Geen bal op tv | Zeker zijn met de PvdA

COLUMN - De Partij van de Arbeid heeft een nieuw spotje. Het spotje werd gelanceerd bij De Wereld Draait Door waar Lodwijk Asscher te gast was, samen met Marc Oosterhout van reclamebureau N=5. Het nieuwe spotje was niet de aanleiding voor dit gesprek. De redactie van DWDD wilde Asscher en Oosterhout al heel lang in de studio hebben. Hun interesse was gewekt toen De Volkskrant in januari schreef over deze samenwerking tussen politiek en reclame. Met name de PvdA hield de boot af. Daar weten ze ook wel: Asscher komt al zelden oprecht over, dat hij een reclamestrateeg heeft ingeschakeld om zijn boodschap te verpakken, zal niet meehelpen dit imago van zich af te schudden.

Waarom Lodewijk Asscher nu dan toch op de uitnodiging van DWDD was ingegaan, laat zich raden. Iets met naderende verkiezingen. En de lancering van een nieuw spotje. En wellicht dachten ze ook: waarom zouden we ons moeten schamen? Marc Oosterhout heeft ons geholpen om onze essentie te vinden en die zo aansprekend mogelijk te verpakken. Maar die essentie, die is van ons. 

In reclame maak je beloftes. En die beloftes verpak je ze aantrekkelijk mogelijk. Vervolgens moet je die belofte min of meer waarmaken. Het is mogelijk om met een aantrekkelijke verpakking stront te verkopen, maar hoe lang het een succes blijft is dan nog de vraag. Misschien als je er genoeg suiker in doet. Of heroïne. Dit is natuurlijk niet de eerste keer dat een politieke partij de hulp inroept van een reclamebureau. Het beroemdste voorbeeld is toen de Tories in 1978 het toen nog vrij onbekende Saatchi & Saatchi inschakelden om Margeret Thatcher te verkopen. En de PvdA zelf heeft het ook al eerder gedaan: toen Wouter Bos fractieleider was, werkten ze nauw samen met reclamebureau Selmore waar Bos’ studiegenoot Otto van der Harts aan het roer stond. Zij bedachten onder andere dat Wouter Bos altijd omringd moest zijn door heel veel andere mensen, om te benadrukken dat Wouter Bos sterk én sociaal was.

De campagne van Asscher en Oosterhout draait om de woorden ‘zeker zijn’. Zeker zijn van een zorgeloze oude dag. Zeker zijn van goed onderwijs voor je kinderen. Zeker zijn van gelijke kansen op de arbeidsmarkt. Zeker zijn van alles wat onze verzorgingsstaat te bieden heeft. Zoals het artikel van de Volkskrant al opmerkte en zoals Matthijs van Nieuwkerk nu ook weer aanstipte, kun je die woorden de laatste maanden te pas en te onpas horen uit prominente PvdA’ers. Het grote gevaar is dat potentiële kiezers zoals ik, elke keer dat ik iemand ‘zeker zijn’ hoor zeggen, besef dat ik een reclamepraatje hoor in plaats van een oprechte politieke boodschap. Reclame is de kracht van de herhaling, zeggen ze wel eens. Maar dat kan zich ook tegen je keren, zeker in een tijdperk waarin men zoekt naar oprechtheid.

Een ander groot gevaar is dat mensen juist het tegenovergesteld zullen horen, omdat je nu eenmaal niet zo goed bent in het nakomen van je beloftes. In de nieuwe spot van de PvdA zien we een baby in de buik van haar moeder. Ze zegt dat ze niet weet wie ze is, hoe ze zal heten en waar ze ter wereld zal komen. ‘Die wieg kan overal staan’, zegt ze. Gevolgd door: ‘hier maakt het allemaal niet uit natuurlijk’. Wat er precies met ‘hier’ bedoeld wordt is onduidelijk. En wat er precies allemaal niet uitmaakt, blijft ook in nevelen gehuld. En al helemaal waarom dat zo ‘natuurlijk’ is. Vervolgens gebeurt er iets. Dat zegt ze ook: ‘Wacht even… wat gebeurt hier? Gaat het beginnen? Whooo!’

