Oorlogsnotities | Met kartelvorming de inflatie beteugelen

Iedereen ziet het probleem van de inflatie. Maar door blikvernauwing en de dogma’s van de vrije markt hebben we het vooral over de consequenties van dat probleem. De oorzaken, voortkomend uit de geopolitieke en geo-economische context, lijken we meestal als gegeven te accepteren. Terwijl we op die schaal oplossingen moeten zoeken. Eerst die blikvernauwing. Het is oorlog en wij zijn daar onderdeel van. We voeren een economische oorlog tegen Rusland. Dat drijft de energieprijzen op en daarmee de inflatie. Maar hoewel iedereen dat wel weet, gaat het daar de laatste maanden steeds minder over. De discussie is verschoven, weg van Poetin. Ze vernauwt. Van die economische oorlogsvoering, naar de inflatie, naar de consequenties van die inflatie. Het is in Den Haag binnenlandse politiek geworden, waar miljarden op de begroting worden gezocht om de onderklasse te ondersteunen met het betalen van haar torenhoge energierekening. Heel goed hoor, maar dat is dus niet waar het om gaat. De vraag moet zijn: hoe brengen we die prijzen naar beneden, zodat er überhaupt niet van die hoge energierekeningen ontstaan. Die hoge rekeningen moeten voorkomen worden, niet gecompenseerd. En dan komen we in het onontgonnen gebied waar rechtse politici niet over na mogen denken en waar linkse politici blijkbaar (of heb ik iets gemist?) niet over na kunnen denken. De ideeënwereld waarin het voor mogelijk wordt gehouden dat we de markt niet ‘z’n werk te laten doen’. Waarin eindelijk aan de dogma’s van de vrije markt wordt getornd, in dit geval de vrije prijsvorming. Want dat lijkt in Den Haag na maanden ongekende inflatie, nog steeds een politiek taboe. Terwijl de prijzen hoogtes bereiken die we niet voor mogelijk hadden gehouden. Waarom accepteren we dat? Het economische front Westerse sancties zijn succesvol als ze (de financiering van) de oorlog direct bemoeilijken, of als ze de Russische economie structureel ondermijnen. En dan met name de oorlogsindustrie, die grotendeels afhankelijk is van westerse machinerie en bijvoorbeeld chips. En dat gebeurt niet zolang Rusland miljarden blijft binnenhalen. Met die miljarden kunnen militairen en huurlingen betaald blijven worden, kunnen smokkelroutes worden opgezet om onder de westerse sancties uit te komen, enz. Zolang Rusland miljarden blijft binnenhalen blijft kan ze haar economische stagnatie afkopen. De Westerse kant van dat economische front begint bij de eerste linie, onze onderklasse, die volledig overrompeld wordt door de energieprijzen. Maar de financiële dreiging die uitgaat van die stijgende energiekosten is veel groter dan dat en kan in potentie grote maatschappelijke onrust veroorzaken (die Rusland zal willen uitbuiten). En niet alleen omdat huishoudens eronder te lijden hebben, maar ook omdat het de economische toekomst voor veel ondernemers op losse schroeven zet. Vooral ondernemers waarbij de energieprijs veel invloed heeft op hun economische succes. Voor hen kan overheidsingrijpen in de energiemarkt een zegen zijn. Gasprijs maximeren? In plaats van de schatkist aan te spreken om huishoudens en bedrijven te compenseren voor de hoge energiekosten, kan de overheid dus beter ingrijpen in de energiemarkt. Niet alleen, maar gecoördineerd, binnen de EU en het liefst samen met de V.S. en zoveel mogelijk andere landen. De meeste landen - ook dictaturen die maatschappelijke onrust willen vermijden - hebben vooral last van die hoge prijzen en dus baat bij het drukken van energieprijzen. Daarmee wordt een soort kartel opgezet, in