In de VS heeft elke gevangene in feite levenslang

Desmond Meade is directeur van de Florida Rights Restoration Coalition, een club die vecht voor stemrecht van gevangenen die hun straf erop hebben zitten. In 2018 werd de staatswet aangepast nadat Meade meer dan een miljoen Floridianen wist te enthousiasmeren om in een referendum vóór de wetswijziging te stemmen. De staat liet het er niet bij zitten en twee jaar later bepaalde het hooggerechtshof dat alleen die herintredende burgers die al hun boetes hadden betaald, hun stemrecht terug konden krijgen. Kat en muis: FRRC verlegde hun focus en haalt sindsdien veel geld binnen waarmee de non-profit zoveel mogelijk boetes voor herintredende burgers betaalt.  Stemrecht is niet het enige recht dat in Florida blijvend vervalt voor herintreders. Zo was Meade, die met succes een studie rechten afrondde, wettelijk gebannen zijn beroep uit te oefenen, kon hij geen huis kopen of huren, mocht hij niet in een jury plaatsnemen noch zich verkiesbaar stellen in de politiek. "Ik was Central Floridian van het jaar, Floridian van het jaar, een van TIME magazine's 100 meest invloedrijke personen en ik ben een MacArthur Genius. Als een persoon zoals ik zijn burgerrechten niet terug kan krijgen, wie dan wel?", vraagt Meade zich af . Op 13 oktober jongstleden kwam het goede nieuws. De clementie commissie herstelde zijn burgerrechten–met uitzondering op het recht een wapen te dragen. Discriminatie Florida is geen uitzondering. Overal in de VS is terugkeren in de maatschappij een helse uitdaging. Ex-felons worden zwaar gediscrimineerd. Grootste uitdagingen voor een succesvolle terugkeer in de samenleving zijn werk en woning. De check-box waarmee je op formulieren moet aangeven dat je ooit veroordeeld bent, betekent vaak het einde van je kansen. Woningbouwverenigingen en particuliere verhuurders die een woning weigeren, hebben de wet aan hun zijde. De overheid verlangt van sociale woningbouwverenigingen een restrictief en controlerend beleid ten aanzien van alcohol- en drugsgebruik en criminele activiteiten. Dat maakt het voor herintredende burgers welhaast onmogelijk een gesubsidieerd huis te bemachtigen. Familie die een herintredende burger in huis neemt, kan onmiddellijk de huurwoning verliezen vanwege potentiële overlast voor andere bewoners. Ofschoon er subsidies bestaan die werkgevers kunnen overhalen tot het aannemen van een herintreder, is het werkloosheidscijfer bij deze groep 28%,  vijf maal zo hoog als bij de gemiddelde bevolkingsgroep–en zelfs hoger dan tijdens de Grote Recessie in de jaren '30. Er is voor sommige werkzoekenden nog een extra nadeel: de werkloosheid onder African American vrouwen bedraagt 43,6%, onder African American mannen 35,2%. De cijfers voor witte vrouwen en mannen zijn respectievelijk 23,2% en 18,4%. Verplichtingen Tegenover die hoge werkloosheid staat een betalingsverplichting die voor velen niet haalbaar is. Veroordeelden worden vaak verplicht een bijdrage in de rechtsgang te betalen. Daarnaast kan gesteld worden dat er bij vrijlating een vergoeding voor het verblijf in de gevangenis verschuldigd is. Verder moet de reclassering betaald. Drugstesten moeten betaald. Verplichte cursussen moeten betaald. De reiskosten naar die verplichte nummers moeten betaald. En soms zijn er huurkosten tot wel een paar honderd Dollar per maand wanneer iemand aangewezen is op een halfway house, een tijdelijke eerste opvang tot werk en woning gevonden zijn. Hoe iemand het in die eerste tijd kan redden is een legitieme vraag want een bijstandsuitkering is geen vanzelfsprekend recht voor herintredende burgers.   