Ze gaat geboren worden. En ze heeft er zin in. Totdat ze in het koude, kille Nederland terechtgekomen blijkt. Het felle licht in de ogen. Weg warmte, weg veiligheid, weg alles wat zo vertrouwd voelde en waar je zeker van kon zijn. Zodra je ter wereld bent gekomen, heb je meteen al je eerste trauma te pakken. Maar wat zegt de PvdA: ‘Zeker zijn… van een eerlijke toekomst’. Amehoela, PvdA. Je komt ongevraagd ter wereld. Met een stel genen die je niet hebt uitgekozen. Zoals jullie zelf in je spotje zeggen: je weet niet wat je te wachten staat. Je weet niet of je slim bent of dom, aardige ouders hebt of een stel verrotte klootzaken, je weet niet of je geld hebt of arm bent, je weet niet eens of je die geboorte wel gaat overleven. En de PvdA gaat dat allemaal gelijk trekken? Het enige waar je zeker van kan zijn, is dat niets zeker is. Of nee: het enige waar je zeker van kan zijn is dat de PvdA om de zoveel tijd haar principes overboord gooit en zich vervolgens afvraagt waarom niemand meer op ze wil stemmen, waarna ze een commissie in het leven roepen om te onderzoeken waar het fout ging.

  1. 1

    Die baby in dat spotje heeft zo’n typisch randstedelijke stem, beetje vreemd of d’r dan te te horen zeggen: hoe zou ik te komen heten, Naima of Fien? Slecht spotje.

  2. 2

    Of nee: het enige waar je zeker van kan zijn is dat de PvdA…

    Awel, toch één zekerheid. Of wacht, daar kunnen wel een paar partijen aan worden toegevoegd. Waarmee zekerheden zijn gepolitiseerd.

    Overigens, niet dat het allemaal 100% zeker is, maar wel je kansen vergroot: waar je wieg heeft gestaan. Voor CEO’s schijnt dat wat uit te maken. Fotografe en journaliste Lieve Blanquart heeft jaren geleden uitgezocht of het wat uitmaakt waar ter wereld je ter wereld komt (serie Birth Day).

  3. 3

    “In reclame maak je beloftes. En die beloftes verpak je ze aantrekkelijk mogelijk.” Politiek maakt ook beloftes, en ik heb nog nooit een politieke partij gezien die zijn eigen programma zo onaantrekkelijk mogelijk presenteert, reclame bureau of niet. Helaas of soms gelukkig maar leven wij in een coalitie land, waar nooit alle beloftes waargemaakt worden, soms loopt de economie ook niet helemaal als verwacht en is er doodgewoon geen geld om de beloftes waar te maken. van Wilders tot Klaver worden er bovendien beloftes gedaan die nooit en te nimmer uit zullen komen, maar die alleen zij om de achterban te paaien, beide lopen echter weg als er compromissen in een coalitie moeten worden worden gemaakt, dat is lekker makkelijk beloven.

    Waar het fout is gegaan bij de PvdA is simpel, zij een groot deel van hun programma wel waargemaakt veel meer dan coalitiegenoot VVD, maar dat uitermate slecht verkocht en uitgelegd. Zo heeft PvdA’er Dijsselbloem Nederland als 1 van de beste van Europa door de crisis geloodst en is er stevig genivelleerd, maar in plaats van dat uit te venten kreeg Dijsselbloem stank voor dank en werd Samson aan de kant gezet. Met zo’n extreem slecht PR beleid heb je wel een paar professionals nodig om weer een beetje bij te komen.

  4. 6

    Ik bedenk me ineens dat de geboorte in het spotje ongetwijfeld ook symbool moet staan voor de wedergeboorte van de PvdA. ‘Gaat het beginnen? Whooo!’ Er staat ons nog wat te wachten, mensen!

  5. 7

    Ergens in dat gesprek in DWDD zijn Marc Oosterhout: “Zekerheid is een emotie.” Als Asscher hem op dat moment op staande voet de laan uit had gestuurd had misschien nog wel ooit overwogen om op de PvdA te stemmen.

