De erfenis: de populairste subsidie van Nederland

Het merkwaardige aan erfbelasting is hoe snel het debat verandert in een soort natuurrechtelijke paniek. Alsof de staat plotseling je tandenborstel komt opeisen zodra oma overlijdt. “Er is al belasting over betaald”, klinkt het dan verontwaardigd. Een argument dat meestal wordt uitgesproken terwijl dezelfde persoon zonder morren btw betaalt op een broodje, accijns op benzine en loonbelasting over salaris waarmee vervolgens opnieuw van alles wordt gekocht waar alweer belasting op zit. Geld beweegt door de economie en wordt voortdurend opnieuw belast. Dat is geen uitzonderlijke communistische terreurdaad speciaal gericht tegen nalatenschappen. Dat is gewoon hoe belasting werkt. De bijzondere emotionele status van erfenissen verraadt iets anders: veel mensen ervaren dat geld eigenlijk al als van henzelf voordat ze het hebben gekregen. Alsof de spaarrekening van hun ouders een soort extensie is van die van henzelf. Een toekomstig bezit waar de overheid vanaf moet blijven. Alleen is dat juridisch, economisch en moreel nogal een vreemde redenering. Dat geld was van degene die het verdiende. Daarna sterft die persoon. Vervolgens krijgt iemand anders plotseling een enorme som geld puur door geboorte, familiebanden en ander toeval. Maar een erfenis is geen prestatie. Geen beloning voor arbeid, risico of ondernemerschap. Het is in essentie een gelukje. Sommige mensen erven een huis in Amsterdam. Anderen erven schulden, trauma’s of een verzameling vergeelde Donald Ducks. De samenleving accepteert inmiddels vrij breed dat extreme ongelijkheid op basis van afkomst problematisch kan zijn, behalve wanneer die ongelijkheid letterlijk via afkomst wordt overgedragen. Dan heet het ineens “van de familie afblijven”. Nog vreemder wordt het wanneer erfbelasting wordt neergezet als diefstal van “familiegeld”. Alsof rijkdom een soort bloedlijn-eigenschap is die beschermd moet blijven. Daarmee verschuift bezit van individueel naar erfelijk privilege. Wie rijke ouders heeft, krijgt sowieso al een vliegende start zonder daar iets voor te hoeven doen, daar is die erfenis niet voor nodig. Wie arme ouders heeft, begint vaak vanaf nul. Vervolgens vertellen we elkaar graag dat we in een meritocratie leven waarin hard werken centraal staat. De obsessie met erfbelasting laat ook zien hoe diep het idee zit dat vermogen eigenlijk onaantastbaar hoort te zijn zodra het eenmaal is opgebouwd. Zelfs als dat vermogen generaties lang blijft accumuleren. Terwijl belasting juist één van de weinige mechanismen is waarmee een samenleving voorkomt dat economische macht permanent erfelijk wordt. Zonder erfbelasting ontstaat vanzelf een aristocratie met aandelenportfolio’s in plaats van landgoederen. Natuurlijk zijn er discussies mogelijk over percentages, vrijstellingen of familiebedrijven. Een kleine erfenis voelt anders dan honderden miljoenen aan vastgoed en beleggingen. Alleen de morele verontwaardiging over het principe zelf blijft vreemd. Waarom zou iemand automatisch recht hebben op enorme belastingvrije vermogensoverdracht puur omdat een familielid is overleden?

Door: Foto: klimkin on Pixabay
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Alleen herverkiezing stelt Obama’s politieke erfenis veilig

, door

Obama in betere tijden (Foto: Flickr/transplanted mountaineer)

Obama’s belangrijkste hervormingen lopen gevaar. Om ze te kunnen behouden is zijn herverkiezing in 2012 niet alleen wenselijk, het is noodzakelijk. Wanneer Obama herkozen wordt, wint hij de sterkst mogelijke bondgenoot voor zijn hervormingsagenda en dus zijn politieke erfenis: tijd.

Met de herovering van het Huis van Afgevaardigden door de Republikeinen, en een Democratische senaatsfactie die verdeeld is tussen liberalen en nerveuze ‘blue dogs‘ (gematigd conservatieve Democraten), ziet Barack Obama zich plotseling geconfronteerd met een vijandig congres. De Republikeinen zullen de anti-Obama trom blijven roeren, al was het maar om de verdeeldheid in eigen gelederen te verdoezelen. Deze strategie zullen zij ongetwijfeld tot aan de volgende presidentiële verkiezingen blijven volgen. Het Republikeinse idee van ‘compromissen sluiten’ is een volledige en onvoorwaardelijke overgave door hun Democratische tegenstanders, wat neerkomt op het helpen terugdraaien van alle hervormingen van Obama.

En dat kunnen ze gevoegelijk vergeten.

En dus zijn de loopgraven weer gegraven. Als een logisch gevolg van de onvermijdelijke woordenstrijd die gaat uitbreken tussen de twee huizen, zal de campagne van de Republikeinen in 2012 waarschijnlijk slechts bestaan uit drie woorden: herroepen, herroepen en nog eens herroepen!

Maar dat is niet slechts campagneretoriek. De Republikeinen willen Obama’s hervormingen écht terugdraaien, en niet alleen maar wat water bij de wijn doen. Als president kan en zal Obama alle voorstellen vetoën die zijn hervormingen ongedaan proberen te maken. Maar om zijn hervormingen wortel te laten schieten in de Amerikaanse samenleving, moet Obama zijn vetorecht zeker tot 2016 blijven inzetten. Tegen die tijd zullen de Amerikanen de positieve effecten ervan hebben gemerkt en zal het terugdraaien ervan waarschijnlijk erg moeilijk en impopulair worden. Tijd speelt hier de Republikeinen niet in de kaart.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Weer een hele hoop geld verdwenen

, door

courtney-loveOoit was er een tijd, het lijkt al weer lang geleden, dat iedereen dacht dat geld iets tastbaars was. Inmiddels zijn we er aan gewend dat er miljoenen en miljarden verdwijnen binnen het bestek van een halve dag. Daarom verbaast het ons nauwelijks iets dat de erfenis van Kurt Cobain kwijt is. Ruim 500 miljoen dollar foetsie.

Althans dat meldde de Amerikaanse Telegraaf de New York Post. Inmiddels meldt zo’n beetje iedereen het. Dit soort smeuïge berichtjes worden door nieuwswebsites gretig overgenomen. Als eerste door nu.nl, De Telegraaf (deze keer zijn ze wat langzamer), Het Laatste Nieuws en het AD. Tenslotte ook maar door de NOS. Zonder bronvermelding natuurlijk. Alleen zegt de NOS dat het om 5,5 miljoen euro gaat. Zullen ze dat nagebeld hebben of is het een tikfoutje?

Waarom we het er hier op Sargasso überhaupt over hebben? Ach, het is een leuke gelegenheid om nog eens wat Nirvana te luisteren: