Stef en het groepsdenken

Vorige maand deed minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) een aantal controversiële uitspraken op een bijeenkomst voor ambtenaren in den vreemde. Naar bekend patroon volgden voorspelbare reacties van zowel links als rechts. Daarnaast verscheen een derde soort reacties. “De recente uitspraken van Stef Blok, maar ook beweringen van andere politici voeden racistische onderstromen in onze maatschappij.” Zo begint de open brief aan politici op www.degoedezaak.org, de website van een zelfverklaarde “progressieve burgerbeweging.” De brief is afgedrukt in De Volkskrant en inmiddels ondertekend door zo’n 2.500 personen. Het is een bekend patroon in ons land: klinkt er kritiek op het ideaal van de multiculturele samenleving, dan volgt een ‘debat’ gedomineerd door twee soorten reacties. Enerzijds wordt geschokt gereageerd, wordt uiting gegeven aan verontwaardiging, en wordt spijtbetuiging geëist; anderzijds wordt geroepen dat de kritiek ‘de waarheid’ is die niet verteld mag worden.

Te weinig van het kwade

OPINIE, OPROEP - Om zich staande te houden in een wereld vol machtspolitiek, zal Europa “enge” mentaliteiten uit het verleden opnieuw moeten ontdekken, zij het met mate.

Oorlog is kwaad, en het is vaak het mindere kwaad.

– George Orwell, Looking Back on the Spanish War, 1943

De stormloop van de steppe tegen ons eerbiedwaardige continent is deze winter losgebarsten met een geweld dat ieder menselijk of historisch voorstellingsvermogen te boven gaat. De Duitse krijgsmacht en haar bondgenoten vormen daartegen de enige verdedigingslinie waar überhaupt sprake van kan zijn.

– Joseph Goebbels, Sportpalast-toespraak, 1943

Allereerst mijn excuses aan George Orwell. De grootmeester van de politieke literatuur zou zich omdraaien in zijn graf als hij zag dat ik hem samen met Goebbels citeer. Goebbels staat immers precies voor datgene waar Orwell zijn leven lang verbeten tegen vocht: het ondergeschikt maken van de waarheid aan een dogmatische ideologie, en het wegnemen – door propaganda, censuur en bruut geweld – van alle mogelijkheden om kritiek op die ideologie te uiten. Goebbels was er akelig goed in. Zijn communistische collega’s deden niet voor hem onder, en beide kampen hadden ook in de democratische landen enthousiaste aanhangers. Orwell kon er razend om worden – en er vlijmscherp over schrijven.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Foto: Eric Heupel (cc)

Quote van de Dag: Dat ik VVD stem, ligt niet aan mij

[qvdd]

Eddy Terstall: “[…] ik word steeds armer, maar toch heb ik op de VVD gestemd”
HP/DeTijd: Hè? U bent een prominent PvdA-lid!
Terstall: “Ja, maar het groepsdenken lijkt daar onuitroeibaar. Net als bij de PVV.”
Vraag: Het is toch raar dat u VVD stemt. Waarom zegt u uw lidmaatschap dan niet op?
Terstall: “Het is vreemd, maar het ligt niet aan mij. Ik ben absoluut niet voor de sociaal economische agenda van de VVD die rollators uit de zorgverzekering laat verdwijnen. Maar de mate waarin men onbevooroordeeld, ongeacht kleur, naar mensen kijkt en ze als individu aanspreekt vind ik vele malen progressiever en moderner dan mensen als een groep behandelen, zoals de PvdA nog te vaak doet.”
Vraag: Waarom blijft u dan toch lid van die partij?
“Omdat er wel goede mensen zitten zoals Eberhard van der Laan, Wouter Bos, Mohammed Mohandis, Mei Li Vos en Sharon Dijksma. En omdat de sociaal-democratie in principe helemaal niet van het groepsdenken is. Helaas kan de partij niet meer kleurenblind denken en zit er veel ‘Vogelaar-gedachtengoed’ in.”

Eddy Terstall, HP/De Tijd 20 augustus.

Nu maar hopen dat de PVV er voor zorgt dat de rollators niet uit het verzekeringspakket worden verwijderd… maar ho, nee stop, die zijn ook van het groepsdenken.