Zwaar weer op komst

“De mensen met het minste geld en de minste schuld aan de crisis betalen de rekening.” Dat was de reactie van SP-fractievoorzitster Agnes Kant toen zij de begroting van ons kabinet onder ogen kreeg geschoven. Nu overdrijft zij uiteraard wanneer zij karikaturen schetst van rijke bankdirecteuren die rustig een sigaar opsteken terwijl de maatschappij om hen heen in duigen valt en nu draagt de Socialistische Partij uiteraard maar weinig alternatieven aan (zo kiest de partij er in een tegenbegroting voor om de staatsschuld ongestoord te laten oplopen) maar verrassend genoeg heeft Kant met deze uitspraak wel gedeeltelijk gelijk: de mensen “met de minste schuld” krijgen door de overheid de rekening toegespeeld en niet alleen in Nederland. Wereldwijd moet de belastingbetaler opdraaien—niet in de eerste plaats voor het falen van de banken, maar voor dat van hun regeringen. Big Government is het toverwoord in de Verenigde Staten alhoewel zelfs door het Congres al is toegegeven dat de miljarden aan kapitaalinjecties in de bancaire sector weinig tot niets hebben uitgericht om de kredietmarkt te versterken. In tegendeel, zowel de Verenigde Staten als Nederland hebben te kampen met een prangend tekort aan krediet. Banken zijn simpelweg niet bereid om massaal geld uit te lenen en dat is de voornaamste reden dat de kredietcrisis heeft kunnen omslaan in een recessie die tegenwoordig de gehele economie raakt.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Stelletje zakkenvullers!

, door

BeatrixTroonrede gehoord? Wat een plannen, hé? Het kabinet doet he-le-maal niets aan de crisis. Niets, nada, noppes, niente. Terwijl, terwijl, terwijl ze natuurlijk van alles hadden moeten doen. Actie ondernemen! Mouwen opstropen! Aan de slag! In plaats daarvan doen ze niets, dat stelletje Haagse zakkenvullers! Gelukkig had de oppositie direct haar woordje klaar. Van links tot rechts werd de vloer aangeveegd met de halfzachte maatregelen van dit prutskabinet. Even rustig. Even rustig ademhalen en eerst maar even op het gemak een ‘reality check’. Heeft de oppositie eigenlijk wel een alternatief voor de huidige aanpak van de crisis? Zijn die alternatieven werkelijk zoveel beter? Of staan de beste stuurlui, ook ditmaal weer aan wal?

Voorspelbare kritiek

De stuurlui aan de wal weten het altijd beter. Dat geldt helemaal voor politici: de kritiek naar aanleiding van de Miljoenennota was daarom voorspelbaar. In essentie komt de kritiek hier op neer: het kabinet doet veel en veel te weinig. Dáár is de oppositie het over eens. Als we de problemen echter benoemen, dan verdwijnt de eensgezindheid van de oppositie als sneeuw voor de zon. Zo vindt de VVD de stijgende staatsschuld het grootste probleem en de SP de stijgende werkloosheid. Natuurlijk vinden alle andere partijen ook iets, maar als we puur naar economische beginselen kijken, dan zijn de VVD en de SP elkaars tegenpolen. We beginnen daarom met de kritiek van Mark Rutte van de VVD. Heeft hij een punt?

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Coen draaft door

, door

Coen TeulingsEr zijn keren dat je er naast zit, en er zijn keren dat je het bij het rechte eind hebt. Coen van het CPB zit er vaak naast. Zelf gniffelde hij er vorige week nog om: ‘Twee eenvoudige CPB-medewerkers hadden vorig jaar toch niet kunnen voorzien dat Lehman Brothers zou kunnen omvallen? Zo’n grote Amerikaanse bank!’ Eh, nee, inderdaad niet. Maar een ietsepietsie meer zelfinzicht zou geen kwaad kunnen. Zonder het zichzelf te realiseren, legt Coen de vinger op de zere plek. Onverwachte gebeurtenissen zijn niet met zekerheid te voorspellen. Zeker niet door de heren van het CPB. Coen zag de crisis niet aankomen. In het najaar van 2008 onderschatte Coen de gevolgen van de crisis voor Nederland. In de lente overschatte hij diezelfde gevolgen van de crisis juist weer aanzienlijk. Gek vak, hé? Door de geleerde lessen is Coen een nederig man geworden. Herstel: Coen is nu pas echt goed op dreef geraakt!

