Willen jullie meer, of minder PVV-zetels?

ANALYSE - Negen maanden cel plus €50.000 boete. Dat kreeg een Franse politica twee maanden terug wegens racisme. Sommigen wensen ook zo’n straf voor PVV-leider Geert Wilders voor zijn uitspraken over minder Marokkanen. Zo’n straf is onwaarschijnlijk. Bovendien is voor Wilders elke straf een beloning.

Een jong kandidaat-gemeenteraadslid uit de Franse Ardennen, Anne-Sophie Leclère, had op Facebook twee foto’s naast elkaar gezet. Links een foto van een jonge chimpansee. Onderschrift: ’18 maanden oud’. Rechts een foto van de in Frans-Guyana geboren Minister van Justitie van Frankrijk, Christiane Taubira. Onderschrift: ‘nu’. In een tv-documentaire ontkende Leclère dat de fotomontage te maken had met racisme. Waarna ze vervolgde dat ze de minister liever ‘in een boom’ zag dan in het kabinet.

De rechtbank van Cayenne – overigens Taubira’s geboortestad – legde Leclère celstraf en boete op. Plus het verbod om de komende vijf jaar in Frankrijk een politiek ambt te bekleden. Ten tijde van haar Facebookbericht was Leclère, begin dertig, lijsttrekker voor Front National (FN) bij gemeenteraadsverkiezingen in een klein plaatsje. Hoewel FN haar zeven weken na de tv-uitzending van de documentaire royeerde, veroordeelde de rechtbank ook FN tot een boete: €30.000. Zowel FN als Leclère gaat in beroep.

Afgezien van de uitzonderlijk hoge straf past deze zaak in een reeks van antiracismezaken in Frankrijk. Leclère is één van vele veroordeelde Franse politici. In België zijn sinds de jaren zeventig zeker dertig politici vervolgd voor hun uitspraken. In ons land ligt dat aantal rond de twintig. Empirisch onderzoek van Jogchum Vrielink (Katholieke Universiteit Leuven) wijst op averechtse effecten van deze praktijk, waaronder toegenomen publieke steun voor aangeklaagde politici – ongeacht de uitkomst van de zaak.

Ook sommige leiders van politieke partijen zijn vervolgd vanwege hun uitspraken. Een Duitse partijleider bracht zelfs jaren achter tralies door. Veroordeelde partijleiders vinden we ook in België, Engeland en Frankrijk. En in ons land. Bekend zijn Joop Glimmerveen, Hans Janmaat en Geert Wilders. Glimmerveen en Janmaat werden veroordeeld tot (voorwaardelijke) celstraf en boetes; Wilders werd vrijgesproken, maar afgelopen voorjaar is opnieuw aangifte tegen hem gedaan. Al deze zaken riepen vele felle reacties op.

Dat zal in een hernieuwde zaak-Wilders niet anders zijn. Die reacties kunnen zich vertalen in kiesgedrag. Omdat ook buiten PVV-kringen de weerzin tegen zulke rechtszaken breed leeft, kan Wilders hier in electoraal opzicht alleen maar bij winnen. Bij zijn vorige vervolging steeg Wilders dan ook in peilingen – zie onderzoek van Claes de Vreese (Universiteit van Amsterdam) en mij. Weinig reden om te denken dat dit bij een nieuw proces anders zou zijn. Dat weet Wilders ook. De duizenden aangiftes komen hem mooi uit.

Door die aangiftes staat het Openbaar Ministerie voor een dilemma. Indien het de zaak zou seponeren kraait Wilders de victorie. Maar die winst is nog niets vergeleken bij de andere optie. Indien het Openbaar Ministerie tot vervolging zou overgaan komt Wilders vol in de schijnwerpers. Dan kan hij weer proberen het nieuws te domineren met beschuldigingen aan het adres van rechters, wrakingspogingen van zijn showadvocaat en uitspraken als: ‘Het rechtssysteem in Noord-Korea is nog beter dan dat in Nederland.’

Indien Wilders aan het eind van zo’n slepend proces wegkomt zonder veroordeling is hij alsnog de morele winnaar. Maar ook hier lonkt voor Wilders een nog aantrekkelijker perspectief. Waarschijnlijker is namelijk dat zo’n proces eindigt met een veroordeling. En dus de mogelijkheid tot hoger beroep. Die zal door Wilders met beide handen worden aangegrepen, waarna het hele circus opnieuw begint. Inmiddels breekt Wilders, leider van een middelgrote partij, alle records wat media-aandacht voor politici betreft.

Na enkele jaren zou zo’n strafproces ten einde komen. Misschien met een straf. Maar elke straf is voor Wilders een beloning: een boete zou hij lachend betalen uit één van zijn duistere fondsen; een celstraf zou hij uitzitten als martelaar voor het vrije woord. Het zou hem publiciteit en sympathie opleveren, en nieuwe impulsen voor fondsenwerving en kiezerswinst. Wilders zou in dat geval zijn Kamerlidmaatschap een poosje vervullen vanuit de gevangenis. Met trots, als een hedendaagse Pieter Jelles Troelstra.

De sociaaldemocratische leider Troelstra zat in 1900 een maand vast in de gevangenis te Haarlem. Hij had namelijk een officier van justitie beledigd om aandacht te vragen voor klassenjustitie in Nederland. Celstraf leidde destijds niet automatisch tot verlies van Tweede Kamerlidmaatschap, en dat is nog steeds zo. Wilders’ politieke toekomst zou pas worden bedreigd als hij, net als Leclère, wordt ontzet uit zijn politieke rechten. Maar in Nederland is ontzetting uit politieke rechten bij dit delict juridisch niet mogelijk.

