Het is geen goede aankoop als je het niet nodig hebt

Het is buiten koud, nat en vroeg donker. En dan regent het ook nog kortingen in de Black Week, de opgerekte versie van koopfestijn Black Friday. Het perfecte weer om comfortabel vanaf je bank online troep te kopen, als je niet goed uitkijkt. Ik was niet van plan mee te doen, maar uit nieuwsgierigheid ben ik toch gaan kijken wat deze Black Friday behelst. Geen haast, je hebt het niet nodig Op de overzichtswebsite blackfridaynederland.nl pronken vooral grote ketens met hun kortingsacties. Ik zie heel veel elektronica (fun fact: inclusief vibrators), wat kleding en een geurkaars. Maar vooral technische snufjes dus. Ik snap niet veel van elektronica. Voor mij zijn het een heleboel spullen die ik niet nodig heb en die toch behoorlijk wat geld kosten. Sommige spullen heb ik wel nodig, zoals een telefoon en een computer. Maar - verrassing! - die heb ik al en hoef ik dus niet te kopen. Het ontbreekt me dan ook totaal aan de noodzaak om nu iets aan te schaffen. Er zijn wel dingen die ik ooit nog wil, zoals een betere stofzuiger. Maar moet dat nu? Nee joh, dat kan prima later, als ik het meer nodig heb dan nu. Elektronische producten die eerst nieuw en duur zijn, worden meestal vanzelf goedkoper. Of er komen betere versies. En zo niet: ook goed, dat zien we dan wel weer. Bovendien, de huidige Black Friday-kortingen zijn na deze week voorbij, maar het bestaan van kortingsacties zal nog een hele tijd voortduren. Je kan toch bijna geen winkel binnenlopen zonder dat schreeuwerige kortingsacties je om de oren vliegen? In mijn beleving geldt dat bij uitstek voor elektronicawinkels. Dus daar hoef je het nu niet voor te doen. Natuurlijk, als je nu iets nodig hebt, kan deze week een goede gelegenheid zijn om het te kopen. Maar dat geldt alleen als je het nodig hebt of er zeer zeker van bent dat je er echt van gaat genieten. Bij twijfel kan je misschien net zo goed wachten tot een volgend geschikt moment. Zo las ik jaren geleden in de Black Friday-context de grote wijsheid: 'it's not a good deal if you don't need it!' ('het is geen goede aanbieding/aankoop als je het niet nodig hebt!'). En zo is het maar net. Ga maar na. Toegevoegde waarde Als ik aan het speuren ben en ik ben geïntrigeerd door een product, dan stel ik me weleens voor wat er zou gebeuren als ik het zou kopen. In veruit de meeste gevallen is het antwoord: helemaal niets. Ja, het wordt naar me verzonden en ik neem het in ontvangst. Vervolgens voeg ik het toe aan mijn collectie spullen om er waarschijnlijk maar zeer beperkt iets mee te doen of van te genieten, want ik had het niet echt nodig, en het voegt niet heel veel toe aan de spullen die ik al had. In veel gevallen gaat het zo: als ik het nieuwe ding gebruik, gaat dat eigenlijk ten koste van mijn gebruik van andere spullen die ik al had. Als het nieuwe kleding is en ik ga dat dragen, dan draag ik andere kledingstukken (vergelijkbare kledingstukken qua seizoen, dikte, mouwlengte, combinatiemogelijkheden, noem maar op) vervolgens minder. Die kledingstukken brengen dan meer tijd door 'in de wacht' in mijn kast. Is mijn levenskwaliteit dan verbeterd? Nauwelijks. Er zijn uitzonderingen, maar dat zijn meestal niet de impulsaankopen. Voor mij zijn dat spullen die al langer op mijn 'dit wil ik ooit misschien aanschaffen'-lijst staan, dit zijn spullen die praktisch zijn en een goede toevoeging aan de spullen die ik al heb. Of spullen die iets anders vervangen wat stuk is gegaan (en zich dus al hebben bewezen!). Spullen die ik ook daadwerkelijk ga gebruiken en waar ik van ga genieten. Zoals die nieuwe stofzuiger die ik ooit wil. Spullen moeten voor mij echt toegevoegde waarde hebben. Dat is nogal logisch, maar ik merk dat we als consumenten nog weleens vergeten om dit na te gaan. We worden zo gemanipuleerd door marketing en kortingsacties dat we regelmatig een urgentie voelen om iets te kopen terwijl de toegevoegde waarde van het product aan ons leven maar klein is. Dit terwijl we wellicht met onze tijd, energie en geld andere dingen zouden kunnen doen die ons meer geluk opleveren. Dat lijkt mij nou zeer de moeite waard om wel even na te gaan, zodat we niet per ongeluk dure troep kopen die we niet nodig hebben.