  6. 8

    Tja, de PvdA staat voor allemaal mooie ideeen. Maar ze hebben nog geen berouw getoond voor het ontmantelen van de GGZ en met name de jeugdzorg. Ik heb daar persoonlijk elke dag mee te maken. De PvdA, de enige zekerheid die ze te bieden hebben is dat ze je naaien waar je bij staat.

  7. 9

    @7: ja, dat is wel een beetje vreemd. Denk je aan zekerheid, denk je toch voor iets wat blijft, niet verandert, waar je van opaan kunt, niet iets modieus, zekerheid is de zon die altijd weer opkomt, de hardheid van de rots, de gluiperigheid van DENK. Maar los van dat, in de reclame wordt tegenwoordig alles als emotie verkocht, auto’s, eten, reizen, telefoontjes.

  8. 10

    @7: Maar zekerheid is een emotie. Een illusie zelfs en DUS een emotie. Want als we van een ding zeker kunnen zijn in deze wereld, is het verandering. Niets blijft hetzelfde en alleen de idee, dat alles stabiel is, is fout. Een aardverschuiving is een zekerheid, alleen het moment waarop en de exacte plek is dat niet. Maar we willen met zijn allen dat alles hetzelfde blijft. Ook op geologische schaal.

    En dat is onjuist. Niets blijft, niets is zeker.
    En daarom is zekerheid een emotie.

    Ik zie werkelijk niet waarom die opmerking van Oosterhout zo fout is.

    Wij gaan nog een overstroming meemaken.
    Dijken zijn schijnzekerheid.

  9. 11

    Als aan PvdA ligt, kunnen alle Nederlanders aan de werk krijgen die nog thuis zitten. Waarom halen ze Polen erbij? Bij UWV was al jarenlang de wet voorgeschreven: Wie werk weigert, wordt zijn/haar uitkering in halte geroepen. Waar halen ze in godsnaam vandaan om alle migranten aan de werk te krijgen? Niet dat ik anti-migranten ben, maar wel anti-voorrang aan migranten of polen dan Nederlanders die niet willen werken.

    In jaren 80-90 werd ook aan mij meegedeeld
    via Arbeidsburo ( vroeger bestond het in genaamde Arbeidsburo) dat …als ik elke werk weiger , dan zou mijn uitkering deels gekort. Daardoor kwam ik dus full time werk van basis tot volgroeide ervarende werk die wel enige HBO+beroepsvak haalde, dan kom je wel veel verder. De rest allemaal MBO3/4 en Grafisch Lyceum, Mavo én LTS C-niveau van bepaalde vakken die vergelijkbaar als Mavo 3 had. Helemaal strevende werkervaringen die je hebt gehad, leuk of niet.

    Dus , denk maar niet dat alle jongeren naar HBO of Gymnasium of Universtiteit of Bachelor alles zullen halen, dan val je toch terug op af als je daar niet haalbaar had, en dan? Terug op af naar MBO4+ en stel dat je daar ook niet haalt, en dan? Daar word je sneller depri. Het belangrijkste is dat je gewoon vanuit je IQ in bepaalde vakken wel haalbaar kan bereiken, maakt niks uit welke opleiding, hoger of lager. Dus niet alle jongeren zijn intelligent genoeg om voluit te behalen met bachelor bijv of Hogere onderwijs. Elke ouder die denkt dat zijn/haar kind naar HBO moet gaan halen, is arrogant! Echt wel. Je moet het kind goed in zichzelf kijken wat het beste is voor het kind!

    Sindsdien Asscher heb ik echt heel weinig gezien hoe actief hij eigenlijk voor PvdA dan niet is. Motivatie voor jongeren in arbeid is belangrijkste punt van de toekomst. In hem heb ik amper gezien. Sinds Kok en Ten Uyl was het best wel goed. Why not? Ik zie Lilian Marijnissen veel meer geschikter in SP motiveren en wel goede sociale partijen van alle mensen in Nederland. GL-Klaver heb ik toch wel niet veel gezien hoe hij echt motivatie voldoende was voor GroenLinks, alleen klimaatverandering en CO2, oke, en is dat alles?