Rekenmachine

Zo leest hij nu anderen vrolijk de les over hoe ze de crisis zouden moeten aanpakken. Coen uitte kritiek op de Deeltijd WW van minister Donner en had ‘en passent’ stevige kritiek op de FNV. Coen uit zijn frustratie over de deeltijd-WW in het boek ‘de grote recessie’. Ik parafraseer: “Deeltijd-WW? Een mislukking! Het zorgt voor een vastlopende economie én er vindt op grote schaal misbruik plaats.” Zowel de FNV als Donner waren niet blij met de kritiek van Coen. Zo zei Donner: ”Dat soort kritiek is onaanvaardbaar. Het UWV controleert de deeltijd-WW heel goed. Er is geen aanwijzing dat de regeling wordt misbruikt door de firma list en bedrog.” En de FNV was ook al niet blij met Coen: “FNV Bondgenoten heeft dinsdag het Centraal Planbureau (CPB) opgeroepen zich te beperken tot rekenwerk en geen politieke uitspraken te doen. Zij hadden voor CPB-directeur Coen Teulings een rekenmachine meegenomen, maar die wilde het apparaat niet in ontvangst nemen.”

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

11.000 banen weg bij ‘Tante Pos’?

, door

ptt-postMidden jaren negentig werkte ik, naast mijn schoolopleiding, een paar avonden per week bij ‘de PTT’. Een perfect bijbaantje. Veel verdienen, veel pauzes en gezellige collegae. Hoe eerder de post de deur uit was, hoe vroeger je naar huis kon. Op de tweede verdieping sorteerden honderd huisvrouwtjes gezellig kettingrokend ‘de handpost’. O wee, als je daar moest zijn! Door de ondoordringbare rookgordijnen konden de dames altijd ongestoord hun gang gaan. Gespannen leverde ik daar dagelijks mijn poststukje af en keerde ik met betraande oogjes weer terug op mijn werkplek. Nostalgie! En wat lijkt het lang geleden. Paffende dames, handsortering, PTT, het is allemaal al lang verboden, voorbij of veranderd.

Megalomaan sorteercentrum

Nadat ik vertokken was, ging het snel bergafwaarts met de PTT. Ze begonnen met een naamsverandering; het spreekwoordelijke begin van het einde van ieder bedrijf. Daarna volgde de verzelfstandiging in 1998, het centraliseren van de sorteercentra en het rookverbod. In mijn studententijd hielp ik in de drukke kerstperiode nog eenmaal op het ongezellige, lelijke en megalomane sorteercentrum te Nieuwegein. Het compacte sorteercentrum hartje Utrecht was opgeheven. Weg gezelligheid. Niemand mocht meer eerder naar huis. Geen lange pauzes meer en misschien nog wel het ergste van alles: geen ondoordringbare rookgordijnen. Nee, in plaats daarvan was alles zakelijk en zichtbaar, en daar werd ik op zijn zachtst gezegd niet vrolijk van. Die kerstperiode betekende dan ook het einde van mijn ‘postcarrière’.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Real Madrid ziet sterretjes?

, door

Spanje is zwaar getroffen door de economische crisis. Het land verkeert in een diepe recessie, bijna 1 op de 5 Spanjaarden is werkloos en de huizenmarkt is compleet ingestort. Voetbalclub Real Madrid lijkt geen last te hebben van deze malaise. Sterker nog, de club smijt met geld alsof het afgelopen jaar alles gewonnen heeft wat er te winnen valt. Het tegendeel is waar. De club greep naast alle prijzen, aartsvijand FC Barcelona won alles en trakteerde de Madrilenen en passant op een historische 2-6 nederlaag. Ondanks al deze sportieve tegenslagen kocht Real Madrid afgelopen weken Kaká voor 65 miljoen en Ronaldo voor 94 miljoen. Historisch hoge aankopen in economisch barre tijden: hoe doen ze dat?