Door: Foto: Tim Douglas, via Pexels.
Foto: Yan Krukov (Pexels)

Waarom ik een lastige klant ben

COLUMN - Ik ben een lastige klant geworden. En dan ook nog specifiek bij webshops die ik juist leuk vind, omdat ik daar nu eenmaal het liefst bestel. Maar als er dan iets misgaat, kan ik daar soms heel slecht tegen.

Als ik iets nodig heb of wil kopen, doe ik vaak erg mijn best om een duurzame variant bij een duurzame bron te halen. Het vergt dan wat uitzoekwerk om te komen tot een optie waar ik voor wil gaan. Ik woon niet in een grote stad, dus webshops bieden een uitkomst, je kent het wel. Het product moet alleen wel met de post en daarna kan je het pas in het echt zien. Een gokje dus.

Ruis

Ik bestel dus weleens wat bij duurzame online winkels. En hoe goed dit wereld-verbeterende bedrijf ook haar best doet, online winkelen blijft een ellende. Met als voornaamste probleem dat het beeld dat je van de producten hebt hoe dan ook vertekend is. Je vormt je beeld op basis van hoe het product wordt weergegeven en dat beeld hoeft helemaal niet overeen te komen met het echte product. Er zit ruis op de lijn.

En als ik dan zo veel moeite heb gedaan om online iets uit te zoeken waar ik achter denk te kunnen staan, wat ik kan bestellen bij een ‘goede webshop’, en wat helemaal naar mij toe wordt gebracht, dan kan ik er heel slecht tegen als het product anders is dan hoe ik het me had voorgesteld. Als het erg tegenvalt moet ik het namelijk terugsturen en dan was het allemaal voor niks. Dat is enorm zonde van de moeite, het karton, de uitstoot en het geld.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Gary McCafferty (cc)

Consuminderen tijdens de feestdagen

COLUMN - Een dilemma: je wilt consuminderen maar hoe doe je dat met de feestdagen?

Eind november maakte ik met een groep vrienden het begin van een set afspraken over wat we wel en niet willen eten, kopen, doen. We hadden niet langer zin om ons mee te laten slepen in consumptiepatronen die we niet ondersteunen. Misschien denkt u nu ‘doe dat dan gewoon niet’, maar dat heeft meer voeten in de aarde dan het lijkt.

Een horde die we al bij het begin van ons experiment zagen aankomen, waren de feestdagen. Met een westerse-wereldwijde nadruk op kopen, kopen, kopen en eten, eten, eten, voorspelden we dat het wel eens lastig zou kunnen worden om december door te komen zonder onze afspraken te schenden. En dat was het ook.

Als je alle afspraken die we nu hebben volledig uitvoert, leidt dat tot een leefstijl met een grotendeels plantaardig dieet en weinig eerstehands spullen. Onze maatschappij is op de meeste dagen van het jaar behoorlijk anders ingericht – en in december al helemaal. Maar laat het nou ook net in december zijn dat mensen elkaar het meeste opzoeken. Laat het net in december zijn dat sociale verwachtingen het meest duidelijk zijn vormgegeven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Consuminderen?

Eerst even een warming up voor dit postje:

Als u tussen de beeldlijnen door kijkt, weet u dat bedoeld wordt dat u eigenlijk helemaal niet moet consumeren. En dat is precies wat een aantal mensen vinden dat u zaterdag moet doen: NIETS KOPEN.

Nog niet overtuigd? Heeft u de documentaire The Century of the Self van Adam Curtis dan niet gezien? Hier even de essentie voor u ter herinnering:


Eenvoudig gezegd, u consumeert zodat u zoet blijft. Zoete mensen veroorzaken geen problemen. Die kan je alles wijs maken. U bent klei in de handen van de macht als u blijft consumeren.
Wakker worden!! KOOP NIETS! KOOP NIETS!
Niet alleen zaterdag niet, gewoon nooit meer. Drastische maatregelen. KOOP NIETS!
 
