Afschrijvingen | De koning is een koopje

COLUMN - Levert het hebben van een koning(in) economisch voordeel op?

Het Nieuw Republikeins Genootschap (NRG) is een burgerinitiatief gestart om het salaris van de koning op de agenda van de Tweede Kamer te krijgen. Koning Willem-Alexander gaat straks, net als koningin Beatrix nu, 825 duizend euro per jaar verdienen en dat is volgens het NRG veel te veel. Andere staatshoofden verdienen namelijk veel minder: Barack Obama verdient omgerekend 310.000 euro, de Spaanse koning Juan Carlos 150.000 euro en de Duitse bondspresident en Franse president zitten rond de twee ton. En zij betalen bovendien gewoon belasting. Ook als je het Willem-Alexander’s vorstelijke salaris afzet tegen de schamele 144.000 van een Nederlandse minister is de verhouding zoek, aldus de republikeinen. Maar maakt het NRG hiermee wel de juiste vergelijking?

‘Duur’ is altijd een relatief gegeven en je kunt tot op zekere hoogte kiezen waar je een prijs tegen afzet. Laten we voor de volledigheid even de prijs van het hele koningshuis nemen: als we de laatste berekening van de Belgische hoogleraar Herman Matthijs mogen geloven is dat ongeveer 40 miljoen euro per jaar, maar dat is exclusief de uitgaven aan beveiliging, staatsbezoeken en onderhoud van de staatspaleizen bij op. Toen die posten in 2009 nog wel in Matthijs’ berekening werden meegenomen wat het totaalbedrag 110 miljoen euro.

Is dat duur, 110 miljoen euro? Het is maar waar je het aan relateert: 110 miljoen is 6,5 euro per Nederlander per jaar, nog geen vijfde van een promille van ons inkomen. Je koopt er nog niet eens twee Joint Strike Fighters voor. Peanuts dus. Maar je kunt ook zeggen: 110 miljoen is 300.000 euro per dag. Je kunt er de meest schrijnende kinderarmoede in Nederland mee oplossen, om nog maar te zwijgen van hoeveel levens je elders kunt redden. Het zijn allemaal valide vergelijkingen.

Als econoom ben ik geneigd om vooral de vergelijking met de economische baten te maken. En in dat perspectief is die 110 miljoen zo’n slechte deal nog niet. De staatsbezoeken zijn een belangrijke katalysator voor handelsmissies. VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes prees Beatrix altijd vanwege de extra aandacht en symbolische waarde die ze kon genereren voor economische missies. Dan is er nog het keurmerk ‘hofleverancier’ of ‘koninklijke’ dat gewortelde en onberispelijke bedrijven extra consumentenvertrouwen oplevert.

Je zou hier tegenin kunnen brengen dat het de bedrijven zelf zijn die het uiteindelijke werk verzetten. De koning gaat die extra exportorders niet leveren. Je kunt ook nog zeggen dat je met een ander staatshoofd hetzelfde effect kan genereren. De Duitse bondskanselier Angela Merkel haalde vorig jaar ook voor tientallen miljarden aan Chinese orders voor vliegtuigen binnen. Maar ik durf de stelling wel aan dat een koning meer gewicht in de schaal legt.

En dan heb je ook nog de ‘monarchiebonus’ van de econoom Harry van Dalen. In een paper in 2007 vergeleek Van Dalen monarchieën met andere staatsvormen en kwam tot de conclusie dat koninkrijken het structureel beter doen. Monarchieën zouden daardoor per jaar een procent extra economische groei genereren. Die groei zou worden gerealiseerd doordat de koning een stabiliserende werking heeft op de democratie en de samenleving. De koning zou als ‘onpartijdige toeschouwer’ een soort collectief geweten vormen en zorgen dat zowel regering als burgers zich netjes gedragen.

Van Dalen maakt een aantal slagen om de arm: de monarchiebonus van 1 procent is een gemiddelde en ook de causaliteit is niet helemaal duidelijk: zorgt een koning voor stabiliteit of zorgt stabiliteit voor de koning? En zijn berekening stamt uit 2007 en had dus de staat van dienst van Beatrix als bewijsmateriaal. Willem-Alexander moet zich nog als ‘onpartijdige toeschouwer’ bewijzen. Maar toch: 1 procent extra groei is 6 miljard euro. Zo bezien levert die 110 miljoen een rendement van 5350% procent. Knappe durfkapitalist die dat haalt.

