Politiek Kwartier | JSF-logica

COLUMN - Waarin Klokwerk zich met terugwerkende kracht verwondert over de JSF-discussie.

Deze week zou het JSF-week worden. Met als ondertitel de definitieve ondergang van de PvdA. Maar die kwam er niet. En door het theater van de Algemene Beschouwingen lijkt iedereen alweer vergeten dat Samsom vorige week nog door het oog van de naald kroop.

Maar de rust die Samsom voor zijn partij creëerde is tijdelijk. Het is stilte voor de storm. Over een maand laait de hele discussie vrolijk weer op.

Een volledig bizarre discussie wat mij betreft, waarin de argumenten steeds slechter te volgen zijn.

Wat mij nog het meest bevreemdt, is dat in die hele JSF-discussie nauwelijks werd verwezen naar de inpasbaarheid van onze luchtmacht in die van de militaire bondgenoten. Want laten we eerlijk zijn: Nederland is militair gezien alles behalve autonoom. De reden dat we wat voorstellen in het buitenland is dat we deel uitmaken van grotere bondgenootschappen.

Daarin zitten we overigens bepaald niet slecht. De NAVO is het grootste militaire bondgenootschap ter wereld. De Europese Unie is qua wapentuig de tweede grote politieke macht. Zelfs als Groot-Brittannië niet meedoet, hebben we als EU naar het schijnt een groter leger en meer materiaal dan Rusland en China.

Het probleem met de EU is echter dat ieder land nog steeds doet alsof het volledig autonoom is. Ook Nederland. Een uitgangspunt van het JSF-project is dat onze troepen niet van andere landen afhankelijk mogen zijn voor luchtsteun. Het Srebrenica-trauma, weet u wel. Maar in plaats van eens een boom op te zetten over de zeggenschapsstructuur bij dat soort gezamenlijke missies lopen we nu te debatteren over de aanschaf van een vliegmachine alsof we totaal onafhankelijk zouden zijn van de wereld om ons heen.

Wat me aan de discussie vorige week bijna net zo verbaasde was de redenering van Samsom dat de PvdA-leden gerust kunnen zijn over de aanschaf van het toestel, omdat voor het totale defensiebudget toch niet uitmaakt.

Zelf ben ik ook niet altijd overtuigd van het nut van meedoen aan militaire interventies. Ik durf de stelling wel aan dat de meeste interventies waarin we de afgelopen jaren hebben geparticipeerd als hulp aan het buitenland veel kostbaarder en minder effectief waren dan de altijd zo gehekelde ontwikkelingshulp.

Desondanks ben ik niet mordicus tegen iedere interventie. Zeker wanneer de ambitie van even een democratietje stichten is bijgesteld naar de wens om al teveel wapengeweld te temperen, bijvoorbeeld middels het instellen van een no fly zone, kan een interventie vele mensenlevens redden. Natuurlijk, een algemeen wapenembargo voor regeringen die de mensenrechten niet respecteren zou effectiever zijn, maar daarvoor hebben die lui nu eenmaal een iets te aantrekkelijke portemonnee – en daarom blijft ingrijpen helaas een optie die nu eenmaal af en toe nodig is.

En verder is er natuurlijk een plicht ten opzichte van de bondgenoten die ons beschermen. Ook dat kan ik volgen.

Maar daarvoor hebben we dan dacht ik toch wel goede vliegtuigen nodig, en geen overgesubsidieerd en veel te duur toestel dat op alle fronten net tekort blijkt te schieten. En zelfs als je die mening niet zou delen, dan nog ontgaat het mij volkomen waarom het een argument zou zijn om het weinige geld dat er nog is willens en wetens in een vliegende Fyra te gaan steken.

Enfin, het wordt nog spannend in november…

  1. 1

    Bij Srebrenica speelde niet de rol van de EU, noch van de NAVO, doch van de VN.
    Inderdaad zijn “de argumenten steeds slechter te volgen”.

  2. 2

    Helemaal waar, maar wanneer toen een EU macht zou zijn ingezet hoefde er in ieder geval niet tussen Den Haag en Parijs vergaderd te worden over de inzet van Franse luchtsteun voor Nederlandse troepen. En ook in de situatie waarin deelgenomen wordt aan een missie van de VN is de aanname dat we een oorlog of maar een deel ervan helemaal alleen zouden kunnen voeren natuurlijk nogal naast de werkelijkheid.

  3. 3

    Het belangerijkste argument in deze discussie blijft wederom onderbelicht en dat is als je besluit tot militaire inzet dan moet die inzet de middelen hebben om tot in het hoogste geweldsspectrum te (kunnen) opereren omdat je er vanuit moet gaan dat niet wij de geweldsescalatie bepalen maar de ‘vijand’.