Florentino Pérez

De aankopen van Real Madrid zijn te danken aan één man: Florentino Pérez. Deze selfmade businessman was al eerder president van de club, van 2000 tot 2006. Zijn grootste wapenfeiten? Uiteraard het aantrekken van de beste spelers van dat moment: Figo, Beckham en Zidane, waardoor de club de bijnaam ‘Los Gálacticos’ verkreeg. Minstens zo belangrijk: door zijn politieke connecties wist hij het bestemmingsplan van de gemeente te veranderen, waardoor hij het trainingscomplex van de jeugd voor een half miljard kon verkopen. Aan diezelfde gemeente. In één klap was de schuld weg en was de koninklijke weer koninklijk. In Nederland zou deze handelswijze absoluut niet door de beugel kunnen. En in Spanje? Ook niet natuurlijk, maar daar zijn ze wel wat gewend: zie hier, hier of hier.

80 miljoen Pond

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Oorzaak crisis onderzoeken? Liever niet!

, door

Alle oppositiepartijen, met uitzondering van de SGP, hebben op hoge poten een onderzoek geëist naar de oorzaken van de huidige crisis. De regering heeft afgelopen woensdag met dit onderzoek ingestemd. Het onderzoek start voor de zomer en zal zich in eerste instantie richten op het ontstaan van de crisis. Op een later tijdstip, zal eventueel een onderzoek plaatsvinden naar de genomen crisismaatregelen van de regering. De zin van het onderzoek naar de oorzaak van de crisis?

Overbodig

Een doel van ieder parlementair onderzoek is waarheidsvinding. Waarheidsvinding is in dit specifieke geval niet meer nodig, want het meeste dat de commissie uit kan vogelen, is al bekend. De oorzaak van de crisis is samen te vatten in één woord: ‘windhandel’. De drijfveer van de schuldigen: ‘hebzucht’. Ziedaar, de crisis in een notendopje. Uiteraard kan er serieuzer en dieper naar de crisis worden gekeken. Lees de heldere samenvatting van de NRC over de oorzaken van de huidige crisis. Dat scheelt tijd én belastinggeld. Een parlementair onderzoek of enquête is alleen zinvol als we onze nationale rol of een nationaal probleem onderzoeken. Het is niet voor niets, dat er nog nooit een wereldwijd probleem is onderzocht, in een parlementaire enquête of parlementair onderzoek!

Quote du Jour

Quote du Jour | Paniekzaaiers

, door

„Je moet nu eerlijk zeggen: we blijven uw pensioen nog uitbetalen, maar weet wel dat als het nog twee jaar tegenzit, dan moeten we uw pensioen misschien verlagen”. (Lans Bovenberg)

De economen hebben de smaak te pakken. De recessie is hot stuff en de mogelijke gevolgen ervan zijn nog niet geheel afgegraasd. Er kan best nog wel wat meer paniek worden gezaaid door het regiment deskundologen, dat de hele rotzooi nooit zag aakomen, maar nu het grootste woord heeft. Nu die ellende zich manifesteert, weten ze ineens exact wat de burger te wachten staat. Zo ook Lans Bovenberg, erkend econoom, die in de NRC van zaterdag nog wel wat extra paniek wil zaaien. Er zijn geen garanties meer, laat hij onheilspellend weten. Arnoud Boot, de volgende gediplomeerde econoom met onheilstijdigen: „Als duidelijk was gemaakt dat je pensioen kan stijgen en kan dalen, dan had iedereen zich er op kunnen instellen. Het komt nu als een schok.”
Wat suggereren deze gasten eigenlijk? Ligt het Nederlandse pensioenstelsel op z’n reet en kunnen de babyboomers en alle volgende generaties naar hun ouwe dag fluiten? Welnee, dit is gewoon weer een partijtje paniekzaaien. Simpelweg korte termijn gelul: alsof het pensioenstelsel het van de waan van de dag moet hebben. Goed, laat de indexering even wegvallen en wellicht moeten kleinere pensioenfondsen als die van de ANWB even een noodgreep doen. So what? Dat wil nog niet zeggen dat al die vele miljarden aan pensioenpotten verdampen. De beurzen krabbelen internationaal alweer op en met een procentje of twintig herstel is het leed alweer geleden. Economen als deze zijn grenzeloze opportunisten zonder toekomstvisie. Gewoon publiciteitsgeile paniekzaaiers.

