Alle drugs decriminaliseren?

Koffie op zijn Amsterdams (Foto: Flickr/lamazone)

Waarom zien politici toch zo vaak het licht nadat ze geen enkele politieke macht meer hebben? Hoogstwaarschijnlijk omdat ze dan geen rekening meer hoeven te houden met de belangen van derden. Zo ook Frits Bolkestein en Els Borst, beide oud-ministers en partijleiders, en daarmee indirect verantwoordelijk voor het Nederlandse drugsbeleid van nu. Zij pleiten, samen met enkele anderen, nu opeens voor het decriminaliseren maar wel reguleren van drugs. Alle drugs.

De argumenten lijken op eerste gezicht heel erg goed. Het strafbaar houden van drugsgebruik en -verkoop speelt criminaliteit juist in de hand, in plaats van deze te bestrijden. Het beste voorbeeld hiervan was de Amerikaanse Drooglegging, van begin vorige eeuw.

Drugsgerelateerde criminaliteit – het bestrijden en de gevolgen – kost meer dan 15 miljard per jaar, claimen de schrijvers, een bedrag dat ons aardig zou kunnen helpen in de huidige financiële crisis.

Ook blijkt dat er in Nederland niet meer softdrugs worden gebruikt dan in de ons omringende landen, waar deze drugs wel verboden zijn. Het grootste deel van de mensen gaat verantwoordelijk om met drugs. Internationale verdragen staan volgens de opstellers van de brief niet in de weg. We moeten het gedoogbeleid gewoon uitbreiden is de conclusie. Daarnaast kan de kwaliteit van de drugs beter gewaarborgd worden, wat voordelen voor de volksgezondheid meebrengt.

Als laatste argument om nu actie te ondernemen wordt het internationale klimaat genoemd. Internationaal wordt steeds meer ingezien dat vervolging averechts werkt. Zelfs in de VS wordt het drugsbeleid steeds liberaler.

Hoe goed deze argumenten ook allemaal lijken, er zijn wel wat mitsen en maren. Het decriminaliseren van alle drugs lijkt me bijvoorbeeld gevaarlijk. Ja, mensen hebben een eigen verantwoordelijkheid, maar ik vraag me af of het sowieso mogelijk is verantwoord om te gaan met een drug als heroïne. Waar houdt eigen verantwoordelijkheid op en begint de verantwoordelijkheid van de samenleving?

Onder het mom van een kostenbesparing willen de schrijvers softdrugs compleet uit de illegaliteit halen, waarbij ook de teelt van deze drugs vrij wordt. Dit zou coffeeshops compleet legaal maken, claimen ze. Tegelijkertijd wordt voorgesteld harddrugs te gaan gedogen, wat de status van coffeeshops – immers de meest waarschijnlijke distributriepunten – niet zal veranderen. Ze blijven semi-illegaal, en de impliciete aanname dat al de huidige drugscriminelen eerzame burgers worden is op zijn zachtst gezegd naïef. Door het uitbreiden van het gedoogbeleid zal de politie zich bezig moeten blijven houden met de opsporing van transport en productie van harddrugs, wat de kostenbesparingen verder beperkt.

Het mag dan zo zijn dat internationaal gezien het drugsklimaat liberaler wordt, maar het is de vraag hoe blij men zal zijn met een ongelimiteerd legale teelt in Nederland, of als we het idee even doortrekken, het compleet legaal maken van alle harddrugs (inclusief productie en transport).

Begrijp me goed, ik ben volledig voor het totaal vrijgeven van bijna alle soorten drugs, maar deel het optimisme van de opstellers van de brief betreffende de kostenbesparingen en de internationale bereidheid ons gedoogbeleid te gedogen niet.

  1. 1

    ik vraag me af of het sowieso mogelijk is verantwoord om te gaan met een drug als heroïne

    Dat kan idd niet, maar schrikt een aantal mensen nu ook niet af. Dat is geen reden om tegen regulering te zijn. Wat wel reden tegen regulering zou zijn, is je aanname, dat coffeeshops de distributiepunten zouden worden, want daar is imnsvho geen enkele reden voor te vinden. Ik zou eerder aan klinieken e.d. denken, die al de nodige ervaring met verslavingszorg hebben. Ik zou er bij de harddrugs iig voor willen pleiten om de productie en de verstrekking of verkoop in handen van de overheid te laten. En dan hebben de drugscriminelen weinig meer op die markt te zoeken. politie en justitie worden daardoor dan ook ontlast. Natuurlijk blijven criminelen criminelen, maar ze zullen zich bijvoorbeeld dan meer op de gewone en ‘geaccepteerde’ vermogensdelicten gaan richten.

