Weer tijd voor een Franse Revolutie?

Het Tsjechische kabinet is gevallen, waardoor de toch al zwakke invulling van het voorzitterschap van de Europese Unie door dit land, verder wordt ondermijnd. Ondertussen schroomt de Tsjechische minister-president Topolanek niet om in het Europese Parlement in Straatsburg allerlei krasse uitspraken te doen over de Amerikaanse aanpak van de economische crisis. Ongetwijfeld worden deze ontwikkelingen in menig Europese hoofdstad – en waarschijnlijk ook in Washington – met gekromde tenen gevolgd. En niet in de laatste plaats in Parijs. Je vous ai dit, vindt men ongetwijfeld in Parijs. Een aanscherping van de tegenstellingen tussen Europa en de Verenigde Staten over de aanpak van de Economische crisis voegt nu niets toe.
Met enige regelmaat heeft president Sarkozy zijn bedenkingen over het al te zwakke optreden van Tjechië, nou niet bepaald onder stoelen of banken gestoken. President Sarkozy stak zijn ambities om – vanwege de speciale crisisomstandigheden – een soort voorzittersrol van de Eurozone te willen vervullen, niet onder stoelen of banken. Sarkozy had – dat was en is in ieder geval zijn eigen mening – laten zien hoe die rol kan worden ingevuld. Deze suggestie leverde – niet in de laatste plaats in Berlijn – de nodige gefronste wenkbrauwen op.
Los van de vraag of de Europese spelregels dat toelaten (dat doen ze niet), is het wel een relevante vraag of – onder het motto ‘nood breekt wet’ – door de instelling van een tijdelijke ‘crisisgroep’ de economische belangen van de Europese Unie niet beter kunnen worden behartigd.

De Europese Unie worstelt namelijk met (tenminste) twee problemen die elkaar ook nog eens versterken: de gebrekkige politieke integratie en het ontbreken van ‘instrumenten’ om de geïntegreerde economieën en Eurozone effectief te kunnen besturen, in combinatie met de verplichte halfjaarlijkse wisseling van het Europese voorzitterschap. Verdeeldheid in plaats van eenheid wordt hierdoor verder aangejaagd. Door de halfjaarlijkse wisseling ontbreekt het aan continuïteit in beleid omdat elk land zich in die rol graag wil profileren en eigen stokpaardjes op de politieke agenda zet. Bovendien ontbreekt het menig EU-land aan de bestuurlijke kwaliteiten om deze voorzittersrol naar behoren te kunnen vervullen.
Door de instelling van een dergelijke crisisgroep naar (min of meer) Frans voorbeeld, wordt wel de vrijheid van (nationaal) handelen van Europese staten ingeperkt, in strijd gehandeld met Europese afspraken, maar vooral beoogd het belang van Europa beter te dienen. Kort gezegd, een Franse Revolutie met nu als wapenspreuk: “minder vrijheid, minder gelijkheid, maar wel meer broederschap”. Wat mij betreft is zo’n crisisaanpak het proberen waard; er staat veel op het spel.

  1. 1

    Dat hangt er maar helemaal van af wat de insteek is van zo’n crisisgroep, of het zinnig is. Als blijkt dat die crisisgroep er op uit is om de oude orde weer te herstellen, laat dan maar. Dan is niets doen beter.

    Maar als zo’n crisisgroep inzet op hervormingen, en een nieuwe weg, in het belang van alle burgers, dan is zo’n groep met een groot Europees mandaat zeer nuttig.

  2. 2

    “De Europese Unie worstelt namelijk met (tenminste) twee problemen die elkaar ook nog eens versterken: de gebrekkige politieke integratie en het ontbreken van ‘instrumenten’ om de geïntegreerde economieën en Eurozone effectief te kunnen besturen, in combinatie met de verplichte halfjaarlijkse wisseling van het Europese voorzitterschap. Verdeeldheid in plaats van eenheid wordt hierdoor verder aangejaagd.”

    ik zou eerder stellen dat die halfjaarlijkse wisseling een gevolg is van de verdeeldheid dan een oorzaak. Juist daardoor is toch ook een Europese President afgeketst? Mij lijkt een vast “regerend orgaan” (leuk verpakt onder het mom crisisgroep) een brug te ver en zelfs onwenselijk, zolang de poppetjes vervolgens toch weer de insteek worden van een gevecht volgens nationale lijntjes.