Uiteindelijk is de monarchie niet goed in geld uit te drukken. De journalist Walter Bagehot, die ooit het blad The Economist leidde, schreef in het standaardwerk The English Constitution (1867) dat de waarde van de koning eigenlijk niet uit te rekenen is en schuilt in het mysterieuze. Maar puur economisch gezien lijkt de koning toch echt een koopje, of hij nu duurder is dan andere staatshoofden of niet.

  1. 1

    Beetje rare redenering. Dus omdat er winst wordt gemaakt, kunnen de kosten niet omlaag?

    Zelfs als voorstander van de constitutionele monarchie vind ik dat het NRG wel een punt heeft. Het salaris moet vorstelijk zijn, maar 8 ton netto? Dat is een netto uurloon van 91 euro, 24 uur per dag.

  2. 3

    Je geeft wel een enorm signaal aan het buitenland: wij kunnen ons dit permitteren. Een stel volstrekt nutteloze schepsels in de dure watten leggen, gewoon voor de bühne. Kom maar op. (maar serieus: 100% eensch met tekst)

  3. 4

    @2: Als ik Gordon niet wil zien ga ik niet naar z’n concerten, en betaal ik dus niet mee.

    Bij Oranje heb ik geen keuze.

  4. 6

    Als (grote) bedrijven zo blij zijn met die handelsmissies, kan het koningshuis dan niet beter ook door hen gefinancieerd worden? De bakker op de hoek koopt er weinig voor, me dunkt – tenzij deze toevallig hofleverancier is.

  5. 7

    Dat verhaal over het succes van de handelsmissies geloof ik voor geen meter. Er is ook geen enkel bewijs voor, behalve het geroep van wat aartsconservatieve en oranje gezinde middenstanders.

    Sterker nog, onlangs meldde NRC dat Oranje zèlf uitmaakt waar dit keer het staatsbezoek/de handelsmissie naar toe gaat. Het is dus niet zo dat exporterend Nederland kan zeggen “zeg, Majesteit, daaro gaat het niet zo lekker, tuf er eens een keertje naar toe”.

    Dat gegeven alleen al maakt het nut van dat gereis twijfelachtig.

    En daarmee het enige argument pro-koningshuis dat altijd enig hout leek te snijden.

  6. 9

    “Maar ik durf de stelling wel aan dat een koning meer gewicht in de schaal legt.”

    Als je die stelling wel aandurft, dan ben ik benieuwd naar de onderbouwing. Nu blijft het bij een niet onderbouwde gedurfde stelling. (de monarchiebonus klinkt wel logisch, maar dat staat los van die stelling)

  7. 11

    @9: ik heb er geen onderzoek naar gedaan, en dat kan misschien ook niet. Maar ik zou zeggen: als je aan het diner zit met een koning is dat indrukwekkender dan een president of premier en zul je ook eerder laten paaien om met een bedrijf dat in het kielzog van die koning meekomt te laten paaien…

  8. 13

    Even een terzijde: het burgerinitiatief zelf is natuurlijk kansloos. Kriterium is dat het onderwerp de laatste 2 jaar niet in de Kamer behandeld mag zijn. Maar ieder jaar is er discussie over bij de begrotingsbehandelingen. Dus dat wordt zo van tafel geveegd. Ze hadden de energie beter op andere wijze kunnen besteden.

  9. 15

    Misschien heb je wel gelijk. Prins Pils en zijn juntaslet Maxima gaan voor ons vliegtuigorders uit Argentinie binnenslepen. Leden van NRG krijgen de eerste proefvlucht aangeboden om ze ervan te overtuigen dat het koningshuis heus wel economische voordelen heeft.

  10. 16

    @15: Juntaslet vind ik wel heel ver gaan. Maxima kan er toch echt wel heel weinig aan doen dat haar vader fout was in de junta. En zelf was ze destijds toch echt te jong om haar achteraf tot juntameid te bombarderen.

