest speciale aandacht aan kinderen.

Hierboven vindt u een hymne uit de oosterse kerken, waar Sint-Nicolaas iets van zijn middeleeuwse statuur heeft behouden.

Foto: copyright ok. Gecheckt 03-03-2022

De roe

, door

OPINIE - Voor wie het mocht zijn vergeten: W.F. Hermans was de belangrijkste Nederlandse schrijver uit de pakweg dertig jaar na de Tweede Wereldoorlog. Helaas heeft hij in zijn geboortestad Amsterdam nooit het respect gekregen dat hij verdiende. Omdat hij in de Apartheidjaren lezingen had verzorgd in Zuid-Afrika, verklaarde de gemeenteraad hem persona non grata. Ik meen me te herinneren dat er zelfs een voorstel heeft gelegen zijn boeken ook maar uit de openbare bibliotheken te halen.

Daar bleef het niet bij. Ik woon een paar blokken van de school waar Hermans ooit heeft leren lezen en schrijven en waar het “Manuscript in een kliniek gevonden” zich afspeelt. Die school is er nog altijd en om zout in de wonde te strooien heeft de gemeente die in haar oneindige sadisme vernoemd naar Annie M.G. Schmidt. Als Amsterdammer schaam ik me dood.

Dit is niet langer recht te zetten, al zou het de gemeenteraad sieren als ze een “motie van spijt” aanneemt en een mooie som stort in een fonds om standbeelden voor de schrijver op te richten in Parijs en Brussel. Ook dan blijft dit echter een vlek op het Amsterdamse blazoen en die zal niet meer weg te werken zijn. Dat moet je dan ook niet proberen. In Groningen, een stad waarmee Hermans ook geen al te beste relatie had, zijn ze bijvoorbeeld zo verstandig geweest nooit een straat naar hem te vernoemen.

Closing Time | Creme 21

, door

Het is vaker gedaan, een bekend deuntje op topsnelheid er doorheen raggen. Het resultaat is soms beter dan het origineel. Dat geldt althans voor Het Is Weer Voorbij Die Mooie Zomer van Gerard Cox. De Duitse versie van Rudi Carell evenaart het origineel in oubolligheid maar de opgefokte versie van Creme 21, ofschoon nog steeds geen goed nummer, was in 1996 wel een verbetering.

Overigens was Cox’ versie ook niet origineel: de melodie is van Steve Goodman.

https://www.youtube.com/watch?v=Owj8e1A7hsk

Closing Time | Despina Vandi

, door

ACHTERGROND - De Griekse zangeres Despina Vandi had in 2001 een dijk van een hit met Geia, wat zoiets wil zeggen als “hallo”. Men neme wat Arabische trommels en wat dance-ritmes en men voege een clipje toe uit de digitale trukendoos en klaar is uw zomerhit. Het is allemaal nogal doorzichtig maar daarom niet minder geschikt om op een druilerige novemberavond een goed humeur te krijgen.

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Snouck Hurgronje

, door

RECENSIE - Wie in Leiden over het Rapenburg naar het Academiegebouw wandelt, passeert op nummer 61 het huis waar Christiaan Snouck Hurgronje heeft gewoond. Afgezien van de in steen gebeitelde naam herinnert er weinig aan de geleerde, die leefde van 1857 tot 1936 en tot op de dag van vandaag ietwat omstreden is. Snouck was namelijk de islamoloog die de strategie ontwierp waarmee generaal Van Heutsz tussen 1898 en 1903 de bevolking van Atjeh onderwierp. Niet iedereen kan, om het zacht uit te drukken, waardering opbrengen voor de architect van een koloniale oorlog.

Er is echter meer. Snouck Hurgronje had zich in 1885, minimaal in naam, bekeerd tot de islam en had enige tijd in Mekka en gewoond en gestudeerd. Voor menig moslim gold hij als vertrouwenspersoon, ja als leraar. Tegelijk schreef hij rapporten voor de Nederlands-Indische autoriteiten, waarin hij doorgaf wat hem was verteld. Was het, zoals Snouck Hurgronjes biograaf Philip Dröge in zijn onlangs verschenen boek Pelgrim opmerkt, wel eerlijk van de Nederlandse geleerde om de mensen die hem bewonderden, zó te belazeren? Was hij niet in feite gewoon een spion?

Dröge beantwoordt de vraag door de rol van Snouck Hurgronje te contextualiseren. De Leidse wetenschapper staat in de traditie van de participerende observatie, zoals die eind negentiende eeuw populair was onder cultureel antropologen. Hierbij probeerde de onderzoeker als het ware één te worden met het onderzochte volk. Snouck Hurgronje

Closing Time | ABBA

, door

ACHTERGROND - ABBA, waarom ook niet? Naarmate hun carrière langer duurde, bleek het olijke viertal dat ooit het Eurovisie-songfestival had gewonnen, iets meer in huis te hebben dan makkelijke bubblegum-pop.

