Nova College Tour en de pijn van entertainment
Op de warmhoudplaat van De Wereld Draait Door staat deze week de Nova College Tour van de NPS geprogrammeerd.
Het programma bevatte voorheen enige diepgang, met ruimte voor debat van prominenten met studenten. Het verschil met een reguliere NOVA College Tour is dat er in plaats van één hoofdgast nu één hoofdthema centraal staat. Vanavond gebeurde er iets vreemds. Het één uur durende programma leverde het volgende op: niets.
Onderwerp van het gesprek was die vermaarde vrijheid van meningsuiting en de regiezitting tegen de Grote Onzichtbare Leider op 20 januari as. Gasten van presentator Twan Huys vanavond: Advocaten Wim Anker en Gerard Spong, Leefbaar Rotterdam-kopstuk Marco Pastors en kunstenaar Jonas Staal. In de zaal zat ook nog Constant Kusters, de Gelderse lijsttrekker van de als rechts-extremistische omschreven Nederlandse Volks Unie. Het ‘W’-woord werd meermaals gehanteerd, zonder dat de Grote Onzichtbare Leider of een afgeleide ervan werd opgevoerd.
Anker, wat deed Anker daar? Hij is een advocaat die ooit is benaderd door de Grote Onzichtbare Leider om hem bij te staan, maar de PVV-frontman verkoos RTL-Blvd-regular Moszkowicz. Weg functie Anker. Het zangerig Fries van de advocaat schoot meters naast het doel. Sowieso kon je niemand betrappen op stellingen of overtuigingen met enig gewicht. Marco Pastors, die in interviews altijd maar moet zeggen dat de Grote Onzichtbare Leider ook niet de ideale woordvoerder van zijn ongenoegens is, gebruikte het deskje in de studio vooral om niet weggejodeld te worden door de sardonische Gerard Spong. De best geklede van het stel, Constant Kusters, mocht zijn riedeltje weer afdraaien over Mein Kampf (’sterker, ik vind dat het boek gepubliceerd mag worden in Nederland’. Nou. Heet nieuws van jou, Kusters). Natuurlijk werd Mein Kampf door Twan Huys speels op de desk naast de Koran geplaatst. Ja, Kusters mocht zijn tegen Top 2000-nostalgie aangrenzende Herinneringen Aan De Centrumpartij oprakelen (waarbij Anker hem bijstond in menig rechtszaak. In de vorige eeuw, ja).
Kunstenaar Jonas Staal werd ooit door De Grote Onzichtbare Leider aangeklaagd omdat Staal kaarsjes en foto’s van Wilders – tja, zeg ik de naam toch – anoniem had geplaatst op straat. Het werk, dat opzichtig flirt met iconografie en massa-emotie, leidde een paar jaar terug tot spanningen tot ver in de Telegraaf-comments. Maar met twee minuten aandacht in de Nova College Tour wordt Staals stem gereduceerd tot een gimmick. Dan moet je er maar niet gaan staan, zou je zeggen. Staal deed het toch. En liet zich van zijn quasi-verontwaardigde rebelse zijde zien omdat Twan Huys hem geen vraag liet stellen aan Constant Kusters.
Met de drie andere geesten in de mist was Staals positie sowieso onduidelijk. Hij wist het, aan zijn weinig hoopgevende anti-netmanagers-look te zien tijdens de eerste minuten. Ik zou hetzelfde uit mijn ogen kijken als ik daar stond, ben ik bang. We zaten er op te wachten dat hij zou opstappen. En hij deed het. Heel veel zin had zijn actie niet (‘Ik vind dit onbeleefd’, of iets van gelijke strekking tegen Huys). Of hij er nu wel of niet stond, de pijn van entertainment zorgde er direct voor dat Staal er slechts was vanwege zijn hoge Nu.nl-gehalte. Zijn artistieke opvattingen waren per definitie ondergeschikt aan het format van de show. Is dat erg? Moeten we buigen voor Staal? Nee, maar waarom nodig je hem uit? En waarom kwam hij daadwerkelijk?
Tussendoor kwam nog een veel te opgewonden debat van twee jongelingen die een voorronde hadden gewonnen. Dat bepaalde een jury. Met deskundigheidsdeskundigen. En cijfers. Weer dichtgeplamuurd volgens het ‘flitsend, netmanagerproof’ format. Ze praatten over de vrijheid van meningsuiting en artikel 1 en de winnaar won dankzij een applausmeter.
Het is evident. Het programma leed vanavond aan een veel voorkomende vorm van entertainment-zucht, dat de argumentatie en de waarde van meningen uitwisselen volledig over het hoofd ziet. Alsof ik naar een koffiezetapparaat zat te kijken dat doordruppelde maar me geen vol kopje bood.
Aan die studenten in de zaal met hun vragen lag het in elk geval niet. Dat hun meestal pientere vragen ongezien werden meegezogen in de pijn van entertainment valt de makers van het programma, waaronder Huys, erg aan te rekenen. Morgen gaat het over de economische crisis. Zouden gasten Kroes en Van den Ende de kijker en de studenten wél iets bieden?