De familie springt waar mogelijk bij. Maar dat blijft niet zonder gevolgen voor henzelf. Veel families hebben al jarenlang moeite gehad de kosten van gevangenschap te betalen. Groots onderzoek uit 2014 toont dat 48% van de families niet in staat was zulke kosten te betalen. Daarbij gaat het niet alleen om gerechtskosten maar ook om kosten voor levensonderhoud, bezoeken en communicatie met hun familielid achter tralies. Het zal geen verrassing zijn dat van de familieleden die voor deze kosten opdraaien, 83% vrouw is.  Falend systeem Je zou bijna gaan denken dat het juridische systeem bewust op falen gericht is. Om de herintegratie in de samenleving verder te bemoeilijken bestaan er talloze "technische" overtredingen die een terugkerende burger direct richting draaideur voeren. Onderzoek uit 2017 geeft aan dat er dagelijks minstens 61.000 mensen in de gevangenis zitten, niet omdat ze een nieuw misdrijf hebben gepleegd, maar vanwege een technische overtreding van hun voorwaardelijke vrijlating. Denk aan het missen van een afspraak of het niet slagen voor een drugstest. Die voorwaarden die aan voorwaardelijke vrijlating zitten, zijn meestal ingrijpend en dat geldt natuurlijk ook voor de elektronische enkelband die daarbij komt kijken. Community supervision heet het met een mooi woord, al zien sommigen het als eenzelfde soort straf als "zitten". Het is een gebruik dat breed wordt ingezet in de VS. Momenteel staan ongeveer 5 miljoen mensen onder deze vorm van toezicht. Samen met de meer dan 2 miljoen gevangenen betekent dat dat 1 op 55 burgers onder justitieel toezicht valt. Ter vergelijking de situatie in Nederland waar in 2020 bijna 6800 mensen onder toezicht van reclassering stonden en zo'n 10.000 in de gevangenis huisden; Omgerekend betekent dat 1 op de 1054 inwoners. In 20 staten van de VS zijn meer dan de helft van nieuwe veroordelingen het resultaat van voorwaardelijk toezicht overtredingen. Wat wil je, wanneer het hebben van woning en werk een voorwaarde voor het verkrijgen en behoud je vrijheid is en woning en werk welhaast niet te vinden zijn voor deze groep. Wat wil je, wanneer het verboden is alcohol en drugs te gebruiken en je niet met iemand mag verkeren die omgaat met iemand die tot een gang behoort. En wat wil je als het betalen van een vergoeding tot een voorwaarde wordt gemaakt en je een instabiel inkomen hebt. Stigma Herintredende burgers in de VS hebben hun gevangenisstraf er weliswaar op zitten, maar worden in feite tot lang erna nog altijd gestraft. Is het niet door de voorwaarden die aan community supervision kleven, dan is het wel door het stigma dat de term ex-felon over hen afroept. De kans op succes is klein. Kans op succes zonder familie is minimaal. De draaideur politiek die miljoenen werkelijke vrijheid ontneemt, staat de laatste jaren volop in de belangstelling. Maar de molens malen traag. Verandering zal moeten komen vanuit organisaties als die van Desmond Meade. Kijkend naar het aanzienlijk aantal herintredende burgers dat een non-profit start en daarmee nieuwe herintredende burgers ondersteunt, is er in elk geval een start gemaakt met maatschappelijke bewustwording van dit onzichtbare levenslang. Aanpassing: na een opmerking van een lezer is de toevoeging in Florida in de 2e alinea gemaakt, omdat niet alle staten hetzelfde stemverbod toepassen. Karin Tex Rijnders is sinds 2020 nauw betrokken bij een Amerikaanse nonprofit die vanuit de Restorative Justice gedachte heling wil brengen aan zowel slachtoffers als daders–die zelf vrijwel altijd ook slachtoffer zijn.

