Martijn van Dam moet eens vooruit kijken

“De massa-immigratie kwam van rechts,” aldus Martijn van Dam in de Volkskrant. De kop doet het ergste vermoeden. Het begint al met het gebruik van het typische discours waarin een bepaald fenomeen wordt toegeschreven aan een van beide zijden van het politieke spectrum – inmiddels al een platgetreden pad, zo niet een doodlopende weg. Dat Van Dam een complex vraagstuk als de “massale” instroom van migranten met terugwerkende kracht aan de rechtse partijen toeschrijft, staat in dit geval echter vooral symbool voor de schrijnende ideeënarmoede bij de sociaaldemocraten.

De PVDA moet een nieuwe, sociaaldemocratische visie ontwikkelen, in tijden waarin hufterigheid, globalisering en terrorisme meer leven dan de traditionele klassenstrijd. Zo’n nieuwe visie moet bij uitstek gericht zijn op de toekomst. En dat heeft Van Dam overduidelijk niet begrepen. Problemen rondom immigratie en integratie simpelweg afdoen als “het is hun schuld, want hullie lieten het gebeuren in de jaren zestig en zeventig” getuigt van radeloosheid. Naast nutteloos, is een dergelijke beschuldiging ook moeilijk hard te maken. We hebben in Nederland nooit puur linkse of rechtse regeringen gehad, maar altijd coalities. Een van de kenmerken van de Nederlandse politiek is bovendien continuïteit; het is nog nooit voorgekomen dat een nieuw kabinet volledig uit nieuwe partijen bestaat ten opzichte van het vorige. Met andere woorden, in ieder kabinet zit een partij die ook in het voorgaande kabinet meeregeerde. Als je dan toch wilt wijzen, kun je dus veel beter de Christendemocraten van alles de schuld geven. Afgezien van de “jaren Paars” hebben zij sinds de invoering van het algemeen kiesrecht namelijk altijd in de regering gezeten.

Nee, in plaats van oude koeien uit de sloot te halen en simpelweg te verwijzen naar beleidsmaatregelen die in een hele andere tijd en een hele andere context zijn geformuleerd en uitgevoerd, kan Van Dam zich beter bezig gaan houden met het hier en nu. Of, beter gezegd, met het hier en straks. In turbulente tijden is niet alleen ons land, maar ook de PvdA zelf, meer gebaat bij oplossingen dan bij kinderachtige, op de onderbuik gerichte retoriek.

  1. 2

    Heeft de auteur wel verder gelezen dan de kop? Van Dam probeert eens een keer de succesvolle framing te bestrijden die stelt dat de “massa-immigratie” de schuld van links is, een stelling die ‘links’ jarenlang zonder protest over zich heen heeft laten komen. Prima initiatief.

  2. 3

    Het valt me wel op dat van Dam er nu juist niet bijzegt dat de PvdA altijd tegen de immigratie is geweest, wat het plan was van de stoute rechtsen.

    Voor de beeldvorming nu / achteraf zou dat wel logisch zijn geweest.

    Maar in werkelijkheid kreeg de PvdA automatisch profijt uit die extra groep die aan de onderkant binnenkwam. En ze zag dat het goed was.

    PvdA wilde het niet anders dan CDA en VVD.

  3. 5

    Martijn (blockquote doet hier nog steeds niets):

    Problemen rondom immigratie en integratie simpelweg afdoen als “het is hun schuld, want hullie lieten het gebeuren in de jaren zestig en zeventig” getuigt van radeloosheid. Naast nutteloos, is een dergelijke beschuldiging ook moeilijk hard te maken.

    De beschuldiging komt van PVV-achtigen die deze leugen steeds voor de voeten van “links” werpen. De reden dat “links” daar lange tijd niet op in is gegaan is dat het inderdaad een nogal nutteloos en radeloos verwijt is, te zielig voor woorden. Wiens “schuld” het is, daar moet het inderdaad helemaal niet over gaan. Maar dat rechtse fabeltje is na eindeloos herhalen wèl blijven hangen in de lege koppen van domme televaaglezers. Dus moest er uiteindelijk toch iemand iets van zeggen. Dat werd dus Martijn van Dam.

