Turkije, een moslimland?

OPINIE - Turkije gaat de verkoop en consumptie van alcohol aan banden leggen, maar waarom gaan we er gelijk vanuit dat dat met de islam te maken zou hebben? vraagt Anouk Willemsen zich af.

De Volkskrant berichtte vrijdag 24 mei dat ‘Turkije, een moslimland, (…)’ de verkoop en consumptie van alcohol aan banden wil leggen. Door de Volkskrant werd er verder niet ingegaan op de omvang en de redenen van de beperkingen op het gebied van alcohol in Turkije. Door direct in de eerste zin Turkije een moslimland te noemen wordt ten onrechte gesuggereerd dat deze maatregelen alleen met de islam van doen hebben. Deze subjectieve manier van schrijven, over zaken die enigszins met de islam te maken (zouden kunnen) hebben, wordt niet alleen door de Volkskrant in toenemende mate gebezigd, maar ook door vele andere invloedrijke Nederlandse media. Deze zaak rondom alcoholbeperkingen in Turkije is slechts één van de vele voorbeelden.

Turkije is een seculiere staat en premier Erdoğan verwijst voor zijn wetsvoorstellen over alcohol naar de Turkse grondwet waarin staat dat de staat het welzijn van het gezin moet beschermen. De maatregelen houden in dat het maken van reclame voor alcohol wordt verboden, en dat op alcoholische producten waarschuwingen moeten komen te staan, ten aanzien van de risico’s voor de gezondheid van de consumenten. Ook wordt het binnen een straal van 100 meter van scholen, studentenhuizen en religieuze gebouwen lastiger om aan alcohol te komen. Tussen 22:00-6:00 uur mogen winkels geen alcohol meer verkopen, maar voor de horeca geldt dit niet. Tegenstanders van de conservatieve AK-partij van premier Erdoğan stellen dat deze maatregelen stappen zijn die de premier zet om van Turkije een islamitische staat te maken. In Nederland worden vaak voornamelijk de stemmen van deze tegenstanders in overweging genomen.

Niet alleen Turkije, maar ook Nederland probeert op allerlei manieren burgers te ontmoedigen om (veel) alcohol te drinken. De minimumleeftijd waarop je alcohol kunt kopen wordt verhoogd naar 18 jaar, BOB-campagnes sieren al jarenlang menig bord langs de snelweg, en volgens onze Mediawet is het verboden om tussen 6.00 uur en 21:00 uur alcoholreclame op tv en radio uit te zenden. Ook in andere Europese landen is er vaak strenge wetgeving op het gebied van reclame voor alcohol en verkrijgbaarheid van alcohol. In sommige Europese landen, zoals Zweden bijvoorbeeld, zijn de accijnstarieven op alcoholische dranken zelfs zo hoog, dat alcohol bijna onbetaalbaar wordt. In Europa heeft dit echter niets met geloof, maar met gezondheid te maken.

Waarom zou de enige reden dat de overheid van Turkije zich zorgen maakt over alcoholgebruik/-misbruik zijn dat de meerderheid van de bevolking islamitisch is? Waarom kan dit in Turkije, een moslimland (volgens de Volkskrant), niet ook met de gezondheid van haar burgers te maken hebben? Net zoals in Europa het geval is?

De taak van journalisten is om meerdere kanten van een verhaal belichten, om vervolgens een objectief bericht de wereld in te sturen. Dit wordt helaas nogal eens ‘vergeten’ als de berichtgeving over de islam of over islamitische landen gaat.

Anouk Willemsen is student Arabisch/Midden-Oostenstudies RU Nijmegen. Dit artikel verscheen eerder op Republiek Allochtonië.

  1. 2

    Waarom kan dit in Turkije, een moslimland (volgens de Volkskrant), niet ook met de gezondheid van haar burgers te maken hebben? Net zoals in Europa het geval is?

    Om daar klaarheid in te krijgen zou je de overige gezondheidsmaatregelen met elkaar moeten vergelijken. Wat onderneemt Turkije bijvoorbeeld tegen fijnstof bij wegen, looduitstoot bij scholen, veilig verkeer, tabaksmarketing, regulering van de medicijnmarkt?