  11. 17

    Ik vrees dat de winst van die 1% economische groei in de zakken verdwijnt van hete aardappeleters, ook wel ‘ons soort mensen’ geheten.

  12. 18

    Dat de W Europese constitutionele monarchieën de beste landen zijn om in te leven, wordt even vergeten.
    Dat ons koningshuis het enige is wat Nederlanders verbindt, ook.
    Gaat het in landen met gekozen presidenten beter ?
    Kun je nog iemand aandoen in een gouden kooi te leven ?
    Gezeur over een paar ton, van idioten.

  13. 20

    @ 16. Je hebt gelijk. Ik vind het zelf ook veel te ver gaan, maar dat is een ongezonde reflex van me. Als iets onterecht verboden is, dan krijg ik zoveel zin om het te doen. Als majesteitsschennis niet verboden was in dit land, dan zou ik zulke uitspraken nooit van mijn leven doen, want Maxima is vast en zeker een harstikke lieve vrouw.

    http://www.nrc.nl/nieuws/2012/08/03/meer-veroordelingen-voor-majesteitsschennis-dan-werd-aangenomen/

    Ik kan op basis van bovenstaande post een geldboete opgelegd krijgen? Achja, who cares, zo’n koningshuis levert heel misschien wel economisch voordeel op.

    Vind het altijd absurd dat een hypothethisch, economisch voordeel een argument van belang kan zijn voor het in stand houden van de monarchie, in een discussie die hoort te gaan over democratische grondrechten. Dat was eigenlijk de boodschap van die belediging, maar het werd (en is) een stoffig off-topic verhaal. Dus toen heb ik alleen de belediging laten staan, omdat ik hem wel grappig vond en het typwerk anders zo voor niets was. Sorry RVD! Ik zal het nooit meer doen.

  14. 22

    @18:

    Dat ons koningshuis het enige is wat Nederlanders verbindt,

    Dat wordt vaak geroepen, maar laat iemand het me nu alsjeblieft eens uitleggen. Want ik snap het echt niet. Hoe zorgt het koningshuis er nu toch in vredesnaam voor dat jij en ik “verbonden” zijn? Werken de Oranjes soms bij de PTT?

    Wat betreft majesteitsschennis: waarom wordt dat verbod niet afgeschaft net zoals het verbod op godslastering nu is afgeschaft? Het is even onzinnig. Een mens moet gewoon zijn mening kunnen zeggen, ook in krasse bewoordingen.

    Nee Mrt, Maxima is natuurlijk geen “juntaslet”. Maar hopelijk gaan we het nog meemaken dat haar pa de gevangenis indraait. En Prins Pils (straks Koning Pils?) is natuurlijk ook geen domme sukkel. Ik bedoel: hij is wel een sukkel, maar geen domme. Dat salaris harken ze met z’n tweeën toch maar lekker binnen.

  15. 25

    “De staatsbezoeken zijn een belangrijke katalysator voor handelsmissies. VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes prees Beatrix altijd vanwege de extra aandacht en symbolische waarde die ze kon genereren voor economische missies.”

    “Dan is er nog het keurmerk ‘hofleverancier’ of ‘koninklijke’ dat gewortelde en onberispelijke bedrijven extra consumentenvertrouwen oplevert.”

    “als je aan het diner zit met een koning is dat indrukwekkender dan een president of premier en zul je ook eerder laten paaien om met een bedrijf dat in het kielzog van die koning meekomt te laten paaien…”

    “als je aan het diner zit met een koning is dat indrukwekkender dan een president of premier en zul je ook eerder laten paaien om met een bedrijf dat in het kielzog van die koning meekomt te laten paaien…”

    Met dit soort compleet niet te bewijzen of enigszins redelijk aannemelijk maakbare argumenten kan je alles wel bewijzen. Sorry hoor, wat ze kosten is redelijk hard aan te tonen, wat dat koningsgebeuren opbrengt is nauwelijks hard te maken, laat staan te berekenen. En overigens in het rdaio interview zei die pipo van het NRG dat de kosten-kwestie niet eens het belangrijkste issue is. Het ging er hem om dat het hele idee van monarchie in de 21ste eeuw compleet achterhaald is. En om eerlijk te zijn ben ik het daarmee eens.