    De internationale bereidheid zo een beleid te gedogen is een veel groter probleem, iig zo lang we daar steeds weer mensen aan de macht zien, die fel tegen iedere vorm van drugsgebruik zijn, omdat (een van) hun eigen kinderen verslaafd is (en die daarmee hun eigen falen in de opvoeding proberen te compenseren).

  2. 2

    @1: Je zal jezelf dus eerst als verslaafde moeten registreren om legaal drugs te kunnen krijgen? Dat lijkt me absurd.

    Daarnaast is het op dit moment totaal arbitrair wat harddrugs zijn en wat niet. XTC wordt bestempeld als een harddrug, maar dat is zuiver een juridische afweging, geen medische.

  3. 3

    @2: wanneer we naar een gecontroleerde verstrekking willen, is registratie een optie, en ik zie niet in, waarom dat absurd zou zijn. De verslaafden krijgen hun methadon nu ook al op die manier.

    Daarnaast hebben we de opiumlijst, die bepaald wat harddrugs zijn of niet. Of XTC altijd en eeuwig als harddrug geclassificeerd moet worden, weet ik niet. Gezien de grote gelijkenis met amfetamine ben ik geneigd te denken van wel, maar ik ben noch juridisch noch medisch onderlegd.

  4. 4

    @3: Is het wel eens in je opgekomen dat het meeste (hard)drugsgebruik recreatief is, en niets te maken heeft met een verslaving?

    XTC is ooit op de lijst gekomen na politieke druk. Als we de medische lijsten van meest verslavende drugs gaan bekijken wordt alcohol als gevaarlijker gezien.

  5. 5

    maar ik vraag me af of het sowieso mogelijk is verantwoord om te gaan met een drug als heroïne.

    Ik denk het wel. Heroïne wordt momenteel weinig gebruikt (uit de mode), maar cocaïne en alcohol heel veel. Niet alle gebruikers raken verslaafd. Toen opium nog de enige pijnstiller was, werd het ook veel meer gebruikt (tot aan kinderen met pijn aan toe). Ook toen bleef het binnen de perken.

    Dat neemt niet weg dat bij helemaal vrijgegeven het aantal verslaafden wel enorm zal gaan toenemen, zoals er nu ook enorm veel alcoholisten zijn.

    Ik weiger overigens te geloven dat Bolkestein het licht heeft gezien. Daarvoor heb ik te veel stupide ingezonden stukken van de man gelezen.

  6. 6

    @4: ook als je die drugs gewoon kunt kopen, blijft het gebruik recreatief. De meeste alcohol wordt ook recreatief gebruikt. Daar zit geen registratie aan vast, wat gezien het gevaar van het gebruik van alcohol misschien wel jammer is, en een reden om wellicht ook voor andere drugs geen enkele registratie te willen. Daar heb ik verder geen echt oordeel over.

    @5: met drugs als heroïne kun je niet verantwoord omgaan. De enige verantwoorde manier om daar mee om te gaan, is er van af te blijven. De meeste heroïne gebruikers zijn na de eerste keer al verslaafd geraakt. Zij dachten alleen, dat zij er wel van af zouden kunnen blijven na die eerste keer. Heroïnegebruikers kunnen ook vrijwel nooit meer af kicken. Een half jaar na geslaagd afkicken in een kliniek is minder dan 3% nog steeds clean. Na een jaar vrijwel niemand meer.

    Of het aantal verslaafden toe gaat nemen na vrijgave, valt trouwens ook erg te betwijfelen. Tijdens de drooglegging in de VS waren er meer alocholverslaafden dan daarvoor of daarna. Het belangrijkste is goede voorlichting (en daar horen opmerkingen, dat je verantwoord met heroïne om kunt gaan, niet bij).

  7. 8

    @7: dat zou een verkeerde indruk kunnen wekken. En ik ben er voor mezelf ook niet helemaal uit, hoor.

    Wellicht zou er nog meer onderscheid moeten komen, want drugs als heroïne zou ik niet graag bij de sigarenboer op de hoek te koop willen zien, maar lang niet iedere drug is zo gevaarlijk als heroïne, terwijl een van de gevaarlijkste drugs (alcohol) feitelijk gewoon vrij verkrijgbaar is.

