De paarse eeuwigheid

In een politiek landschap met twee grote partijen, geen drie, zou de toekomst er wel eens heel erg paars uit kunnen zien. Goed, een regeerakkoord ligt er nog niet (dat duurt nog rustig één of twee maanden), maar de verhoudingen tussen "coalitie" en "oppositie" in de Tweede Kamer zijn deze week onmiskenbaar duidelijk geworden. PvdA en VVD kunnen bogen op een solide meerderheid van 79 zetels, geen gedoogkaartenhuis. Zolang zij het eens zijn - en dat zijn ze, waar zijn die onderhandelingen anders voor - maken ze samen de dienst uit, al doet de oppositie nog zoveel 'briljante voorstellen'. Bovendien, wat is die oppositie nou helemaal? Twee populistische schreeuwlelijken op de flanken: SP en PVV. Twee getuigenispartijen op vestzakformaat: SGP en Partij voor de Dieren. En dan de eens in de zoveel tijd terugkerende ouderenpartij, 50Plus heet-ie deze keer. Van deze clubs vallen weinig 'briljante voorstellen' te verwachten - ze zullen vooral hun inmiddels bekende riedeltjes afdraaien: minder marktwerking, weg met de EU, prijs de Heer, lief zijn voor de dieren en kom vooral niet aan de pensioenen. Gaap.

KSTn | Afsluitdijk

Vandaag eens een hele andere insteek. Een inkijkje in het lange termijn functioneren van een overheid. Leest u gerust eerst dit Bestuursakkoord over de toekomst van de Afsluitdijk.
Mijn eerste reactie was: nou nou, wat een bureaucratisch gewauwel, kan dat niet makkelijker.
Maar dan realiseer je dat dit een akkoord is voor een traject dat bij elkaar mogelijk meer dan 50 jaar gaat duren. Plannen maken, besluitvorming, potjes geld verzamelen, vergunningen regelen, plannen aanpassen, uitvoering, etc…. En dan is ergens in 2060 de dijk weer helemaal op orde.
Een stevig deel van de bestuurders die het akkoord hebben getekend leeft dan waarschijnlijk niet meer.

Voor dit soort lange termijn trajecten is waarschijnlijk in de loop der tijd een bepaalde vorm ontstaan waarin zowel langdurige zekerheden verwerkt zitten (wat best lastig is voor een regering/college van B&W die zelf maximaal 4 jaar zit), een rolverdeling en een set met redelijk duidelijk omschreven doelen zonder tot achter de komma te neuken.

Het is dit vrijwel onzichtbaar functioneren van een deel van de overheid welke toch een belangrijke bijdrage levert aan de toekomst van het land die best wat meer waardering zou mogen krijgen. Het is niet sexy, het is niet cool, maar het werkt wel.
 
 
En ik ga weer over tot de orde van de dag.
KSTn = Selectie uit recente KamerSTukken.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Foto: Eric Heupel (cc)

Een gids voor het jaar 2025 | Technologie

In de langzame serie vooruitblikken kwam enige maanden geleden het onderwerp bevolking voorbij. In de reacties werd de mogelijke rol van techniek genoemd, vooral in de context van de vergrijzing.

Maar de technologische ontwikkelingen kunnen natuurlijk op alle aspecten van onze maatschappij effect hebben zo leert ons de geschiedenis. Het tempo van ontwikkelingen gaat volgens enkelen nog steeds omhoog.
Daarom kunnen ook op de relatieve korte termijn van 15 jaar stevige veranderingen plaatsvinden. Denk maar eens 15 jaar terug, een tijd waarin bijna niemand van internet gehoord had, laat staan tot zijn beschikking had.

De vraag is dan ook welke technologische ontwikkelingen waarschijnlijk zijn en op welke wijze daarop ingespeeld moet worden. Hier een reeks kreten die mogelijk in het rijtje thuis horen: Domotica, Nanotechnologie, robots, Augmented Reality, biotechnologie en genetica.

De aspecten waar dan bijvoorbeeld naar gekeken kan worden:
– Hoe verandert het ons persoonlijk leven
– Hoe verandert het onze interactie
– Hoe verandert het de machtsverhoudingen
– Hoe verandert het de economische verhoudingen
– Hoe verandert het de maatschappelijke verhoudingen

En u weet er vast nog wel een paar.

Foto: Eric Heupel (cc)

Een gids voor het jaar 2025 | Bevolking


Ruim een maand startte hier de slowmovingdiscussion over de lange termijn planning voor Nederland richting 2025. De vorige aflevering ging over werk.