  16. 26

    @23:

    Het is een gevoel. Dat kan je niet uitleggen.

    Daarvoor krijg je een plusje ;-)

    Want dat is inderdaad precies het niveau van redeneren waar je altijd tegenaan loopt bij dit onderwerp.

  17. 27

    Duitsland heeft geen Koning. Kun je nagaan wat voor ontwikkeld, stabiel en economisch florerend land Duitsland zou zijn als ze wel een Koning hadden. Arme sloebers, die Duitsers.

  18. 28

    @24:

    Ja leuk. Laten we van de inrichting van onze democratie ook een begrotingskwestie maken.

    Het gaat hier niet om de inrichting van de democratie, maar om de monarchie.

    Ik kan zó een reeks voorstellen doen die naar mijn mening van belang zijn om de democratie te versterken. En een aantal daarvan zal inderdaad gaan geld kosten – maar ik vind dat we dat ervoor over moeten hebben.

    De monarchie moet worden afgeschaft, wat het ook kost. Daar komt het op neer. En over de strategie van het Nieuw Republikeins Drinkgenootschap heb ik me wel eens eerder uitgelaten, en daarin lijkt ook geen verbetering te zitten. Dat is dus jammer.

  19. 29

    De enige plek voor een koningshuis is m.i. in de Efteling.

    Een monarchie is, ongeacht wie de kroon draagt, niet van deze tijd.

    En laten we wel wezen:
    Het bedrijfsleven verdient meer met steekpenningen*) dan met koninklijke handelsmissies ;-)

    *) de goeden niet te na gesproken

  20. 30

    Is Europa straks eindelijk ééngeworden, vliegen die koningshuizen elkaar in de haren. Nee, daar wil ik als europees burger niets mee te maken hebben. Monarchieën zijn nationalistische obstakels die een open europese samenleving blokkeren. Laten ze maar elders hun sponsors gaan zoeken die Oranjes (en hun soortgenoten). Het is crisis, het geld is op, we kunnen die camp-act , wat overigens een rechtse hobby is, echt niet meer in stand houden hoor. Sorry RVD, maar de dagen van jullie baantjes zijn geteld. Controle op de vrijheid van meningsuiting is straks overbodig. Eindelijk vooruitgang. Peace.

  21. 32

    @26 Opvallend dat je dit zegt, want het is precies wat ik zo ergerlijk vind aan de tegenstanders van de monarchie. Dan heb ik het over het ouderwets-argument. Het koningshuis functioneert prima, ouderwets of niet. Een ander argument dat telkens opduikt, is het ondemocratisch-argument, dat net zo goed niet meer is dan een gevoelsargument. Want waarom moet democratie betekenen dat je personen verkiest? Als het volk iets anders wil dan onze koning, dan heeft onze koning pech. Zo hebben wij het ingericht en daar is niks ondemocratisch aan.

  22. 33

    @26 Het was natuurlijk ook een ironische opmerking. De achterlijke gladiolen die mij daarvoor hebben gemind zouden moeten worden geëxecuteerd.

    Maar ik zal ook eens direct zijn: als je niet ziet hoe het koningshuis voor veel mensen wél een verbindende factor is, net zoals het Nederlands elftal dat bijvoorbeeld is, dan heb je echt een bord voor je kop. Het koningshuis is iets waar je gezamenlijk lekker over kan ouwehoeren en een mening over kan vormen. Het koningshuis vertegenwoordigt Nederland, ze zijn de inspiratie en de aankleding van allerlei initiatieven in de samenleving.

    Dat mag je allemaal niet relevant vinden en zo. Misschien ben je niet het type mens dat een biertje drinkt op Koninginnedag en braderieën afstruint. Misschien voel jij niet de symboliek wanneer de koningin als vertegenwoordiger van het Nederlandse volk bij de nationale herdenking een krans legt. Dat kan en daar is niets mis mee. Maar bij anderen leven dit soort dingen wel.

    Ps het koningshuis mag van mij worden afschaft.

  23. 35

    Hoe het komt dat de W Europese constitutionele landen (nog) de beste landen zijn om in te leven, wel, omdat die landen regeringen hebben die zich voor de burgers interesseren.
    Dat is iets bijzonders, een vluchtelinge uit een voormalige USSR republiek legde het me uit.
    In welke mate koningshuizen daar voor zorgen, dat kun je je afvragen.