    Als Turkije namelijk zelden iets onderneemt op gezondheidsgebied maar nu over alcohol ineens wel kun je daar legitiem vraagtekens bij zetten. Maar als deze maatregel er slechts eentje is van de duizenden andere gezondheidsregels dan heeft de islam er weer weinig mee te maken.

    Dus: hoe staat Turkije’s volksgezondheidspolitiek er voor?

  2. 3

    Waarom? Omdat Erdogan een track-record heeft van ‘anti-seculier’ beleid voeren of op zijn minst niet de moeite neemt om de schijn daarvan weg te nemen.

    Kritiek leveren over het gebrek aan objectiviteit is nogal wat in dit geval als je zelf voorbij gaat aan dit feit. Het lijkt dus vooralsnog kritiek leveren om het kritiek leveren. Ik vind dat schokkend voor een student ‘Midden-Oostenstudies’.

    Dit is geen binaire wereld waar we in leveren, er bestaat zoiets als context.

  3. 4

    Tja, het stukje komt me een beetje naïef over. Er is een tegenstelling tussen een ruime minderheid seculieren en een meerderheid gematigde gelovigen in Turkije. Daarboven staat een in toenemende mate autocratische Erdogan, die op zich gelijk heeft dat je elke vier jaar daar je mening kunt laten blijken in het stemhokje, maar tegelijkertijd qua retroriek Wilderiaanse trekjes begint te vertonen. En verder wat Kalief al zei, het is zinnig te weten of alleen alcohol als gezondheidsissue wordt aangepakt.

    Tot slot is het Taksim Square net zoiets als het Museumplein bij ons. Als een meerderheid van 60% gelovigen daar een reusachtige kerk op zou neerzetten dan zou een minderheid van 40% seculieren daar vast en zeker een oorlog voor over hebben. Oh nee, ik vergis me, dit is Nederland waar alles vanuit de luie stoel gaat…..

  4. 5

    @3 Jij laat je zo verblinden door dat ‘track record’ dat je alles wat in Turkije gebeurt blijkbaar alleen nog maar kan zien als iets islamitisch.

  5. 6

    @5

    En dat ‘alles’ is precies wat? Erdogan is de gelegenheids SGP’er en alcohol is koopzondag in dit geval.

    Ooit eraan gedacht dat ’t een ordinaire opportunist is?

  6. 7

    “Turkije gaat de verkoop en consumptie van alcohol aan banden leggen, maar waarom gaan we er gelijk vanuit dat dat met de islam te maken zou hebben? vraagt Anouk Willemsen zich af.”

    Mevrouw Willemsen heeft geen buitengewoon intellect dunkt mij..

  7. 8

    Overigens las ik net dat binnen de regering van Erdogan wel degelijk dissidente geluiden ontstaan over het extreem harde ingrijpen van de politie gisteren.

  8. 11

    Ongeveer 70 % van de turken drinkt helemaal geen alcohol. In Turkije kun je alcoholgebruik dan ook nauwelijks een gezondheidsprobleem noemen. Er zijn daar gezondheidsproblemen die veel dringender moeten worden aangepakt.

    De minderheid dwarszitten die wel alcohol drinkt, heeft volgens mij dan ook niks te maken met gezondheidsbeleid maar alles met de islamiseringsagenda van Erdogan..

    Enfin, de islam en minderheden pesten, what’s new?

  9. 12

    Anouk zou behoren te weten dat alcohol de minst geconsumeerde drug is door Turken en dat een verbod erop een pure politieke zet is.
    De gezondheidszorg zou zich beter kunnen focussen op andere zaken.
    , statistics show that Turkey does not have a drinking problem: according to the World Health Organization’s “European Status Report on Alcohol and Health 2010”, Turkey has the second-lowest alcohol consumption levels among 53 European countries (second only to Tajikistan), with 1.4 litres of booze consumed per citizen in 2005 (the latest year for which data is available), an amount that has held steady for several years,

  10. 14

    @13 het doet me een beetje denken aan het afknijpen van de coffeeshops in Maastricht. Als je dat laat gebeuren dan zou later zo maar eens kunnen blijken at het een stap was in het totaal van de kaart vegen van coffeeshops.

    En ik weet niet of je wel eens in Istanbul bent geweest, maar als je binnen 100 meter van een moskee niet meer mag verkopen dan blijven er weinig plekken over waar het nog wel kan.