    En dan krijg je stukjes zoals het bovenstaande. Minpunten voor Sargasso, dat men hier ruimte voor vrijmaakt.

    Oh nee, op een weblog hoef je geen ruimte vrij te maken. Ruimte is er gewoon. Maar dan nog…

  4. 6

    CIO – Afl. zoveel.
    De I staat ook voor immi.

    Het land in een recessie en het onderwerp immigratie staat weer op de agenda. Wat zijn er toch veel gewoonteslaven.

  5. 8

    “[De PvdA is] meer gebaat bij oplossingen dan bij kinderachtige, op de onderbuik gerichte retoriek”

    Het artikel zal niet iedereen, maar veel mensen een nieuw inzicht geven, namelijk dat immigratie geen ‘linkse politiek is’. En als er al iets ‘links’ is, dan is het de aandacht voor integratie, aldus Van Dam. Voor velen nieuwe inzichten en zeker een interessante bijdrage aan een debat waarbij Wilders de ‘MASSAIMMIGRATIE’ steevast in de linkse schoenen schuift.

    Van Dam +1

  6. 9

    Snap wel waar Martijn heen wil [de auteur in dit geval], en het is inderdaad belangrijk om een verhaal te regelen met visie, maar met hardnekkige misverstanden moet je ook afrekenen.

  7. 10

    Links heeft een grote verzorgingsstaat gemaakt, waardoor immigratie de gemeenschap geld kost. De confessionelen hebben gezinshereniging zo ver uitgebreid, dat van een goede selectie bij immigratie geen sprake meer was. De liberalen hebben een soort wegwerpimmigratie gestimuleerd, waarbij de winsten voor de kapitaalkrachtige bedrijven zijn door lagere lonen en waarbij de verliezen voor het collectief zijn, als de laagwaardige arbeid door innovatie overbodig wordt. Links, rechts en confessioneel hebben allemaal schuld aan de negatieve aspecten van immigratie gehad. De PVV (maar ook de VVD en het CDA) zijn na Fortuyn vooral op de kwantiteit van immigratie gaan focussen. Laten we het zo moeilijk mogelijk maken, is hun gedachte.

    Martijn van Dam had moeten uitleggen dat het niet om kwantiteit, maar om de kwaliteit van immigratie gaat. Vooral met de kwaliteit van de niet-westerse immigratie is het slecht gesteld. Dit komt natuurlijk ook doordat daar veel asielzoekers bijzitten, maar toch. Martijn van Dam had een plan van aanpak moeten presenteren hoe de kwaliteit van immigratie, en dan vooral de niet-westerse, verbetert kan worden qua deugdelijkheid, overheidsonafhankelijkheid en inpasbaarheid in de vacatures die open staan.

    De niet-westerse immigratie die niet via asielverzoeken binnenkomt, zal eigenlijk een betere deugdelijkheid, overheidsafhankelijkheid en inpasbaarheid in de arbeidsmarkt moeten hebben dan de hier aanwezige Nederlanders, om zo de lagere kwaliteit van de asielzoekers te compenseren.

    Kijk, dat zou in het belang van de achterban van de PvdA zijn, als Martijn van Dam daarvoor zou pleiten.

  8. 11

    Eigenlijk is’t heel eenvoudig: ‘De massa-immigratie’ ís helemaal geen probleem en in die hoedanigheid dus niet de ‘schuld van rechts’ noch van ‘links’. Àls massa-immigratie al een probleem is, is dat alleen maar omdat sommigen het als zodanig bestempelen.

  9. 12

    En dus houdt deze martijn de mythe in stand dat ‘links’ de oorzaak is van de immigratie van ‘al die kutmoslims die niet willen integreruhh’. Dat-ie lekker in de stront zakt met z’n rechtspolitiek-correcte geleuter.

  10. 14

    Hier moet ik toch even een lans breken voor Martijn (de poster, niet Martijn van Dam).

    Het beeld dat velen hebben van de PvdA als de “Partij van de Allochtonen” kan je niet met deze historische argumenten weerleggen. Het is de gebruikelijke stuip waarin menig PvdA politicus lijkt te schieten: “we gaan het de burger nog een keer uitleggen”.