Dus hoe zijn zaak ook eindigt, Wilders spint er garen bij. Leclère volgt het wellicht vanuit de gevangenis.

 
Voor nuttig commentaar op een eerdere versie van deze tekst gaat mijn dank uit naar Wouter Hins, Jacq Taekema en Jogchum Vrielink.

  1. 3

    @0 betoogt dat we Geert Wilders maar moeten negeren, in de hoop dat zijn racistische riedel wordt grijs gedraaid en de zwevende PVV kiezers hem zat worden.

    Het zou kunnen. Misschien zakt PVV wel naar 8 zetels? (naar verluidt de harde kern van PVV).

    Ik zie het alleen niet gebeuren. Die man is zo doortrapt. De dingen worden eerst veel slechter voor ze beter worden.

    Verder klinkt 9 maanden zonder Geert best aantrekkelijk. ;)

  2. 6

    Negeren is toch altijd nog het beste. Dat kan de narcist niet hebben en dan gaat hij nog harder domme dingen schreeuwen.

    Eigenlijk maakt het niet uit, niemand wil toch nog met hem regeren (alhoewel zo’n farizeeër als Buma kun je nooit helemaal vertrouwen). Het is meer dat een rechtszaak hem altijd goed uitkomt en de Nederlandse media weer een excuus geeft om ons er tot in het diepste van onze ziel mee te vervelen.

  3. 7

    Als ie met de rechtszaak geen aandacht krijgt verzint ie wel weer wat anders. Resultaat is dus hetzelfde: aandacht zal ie blijven trekken. Gewoon vervolgen dus en rechter zijn werk laten doen.

  4. 10

    “Maar in Nederland is ontzetting uit politieke rechten bij dit delict juridisch niet mogelijk.”

    Misschien zou daar eens naar gekeken kunnen worden? Een wetswijziging zodat ontzetting uit politieke rechten wel mogelijk wordt?
    Je positie van politicus misbruiken om aan te zetten tot haat moet op de een of andere manier bestraft kunnen worden.

    Wel of geen rechtszaak/straf, ik ben erg voor totaal negeren. Elk woord of beeld aan deze man besteed is totale verspilling van ruimte en tijd (lucht en speeksel?) Dit commentaar van mij incluis.

    P.S.
    @6
    Buma de farizeeër – vergeet ook Rutte de opportunist niet.

  5. 11

    Wilders zal toch altijd blijven weglopen voor regeringsverantwoordelijkheid. Dus laten boze mensen maar lekker op hem stemmen. En geef hem die media aandacht dan kunnen de tokkies zich druk maken om het onrecht dat hun leider aangedaan wordt, en kan de rest van Nederland gewoon zijn werk doen.

  6. 13

    En dus? Wegkijken dan maar? Wat is de conclusie of het advies van dit artikel eigenlijk?

    Wilders niet aanklagen, wanneer hij strafbare feiten zou begaan, geeft ook een verkeerd signaal, en nog veel verkeerder dan hem niet aanklagen. Dat ondermijnt het vertrouwen in ons rechtssysteem.

    En de angst in het artikel, dat Wilders electoraal profiteert van een rechtszaak, is volgens mij wat overdreven. Het is toch maar een klein deel van de stemmers, dat zich door reclame laat verleiden op een bepaalde partij te stemmen. Ik heb vertrouwen in de Nederlanders, die over het algemeen niet alleen naar de verpakking maar ook naar de inhoud kijken. Rond 25 zetels is het maximum dat Geert kan halen. 10-15 zetels is zijn achterban. Dat kunnen we uit de geschiedenis leren.

  7. 15

    Dit is een mooi voorbeeldje van linkse spin.

    De onuitgesproken aanname is dat wilders ergens schuldig aan is maar dat door de media aandacht van een proces hij daar linksom of rechtsom alleen maar bij kan winnen. Untouchable dus en dat is onacceptabel.

    Het simpele feit is dat
    – wilders helemaal nergens schuldig aan is
    – alleen linkse mensen hun politieke tegenstanders voor de rechtbank -en liefst de bak in- willen slepen.

    Linkse mensen en democratie: het gaat maar moeilijk samen.

  8. 16

    @15: mooi staaltje rechtse spin, en dat hoef ik hier verder niet eens uit leggen. Je aanname over wat de onuitgesproken aanname zou zijn zegt al genoeg. Een stropop noemen we zo iets ook wel. Eerst anderen een mening in de mond leggen (nu nog niet eens in de mond, want ‘onuitgesproken’), en vervolgens ga je daar tegen ageren. Niet erg sterk.

    Maar er zit wel een klein argumentje in je reactie… Ik had ‘m eerder ook al bijna opgeschreven. Wat jij als simpele feiten benoemd, zijn een paar mooie voorbeeldjes van hoe Geert de publiciteit wil zoeken, als hij niet aan wordt geklaagd. Bedankt dus dat je even bent komen tonen, dat wel of niet aanklagen niks uit maakt.

    O, en btw, als Geert ergens schuldig aan is, is er geen rechtszaak meer nodig, maar is die al geweest. Zo denken linkse mensen tenminste. Over Marokkanen, maar ook over Geert.

  9. 17

    @13
    “Ik heb vertrouwen in de Nederlanders, die over het algemeen niet alleen naar de verpakking maar ook naar de inhoud kijken. Rond 25 zetels is het maximum dat Geert kan halen. 10-15 zetels is zijn achterban. Dat kunnen we uit de geschiedenis leren.”

    Ik heb toch enige angst dat als er daadwerkelijk terroristische aanslagen gepleegd worden in ons land, wanneer mensen bang zijn en zich bedreigd voelen, je het weleens mis zou kunnen hebben…