Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
De transitiefanfare
Als Energietransitie het antwoord is, wat was dan de vraag? Die vraag wordt te weinig gesteld, en misschien nog wel minder beantwoord. We waren het immers toch roerend met elkaar eens dat de energiehuishouding moet veranderen? Omdat olie en gas opraken en zo, en omdat er een piek zit in de olieproductie, en trouwens ook omdat allerlei naargeestige landen onbetrouwbare handelspartners zijn, o ja, en ook omdat het klimaat verandert door uitstoot van CO2. En trouwens, energietransitie kan onze economie er weer bovenop helpen, en biedt kansen voor ons bedrijfsleven. En kolencentrales kunnen toch écht niet meer. En het is zo goed om zelfvoorzienend te zijn, en lollig op zelf zonnepanelen op het dak te hebben. En om de macht van de grote energiemaatschappijen te breken.
Dus …
foto: Bert Haanstra’s Fanfare: uit een ogenschijnlijke kakofonie kan iets harmonieus tevoorschijn komen, maar dat vergt wel een goede regie.
Ja, dus?
Er zijn veel motieven voor energietransitie in omloop. Onder de vlag van ‘een mandje met eindbeelden’ (een metafoor uit de begindagen van de energietransitie) zouden die verschillende motieven eindweegs samen kunnen optrekken. Maar als er écht moet worden doorgepakt, is dat idee niet langer houdbaar. Dan leiden verschillende motieven tot uiteenlopende pakketten maatregelen, met eveneens uiteenlopende mogelijke energiehuishoudingen als gevolg. Niet zo gek, de aloude wet van prof. Jan Tinbergen luidde al zo: iedere afzonderlijke doelstelling heeft een afzonderlijk instrument nodig. Waarom zou dat voor de veelheid van doelstellingen in de energie- en klimaatdiscussie anders zijn?
Het is de hoogste tijd dat eenieder die zich voorstander van een energietransitie vindt man en paard gaat noemen. Waar is het eigenlijk om begonnen?
Vietnam zet vol in op steenkool én vangt ondertussen klimaatadaptatie geld?
Vietnam zet vol in op kolencentrales om elektriciteit op te wekken voor haar groeiende economie, dat blijkt uit recent gepubliceerde plannen. De komende 15 jaar zullen er maar liefst 90 nieuwe kolencentrales worden bijgebouwd met een totale capaciteit van 106 Gigawatt. Hiermee kiest de Vietnamese overheid voor haar 87 miljoen inwoners resoluut een fossiele toekomst en zal het land straks jaarlijks meer dan 100 miljoen ton steenkolen moeten importeren. Navenant zal de CO2 emissie van Vietnam fors stijgen. Ironisch genoeg is Vietnam met haar lange kuststrook bovengemiddeld kwetsbaar voor klimaatverandering. Enwel daarom zegde de Wereldbank vorig jaar 790 miljoen dollar toe voor klimaatadaptatie maatregelen. Geld dat nodig is om het land voor te bereiden op een grilliger klimaat: dijken bouwen, irrigatie-netwerken aanpassen en tyfoon schuilplaatsen inrichten. Maar heeft een land dat zo rücksichtlos haar eigen CO2 emissie verhoogt nog wel recht op dit geld? Een ethisch vraagstuk over de rug van miljoenen Vietnamezen die niet (via democratie) mee mogen praten, maar wel morgen met hun fiets door het water naar de markt moeten zien te komen. Blijven lachen Chinh…
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Energierapport vol tegenstrijdigheden
Het Energierapport 2011 van het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie blinkt niet uit in daadkracht en visie. Het is eerder een behoudend document dat lippendienst bewijst aan duurzame hernieuwbare energie maar in feite vol inzet op vervuilende fossiele energie. Of zoals GroenLinks europarlementariër Bas Eickhout vanochtend twitterde: “NL gebruikt zijn powerhouse Noordzee amper, zet in op goedkoop meestoken biomassa en kernenergie. #GreyDeal”
Wie het rapport [.pdf] leest valt al snel over de tegenstrijdigheden in het energiebeleid van dit kabinet. Zo vermeldt pagina 22 een actiepunt met betrekking tot het creëren van level playing field binnen de EU.
“Actie: Subsidieconcurrentie tussen lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie moet worden weggenomen. Een Europees perspectief op kosteneffectieve stimulering van hernieuwbare energie is nodig”.
Juist, dat is duidelijk: dit kabinet wil geen concurrentie vervalsende subsidies. Maar vervolgens wordt op pagina 23 toch een subsidieregeling van voor duurzame energie aangekondigd?
“Het kabinet stimuleert de productie van hernieuwbare energie via de Stimuleringsregeling Duurzame Energie plus (SDE+), een verbeterde versie van de SDE-regeling. De SDE+ verdeelt het jaarlijks beschikbare budget niet meer vooraf over de verschillende technologieën, maar laat technologieën concurreren onder één budgetplafond. De goedkoopste technologieën komen het eerst in aanmerking voor budget”.