    Ten eerste vindt de gemiddelde kiezer het niet zo boeiend wat er veertig a vijftig jaar geleden aan beleid is afgesproken. Helaas maar waar. En daarnaast is “links” (of de PvdA) misschien niet persoonlijk verantwoordelijk voor het multiculturele drama (hoewel het naar mijn mening helemaal geen drama is, maar dat terzijde) maar stond het in de jaren ’90 en begin jaren ’00 wel vooraan om elke kritiek op immigratie of multiculturalisme te vergelijken met fascisme. Een of andere CHU-minister die in 1966 Nederlandse bedrijven toestemming geeft om te werven in Marokko is allang vergeten; Thom de Graaf die Fortuijn met Mussolini vergelijkt blijft nog even bij.

    Punt is een beetje: de PvdA mag het vervelend vinden dat mensen hun stemgedrag grotendeels baseren op beelden, emotie en zelf-identificatie (ipv historische feiten), maar daarover klagen als politicus is verspilde energie. Het is alsof je verliest met poker en gaat klagen over de spelregels.

  11. 16

    Het is vooral een grote jij-bak voor de beeldvorming, wat Martijn van Dam zegt. (en ja dat doen de anderen ook, weet ik). Dat lost niks op.

    Martijn van Dam heeft weliswaar gelijk dat immigratie als lage lonen beleid een VVD-ding is, maar de verzorgingsstaat waar de laagopgeleide immigranten klakkeloos in te recht komen na gedane arbeid is toch echt een PvdA-ding. En over dat laatste hoor je Martijn van Dam dan weer niet. Dat de collectieve kosten van inburgeringscursussen torenhoog zijn voor de gemeenschap en er eigenlijk heel suffe en zinloze dingen geleerd worden, daar hoor je Martijn van Dam ook niet over.

    En zo gaat het circus maar door.

  12. 23

    “En daarnaast is “links” (of de PvdA) misschien niet persoonlijk verantwoordelijk voor het multiculturele drama (hoewel het naar mijn mening helemaal geen drama is, maar dat terzijde) maar stond het in de jaren ’90 en begin jaren ’00 wel vooraan om elke kritiek op immigratie of multiculturalisme te vergelijken met fascisme.”

    En hier gaat ’t nou net om. Anno 2011 is er nog weinig veranderd, maar is er wat gas bijgegeven in de heilige strijd tegen Wilders.

    Op dit moment maken alle partijen zich schuldig aan navelstaren analoog aan het gescheld en geschreeuw van de pvv. Om doodmoe van te worden.

    Waar zijn de plannen voor de lange termijn? Hoe willen we omgaan met de derde wereld, de overgebleven natuur, het opkomende Azie en wellicht onze voeding?

    Uiteindelijk mis ik vooral sturing. Ik zit zelf in generatie X, maar het lijkt wel alsof de huidige kliek in de macht een verjongingskuur heeft gedaan.

  13. 24

    “Om doodmoe van te worden”

    Zeg dat wel.
    Dit is een nogal doorzichtige poging om Wilders met zijn eigen middelen te bestrijden en dat gaat dus faliekant fout. Het is zinvol noch constructief en, bovendien, je wint het toch niet van Wilders. Hij is oppermachtig alleenheerser op de onderdelen “Jijbakken”, “Beledigen”, “Drogredeneren”, “Beschuldigen”, “Verdraaiien”, en “Versimpelen” op het het NK TaalTienkamp. Daar kan zelfs geen doping tegenop.

    De PvdA moet bij zichzelf blijven; een eigen verhaal vertellen; alternatieven bieden. De horrorverhalen over immigratie en integratie mogen best wel wat genuanceerd worden. Niet dat er geen problemen zijn, maar ze worden vaak veel te algemeen (en generaliserend) voorgesteld. Dat verdient een tegengeluid. En daarnaast heeft het veel meer zin om oplossingen te verzinnen in plaats van de verantwoordelijkheid simpelweg bij “rechts” te leggen en het daar maar bij te laten, omdat “rechts” het zogenaamd allemaal veroorzaakt heeft.