  11. 15

    @11 @12 Ik kwam in zo’n turkse voetbalkantine hier in nederland en wat een verrassing, ze zitten allemaal aan het bier. Vervolgens zien ze mij en alle glaasjes gaan naar het midden van de tafel. “niet van mij hoor, niet van mij”. Oh het is die maar, van die en die. En iedereen die glaasjes weer naar zich toehalen.
    ….

    Ik denk dat er in Turkije ook veel meer verborgen alcoholgebruik zal zijn en dat het probleem groter is dan gezegd wordt. Neemt niet weg dat het officiele cijfer erg laag is, ja:
    http://www.oecd-ilibrary.org/sites/9789264183896-en/02/06/g2-06-01.html?contentType=/ns/StatisticalPublication,/ns/Chapter&itemId=/content/chapter/9789264183896-25-en&containerItemId=/content/serial/23056088&accessItemIds=&mimeType=text/html
    En die relatie met het dwarszitten van religieuze minderheden, dat wordt ook gezegd alhier: http://www.ft.com/cms/s/0/161dddae-c870-11e2-8cb7-00144feab7de.html#axzz2UzdG866k maar de suggestie die daar ook wordt gedaan dat dit een typische Erdogan truc is om het volk af te leiden van de Syriëpolitiek dat lijkt me minstens even zo waarschijnlijk.

  12. 16

    @15: “Ik kwam in zo’n turkse voetbalkantine hier in nederland en wat een verrassing, ze zitten allemaal aan het bier. Vervolgens zien ze mij en alle glaasjes gaan naar het midden van de tafel. “niet van mij hoor, niet van mij”. Oh het is die maar, van die en die. En iedereen die glaasjes weer naar zich toehalen.”

    U is de moslimpolitie?

    In Istanbul krijg je nu ook al je bier in een koffiekopje als je vlakbij een moskee zit.
    Trouwens, ik ben nog geen “islamitisch” land tegengekomen waar je geen alcohol kon consumeren.

  13. 17

    @15 Die ft-link werkt alleen voor geregistreerde gebruikers, effe citeren is handiger.

    Er is een verschil tussen een islamistische achterban plezieren (halfslachtig want het is niet eens een verbod) en een dwarszitten van andere religies. Zeker omdat er geen enkele religie voorschrijft dat je de hele dag alcohol moet kunnen drinken. Het zou wat anders zijn als zelfs de wijn bij de eucharistie zou worden verboden.

  14. 18

    Misschien moet deze student Arabisch/Midden-Oostenstudies een andere studie richting kiezen, ik stel voor dat ze een studie naïviteit volgt.

  15. 19

    @kalief, wat raar! Als je zoekt op turkish alcohol dan kun je vanaf google er gewoon bij.

    Some executives argue the Turkish government is secretly betting that alcohol demand remains relatively stable. Alcohol taxes […] are routinely raised towards the end of the year to help bring the budget closer to balance.

    And some analysts say the sudden push on alcohol is a classic diversionary tactic by Mr Erdogan – who has previously floated ideas such as legislating against abortion and bringing back the death penalty – to distract attention from unpopular policies on Syria.

  16. 20

    @16 nee ik lijk er ook niet heel erg op, geen idee waarom ze dat doen, behalve een ook voor mij als ex-katholieke herkenbaar voorkomende hypocrisie kan ik dat niet verklaren. Daarom denk ik dus ook dat alcohol in Turkije een groter probleem is dan je uit cijfers kan opmaken.

  17. 21

    Doodeng onnozel wicht, voldoende aangetoond hierboven.
    Kan iemand me verder uitleggen waarom een “seculier geïnspireerde wet” in een “seculier land” (ja zo ken ik er nog wel meer, dat zeggen de Indonesiërs ook van zichzelf) de verkoop in de buurt van religieuze gebouwen (=moskeeën, gezien de overgrote meerderheid Moslim is) aan banden moet leggen? Is daar het misbruik het grootst?

  18. 23

    @2: Het lijkt me duidelijk dat AKP een afkeer heeft van alcohol ingegeven door hun Islamitische levensovertuiging. Alcohol is ‘haram’ en moet aan banden gelegd worden. En feitelijk hebben ze een punt: alcohol is ook slecht voor je.