    Tegelijk heb ik in mijn leven ook gezien, hoe mensen, die vaak / regelmatig wat minder gevaarlijke drugs als coke of speed gebruikten, sociaal gezien enorm veranderden door dat veelvuldige gebruik (ze werden m.n. veel egoïstischer).

    Al bij al blijft het een moeilijke zaak en het enige, dat we zeker weten, is, dat (alleen) repressief beleid zeker niet werkt.

  8. 9

    De discussie over het al of niet legaliseren is achterhaald. Er zijn gewoon geen goede argumenten meer voor repressie en criminalisering van drugsgebruik en handel. Ontmoedigingsbeleid zoals bij roken en drank is veel effectiever.

    De vraag is eerder hoe ga je het aanpakken. Kan Nederland dit alleen of moeten we dit internationaal aanpakken? Voor dat laatste is steeds meer ruimte, in ieder geval zolang er een Democraat in het Witte Huis zit. Mogelijk zit er na 2012 weer een ideologisch bevlogen president en dan zal het veel moeilijker zijn.

  9. 10

    Verbieden en door politie en douane uit de markt laten halen van drugs, drijft de prijs op en maakt/houdt het interessant voor de drugsbaronnen en hun voetvolk.
    Om omzet te blijven houden c.q. te vergroten is het voor hen van belang de mensheid tot meer gebruik aan te moedigen, desnoods door het in het begin gratis te verstrekken. (het commerciële principe v/h proefmonster).
    Het niet meer strafbaar stellen van drugs zal m.i. het gebruik doen afnemen.
    En…,
    ontmoediging werkt effectiever dan verbieden(zoals onder 9 door Michel al werd geschreven:
    @9 Michel
    Hoe aan te pakken, zal voorlopig nog wel een probleem zijn/blijven.
    Maar als we in Nederland zonder er echt officieel ruchtbaarheid aan te geven eens zouden beginnen de prioriteit van de opsporing drastisch te verlagen, zouden we al snel enig voordeel zien, t.w.:
    Sterke prijsdaling en daardoor minder drugsgerelateerde misdaad.
    Voor de goede orde:
    Ik zuip, rook, noch spuit ;-)

  10. 11

    Goed artikel. Ik ben erg verbaasd van zo’n betoog van een “conservatief” als Bolkestein.

    Iets breder gezien: kan gedrag uberhaupt als “misdaad” worden beschouwd en bestraft als er helemaal geen slachtoffers zijn van dat gedrag? Denk hierbij naast drugsgebruik en – handel ook aan zaken als (vrijwillige) prostitutie, chantage, etc.

  11. 12

    @11 Sayton, ja het is inderdaad wel grappig dat een “conservatief” daarmee komt. Maar je ziet dat wel meer bij “libertariers”. B.v. het Cato-institute heeft ook van dit soort standpunten. Zie b.v. Drug Decriminalization in Portugal. Het gaat hen om de individuele vrijheid en daarmee hebben ze volgens mij ook gelijk.

  12. 13

    Sayton, er zijn natuurlijk nu nog steeds wel slachtoffers van drugsgebruik door de daaraan verbonden criminaliteit. Maar juist daarom zou het goed zijn als er eens echt serieus wordt nagedacht over de mogelijkheden van gecontroleerde legalisering. Zodat de schade beperkt blijft tot het individu dat vrijwillig middelen inneemt. Een klassiek liberaal standpunt: je bent vrij om te doen en laten wat je wilt zo lang je anderen niet schaadt en zo lang dat niet het geval is heeft de overheid geen recht om in te grijpen (John Stuart Mill). Dus niet zo gek dat twee oude liberalen die geen last meer hebben van regeringsverantwoordelijkheid op dit standpunt gekomen zijn.

  13. 14

    @13:

    Dat is precies wat ik bedoelde (i.e. het klassiek-liberale standpunt): Bolkestein et al gebruiken pragmatische argumenten zoals kosten en veiligheid – wat op zich al prima is. Maar het zou werkelijk taboe-doorbrekend zijn als ze zouden onderkennen dat het consumeren van drugs en het handelen erin op zich geen schade aanricht aan derden en puur op die gronden nooit gecriminaliseerd zou mogen worden.