    En van uit dat perspectief en icm de overige eisen blijven er maar heel weinig kandidaten over om de F16 op te volgen, alleen de JSF en de Eurofighter, beide zijn ong. even duur, dus er is niet eens een echte vrije keuze.
    Een keuze voor een goedkoper toestel is dan gelijk ook een keuze om niet meer mee te doen aan eender welke missie dan ook.

  4. 4

    Ik vind het woord ‘missie’ altijd wat wonderlijk, de Roomsche kerk gebruikt dat ook maar in dit kader is het toch gewoon legitiem moorden. Bij de kerk is het slimmere onderdrukking dat dan weer wel.

  5. 13

    @11: Nou ja, ’t is allemaal te duur natuurlijk, maar als ik een auto koop kijk ik toch met name eerst naar het verbruik en de onderhoudskosten, want vooral in dat opzicht kom je meestal voor onaangename verrassingen te staan.

    En vooral bij wapens geldt: hoe simpeler hoe beter, want de wet van murphy telt onder oorlogsomstandigheden dubbel,

    nietwaar Bolke?

  6. 14

    @3: “omdat je er vanuit moet gaan dat niet wij de geweldsescalatie bepalen maar de ‘vijand’.

    a) Dat is natuurlijk flauwwekul, want de Talibaan hebben niet eens vliegtuigen, dus wat moeten die F-16’s dan daar,

    behalve grondtroepen ondersteunen die liever niet het gevecht van man tot man tegen “de laffe vijand” aangaan.

    “Een keuze voor een goedkoper toestel is dan gelijk ook een keuze om niet meer mee te doen aan eender welke missie dan ook.”

    b) Dat is dus ook onzin, zie a) De keuze is duidelijk gerelateerd aan het doel en als de verwachting niet is dat het zal gaan om een oorlog op grote schaal, maar om deelname aan zogenaamde “vredesmissies” (ik krijg het eufemisme amper door de strot), dan verdient een eenvoudig toestel, dat specifiek gebouwd is ter ondersteuning van grondtroepen en het ontwijken van de (plaatselijke) luchtverdediging, natuurlijk verre de voorkeur.

  7. 15

    @14: ”Dat is natuurlijk flauwwekul, want de Talibaan hebben niet eens vliegtuigen, dus wat moeten die F-16′s dan daar”

    De wereld bestaat uit MEER dan alleen de taliban, neem nou bijv de Kosovo oorlog, Servie beschikte wel degelijk over moderne toestellen en had er ook voor kunnen te escaleren ipv niks te doen.

    Normaals in een conflict bepaald de tegenstander het gewelds niveau en dat we nu toe vallig met afghanistan bezig zijn wil dat niet zeggen dat dat volgend jaar ook nog steeds zo is.

    ”dan verdient een eenvoudig toestel, dat specifiek gebouwd is ter ondersteuning van grondtroepen en het ontwijken van de (plaatselijke) luchtverdediging, natuurlijk verre de voorkeur.”

    Zo simpel als jij denkt werkt het echt niet hoor, om luchtsteun te kunnen geven zal je eerst lucht overwicht moeten hebben en die kan je niet bereiken met een simpel toestel, ik ben een fan van de A10 als luchtondersteuning maar als je geen luchtoverwicht hebt dan is dat ding compleet kansloos tegen vijandelijke jagers.

    ”De keuze is duidelijk gerelateerd aan het doel en als de verwachting niet is dat het zal gaan om een oorlog op grote schaal

    En dit is zo naïeve aanname dat ik daar niet eens serieus op ga antwoorden.

  8. 17

    Het zou toch duidelijk moeten zijn dat, vooral als gevolg van de oorlogen in Iraq en Afghanistan, de burger absoluut geen zin meer heeft om geld uit te geven om materiaal te kopen dat zulke idiote (om niet te zeggen misdadige) acties überhaupt mogelijk maakt?

    Als het niet aanschaffen van zo’n ding betekent dat we niet meer in het hoogste geweldsspectrum kunnen meedoen, dan heeft de burger bereikt wat hij wilde bereiken.

    Dat willen we namelijk ook niet.

  9. 18

    @15: “Normaals in een conflict bepaald de tegenstander het gewelds niveau”

    Nee, het geweldsnivo wordt bepaald door de gekken die ten koste van alles willen winnen. Die winst wordt echter nooit uitgerekend in aantallen mensenlevens, dus “ten koste van alles” mag je in dit geval letterlijk opvatten.

    De leugen is dat “de tegenstander” niet maalt om mensenlevens. In werkelijkheid blijkt steeds opnieuw dat “wij” niet malen om mensenlevens, zolang het maar “de anderen” zijn.

    Van 10km hoogte bombarderen, drones inzetten, ach ja, er valt wel eens wat “colleteral damage”.

    Geen laffere militairen dan westerse militairen.