Door: Foto: Photo by Chris Yang on Unsplash.
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Polarisatie zet democratie VS onder hoogspanning

ANALYSE - van Tom van der Meer. Eerder verschenen op Stuk Rood Vlees.

In de Verenigde Staten worden democratische normen steeds verder ondermijnd. Verkiezingen zijn minder onpartijdig dan voorheen. Gerrymandering, het trekken van electorale grenzen om de electorale rivalen te benadelen, is steeds harder doorgevoerd. In verschillende staten zijn electorale wetten aangenomen die het stemrecht inperken, waardoor specifieke groepen als zwarte kiezers verder worden uitgesloten.

Ook wordt getornd aan de normen van de Trias Politica en machtenscheiding, die worden overstegen door de tegenstelling tussen de twee partijen. Het meest zichtbaar werd dit in de benoemingsprocedure voor het Hooggerechtshof, toen de Republikeinse meerderheid in de Senaat weigerde de door de Democratische president Obama voorgestelde kandidaat te overwegen.

De Amerikaanse rechtsstaat kent al langer wezenlijke problemen met toegankelijkheid en gelijke behandeling.

Deze week braken – bepaald niet voor het eerst – protesten uit tegen de behandeling van de zwarte bevolking van de V.S. door de politie. In reactie wordt de toch al gemilitariseerde politie ingezet tegen vreedzame demonstranten en journalisten. Tegen de eigen bevolking dus. Zo werd de omgeving van het Witte Huis met harde hand en zonder aankondiging schoongeveegd opdat de president daar kon poseren voor fotografen.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Extra stemrecht voor elk kind

Ouders van kinderen zouden voor elk kind dat ze hebben een stem extra moeten krijgen in het stemhokje, zo bepleit de Duitse minister Manuela Schwesig.

Foto: Jos Dielis (cc)

Geen stemrecht voor pensionado’s

OPINIE - Onze huidige staatsinrichting is behept met een vrij fundamentele denkfout. En die is dat iedereen, maar vooral oudere generaties beslissingen maken die ‘het beste zijn voor iedereen’. In minstens drie gevallen is duidelijk daar flink wat op is af te dingen: De klimaatproblematiek, Brexit en de sores rondom pensioenen.

De Economist waarschuwde er in 2010 al voor: het risico was aanwezig dat westerse democratiëen door dalende geboortecijfers zouden eindigen als ‘gerontocratiën’; stilstaande, verkalkte maatschappijen waar ouderen de dienst uitmaken en jongeren het nakijken hebben. Tien jaar later is Brexit het duidelijkste voorbeeld van de correctheid van die analyse. ‘Leavers’ zijn voornamelijk ouderen, die door de Britse tabloids angst werd aangejaagd voor immigranten en ‘de allesoverheersende EU’ met de mythe dat de EU kromme bananen zou verbieden.

In Nederland zijn de stemmen voor een ‘Nexit’ weliswaar verstomd; hier zie je dat de ene na de andere gepensioneerde natuurkundige van z’n pensionering gebruik maakt om op de opiniepagina’s van weekbladen en kranten te betogen dat klimaatverandering niet bestaat en als het wel zou bestaan dan wordt het niet door mensen veroorzaakt, of het is zinloos om er iets aan te doen. Argumenten die er bij 65-plussers ingaan als koek, want waarom zou je op oudere leeftijd nog je huis gaan verduurzamen als je weet dat je daar hooguit nog maar tien tot vijftien jaar woont, en je van dat geld ook nog de wereld zou kunnen afreizen?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Pleidooi voor een stemexamen

Hieronder volgt een gastbijdrage van Jan Grijs Hij pleit voor het invoeren van een stemexamen om de kloof tussen Nederlandse burgers en politiek te dichten.

De Kloof. De term is inmiddels zo beladen dat ze haar eigen hoofdletter verdient. De Kloof als een onoverkomelijk ravijn tussen het volk en de politiek. De Kloof als stok om de gevestigde orde mee af te ranselen. De Kloof als bron van alle kwaad in Nederland.

De Kloof moet geslecht. Politici vertonen zich in kinderfilms en gangsterraps om maar dichterbij het electoraat te komen. Op persoonlijke hyves- en twitter-pagina’s lichten ze ieder besluit toe. Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht staan ze weer koffie te schenken op lokale markten, om maar aan te geven hoe ‘gewoontjes’ ze zijn gebleven. De Kloof tussen politiek en electoraat voedt een kloof tussen politici en politiek.

Het haalt allemaal geen klap uit. Een substantieel deel van de kiezers, gevoed door te simpele beloften en opruiende kreten, verwijdert zich steeds verder van de gevestigde politiek. Klagend over de Kloof rennen ze weg van iedere verzoeningspoging, uiteindelijk slechts de Kloof verbredend.

Moet de Kloof verdwijnen? Is een gepaste afstand niet een bewijs van expertise? Wanneer een hartchirurg u in joggingbroek en teenslippers vertelt dat u een viervoudige bypass nodig heeft, vraagt u toch meteen een second opinion? Complexe zaken, zoals het besturen van een land, kunnen niet worden overgelaten aan de gemiddelde burger. De verontwaardiging over de Kloof getuigt vooral van zijn oorzaak: de onwetendheid van de kiezer.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.