“The Visitors” gaat over de dissidenten in de Sovjet-Unie en is alleen te typeren als een aanklacht. U vindt de songtekst hier. Dat het onaangekondigde bezoek waarmee het liedje zo grimmig begint, rechtstreeks verwijst naar het begin van De Goelag Archipel van Solzjenitsyn, is in 1981 vermoedelijk niemand ontgaan.

Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Pastafari

, door

OPINIE - Gedoe bij de Technische Universiteit Delft. Geohydroloog Michael Afanasyev wil zijn proefschrift verdedigen in een piratenpak omdat dit zo hoort volgens zijn religie, de Kerk van het Vliegende Spaghettimonster. De Volkskrant legt het u in detail uit. Afanasyev meent dat als andere gelovigen zich mogen bedienen van de symbolen van hun religie, dat ook geldt voor pastafari’s als hij. De Volkskrant legt uit dat voor pastafari’s piraten

… goddelijke wezens zijn, waarbij ‘het opwarmen van de aarde, aardbevingen, orkanen en andere natuurrampen allemaal directe gevolgen zijn van het afnemende aantal piraten sinds 1800.’ Volgens de aanhangers is dat verhaal niet vreemder dan dat van een man die water in wijn veranderde of een god die de zee in tweeën spleet.

Los van de in Delft actuele vraag of religieuze symbolen gewenst zijn bij een promotieplechtigheid: de geciteerde vergelijking van twee verhalen is vreemd.

De crux is dat communicatie meer is dan alleen de eigenlijke boodschap. Als u begrijpt wat ik hier schrijf, is het omdat u en ik ons bedienen van een verzameling woorden en grammaticale regels die we “Nederlandse taal” plegen te noemen. Daarnaast delen we een culturele context. In het citaat hierboven behoefde niet te worden uitgelegd dat de verandering van water in wijn en de splijting van de zee staan vermeld in de Bijbel.

Waan van de dag

De e-mail van Jared Kushner

, door

Presidential son-in-law and senior adviser Jared Kushner has corresponded with other administration officials about White House matters through a private email account set up during the transition last December, part of a larger pattern of Trump administration aides using personal email accounts for government business.

Zo meldt de Amerikaanse nieuwssite Politico. Ik zou u beledigen als ik u uitlegde waarom dit grappig is.

https://www.youtube.com/watch?v=4x_z0Don2Os

Schlusszeit | Las Kanzlern

, door

Morgen zijn in Duitsland de verkiezingen en dat schreeuwt om een Schlusszeit over het Duitse politieke leven. Dus waarom niet de “Steuer Song” uit het satirische programma Die Gerd Show, waarin stem-imitator Elmar Brandt jarenlang de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder op de hak nam?

Schröder had de belastingen verhoogd. De “Ketchup Song” was een dijk van een hit geweest. Het team van Die Gerd Show hoefde de bal maar in te schieten. Er werden meer dan een miljoen singles verkocht en het liedje stond in Duitsland wekenlang op één.

Foto: copyright ok. Gecheckt 01-03-2022

Kunst op Zondag | Nineveh en Assyrië

, door

ACHTERGROND - Kort na de Arabische Lente begon het plunderen. Eerst in Egypte, daarna in Libië, met de opkomst van ISIS ook in Syrië en Irak. U hebt beelden gezien van de moedwillige verwoesting van het museum in Mosul. Misschien zou de schade minder groot zijn geweest als er geen helers waren geweest die Egyptische papyri, Libische sculptuur, Syrische sierraden of Iraakse kleitabletten hadden gekocht; misschien zou de schade minder groot zijn geweest als de wetenschappers zich zouden hebben gehouden aan hun eigen gedragscodes; vrijwel zeker zou de schade beperkt zijn gebleven als de autoriteiten de wet wat meer hadden gehandhaafd.

Helaas: de schade is er. Maar je kunt iets terug doen. Om te beginnen: het bewustzijn vergroten dat de westerse beschaving (wat dat ook moge zijn) niet begint in Griekenland en Rome, maar dat daaraan iets is voorafgegaan. Als de Amerikaanse soldaten die Bagdad in 2003 bevrijdden beter zouden hebben geweten dat het oosterse erfgoed werelderfgoed en dus ook Amerikaans erfgoed is, zou wellicht het museum aldaar niet zijn geplunderd. Om de vertrouwdheid met het Nabije Oosten iets te vergroten, hebben we op Sargasso Daan Nijssen gevraagd elke vrijdag een stukje te schrijven over het culturele erfgoed waarvan we zijn beroofd. En ik ben blij dat het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden vanaf 20 oktober een grote expositie over Nineveh aanbiedt – de stad die tegenwoordig Mosul heet en ooit hoofdstad was van het eerste oosterse wereldrijk, Assyrië.

Vorige Volgende