    Maar goed, zoals je inderdaad al aangeeft, er lijkt geen sprake te zijn van een eigen verhaal of van plannen voor de lange termijn. En dat stemt mij niet vrolijk. Ik zou graag een centrum-links kabinet zien, maar zonder sterke PvdA gaat dat nooit lukken, helaas.
    Bovenstaande stukje komt dus vooral voort uit mijn frustratie…

  14. 26

    Precies. Beledigingen dienen aan mijn adres gericht te zijn.
    Maar wel toevallig dat ik een jaar als ambtenaar gewerkt heb, aan het promoveren ben en stukjes schrijf. Wat dat betreft kan Gronks kwalificatie net zo goed voor mij opgaan :)

  15. 27

    Niet exclusief een links dingetje. Ook VVD en CDA en PVV geven bakken met geld uit aan inburgeringscursussen, terwijl het gewoon de eigen verantwoordelijkheid moet zijn.

  16. 28

    “De PVDA moet een nieuwe, sociaaldemocratische visie ontwikkelen, in tijden waarin hufterigheid, globalisering en terrorisme meer leven dan de traditionele klassenstrijd.” Hier ben ik, met het oog op Occupy Wall Street, het niet zo erg eens mee. Daarnaast is er nog altijd een goed argument te maken dat hufterigheid, globalisering en terrorisme voortkomen uit de klassenstrijd, daar ze in alle gevallen te doen hebben met een grote ongelijkheid tussen inkomens. Mijn persoonlijke analyse is juist dat de PvdA zich sinds de jaren ’70 meer bezig heeft gehouden met de problemen elders in de wereld, dan met de problemen van de werkende klasse in Nederland. Als een PvdA politicus als Plasterk voor het idee van een ‘sociaal’ leenstelsel in het onderwijs is, waarbij het waarschijnlijk is dat intelligente kinderen uit arme gezinnen niet door zullen studeren, dan heb je als partij geen idee meer van je oorspronkelijke idealen.

    Sowieso moet iedereen eens ophouden met die onzin over immigratie, om Bill Clinton te citeren: “It’s the economy, stupid!”

  17. 29

    “De massa-immigratie kwam van rechts” getuigd van hypocrisie, omdat, datgene wat hijzelf en wij allemaal verafschuwen aan “rechts”, namelijk generalisatie en subjectieve probleemstelling, hij (en ik ook) nu zelf ook doet. Gaan we daadwerkelijk de kinderlijke israel-palestina retoriek toepassen op al onze problemen?

    Niet alleen een beter milieu begint bij jezelf, Martijn. Ook een betere politiek. Ik verwacht meer van iemand die aan de TUE is afgestudeerd.

    Begin je eerst maar eens af te vragen of de massa-immigratie de oorzaak is van de problemen hier in Nederland, voordat je er een uitspraak over doet. Want, volgens mij is het allemaal de schuld van de banken, de managers, de grieken, de italianen, de spanjaarden, de moslims, de joden en vooral de Limburgers.

  18. 30

    “Daarnaast is er nog altijd een goed argument te maken dat hufterigheid, globalisering en terrorisme voortkomen uit de klassenstrijd, daar ze in alle gevallen te doen hebben met een grote ongelijkheid tussen inkomens.”

    Dat argument is mijns inziens inderdaad steekhoudend. Tony Judt heeft daar ook een aantal hele interessante dingen over geschreven. Vooral zijn boek/pamflet “Ill fares the land” zou verplichte kost voor PvdA-ers moeten zijn. Volgens Judt is inkomensongelijkheid een van de belangrijkste (zo niet de belangrijkste) oorzaken van sociale problemen van allerlei aard. Het tegengaan van die ongelijkheid was traditioneel hét speerpunt van sociaaldemocraten en dat zou het, inderdaad ook in de huidige context, weer moeten worden. Het is de basis van het “nieuwe”, eigen verhaal.

  19. 31

    Mijn persoonlijke analyse is juist dat de PvdA zich sinds de jaren ’70 meer bezig heeft gehouden met de problemen elders in de wereld, dan met de problemen van de werkende klasse in Nederland.

