Tijd voor een donder- en bliksempolitie

Volgens Privacy International is Nederland zo’n beetje een politiestaat. Over de gehele linie doen Europese landen het slecht, maar Nederland zit nu zo’n beetje op het niveau Engeland. En dat is geen compliment. Tja, we zijn bang, dus je moet wat he? Maar zijn we bang voor de verkeerde dingen. Voor de grap heb ik even een aantal cijfers bijeen geharkt (CBS), namelijk de doodsoorzaken van 1999-2009.

pas op voor exploderende boilers!

  1. 2

    Hoe bruikbaar zijn cijfers waarvan de helft niet te verklaren is en in een containercategorie als ‘overig’ geplaatst moet worden. Overig: botsing voetganger met trein, dat zijn er nog veel te veel.

  2. 3

    Meh, dat overig zal grotendeels bestaan uit ziekte en ouderdom. Wat mij meer intrigeert is dat ‘vermorzeld’ een eigen rubriek is… Mijn morbide fantasie is nu uit alle macht aan het bedenken hoe je vermorzeld raakt als er geen vallen voorwerp, verkeer, trein of bedrijfsongeluk in het spel is.

  3. 4

    @3: Ik vermoed dat het hier alleen onnatuurlijke doodsoorzaken betreft, want ziekte neemt alleen al veel meer voor zijn rekening. Zo’n grote categorie “overig” maakt trouwens wel nieuwsgierig.

    Ik vermoed dat in die botsing voetganger met trein ook nog wel wat gevallen zelfdoding verborgen zitten.

  4. 7

    Eh, oja. Een kleine 60.000 doden in tien jaar is inderdaad wat weinig op een bevolking van 16 miljoen…

    Nou, d’r zijn toch nog aardig wat extra manieren om te sterven volgens het cbs:

    – vallen (van ladders, stoelen, rolstoelen, bedden, uit bomen, op ijs, noem maar op)
    – verdrinken
    – ongelukken met messen, glas en (jacht)geweren
    – onopzettelijke vergiftiging (overdosis, medicijnen etc.)
    – stikken in voedsel of beddendgoed
    – natuur (kou, overstromingen, aardverschuivingen etc.)
    – etc.

    Fascinerend lijstje wel.

  5. 12

    Niemand enigszins geschokt door het feit dat blijkbaar ongeveer een kwart van deze onnatuurlijke doden wordt ingenomen door zelfdoding?

  6. 16

    De cijfers zeggen nauwelijks iets als je ze niet vergelijkt met die van andere Europese landen. Ik denk dat Nederland dan (relatief) ook als een heel veilig land uit de bus komt maar weet dit niet zeker. Deze cijfers zeggen me niet zoveel.

  7. 19

    Degene die de cijfers in het artikel hanteert heeft duidelijk weinig kaas gegeten hoe deze te interpreteren.
    Een terreuraanslag hoeft maar weinig doden te veroorzaken om meer impact te genereren dan hetzelfde aantal wat sterft door een huiselijk of bedrijfsongeval.
    Hetzelfde geldt voor moord.
    Het lijkt erop alsof de betreffende scribent de regel hanteert dat oorlog eigenlijk niet zo erg is want het het aantal andere doodsoorzaken is altijd nog veel hoger.

  8. 20

    Terrorisme kent vele definities en daar wordt veelvuldig misbruik van gemaakt. Persoonlijk zou ik vooral aanslagen waarbij grote hoeveelheden ‘toevallige’ voorbijgangers gedood/gewond kunnen raken terroristisch noemen. Karst T. bijvoorbeeld, maar dan met een duidelijker motief.

    Fortuyn en v Gogh zijn vermoord bij gerichte acties door personen met een verwrongen kijk op de werkelijkheid, maar dat lijkt me bij de meeste moorden wel zo’n beetje het geval. Wat deze twee moorden nu zo terroristisch maakt is mij altijd een raadsel gebleven.

    Misschien heeft het iets met motief te maken. Dat je de maatschappij drastisch anders ingericht wil zien en dat via geweld denkt te kunnen bereiken of zoiets. Maar dat lijkt me bij Mohammed B. en Volkert G. nu ook niet echt het doel. Ik kan me niet voorstellen dat ze dachten met hun moord een serieuze stap richting een fundamentalistisch veganistische of islamitische revolutie te zetten. Ik zie daar toch vooral woede richting de specifieke slachtoffers. Moord dus.

  9. 21

    @3 heeft gelijk: overige is echt vanalles. Dit zijn alle onnatuurlijke doodsoorzaken, dus dan moet je denken aan verdrinken in bad, doodgevroren, etc.

