Arm land levert gouden paspoorten

Albanië wil grote investeerders een Albanees paspoort verstrekken. Het plan is onderdeel van wetgeving inzake Public-Private Partnership (PPP) waarmee de regering het land verkoopt aan rijke buitenlandse ondernemingen. Daarmee neemt premier Edi Rama een groot risico op problemen bij de toelating van zijn land tot de EU. In Brussel is er toenemend verzet tegen zogenaamde 'gouden paspoorten' waarmee met name de kleinere lidstaten zoals Cyprus en Malta buitenlandse geldschieters hebben binnengehaald. Wie meer dan een bepaald bedrag in vastgoed of een onderneming steekt krijgt in deze landen een paspoort dat tot toegang geeft tot hele EU, vrij reizen, maar vooral vrij ondernemen. Russische oligarchen, rijke Chinezen en oliesjeiks hebben hier inmiddels van geprofiteerd. De paspoortenhandel loopt via het Zwitserse Bureau Henley & Partners. Het bureau kreeg adviezen van de Groningse professor Kochenov, die na een reportage van Nieuwsuur uiteindelijk ontslag moest nemen voor de inzet van zijn expertise. Malta heeft zijn programma na de inval van Rusland in de Oekraïne opgeschort voor Russen en Belarussen. Cyprus behandelt alleen nog lopende aanvragen. Het Europees Parlement heeft zich uitgesproken voor een verbod. Maar de uitgifte van paspoorten is nog steeds een zaak waarover de lidstaten zelf gaan. Henley & Partners hoeven nog niet voor gebrek aan werk te vrezen. Rijke buitenlanders binnenlaten Premier Rama schijnt al enkele jaren voorstander te zijn van deze 'gouden paspoorten' nadat hij in Londen een conferentie van Henley & Partners heeft bezocht. Kennelijk wegen de inkomsten van buitenlandse investeringen, van welke aard dan ook, zwaarder dan aanpassing aan de toelatingsvoorwaarden van de EU. Het belang van de investeerders is in dit geval niet geheel duidelijk. Wat moeten zij met een Albanees paspoort waar ze voorlopig niets mee kunnen in de EU en dat zelfs kan leiden tot vertraging van de toelatingsonderhandelingen? Wat heeft Rama te bieden? Bijzondere vestigingsvoordelen die Albanezen niet hebben? Belastingvrijstelling ten koste van de staatskas? Moeten we denken aan een witwas-route? Dat laatste was een van de bezwaren tegen de praktijken van Cyprus en Malta. In Albanië is bezorgd gereageerd op de aankondiging van de uitgifte van 'gouden paspoorten' omdat wat in wezen een veiligheidskwestie en staatstaak is, uiteindelijk zou kunnen worden geprivatiseerd. De regering heeft er al een speciaal bureau voor opgericht, het Agentschap voor Speciale Burgerschap Programma's. Het hoofd van het Agentschap verklaarde dat ze nog niet verder zijn dan een onderzoek naar een internationaal bureau dat het Albanese paspoort kan promoten. De feitelijke afgifte van het staatsburgerschap en de vereiste veiligheidscontroles zouden onder de jurisdictie van de staat blijven. Het valt te betwijfelen of dit de Europese Unie gerust gaat stellen. 'Een zeldzame combinatie van archeologie en natuur' Archeologen en milieukundigen zijn ook bezorgd over de verkoop van beschermde gebieden aan buitenlandse investeerders. Blerina Gjoka van Balkan Insight kreeg stukken te zien waaruit blijkt dat Albanië's Comité voor Strategische Investeringen - onder leiding van premier Rama -  in februari vorig jaar voorlopig groen licht heeft gegeven voor een voorstel om 636 villa's en andere toeristische voorzieningen te bouwen op een ongerept puntje van de kust tegenover het Griekse eiland Korfoe. Het Nationale Park Butrint bevat beschermde moeraslanden en archeologische rijkdommen die wijzen op bewoning vanaf 50.000 voor Christus. Het staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO vanwege zijn 'zeer zeldzame combinatie van archeologie en natuur' en als een 'microkosmos van mediterrane geschiedenis'. Het besluit om dit land te verkopen is nooit openbaar gemaakt. Het speciale Comité van Rama werkt op basis van een bijzondere wet die in 2015 door het parlement is goedgekeurd, aanvankelijk voor een periode van drie jaar, maar daarna is de wet al twee keer verlengd. De wet verleent een speciale status aan door het Comité goedgekeurde projecten, waardoor de staat openbaar eigendom kan overdragen aan particuliere investeerders en overheidsgeld kan uitgeven aan de infrastructuur die nodig is om particuliere projecten te realiseren. Deze procedure nodigt uit tot cliëntelisme, meent Balkan Insight. Na zeven jaar is het wel duidelijk dat lokale bedrijven de meeste voordelen hebben geplukt van de gunstige, gefaciliteerde en versnelde procedures die de wet biedt. Mensenhandel Onder de Albanese bevolking stijgt intussen de armoede en de werkloosheid. Nog steeds zoeken Albanese jongeren hun heil vooral in het buitenland, bij voorkeur in het Verenigd Koninkrijk. Ze riskeren daarvoor een oversteek van Het Kanaal  in gammele bootjes - begeleid door goed verdienende mensenhandelaren, vaak uit hun eigen land. De Britse minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel heeft, daartoe aangemoedigd door ex-UKIP leider Nigel Farage, deze week afspraken gemaakt met haar Albanese collega Cuci om hen met hulp van de Albanese politie zo snel mogelijk uit het Verenigd Koninkrijk te kunnen verwijderen.