    Nou, ik denk dat het credo van de PvdA na de polarisatie van de jaren ’70 werd “leuke dingen voor linkse mensen”: zoals jongeren, kunstenaars, (lagere) ambtenaren, onderwijzers, werknemers in de zorg en wetenschappers. Ik denk dat het electoraal technisch een begrijpbare koersverandering was: met een krimpende arbeidersklasse en afkalvende vakbeweging was de PvdA van Joop Den Uyl waarschijnlijk geeindigd als het CDA in de jaren ’90.

    Het gevolg daarvan op de langere termijn is dat de partij zelf gevuld is geraakt met mensen die niks (meer) met de arbeidersklasse hebben. De huidige generatie PvdA’ers zijn (naar mijn mening) erg gericht op politiek scoren. “Yes we Cohen” is geen inhoudelijke politiek noch populistische politiek: het is marketing. Net zoals het avontuurtje van Samson in Slotervaart of dit verhaal van Martijn van Dam.

  20. 32

    @Furby
    In Nederland: It’s the verzorgingsstaat, stupid.
    @Dekker
    Als je inkomensongelijkheid wilt bestrijden, dan moet je in ieder geval geen laagwaardige immigratie toestaan, want dat maakt de armen armer (3%) en de rijken rijker (3,15%). Dat had de SP in 1983 al door.

  21. 33

    Je draait oorzaak en gevolg om. Er is geen laagwaardig arbeid gekomen door de influx van laagwaardige arbeiders. De arbeiders zijn op het arbeid afgekomen. Verder denk ik dat je de impact van de immigranten op de inkomensongelijkheid schromelijk overschat. Dat heeft meer te maken met bestuurders die 10% erop vooruitgingen terwijl de rest op de nullijn bleven.

  22. 34

    Als er geen laagwaardige arbeiders waren gekomen, dan was er eerder innovatie in de bedrijfsmatige productieprocessen gekomen die laagwaardige arbeid overbodig maakt. Laagwaardige immigratie zorgt voor een vertraging van innovatie, wat duur wordt zodra die innovatie alsnog plaatsvindt. Want dan komen die laagwaardige immigranten in een uitkering te recht om er nooit meer uit te komen.

    Uit een ruwe berekening van Harry van Dalen uit 2001 volgt:

    “Als we een
    arbeidsinkomensquote van 0,7 aanhouden die min of meer overeenkomt met
    de historische ontwikkeling in Nederland, een vraagelasticiteit van –0,5, en
    als we bedenken dat in 1998 het aantal allochtonen als percentage van de
    totale beroepsbevolking 9,4 procent (bron: CBS Statline) bedroeg dan kan
    men uitrekenen dat de immigratiewinst 0,15 procent van het nationaal
    inkomen (ofwel het bruto binnenlands product, BBP) bedraagt. Als we
    bedenken dat het BBP in 1998 354,2 miljard euro bedroeg dan betekent
    immigratie een welvaartswinst van 826 euro per immigrant. Kortom, van
    immigranten wordt Nederland per saldo zeker niet armer maar ook niet
    (ontzettend) rijk.

    Achter de immigratiewinst gaat echter een enorme herverdeling van
    inkomens schuil, aangezien kapitaal ten opzichte van arbeid relatief
    schaarser wordt en daar ook voor wordt beloond. Autochtone arbeiders verliezen door de immigratie 2,99 procent van het BBP terwijl kapitaal-bezitters er 3,14 procent van het BBP in inkomen op vooruit gaan.”

    http://www.nidi.knaw.nl/Content/NIDI/output/b&g/2001/bg-30-03-vandalen.pdf

  23. 35

    Vandaag Poolse werklui in mijn appartement, ingeschakeld door mijn huisbaas om het lekkende dak te repareren, en ik moet zeggen: je lijkt gelijk te hebben tipo. Als in: ze leveren relatief slecht werk, werken met laagwaardige materialen, zijn moeilijk aanspreekbaar en houden zich aan geen enkele arbo-wet. De grootste winnaar is mijn huisbaas.

    Niks tegen Polen overigens: verreweg de meeste die ik ken zijn (erg) hardwerkend en vriendelijk.