    Dat ons koningshuis een verbindende factor in ons land is zie je gewoon aan de populariteit en het gezag van ons staatshoofd.
    Ons staatshoofd is geloofwaardiger dan welke eerste minister ook.

    Dan spreekt hier iemand de hoop uit dat Europa één wordt, en dat dan de koningshuizen verdwijnen.
    Dan zijn we helemaal overgeleverd aan de Van Rompuy’s en Barroso’s, die de huidige ellende hebben veroorzaakt, en die steeds verder willen vergroten.

  24. 36

    @27:
    Churchill was er indertijd tegen dat de overwinnaars de Duitse keizer afzetten.
    Hoe het met Duitsland was gegaan als de keizer was gebleven, ieder’s gok.
    Vast niet slechter dan het ging.

  25. 37

    @33
    Heel prettig dat je schrijft dat het koningshuis “voor veel mensen” een bindende factor is. Waar Olav echter moeite mee had, was dit zinnetje: “Dat ons koningshuis het enige is wat Nederlanders verbindt…” Hoezo? Een losse schakel blijft immers een losse schakel, ook als andere schakels wél onderling verbonden zijn.

    Overigens zullen er maar weinig echt losse schakels zijn. Je hoeft niet de bindende werking van een koningshuis te voelen om je verbonden te weten met andere Nederlanders. De Nederlandse taal, een gedeeld verleden of bekendheid met Nederlandse gebruiken kunnen natuurlijk ook een bindmiddel zijn. Voor mij persoonlijk is het zelfs bindmiddel genoeg.

    Nieuwsgierig vraagje: denk je dat degenen die nu verklaren dat zij zich via het koningshuis verbonden weten met andere Nederlanders, zich werkelijk zo ‘onverbonden’ zullen gaan voelen als morgen het koningshuis met één pennenstreek wordt afgeschaft?

  26. 38

    Dat ene zinnetje triggerde Olav, maar hij maakte toch echt duidelijk dat hij volstrekt niet inzag hoe het koningshuis überhaupt een verbindende factor kan zijn.

    Nieuwsgierig vraagje: denk je dat degenen die nu verklaren dat zij zich via het koningshuis verbonden weten met andere Nederlanders, zich werkelijk zo ‘onverbonden’ zullen gaan voelen als morgen het koningshuis met één pennenstreek wordt afgeschaft?

    Niet ‘onverbonden’ maar minder verbonden en natuurlijk ook niet zo pardoes alsof een onzichtbare navelstreng opeens is doorgeknipt.

    In vind je voorbeeld van taal trouwens interessant. In België merk je dat er voornamelijk Vlamingen en Walen zijn, behalve nu het Belgische elftal het weer beter doet. Dan wordt men weer iets meer Belg. De Belgische vlaggen komen weer naar boven en er ontstaat meer begrip voor elkaar. Samen iets delen zoals een nationaal elftal, een taal of een koningshuis werkt verbindend.

    Dat koningshuis kan, zoals in België, trouwens ook een splijtzwam zijn, bijvoorbeeld wanneer de Franstalige koning relatief meer gratieverzoeken inwilligt van de Waalse dan van de Vlaamse kant.

  27. 39

    Als het rendement en de kostprijs relevante factoren zijn, waarom kiezen we dan geen koning middels een openbare aanbesteding? Gaat de huidige benoeming niet in tegen Europese regels?

  28. 40

    @38:
    Vanuit Olavs standpunt is inderdaad niet te begrijpen hoe het koningshuis verbindend kan zijn: “Hoe zorgt het koningshuis er nu toch in vredesnaam voor dat jij en ik “verbonden” zijn?” Hij voelt die verbondenheid simpelweg niet. Ik trouwens ook niet. Misschien kan hij zich nog wel voorstellen dat Oranjegezinden samen iets van een band voelen, maar daar laat hij zich niet over uit.