Quote du Jour

Quote du Jour | ‘Asociale partners’

, door

“De vakbeweging stelt zich volstrekt onverantwoordelijk op, door alleen maar de belangen van werknemers van boven de 50 te behartigen. De werkgevers zijn alleen maar bezig met de belangen van die paar grote bedrijven die bij VNO/NCW zijn aangesloten en die in de rij staan te bedelen voor staatssteun”.

Bas Jacobs is hoogleraar economie en overheidsfinanciën aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Een relatieve jonkie nog, die in 2002 promoveerde, maar sindsdien wel een bliksemcarrière maakte. Jacobs was een van de zes economen die door Wouter Bos om advies werd gevraagd inzake de huidge crisis en dus leggen zijn analyses wel enig gewicht in de schaal, mag je verwachten. Temeer omdat hij al meteen na Prinsjesdag grote vraagtekens plaatste bij de houdbaarheid van de Miljoenennota en de naar zijn mening veel te optimistische toon daarin.
In Buitenhof (v.a. 18:40) voegde Jacobs daar gisteren nog wat uitroeptekens bij. Zijn scherpe toon richting sociale partners, die met hun milardenverslindend sociaal akkoord de kabinetsbesprekingen hinderlijk voor de voeten lopen, is toch wel opmerkelijk. “Men neemt in het geheel geen aandeel in het oplossen van de huidige problemen. Als je noodzakelijke maatregelen alleen maar uit de weg gaat, dan ondermijnt dat alleen nóg meer het vertrouwen van burgers en bedrijven in het herstel van de economie”.
De politiek moet hier standvastig optreden. Want de vakbeweging bepaalt niet wat er moet gebeuren in dit land, aldus deze eigenzinnige econoom

Quote du Jour

Quote du jour | Slaafse politiek

, door

““Het is fout om de politiek te reduceren tot het brave slaafje van de economie. Juist dat heeft de kredietcrisis mogelijk gemaakt. Het blinde vertrouwen in de economische rationaliteit bracht ons op de rand van de afgrond.”

Economen lukt het maar niet om greep te krijgen op de ware omvang van de crisis, zo stelt Frank Ankersmit, hoogleraar intellectuele en historische geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen, in een gespierde bijdrage in Trouw.
Deze voormalige VVD-coryfee, die inmiddels de partij de rug heeft toegekeerd, is fel gekant tegen de leidende rol van economen ten koste van de politieke verantwoordelijkheid. Dat ‘die naïeve neoliberale sufferds’ van de VVD dat nog steeds nastreven, kan op zijn hoon rekenen. Economen hollen volgens de historicus keer op keer achter de feiten aan. De almaar verkeerde inschattingen van het Centraal Planbureau spreken volgens hem boekdelen.
Waarom economen zo matig presteren? Oorzaak is dat de economie, anders dan ’echte’ wetenschappen als de natuur- of scheikunde, werkt met vereenvoudigingen van de werkelijkheid: “Allerlei historische, culturele, psychologische, sociologische, institutionele en politieke factoren worden in de economie welbewust niet, of onvoldoende verdisconteerd”. Breekt er een crisis uit die ook die andere factoren triggert, dan is de economische ’wetenschap’ hulpeloos: “En eerder een bron van nieuwe inschattingsfouten dan van betrouwbare inzichten”.

Vorige Volgende