zekere zin vergelijkbaar met de OPEC. En het ingrijpen zou dan kunnen gaan om het instellen van een maximumprijs voor gas. Een prijs die hoger ligt dan een jaar geleden - er moet reden blijven om te besparen op energie - maar die een stuk lager ligt dan de huidige prijs. Een prijs waarbij energiebedrijven nog winst kunnen blijven maken, maar die niet zo hoog ligt dat we die winsten moeten afromen. Een prijs die wel gevoeld wordt, maar niet leidt tot de onheilspellende maandelijkse prijsstijgingen die we nu zien. Zo’n maximumprijs zal moeten samengaan met afspraken over verdeling en distributie. Want als vraag en aanbod niet meer zorgen voor een verdelingsmechanisme dan moet dat op een andere manier gebeuren. Dat kan betekenen dat huishoudens gelimiteerde hoeveelheden gas krijgen, of dat bepaalde industrieën niet meer rendabel kunnen opereren en dus (tijdelijk sluiten). Dat is ingewikkeld. Maar liever lagere prijzen met moeilijke keuzes over het verdelen van gas, dan de huidige astronomische energierekeningen waarbij sommige bedrijven alsnog (tijdelijk) hun activiteiten staken. Werking Zo’n kartel werkt het best als er veel landen samenwerken. En haar reikwijdte kan vergroot worden door een serieus sanctieregime in te stellen voor bedrijven die eronder uit proberen te komen. Als westerse gaswinning, distributie, onderhoudsbedrijven, havens, verzekeraars van transportschepen, en zo verder, sancties te wachten staan als ze zich niet aan de maximumprijzen houden, dan zal dat wereldwijd de gasprijs drukken. Rusland zal haar inkomsten dan drastisch zien dalen. Dat kan ze compenseren door de gaskraan naar Duitsland weer verder open te zetten. Dat levert haar direct meer inkomsten op, maar drukt gelijk de gasprijs verder omlaag, waardoor de winst per kubieke meter lager wordt. Zo ontstaat in het ideale geval een reactie omgekeerd aan wat we in de afgelopen maanden hebben gezien. Steeds lagere prijzen. En dan wordt die maximumprijs misschien niet eens gehaald. China en India zullen zich niet aansluiten bij zo’n kartel, maar hebben wel baat bij lage prijzen. Op dit moment kopen ze, met korting, grote hoeveelheden Russische olie in, waar Rusland met de huidige prijzen, ondanks die korting, goed aan verdient. Als door een westers kartel de prijzen gedrukt worden, zullen China en India onverminderd lagere prijzen bedingen. Dat is tenslotte in hun eigen belang. Maar daardoor dragen ze uiteindelijk ook bij aan het omlaag brengen van de Russische inkomsten. Gevolgen Poetin heeft er, geholpen door vele Duitse politici, in de afgelopen jaren alles aan gedaan om Europa afhankelijk te maken van Russisch gas. De macht die hij via die afhankelijkheid probeert uit te oefenen gaat uit van het functioneren van een markt. Als wij erin slagen dat marktmechanisme buiten werking te stellen, dan slaat dat Poetins wapen uit handen. Dan hebben zijn pogingen tot afpersing geen zin meer. De gevolgen voor Rusland van inkrimping van de gasinkomsten zullen groot zijn. Het zal de financiering van de oorlog in Oekraïne bemoeilijken. En de economische sancties zullen harder aankomen als er minder geld is om deze met dik betaalde gesmokkelde waar te verlichten. Von der Leyen heeft deze week al duidelijk gemaakt iets te willen gaan doen. Laten we hopen dat ook bij politici, voor wie de markt bijkans heilig is, langzaam doordringt dat ingrijpen soms een goed idee is. ---------- [ Terwijl ik de laatste hand legde aan bovenstaande tekst is bekend geworden dat de G7 voor olie een maximumprijs wil gaan invoeren. Wellicht dat gas kan volgen. ]