  3. 3

    Toch grappig hoe ik hier steeds vaker artikelen tref over problemen die juist al lang geregeld zouden zijn geweest door het Verdrag van Lissabon (of zijn eerder afgewezen voorganger).

  4. 4

    @Kaj: Inderdaad, maarja ook dat hebben de dames en heren politici zelf behoorlijk verkwanselt. (Ik was/ben overigens voor beiden)

  5. 5

    Hmmm.. ik zie niet hoe centrale sturing van de economie ons uit deze crisis gaat helpen. De crisis lijkt mij er eentje van vraaguitval en sectorale aanpassing. Hoe kan het inperken van de nationale soevereiniteit daarbij helpen?

  6. 6

    @3: Ligt maar eraan wat je “geregeld” noemt. Trouwens waar maak je je dan zorgen om, Lissabon (=zijn eerder afgewezen voorganger – symboliek) komt er toch? Ik ben ook benieuwd hoe Lissabon de economische crisis zou oplossen (het lijkt me dat je hier aan mythevorming doet).

  7. 7

    @Kaj Ik bewonder je geloof in het Verdrag van Lissabon of de europese grondwet. Maar hoewel die sommige zaken op bestuurlijk gebied misschien wel makkelijker hadden gemaakt, heb ik niet de illusie dat daarmee wezenlijke zaken zouden veranderen in de verhouding tussen landen.
    En verder zou het alleen maar meer macht geven aan de grote bedrijven.

  8. 8

    Los van het feit of de verdragen an sich goed of slecht waren: de antistemmen hebben alle dynamiek uit de EU-besluitvorming gehaald, een schade die niet te overzien is.
    Ook weer iets waar de nee-stemmers van toen geen enkele rekening mee wilden houden.

  9. 9

    Ik vind de uitlatingen van die man over hoe de Yanken het probleem denken op te lossen, anders helemaal zo gek nog niet. Het is nogal wat om een crisis te veroorzaken omdat je even de andere kant op zat te kijken en vervolgens tegen anderen te roepen: he, betaal je ook mee !? In elk geval iets om even bij stil te staan.

  10. 10

    @8:
    Ik heb nee gestemd, omdat ondanks dat het er op papier wellicht leuk uit ziet, ik geen vertrouwen heb in de mensen die de controlerende taak moeten uitvoeren. Mijn gelijk wordt bewezen in het vandaag bereikte accoord in Den Haag, waarin de tweede kamer de facto tot overbodig orgaan is verklaard.

  11. 11

    Gadget; heeft dat met Europa te maken?
    In hoeverre is je gebrek aan vertrouwen ingegeven door emotie en niet door logica?
    Ik neem de vrijheid meteen te antwoorden op die rethorische vraag: hoe ga je het samengaan van 500 miljoen mensen organiseren op basis van 500 miljoen vage ‘ik vertrouw het niet’s?

  12. 12

    Ik vind het samengaan van 500 miljoen mensen geen vanzelfsprekendheid. Als het je al niet lukt om er zestien miljoen op een fatsoenlijke manier te leiden, moet je het niet met vijfhonderd miljoen gaan proberen.
    Ik ben geen tegenstander van samenwerking, maar een europese regering heeft nooit mijn voorkeur gehad. Niemand heeft mij ooit het nut van een europees parlement en regering kunnen uitleggen, behalve dan – inderdaad – met emotionele argumenten.

  13. 13

    Je gaat er van uit dat er nog steeds zoiets is als een Hogere Orde die ‘voor ons beslist’, dunkt me.
    Een denkfout die men wel meer ziet gemaakt worden. Of het nu Balkenende heet, of boer Hoplala – als zij verkozen zijn zitten ze in een afvaardiging van een bevolking. Elke politicus – ik mag hopen dat je er minstens eentje van nabij kent – is ook maar een mens. Slappe lullen zoals iedereen die een beetje hun best doen om er iets van te maken. Heel af en toe steekt er eentje bovenuit, zoals wij allemaal.