Foto: Osservatorio Balcani Caucaso (cc)

‘Albanië is een mafiastaat’

INTERVIEW - Premier Rutte krijgt vandaag bezoek van zijn Albanese ambtgenoot Edi Rama. Die zal hem ongetwijfeld proberen te overtuigen van de vorderingen die Albanië maakt op weg naar een voor de EU acceptabele liberaal-democratische staat. De Albanese schrijver Fatos Lubonja, die onder het communistisch regime van Enver Hoxha 17 jaar gevangen zat, waarschuwt Rutte om geen geloof te hechten aan Rama. Er is helemaal geen sprake van vooruitgang, zegt hij in dit interview. Het land gaat hard achteruit. Albanië is in de greep van de mafia en Rama faciliteert dat volgens Lubonja.

Karikatuur

Lubonja, in 2015 een van de laureaten voor de Nederlandse Prins Clausprijs,  illustreert de achteruitgang van zijn land gezien vanuit Europese standaarden met twee voorbeelden. Voor het eerste verwijst hij naar een toespraak van Rama tijdens de laatste verkiezingscampagne. De premier sprak in Skhodra ondernemers die klaagden over het tekort aan arbeidskrachten. Dat tekort is onder meer veroorzaakt omdat in de afgelopen jaren een half miljoen Albanezen (op een totaal van nog geen 3 miljoen inwoners) hun heil in het buitenland zochten. Rama adviseerde de ondernemers personeel uit Bangladesh te halen. Het zijn volgens hem harde werkers die niets van Albanië weten en mochten ze te veel praatjes krijgen, adviseerde de premier, ontsla ze dan en vervang ze door anderen. Kun je een dergelijke uitspraak van een premier tolereren, vraagt Lubonja. Dit is mensen gebruiken als middelen voor het behalen van een zo groot mogelijke winst. In een beschaafde samenleving  behoort een politiek leider naar het Kantiaanse principe mensen en hun welzijn als doel te behandelen. Rama is in zijn ogen een ordinaire promotor van de meest botte vorm van kapitalistische uitbuiting, een karikatuur van wat we in een gemiddeld westers land zien. De socialistische partij die hij aanvoert is haar naam niet waard. Dat is ook bij andere gelegenheden gebleken toen Rama buitenlandse ondernemers uitnodigde om vooral toch in zijn land te investeren ‘want hier zullen jullie geen last hebben van vakbonden; die bestaan eenvoudig niet’.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.