    En inderdaad kan samen iets delen verbindend zijn, maar dat ‘iets’ is dus niet voor iedereen hetzelfde. Voor mij is het (onder meer) taal, gedeeld verleden en vertrouwdheid met Nederlandse gebruiken, maar zeker niet het koningshuis of het Nederlands elftal. Dat is veel te mager voor mij. Iemand die dolgraag via het koningshuis met mij verbonden wil zijn, zal toch echt op zoek moeten naar iets anders. Ik sla er totaal niet op aan.

  29. 41

    Is dit niet een beetje van we weten de prijs, maar niet de waarde van een monarchie?

    Ik weet het ook niet overigens en ik vind het idee van een erfbaar Koningschap ook vreemd. Toch zou ik het Koningshuis niet afschaffen. Da’s ook een gevoel.

  30. 43

    Wat ik deze discussie als “zuinige” Nederlander mis ;-) :
    Wat is goedkoper een koning(in) of een president.
    Persoonlijk denk ik dat een president die om de zoveel tijd wordt vervangen en van een pensioen moet gaan genieten, duurder is.

    Maar toch blijf ik, zoals ik al onder @29 vermelde, tegen de monarchie.

  31. 45

    @8 en @12 Legio manieren om van erfopvolging uitgesloten te worden…

    @43 Waarom ben je tegen de monarchie? Alleen maar omdat het ‘ouderwets’ zou zijn?

  32. 46

    Presidenten zijn per definitie winner-takes-all en dat past ons coalitielandje niet. Dat wij kabinetten naar de eerste minister noemen, is mij al een doorn in het oog. Rutte is bijvoorbeeld helemaal niet zo belangrijk in het geheel van het Kabinet. Zeker niet als je ziet hoeveel water hij bij de wijn moet doen op zijn verkiezingsprogram (gelukkig maar!).

  33. 48

    @40:

    Vanuit Olavs standpunt is inderdaad niet te begrijpen hoe het koningshuis verbindend kan zijn: “Hoe zorgt het koningshuis er nu toch in vredesnaam voor dat jij en ik “verbonden” zijn?” Hij voelt die verbondenheid simpelweg niet. Ik trouwens ook niet.

    Bedankt, dat is precies wat ik bedoelde.

    Misschien kan hij zich nog wel voorstellen dat Oranjegezinden samen iets van een band voelen, maar daar laat hij zich niet over uit.

    Natuurlijk kan ik me dat wel voorstellen. Als je samen lid bent van dezelfde club dan heb je inderdaad een band. Wat zo’n club oranjeklanten echter niet kan doen is beweren dat anderen zich daardoor ook verbonden moeten voelen. Of dat je geen “echte Nederlander” bent, of zoiets, als je je afzet tegen het koningshuis. Er zit altijd een behoorlijke dosis dwang in het denken van dit soort figuren: conformeer je, erken onze autoriteitssymbolen, of blijf een buitenstaander.

    Inmiddels heb ik ook wat flarden meegekregen van het interview met onze nieuwe koning van gisteravond. En het lijkt er zowaar op dat het hem zelf eigenlijk ook maar weinig kan schelen als de poppenkast wordt opgedoekt. Hij kan dat natuurlijk niet zo duidelijk zeggen, maar het lijkt erin door te klinken. Dat neemt me dan toch wel een beetje voor hem in. Voor hem als persoon, niet als staatshoofd. Eigenlijk zou die jongen gewoon van zijn plichten ontheven moeten worden. Kan hij lekker gaan vliegen, en Maxima weer bij een bank gaan werken. Of zoiets.

  34. 49

    @44:

    Een president zal zelf (met wat bestuurlijk en democratisch gedoe) zijn budget kunnen vaststellen, een koning niet.

    Waarom zou het noodzakelijk zo zijn dat een president een budget kan vaststellen?

    Geef zo’n persoon een mooi maar niet overdreven salaris, en laat hem/haar in ruil wat linten doorknippen en medailles opspelden. Ceremonieel staatshoofdschap, meer is echt niet nodig. Sterker nog: we kunnen ook compleet zonder.

  35. 50

    In de tijd dat ik vertrouwen had in democratie vond ik de monarchie anachronistisch.
    Nu ik denk aan de PVV, VVD, SP en eigenlijk alle politici die zich meer met politiek dan besturen bezig houden, begin ik Beatrix en zelfs Willem-Alexander een oase van rust en stabiliteit te vinden. En mijn vertrouwen in mijn mede-kiesgerechtigden is dusdanig afgenomen dat ik directe democratie al helemaal niet zie zitten.

