GC-Café: Commissie Davids

Vandaag komt de Commissie-Davids met haar rapport naar buiten. Genoeg reden om ons Café weer te openen: kom kijken naar de beelden en voorzie ze in de chat van commentaar. Hieronder nog een kleine reconstructie om uw geheugen op te frissen.

Klik hier om mee te kijken op politiek24. Om 10.00 uur is de overhandiging, persconferentie om 10.45 uur.

Begin dit jaar gaf het Kabinet Balkenende met frisse tegenzin de commissie de opdracht de besluitvorming rond de politieke steun aan de inval van Irak te onderzoeken. En tegenzin is nog zwak uitgedrukt, want het CDA had bij de coalitie-onderhandelingen zelfs bedongen dat er geen onderzoek zou komen. (Hiermee toonde de PvdA zich weer eens van zijn draaikonterige kant, want men had de achterban zo’n onderzoek beloofd.)

Tegen de zin van de oppositie in wist Balkenende er een commissie van te maken, in plaats van de gewenste parlementaire enquête. Een commissie met beperkte bevoegdheden, want het kan niemand tot medewerking dwingen en ook niet onder ede horen. Om die reden kunnen we ons afvragen wat de waarde van zo’n rapport is. Als de conclusies zwaar wegen ten opzichte van het Kabinet zal dat wel snor zitten, als de conclusies mild zijn zal de roep om alsnog een enquête alleen maar luider worden.

Het is frappant dat in Nederland pas nu zo’n onderzoek wordt gedaan. Al in 2006 was er een Senaatscommissie in de VS, en ook de in Groot-Brittanie werd er druk onderzocht en gerapporteerd. Uiteindelijk kregen de inlichtingendiensten de zwarte piet: van enig bewijs voor massavernietigingswapens was geen sprake. Bush en Blair mochten blijven zitten, al moest uiteindelijk Rumsfeld worden geofferd en pleegde een Britse regeringsadviseur zelfmoord.

De vraag die nu in onze Tweede Kamer leeft is of het Kabinet nu op de hoogte was van de achteraf verkeerde inlichtingen. Zo stuurde Blair een mysterieuze brief aan Balkenende die zelfs de toenmalig Minister van Buitenlandse Zaken, Jaap de Hoop-Scheffer, niet mocht inzien. Wisten de Britten wellicht al dat de inlichtingen niet klopten? Overigens heeft Balkenende altijd volgehouden dat het niet naleven van VN-resoluties de reden was om politieke steun te verlenen, maar zonder de dreiging van massavernietigingswapens is het onwaarschijnlijk dat de Kamer had ingestemd.

En wat is er waar van de geruchten dat Nederlandse militairen en materieel betrokken waren bij verkenningsmissies? Zat onze Staatssecretaris van Defensie echt in de buurt van Irak in een Nederlandse onderzeeer met militairen van de VS? Was politieke steun aan de Britten en Amerikanen wisselgeld om De Hoop-Scheffer in het zadel van de NAVO te helpen? Vandaag komen er wellicht antwoorden op deze vragen.

In een recente uitzending van Andere Tijden wordt al opgemerkt dat er een aantal overeenkomsten zijn met het onderzoek naar de val van Srebrenica. Een hete politieke aardappel betreffende een oorlog werd al jaren vooruit geschoven, en uiteindelijk moest een onafhankelijk onderzoek uitkomst bieden. En voordat het rapport werd gepresenteerd waren er al wat bedenkelijke feiten aan het licht gekomen. Of de overeenkomsten nog verder zullen gaan (de val van het Kabinet en alsnog een parlementaire enquête) kunnen we de komende dagen gaan voorspellen.