Onderwerp dit keer is de bevolkingsopbouw. Afgelopen week werd het Nationaal Netwerk Bevolkingsdaling opgericht. Dit netwerk moet zich bezig gaan houden met de daling van de bevolking in veel gemeentes van Nederland tussen nu en 2025.
Daar waar het hele denken van instituten decennia lang gericht is geweest op groei en uitbreiding, moet er nu ineens met krimp gewerkt worden. Hoe pak je dat aan.

Naast de uitdaging van de daling in bepaalde gebieden, is er natuurlijk ook nog de uitdaging van de vergrijzing.

Aan jullie om aan te geven welk beleid er gevoerd moet worden om goed om te gaan met beschreven ontwikkelingen en wat in jullie opinie het effect is van deze ontwikkelingen. Creatieve ideeën zijn natuurlijk altijd welkom.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Eric Heupel (cc)

Een gids voor het jaar 2025 | Werk


Ruim een maand startte hier de slowmovingdiscussion over de lange termijn planning voor Nederland richting 2025.

Een belangrijk aspect dat een rol speelt in de inrichting van de wereld van 2025 is werk. Nederland zet stevig in op de agrarische sector, vervoer (haven) en de dienstensector.
Onderstaand overzicht geeft een beeld van waar op dit moment hoeveel mensen werkzaam zijn (x1000).
 
 

Landbouw, bosbouw, visserij (A+B) 120,8 Winning van delfstoffen 7,6 Industrie 846,7 Productie en distributie van en handel in elektriciteit, aardgas, stoom en warm water 25,4 Bouwnijverheid 381,1 Reparatie van consumentenartikelen en handel 1280,1 Horeca 319,9 Vervoer, opslag en communicatie 450,5 Financiële instellingen 353,2 Verhuur van en handel in onroerend goed, verhuur van roerende goederen
en zakelijke dienstverlening 1589,4 Openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen 502,1 Onderwijs 502,5 Gezondheids- en welzijnszorg 1135,1 Milieudienstverlening, cultuur, recreatie en overige dienstverlening 322,0 Niet in te delen 28,9 Totaal 7865,3


Er zijn nogal wat factoren die van invloed zijn op dit punt. Maar een aantal kunnen de komende jaren een grote rol spelen. Denk aan de overgang naar de digitale (kennis) economie, nadruk op duurzame ontwikkeling, nog verder toenemende productiekracht vanuit Azie en steeds meer hoger opgeleiden in Nederland.

Aan jullie de vraag welke verschuivingen jullie verwachten of wenselijk achten ten opzichte van de huidige situatie. Of je daar misschien stukken/boeken over gelezen hebt die je kunt aanbevelen of linken. Ook is het goed om in te gaan op de mogelijke gevolgen van die verschuivingen. En last but not least is het erg mooi als je ook kunt aangeven welke acties genomen moeten worden om gewenste ontwikkelingen in gang te zetten.

Foto: Eric Heupel (cc)

Een gids voor het jaar 2025

2025 in het zandTwee weken geleden verscheen het rapport “Global trends 2025: A transformed world” uit van de National Intelligence Council in de VS. We hebben daar nog een weekendquote aan besteed.
Afgelopen vrijdag stond er in het NRC een interessante beschouwing door Juurd Eijsvogel naar aanleiding van dit rapport. Kern van zijn betoog was dat het jammer is dat er geen Nederlands equivalent is. In Nederland wordt er niet op een globale, samenhangende manier ver vooruit gekeken. Losse rapporten genoeg, maar ook die hebben vaak een beperkte horizon. Het motto “regeren is vooruitzien” is in NL dan ook een loos begrip en dat is jammer. Mijn recente trip naar Dubai en India heeft me nog duidelijker gemaakt dat er nog hele stevige verschuivingen aanstaande zijn. Daarmee de wenselijkheid voor een lange termijn beschouwing onderstrepend.

Maar dat bij ons de regering dit niet goed oppakt, wil niet zeggen dat het onderwerp dan maar gewoon moet blijven liggen. In plaats van als makke schapen te gaan wachten op wat de regering toch niet doet, kunnen we die exercitie toch ook gewoon zelf starten.
Daartoe steel ik schaamteloos een deel van de kop van het artikel uit NRC: Een gids voor het jaar 2025.
Maar hoe pakken we dat aan?

Eigenlijk heb ik daar maar een vaag idee bij. Maar dat ontwikkelt zich vast in de interactie met jullie, de reaguurders. Wat we in ieder geval nodig hebben zijn te verwachte ontwikkelingen (in Nederland, Europa en de wereld (die volgorde)) en voorstellen hoe daar mee om te gaan.
Een volgende stap kan zijn dat de diverse ideeën omgevormd worden in een paar scenario’s.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.