Quotes du Jour | Aardgas vervangt olie?
“We don’t want the West to go and find alternatives, because, clearly, the higher the price oil goes, the more you have incentive to go and find alternatives” (ThinkProgress)
De Saoedische prins Alwaleed bin Talal legt uit dat zijn land liever een olieprijs tussen de 70 en 80 dollar per vat ziet in plaats van veel hoger zoals nu. Want bij een hogere olieprijs verdienen de Saoedi’s wel lekker, maar dan gaan hun afnemers sneller op zoek naar alternatieven. Aardgas bijvoorbeeld, Fatih Birol econoom van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) noemde aardgas gisteren een ‘gelukkige brandstof’, zeker nu kernenergie na Fukushima in veel landen wordt heroverwogen. “Gas is a fortunate fuel because all its competitors have some problems” aldus Birol. Maar datzelfde IEA waarschuwde dat aardgas, ondanks lagere CO2 emissie geen panacea voor het klimaatprobleem is. Het is een blijft een fossiele brandstof die bij verbranding CO2 in de atmosfeer brengt. Een dealer-junkie uitspraak als hierboven van de Saoedische prins over de aardgasprijs is nog niet gevonden, maar zal vrij zeker deze eeuw nog worden gemaakt door een iemand uit aardgasgiganten Rusland, Iran of Qatar.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
Zit er te veel of te weinig olie in de grond?
Deze bijdrage nemen we over van Lowtech Magazine.
Waarom is het hoge verbruik van olie en andere fossiele brandstoffen problematisch? Omdat we het klimaat beïnvloeden, zegt de ene. Omdat fossiele brandstoffen op dreigen te raken, zegt de andere.
Als het over energie gaat, is er niet alleen onenigheid over de oplossingen. We zijn het evenmin eens over het probleem: is het “global warming” of “peak oil”? Een belangrijke vraag, want wat een oplossing vormt voor het ene, heeft vaak negatieve gevolgen voor het andere.
Eind april vond in Brussel de negende internationale ASPO-conferentie over “peak-oil” plaats (ASPO is de “Association for the study of Peak Oil and Gas“, die in 2000 werd opgericht). Energie-experts van over heel de wereld kwamen er bij elkaar om te discussiëren over het (al dan niet snel) opraken van fossiele brandstoffen, olie en gas voorop (de video’s van de voordrachten staan online). Lowtech Magazine woonde de conferentie bij op uitnodiging van Rembrandt Koppelaar, mede-oprichter van ASPO-Nederland en redacteur bij The Oil Drum.
Wat is piekolie?
Het concept “peak-oil” of “piekolie” werd in 1956 gelanceerd door M. King Hubbert. Deze Amerikaanse geofysicus besloot op basis van zijn onderzoek naar olie- en gasreserves dat de productie van fossiele brandstoffen een welbepaalde curve volgt in de tijd, waarbij er een piek optreedt in de productie als de helft van de voorraad is opgebruikt. Daarna valt de jaarlijkse productie steeds verder terug.
Het einde van de goedkope energie
Vlak voor de milleniumwissel vernam ik voor het eerst van het begrip “Peak oil” via de site van Jay Hanson, Dieoff. Zijn geroep over peak oil en net energy bereikte echter slechts een beperkte groep mensen. Maar ruim tien jaar verder dringt langzaam het besef door dat de club van Rome gewoon gelijk had (zei het met wat beroerde timing) en dat de tijd over is dat één van de belangrijkste factoren in de economische groei, goedkope brandstof, ten einde raakt.
Morgen begint in Brussel de conferentie van de Peak Oil die hards, ASPO 9. En juist vlak voor de conferentie zegt een hoge IEA baas het volgende: “The age of cheap energy is over.”
De ASPO kan zichzelf nu dus wel opheffen.
De hoge energieprijzen hebben nu al impact. Maar dat zal alleen nog maar toenemen. Zelfs geharde Amerikaanse Republikeinen zien het gebeuren en roepen zomaar dat oliemaatschappijen daarom misschien wat minder subsidie moeten krijgen.
In Nederland blijft vooral het CPB nog even op een roze wolk zitten. Die ramen nu nog de olieprijs voor 2011 op 97 dollar, terwijl de markt al een tijdje ruim boven de 100 dollar zit. Maar goed, het CPB heeft dan ook een reputatie hoog te houden qua onderschatten van de olieprijs. De groei van de Nederlandse economie kan behoorlijk last krijgen van deze hoge energieprijs. Zeker daar we bijvoorbeeld een grote transportsector hebben die heel wat litertjes olie verbruikt.
Aandeel hernieuwbare energie in NL daalt
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.