    @16 Punt was om duidelijk te maken waar we bang voor zijn niet per se datgene is waar we bang voor moeten zijn.

    @18 Mijn punt, hier vaak naar voren gebracht, is dat we als samenleving hypersensitief reageren op een aantal gevaren. Ik vind het gek dat in deze tijd van bezuiniging er wel met geld gesmeten wordt voor onbewezen veiligheidstoepassingen (bodyscanners, cctv, noem maar op), terwijl die wel maatschappelijke neveneffecten hebben. Het is geen hogere statistiek die ik hier heb willen toepassen, gewoon een beetje perspectief.

    Er was een tijd in NL dat terrorisme een groter probleem was, maar dat we daar wel wat normaler mee konden omgaan.

    Als het over misinterpratatie gaat, is de makke in dit overzicht vooral dat het verschil tussen ongeluk en opzet er niet in terugkomt.

  10. 22

    @20: Maar waarom maak je dan wel een aparte categorie voor terrorisme (ik ben met #19 eens dat de enige twee terroristische slachtoffers gewoon moordslachtoffers zijn), botsing voetganger en fiets (is dat geen verkeer?), of explosie boiler (is dat geen bedrijfsongeval en zo nee, kan het dan niet samen met verdrinken in bad en tig andere geschaard worden onder huiselijke ongevallen of zoiets)?

    In het kort, er schort wel iets aan de logica van deze indeling. Het vraagt ook om doublures, want wat als een schilder of glazenwasser onder zijn werk van een ladder valt, of een taxi onder een pletwals komt (bedrijfsongeval, vermorzeld, of verkeersongeluk)?

  11. 23

    @19, 21: Theo en Pim gewonen moorden? Ligt natuurlijk aan je definitie. In beide gevallen ging het om een slachtoffer dat sterk in de aandacht stond, zeer actief (en controversieel) deelnam aan het publieke debat, in een geval politiek zeer relevant was/ging worden. Dat maakt het moorden die je onder het kopje terrorisme zou kunnen plaatsen, vooral omdat de daders duidelijk hebben gemaakt dat juist uitlatingen van hun slachtoffers in het publieke debat de aanleiding vormden voor de moorden. Ook de maatschappelijk impact weegt mee. Gewone moorden zou ik ze niet willen noemen. Maar onder terrorisme versta ik inderdaad ook eerder aanvallen op zomaar mensen (juist die willekeur is essentieel: niemand mag zich veilig wanen).

  12. 24

    Is geen Pim, het tweede terrorisme slachtoffer is een Nederlandse mevrouw die in het WTC om het leven kwam op 9/11.

    @Bismarck. Ja er zitten doublures in. Een deel van de treinongelukken is ook zelfmoord, bijv. Dit overzicht was niet bedoeld als haarkloverij, maar als een snel overzicht of we ons wel voor de juiste dingen bang maken. Ik zeg daarbij niet dat je niets aan terrorisme moet doen – potentieel aantal slachtoffers is natuurlijk best groot. Enige wat ik wil is aantonen dat het verhoudingsgewijs allemaal nog wel meevalt en we misschien wat meer maatschappelijke energie, en vooral ook geld aan andere dingen kunnen besteden. Misschien meer toegankelijke geestelijke gezondheidszorg?

  13. 25

    @22: Onder die redenering is er wel heel wat meer terrorisme gepleegd. Hoe vaak is niet iemand vermoord omdat hij iets verkeerds zei ten aanzien van de moordenaar in aanwezigheid van publiek? Ook met de definitie van terrorisme is dat niet te rijmen.

    @23: ja daar kan ik me makkelijk in vinden, de verhouding risico op sterfte aan terrorisme/overheidsuitgaven aan terrorisme (en ook wetgeving omtrent terrorisme) is totaal scheef in vergelijking met alle andere doodsoorzaken. Bedenk bv. het rookverbod in kroegen dat blijkbaar zo moeilijk ligt, maar jaarlijks een honderdvoud aan levens dan de sterfte aan terrorisme.

  14. 29

    Ik snap hem niet, “doodsoorzaken” impliceert dat ook de mensen die een natuurlijke dood zijn gestorven in dit diagram voorkomen – dat zou dan “overig” kunnen zijn. Maar dan lijkt het aandeel zelfdodingen me wel extreem hoog? Als het diagram exclusief gaat over niet-natuurlijke doodsoorzaken, wat is dan de categorie “overig”? Vragen, vragen.