    Op meer macroschaal: hoe wil je dan samenwerken zonder samen te werken op een niveau van Amerika, Rusland of China?
    Het gewicht van de Europese geschiedenis alleen al, drukt zozeer op gewetensvragen dat een samenwerking uiteindelijk niets anders is dan een volwassenwording – met alle groeipijnen van klagende onderdanen inbegrepen.

    ik zou graag bij een volgende Srebernica wat meer Europa zien ipv een Hollandse snor en vervolgens een Clintonbom.

  14. 14

    Nee, ik doe niet aan hogere ordes. Maar macht corrumpeert, en als je macht bundelt corrumpeert het harder. Ten tijde van Srebrenica was er al een europees parlement. De europese regeringsleiders liepen toen ieder te draaikonten met hun eigen nationale belangetjes. Leg jij mij eens uit waarom dat in een verenigd europa anders zou zijn?

    Overigens zijn Amerika, Rusland en China landen. Europa is geen land, is het nooit geweest, en zal het waarschijnlijk nooit worden. Dat leert de geschiedenis. De cultuurverschillen zijn domweg te groot. En cultuur kun je maar tot op beperkte hoogte en hooguit tijdelijk negeren. Kijk maar naar het voormalige Joegoslavie.

    Hoe langer ik de nationale en internationale politiek volg, hoe meer ik neig naar het anarchisme, mezelf overigens realiserend dat dat geen reeele optie is.

  15. 15

    O, maar dat is mooi: ook ik mag mezelf al die jaren als anarchist beschouwen. Maar uiteraard van het pragmatische soort: in het echte leven sterft de principiele anarchist meteen.
    Leven zoals we het kennen is een spel. Met regels. Een democratie voor analfabeten bestaat niet. Men leert en accepteert.
    Zo is er weinig zo belangrijks imho dan dat de schaal waarop men een beslissing moet nemen van belang is hoe je die neemt. Eenvoudig voorbeeld: in een gemeenteraad kan ik bvb voor groenen stemmen, op landelijk vlak voor pakweg socialisten. Voor pragmatisch op te lossen problemen zal ik voor pragmatici stemmen, qua principes voor principielen. De voorbeelden zijn legio.
    Precies daarom moet men Europa zien op de schaal die het vertegenwoordigt.

    Om ter topic te varen: de losgeslagen idee dat er zoiets is als het individu wat invloed heeft op 500 miljoen mensen is absurd. Men zou er verstandiger aan doen zich aan te passen aan groter-geheel-denken dan het merkwaardig soort provincialisme wat zich in vele mensen roert als het over Europa gaat.

    Deze denkoefening staat dan nog eens geheel los van het enorme pakket verworvenheden die Europa heeft opgebracht. En de tamelijk ondankbare en haast verwende houding van haar onderdanen ertegenover.

  16. 16

    Anarchism is a political philosophy encompassing theories and attitudes which consider the state, as compulsory government, to be unnecessary,

    Pragmatisch of niet, je voldoet niet aan de eisen. Face it, we’re all salonanarchists here.

  17. 17

    yup, su.
    toch zeker in het licht van het anarchisme van 100 jaar terug. Maar net zoals mijn onkunde om in nostalgie te toeven, slaag ik er toch in om te geloven dat anarchisme echt wel met zijn tijd kan meegaan. Uitgerekend die stroming wel.
    Hoe antitotalitairder mensen uiteindelijk worden, en hoe totalitairder de Geprivatiseerde corporaties – hoe levender men zich kan voelen.
    Mits men anarchisme kan blijven zien als antwoord op een opgelegde maatschappij.

    Maar een proude salonanarchist I am. Het is maar dat ik geen volk meer vind om op café te gaan.

  18. 18

    Principiele anarchist: ‘mijn huis wordt weliswaar iedere dag beroofd en beschoten door bendes, en ik ben m’n leven totaal niet zeker, maar ik heb de keuze aan welke maffiabende ik geld overmaak om me enigszins te beschermen. O heerlijk, die vrijheid! (doet jubeldansje).’
    Pragmatische anarchist:’belasting betalen zuigt, maar het is beter dan het alternatief (zie boven)’
    Populistische anarchist:’Vrijheid voor iedereen behalve de moslimanarchisten, want die zijn niet te vertrouwen. ‘