    Maar het artikel heeft wel een punt: dit is niet zo heel anders dan hoe westerse landen met drugs en ook alcohol omgaan. Overal is wetgeving die de verkoop van alcohol reguleert, in de Scandinavische landen zelfs heel sterk, misschien nog wel sterker dan in Turkije.

    Dus journalisten mogen van mij dit soort maatregelen in Turkije best verklaren vanuit de religie, maar moeten de maatregel ook in context plaatsen, door te vergelijken met andere landen. En zeker ook de gezondheidsredenen noemen, want dat doen ze bij niet-islamitische landen ook.

  19. 24

    @21: Kan iemand me verder uitleggen waarom een “seculier geïnspireerde wet” in een “seculier land” (ja zo ken ik er nog wel meer, dat zeggen de Indonesiërs ook van zichzelf)…

    Westerse landen zijn seculier met seculiere wetten maar claimen toch echt christelijk te zijn. Ga jij maar eens – gelegaliseerde – prostitutie voor de kerkdeur verkopen. Wedden dat het niet mag. het is allemaal hypocriet gelul om lokale mores.

    En nee, Erdogan is geen vriendje van me maar de betweterige hypocrisie die op dit moment over Turkije heen valt is werkelijk bij de wilde spinnen af.

    En ja, er zit een raar luchtje aan deze wet. Maar soit, kennen we in NL of de EU geen rare wetten. Wordt er hier nooit geprotesteerd. Het enige dat telt is lokaal protest tegen lokale wetten.

    Ik ben het eens met de auteur.

  20. 25

    Aan alle mensen die zeggen dat ik ‘naïef’ en ‘een doodeng onnozel wicht’ ben, of ‘een studie naïviteit’ moet gaan volgen; als jullie het artikel goed hadden gelezen, had je er uit kunnen halen dat ik de zaak juist tracht te nuanceren. Met alle respect, maar misschien moeten jullie zelf een cursus ‘begrijpend lezen’ volgen ;-). Ik beweer namelijk niet dat het helemaal niets met de islam te maken zou (kunnen) hebben, dat sluit ik niet uit. Dit blijkt o.a. uit de volgende zin:

    “Door direct in de eerste zin Turkije een moslimland te noemen wordt ten onrechte gesuggereerd dat deze maatregelen ALLEEN met de islam van doen hebben.”

    Wat ik wél probeer duidelijk te maken is dat mensen niet meteen en alleen islam erbij moeten gaan halen als het over zaken in ‘islamitische’ landen gaat; dit gebeurt nu wel vaak. Er moet objectiever naar gekeken worden.

  21. 26

    @23:

    Overal is wetgeving die de verkoop van alcohol reguleert, in de Scandinavische landen zelfs heel sterk, misschien nog wel sterker dan in Turkije.

    Niet eens ‘misschien’, in Noorwegen is de verkoop strenger aan banden gelegd dan straks in Turkije. Daar mag doordeweeks (behalve in de horeca) na achten geen alcohol verkocht worden, op zaterdag na zessen al niet meer en op zondag helemaal niet (nou is er dan sowieso weinig open).

  22. 27

    @25

    Door direct in de eerste zin Turkije een moslimland te noemen wordt ten onrechte gesuggereerd dat deze maatregelen ALLEEN met de islam van doen hebben.

    Je dikt het nogal aan. Door Turkije een moslimland te noemen in relatie tot het alcohol-voorstel wordt gesuggereerd dat de maatregelen met de Islam te maken hebben. Niets meer, niets minder.

    Vervolgens laat je na om de kwestie in Turkije echt inhoudelijk te beschouwen. Je komt niet verder dan een parallel met Nederland waarin je zegt dat ook wij beperkingen aan mensen opleggen. Het wordt in het artikel niet duidelijk in hoeverre de Islam te maken heeft met het alcoholverbod.

    Je heb je betoog opgehangen aan de zogenaamde ongenuanceerde media, maar uit je artikel blijkt dat dit alleen werkt omdat je de media zelf ongenuanceerd weergeeft. Misschien heb je een punt, maar je hebt niet weten te overtuigen dat de media hier nou zo onevenwichtig over berichten.