    Geen enkele staatsvorm is overigens eeuwigdurend houdbaar. De monarchie werd in Rome onhoudbaar door de tyrannie van de laatste koning, de republiek werd onhoudbaar door de eenzijdige verdeling van geld en macht bij de aristocratie en het keizerrijk heeft het uiteindelijk ook niet overleefd.
    De houdbaarheid van de staatsvorm blijkt dus af te hangen van vele externe en interne omstandigheden. Dat een republiek een ‘moderne’ en enige juiste staatsvorm zou zijn durf ik niet met zekerheid aan te nemen.

  36. 51

    @45:
    Ouderwets is niet het goede woord:
    Antiek kan mooi zijn.

    Nee, het is ondemocratisch.

    Bovendien vind ik het een soort van afgoderij.
    En aangezien ik van de zogenaamde echte goden al niets moet hebben, kun je mijn weerzin waarschijnlijk wel aanvoelen ;-)

    N.B. ik heb op zich niets tegen de familie zelf (hun gedrag kan er na er na het verscheiden van Bernhard Leopold Frederik Everhard Julius Coert Karel Godfried Pieter van Lippe-Biesterfeld, best mee door.
    En wat mij betreft mogen ze mee doen aan een eventuele presidentsverkiezing.

  37. 52

    Alle anti monarchie verhalen hebben één probleem, lijkt me, gaat het in landen met gekozen presidenten zoveel beter ?
    Het antwoord lijkt me glashelder.
    Waarom zijn ze dan zo tegen een monarchie ?
    Denken ze dat leven in een gouden kooi zo leuk is ?
    Ik vraag me af of je nog mensen mag vragen een dergelijk leven te leiden.

  38. 53

    @50:
    Volgens Tjeenk Willink, in z’n laatste interview, is Nederland een republiek met een erfelijk staatshoofd, Frankrijk daarentegen een monarchie met een gekozen koning.
    Wie zoals ik nogal eens naar Franse nieuws kijkt kan dat bevestigen, elke stap van Hollande is nieuws.
    Helaas is de Franse democratische monarchie failliet, verstandige Franse weten dat al lang, Bolkestein sprak het net uit.

  39. 58

    Nu vind ik die franse grandeur toch meer iets napoleontisch hebben. Maar dit terzijde.

    Na veel begrip van gevoel te hebben opgedaan heb ik nog wel een tip hoe de transitie te bewerkstelligen: we laten de oranjebillen-verenigingen een aktie starten bij giro 555 ‘Red Ons Koningshuis’.
    Van de donaties kunnen de royalisten zelf hun broek ophouden. Lijkt me een keurige manier. En het kapitalisme stijgt weer een puntje in vertrouwen. En we geven als staatscadeau het volkslied op cd mee.

    Tip voor na de transitie: Nieuw volkslied componeren. Want iedere keer als het Wilhelmus klinkt voor de aftrap zakt de moed me in de schoenen. Alsof er een begrafenisstoet voorbij komt. Daar win je geen wereldcup mee.

    Maar eerlijk gezegd, nog even de tanden stevig op elkaar, want na dit koninginnejaar is de bevolking allang in opstand.

  40. 60

    @58:
    De Franse grandeur is een Franse illusie.
    Nederland is nog steeds rijk, zeker vergeleken met Frankrijk.
    Hoe de Fransen illusies in stand houden blijkt op 8 mei, een vrije dag, dan vieren ze hun overwinning op Duitsland.
    Dat ze na drie weken strijd in 1940 capituleerden wordt niet herdacht.
    Helaas schijnt die illusie van grandeur tot de euro geleid te hebben, de overwinnaars konden er niet goed tegen dat de valuta van de overwonnenen de belangrijkste was in Europa.

  41. 63

    @60: Dat de Franse grandeur tot de Euro geleid zou hebben, heeft tot een grotere verbindings-factor geleid dan een paar honderd jaar koekhappen (of je het leuk vind of niet). Wel waren de Fransen destijds zo wijs het kijzerrijk weer af te schaffen. De grandeur mochten ze houden.