 
 
 
 
Ja maar……
Wacht even. Onze huidige maatschappij en economie draait wel vanwege het feit dat iedereen toch maar gewoon naar de winkel blijft gaan. Zo hebben we dat nu eenmaal met z’n allen afgesproken. Willen we het leuk houden, moeten we het geld laten rollen. En dat ging tot nu toe toch prima? Juist nu er een kredietcrisis is, moet je er toch niet aan denken dat iedereen thuis blijft zitten en zijn geld onder de matras verstopt. Dan kunnen we helemaal de boel wel inpakken en terug naar het stenen tijdperk.
En je moet er al helemaal niet aan denken dat al die mensen die nu uren, dagen, jaren spenderen in winkels en catalogi ineens alle tijd van de wereld hebben. Gegarandeerd dat de helft binnen de kortste keren bezig is met oorlog. Van een eenvoudige ruzie met de buren tot echte oorlog met de buurlanden. Dat kan je maar beter overlaten aan specialisten, anders wordt het pas echt een puinhoop.
Het feit dat ze zo weinig zelfreflectie hebben dat ze al jaren in die consumentenval lopen, geeft aan dat ze te labiel zijn om los te laten op de echte wereld.
Nee, willen we het leuk houden is er maar 1 optie: KOOP NU!

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De mens moet op technodieet

Cover van 'Enough'

‘Enough’ van John Naish (voorpublicatie hier) is, zoals de titel al suggereert, een ecoboek. De hoofdboodschap is dat we met z’n allen veel meer consumeren dan goed is voor onszelf en de aarde. Kortom, een lekker moraliserend werkje, maar wel met een analytische insteek en een visie op de rol van technologie als instrument waarmee de mens zichzelf voorbij kan hollen.

De mens heeft een natuurlijke hang naar steeds meer, redeneert Naish, en dat is de afgelopen tienduizenden jaren een zeer succesvolle overlevingsstrategie geweest, omdat het maximale dat we met onze handen konden bereiken, nog onder het duurzame exploitatieniveau van de aarde zat. In de afgelopen eeuw hebben we, met name door de inzet van fossiele brandstoffen, de mogelijkheid verworven om de aarde uit te putten en ons brein kent geen mechanisme om daar een halt aan toe te roepen.

Dat is niet alleen slecht voor het ecosysteem, maar ook voor onszelf. In zeven hoofdstukken behandelt Naish, lifestyle redacteur van The Times, evenzoveel dingen waar we geen maat in weten te houden. De eerste is informatie. Natuurlijk, er is onderzoek genoeg dat aantoont dat de gemiddelde intelligentie op de planeet aan het stijgen is doordat mensen gemiddeld minder fysiek werk hoeven te doen en meer informatie op zich nemen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

It’s not easy being green

Kapitalisme (Foto: Flickr/Elmada)

Femke Halsema deed een oproep tot consuminderen. Het roer moet om, minder focus op werk en consumptie. Uiteindelijk bleek haar oproep net even iets anders in elkaar te zitten, maar van mij had ze hem best mogen doen. Veel langer kunnen we niet voort rijden en vreten met ‘na ons de zondvloed’. Het kwaad was echter al geschied en als door een wesp gestoken viel rechts-populistisch Nederland, met GeenStijl voorop natuurlijk, over haar heen. Want Halsema is kamerlid, links en verdient een redelijke boterham.

Bovendien staat uw huis vol met overbodige elektronische rotzooi. En die moeten [sic] weg aangezien de samenleving tegen haar voegen klotst, aldus de Zwarte Hypocrita van het grachtengordelsocialisme. Want het is makkelijk lullen voor Halsema met haar Triple A lokatie koopwoning.


Het is zo vermoeiend, steeds dat zelfde liedje. Als je zelf niet onder de armoedegrens leeft mag je geen voorstellen tot matigen doen. Want dan ben je hypocriet en heb je ‘makkelijk praten’. Hetzelfde speelt in het hoge inkomens-debat. Natuurlijk, een bestuurder van een (semi-) overheidsinstelling die er een potje van maakt moet geen bonus van 3 miljoen krijgen. Maar de kritiek blijft niet beperkt tot deze groep. Een CEO van een goedlopend privaat bedrijf dat miljarden omzet maakt is ook verdacht omdat hij 20 miljoen per jaar verdient. Voetballers zijn per definitie over het paard getilde lapzwansen, terwijl voetbal nu eenmaal een populair spel is en rijke mannen er veel geld voor over hebben om een ster in hun team te hebben. Dat is toch alleen maar leuk voor talentvolle jongens? Als ze door de mand vallen worden ze gauw genoeg transfervrij aan de kant gezet.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.