  15. 30

    @ Maaike, fascinerend inderdaad:

    W 78: inhalatie van maaginhoud (7 doden), X33: Bliksem (2 doden)…

    Rol en belang Nederlandse Grondwet is onder druk gekomen a.g.v. 9/11 en andere houding tot en bereidheid om privacy in te ruilen voor veiligheid. De “ik heb toch niks te verbergen”- houding is de grootste bedreiging voor de privacy in Nederland.

    Terrorisme: (2 doden). T.o.v. de kans dat iemand stikt in een kippenbotje…wacht ff, kunnen we dan niet beter alle sláápkamers met apneu- of snorkmelders o.i.d. uitrusten i.p.v. de hele publieke ruimte te monitoren?

    Dood door inhalatie maaginhoud…die die houding die koopsompolis wurghypotheken kiloknallerikheptochniksteverbergenmentaliteit.
    *kots*

  16. 32

    die Karst T. dat is toch ook een vorm van terrorisme. Al is het een éénmansoorlogje, of is terrorisme alleen maar voorbehouden aan ideologisch gemotiveerde boze mensen?

  17. 34

    @33: Neem dan de definitie van het wetboek. Datgene waar Mohammed B. voor veroordeeld is.

    Waar hier overheen gekeken wordt is alsof elke dode dezelfde betekenis heeft.

    Bij sommige doden is er geen sprake van een misdrijf, bij sommige doden is er sprake van een misdrijf (gewone moord)

    Terrorisme is een meervoudig misdrijf, er is sprake van schending van de rechtsorde in een vrij extreme vorm. Iedere zichzelf respecterende rechtsstaat zal daarom relatief veel middelen ter bestrijding van terrorisme inzetten, anders verliest de rechtsstaat zijn geloofwaardigheid.

    Veel van het gezag van de rechtsstaat berust op het geweldsmonopolie dat de overheiddiensten hebben. Er moet geen concurrerend systeem van straffen komen waar zelfs de doodstraf weer wordt toegepast.

  18. 35

    @34 ah, de aloude ‘één miljoen doden is een statistiek, één dode is een tragedie’-houding.

    Ik persoonlijk vind het vreemd dat als je zo’n rationele diagram ziet, waarbij alles in verhouding is (ondanks het verhaal over definities van ‘terrorisme’ en ‘overige’), iedereen alsnog langs, de door @14 al opgemerkte ‘olifant in de kamer’, heenkijkt. Nu snap ik dat het veel toffer klinkt om te praten over twee volgens @34 ‘belangrijke’ doden als de sterfgevallen door terrorisme, maar het menselijke in mij zegt me dat dat we het toch meer over de zelfdoders moeten hebben. Wanneer in zo’n grafiekje de zelfdodingen een kwart van de onnatuurlijke doden in de afgelopen tien jaar uitmaken, dan moeten we als maatschappij misschien eens wat minder bezig zijn met de gevaren van buiten ons landje, en kijken waarom zo velen niet meer deel van onze wereld willen zijn. Het lijkt me van groter belang (en een reëlere doelstelling) als we de komende tien jaar gaan proberen dat aantal terug te dringen, in plaats van ons blind te staren op de onwaarschijnlijkheid dat die twee doden door terrorisme voorkomen kunnen worden. Want wat is een voor terrorisme veilige wereld waard als zoveel mensen er niet in willen leven?

  19. 36

    @Dimitri,
    ‘wil je de bevolking vrees aanjagen’, dan scoren de populisten dus hoog, dan heb je de daad helemaal niet meer nodig.
    Kan me nog zo’n filmpje van Rita V. herinneren, je zou geen stap meer buiten kunnen zetten zonder belaagd te worden door de gevaren waar zij wel even paal & perk aan zou stellen.

    populisten en jihadi’s, twee handen op dezelfde onderbuik…

    nog even over Karst T: stel je voor dat de man in plaats van verdwaald te zijn in een misinterpretatie van Nietzsche en liefhebber van Célines schetsen van een PVV-er ‘avant la lettre’ een koran en een paar haatbaard-schrijfsels in zijn boekenkast had gehad, dan zou volgens mijn bescheiden mening het aantal terrorisme-slachtoffers in de statistieken toch gauw 5 keer groter zijn geweest…

  20. 37

    @35: Je hebt er niet veel van mijn bijdrage begrepen. Het gaat niet om de dode, het gaat om het meervoudige misdrijf dat erachter zit.

    Overigens ben ik het wel met je eens dat het aantal gevallen van zelfdoding aan de hoge kant is en dat daar veel winst lijkt te behalen.

  21. 38

    @37: Maar wat dat meervoudig misdrijf is, leg je vervolgens niet uit. Ook een “gewone” moordenaar heeft een motief (en dat is niet zelden bestraffing, dus een “concurrerend systeem van straffen”).