Foto: Opgelet, onderstaande tekst kan sporen van ironie bevatten

KRAS | Bondscoach

Er is een nieuwe bondscoach aangesteld. Het is weer iemand van het voetbalkartel geworden. Ronald Koeman, zo’n kleurloos type dat al jaren meedraait in de baantjescaroussel, zogenaamd omdat hij deskundig is, maar eigenlijk omdat hij al jaren in de voetballerij meedraait, eerst als speler, later als clubcoach, en daarom de juiste mensen kent. Het is misselijkmakend.

Tijd voor vernieuwing, iemand die de zaak eens goed opschudt. René van der Gijp! Dat is wat de mensen willen! Heeft ook ooit gevoetbald, dus weet wat het is om het Nederlands elftal te trainen. Die zal de labbekakkerige spelers wel even op hun nummer zetten voor het missen van het WK. René van der Gijp is onze enige kans weer aan de internationale top te belanden.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Kartels: een klusje voor Youp?

Honderd miljoen huishoudens betaalden 3 jaar lang teveel voor hun Persil, Omo, Witte Reus en Dash. Het Duitse Henkel, het Amerikaanse Procter&Gamble (P&G) en ons aller Unilever, zijn door de Europese Commissie schuldig bevonden aan prijsafspraken tussen 2002 en 2005 in Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Italië, Portugal en Spanje. Klokkenluider Henkel ging vrijuit, maar Unilever kreeg een boete van 104 miljoen euro en P&G van 211 miljoen.

Toch is er op de websites van de daders nog geen mea minima culpa te bekennen. En dat terwijl Unilever, Henkel en P&G de prijsafspraken officieel tegenover de Commissie hebben erkent, waar ze een riante strafkorting voor hebben gekregen. Het besluit van de Commissie is bovendien bindend bewijs dat illegale praktijken hebben plaatsgevonden. Ze erkennen dus enkel schuld waar het loont. De woordvoerder van Unilever zegt zelfs tegen het FD zegt dat ‘niemand’ schade heeft. Komen ze hiermee weg? Ja, en wel om twee redenen.

Ten eerste onze kartel-moeheid. Er zijn simpelweg teveel kartels. Grote zaken van de afgelopen jaren betroffen autoruiten (Saint Gobain, Ashai e.a.), energie (E.ON, GDF Suez), liften (ThyssenKrupp), vitamines (F. Hoffmann-La Roche e.a.), verkeersregelinstallaties (Siemens e.a.), en bier (Heineken, Bavaria, Grolsch en Inbev), maar de lijst is schier oneindig: van asfalt en bananen tot scharnieren en zwembadchloor. Kartels lijken zo een geaccepteerde vorm van economische ongehoorzaamheid – het kattekwaad van onze markteconomie.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Het Kartel Geert Boerjewa

ok, niet iedereen kan evenredig met rede bedeeld zijn, maar soms zijn grenzen bereikt.
Het lijkt erop dat in België het dieptepunt (en mijn land heeft het al zo erg) bereikt is in de levensvorm Geert Bourgeois. Waar er anderen van zijn Nijdpartij NV-A (Nieuw-Vlaamse Alliantie *slik*) hun rabiate nationalisme-Gen in een verpakking van bijvoorbeeld sluwheid of intelligentie kunnen steken, is dat bij Geert niet het geval. Zijn breincapaciteit kon enkel een eigen soort van beleefd en vormelijk formuleren aan, verder ging de gebruiksaanwijzing niet.

Wat deed meneer dan in de regering? Wel: glorieus als een derderangscoureur de armen in de lucht steken toen Het Kartel gewonnen was, en die armen daar houden toen hij een ministerpost kreeg. In de lucht als in ‘géén idéé, maar het is wel leuk’. Toerisme, Media, Ontwikkelingssamenwerking, Buitenlands beleid en …eeuh… Bestuurszaken: dat alles is door een in bloedarmoede verkerende ooit aan meneer Geert Bourgeois toegekend. Een kartel op z’n eigen, die Geert.
Al viel dat in de praktijk gelukkig nog wel mee. Het enige departement waar Bourgeois de Vlaming in opgevallen is was Media. En wel met één standpunt (wat ‘smans eenvoud siert): dat er namelijk een quotum Nederlandstalige Liedjes op de Vlaamse zenders moet gedraaid worden. Dat mocht van Geert vrijwillig, maar vanaf 2011 zou het verplicht worden. Dus, artiest, creatieve en andere kunstenaar des woords: wààg het niet om nog Englisch te praate, hier spreke men Vlaamsch.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.