  23. 28

    @22 De Drooglegging in de VS is nooit geheel compleet geweest: Rhode Island en Connecticut hebben het nooit geratificeerd (toegegeven, het zijn twee kleine staatjes op een anders groot land). Daarnaast is het wel zo dat tegenwoordig in veel landen met een moslimmeerderheid de verkoop van alcohol aan banden is gelegd. Ik baseer me op wikipedia (excuus): in de volgende landen is verkoop van alcohol verboden: Brunei, Saoedi-Arabie, Jemen en Koeweit. Andere landen hebben hoge barrieres opgeworpen voor de verkoop van alcohol, door vergunningen of door hoge accijnzen: in delen van India: Gujarat (voornamelijk Hindu), Nagaland (voornamelijk christelijk), Mizoram (idem); Pakistan (alleen niet-moslims kunnen een vergunning voor alcohol aanvragen); Tsjechie (niks boven 20% alcohol, geen sterke wijnen en sterkedrank dus); in de Scandinavische landen is verkoop van alcohol alleen in door de staat gecontroleerde winkels toegestaan met een hoge accijns.

    @27 Ik denk dat het punt van de auteur is dat er nu meteen vanuit gegaan wordt dat het islamitische maatregel is ‘omdat’ het land een moslimmeerderheid heeft en een uitgesproken islamitisch staatshoofd. Zij wil vragen stellen bij dit automatisme van de media, maar het voorbeeld is volgens mij niet goed. Ze staat hier 1-0 achter in de zinspeling dat het niet islamitisch is. Daarnaast ben ik het eens met je conclusie: ze heeft niet weten te overtuigen dat de media daar onevenwichtig over berichten (ongeacht of dat zo is of niet)

    @4 De bouw van de moskee op het Taksimplein is omstreden. Vele correspondenten wijzen daarop. Het protest dezer dagen is ook op dat plein. Men gaat voorbij aan het feit dat het belendende Gezipark geruimd moet worden voor de bouw van een winkelcentrum. Andere correspondenten wijzen dat aan als bron van de opstanden, die later verplaatst zijn naar het echte Taksimplein. Voor die correspondenten ligt de verklaring van de rellen niet dat Erdogan zijn islamitische zin door wil drukken, maar dat hij zo autoritair is dat hij überhaupt zijn zin door wil drukken, moslimregels of niet. Als de schrijfster een punt had willen maken, dan zou ze aan moeten halen dat de [Nederlandse] media de toekomstige moskee op het plein als bron beschouwen. Helaas: de meeste media hebben dezelfde boodschap: het gaat over een winkelcentrum op het park (volgens Volkskrant, AD, Trouw). Nu.nl bericht over een kopie van de barakken en de Telegraaf bericht dat ook, maar het complex krijg een ‘andere functie’.

  24. 30

    @26:
    Nergens kom je zo veel openbare dronkenschap tegen, en vroeg op de dag, als in Noorwegen en Zweden.
    Op een camping in Letland kwam ik er achter dat Finnen op vakantie ook niet veel beters weten te doen dan om twee uur ’s middags al laveloos zijn.
    Veerboten vanuit de Scandinavische landen zijn een ramp vanwege het gezuip, met bijbehorend dronkemans gezang.

  25. 31

    @objectief
    “Nergens kom je zo veel openbare dronkenschap tegen, en vroeg op de dag, als in Noorwegen en Zweden.”

    Dit is volslagen onzin en ik weet het want ik woon er.

    Op de camping en de veerboot drinken ze inderdaad veel omdat het voor hen dan eens spotgoedkoop is.

  26. 35

    @22:
    Daarnaast is het wel zo dat tegenwoordig in veel landen met een moslimmeerderheid de verkoop van alcohol aan banden is gelegd. (…)Andere landen hebben hoge barrieres opgeworpen voor de verkoop van alcohol, door vergunningen of door hoge accijnzen:

    In tegelstelling tot in het vrije westen waar niemand een vergunning nodig heeft voor de verkoop van alcohol en waar de overheid zeker geen speciale belastingen op alcohol heft.

    @25:
    Aan alle mensen die zeggen dat ik ‘naïef’ en ‘een doodeng onnozel wicht’ ben, of ‘een studie naïviteit’

    Welkom op Sargasso. Hier zijn vooral lieve mannetjes hoor, behalve als je een grote mond krijgt meisje.

    @32:
    En inderdaad, het is niet waar. Dat verbod gold voor nog geen maand in verband met een vergiftigingsaffaire.

    Dan is het toch wel waar of ben nou gek.