La parole heeft een prijs

Een van de bekendste gedichten die Ramsey Nasr schreef tijdens zijn periode als Dichter des Vaderlands was ‘Mi have een droom’, een gedicht uit 2009 dat kolkte van de talen en zo begon: wullah, poetry poet, let mi takki you 1 ding: di trobbi hier is dit ben van me eigen now zo 66 jari & skerieus ben geen racist, aber alle josti op een stokki, uptodate, wats deze shit? ik zeg maar zo Het was een speels gedicht, en belangrijk was dat erboven stond ‘(Rotterdam 2059)’. Inmiddels heet de Dichter des Vaderlands Dichter der Nederlanden, en sinds deze maand wordt dit functie vervuld door Nisrine Mbarki Ben Ayad. Zij mocht gisteren de NRC openen met haar eerste gedicht der Nederlanden. Dat gedicht heet ‘beginselverklaring’, het staat hier en de eerste regels gaan zo: zij op een novemberochtend kijk ik in de ogen d’une face feminine dat het mijne is geworden heb je jezelf ooit van bovenaf gezien de patronen die je achterlaat terwijl je voortbeweegt op aarde dress toujours like je naar een veldhospitaal gaat la parole heeft een prijs dans toutes mes langues اللي ما فهمكش خسرك Anders dan voor Nasr is voor Mbarki de meertaligheid geen gimmick – het zit ook in haar debuutbundel oeverloos en in haar prozadebuut Kookpunt. Ze gebruikt geen inherent vluchtige straattaal, maar Frans, Arabisch en Engels. Het gedicht gaat ook niet over een ‘droom’, maar heet een ‘beginselverklaring’. Waar men in tijden van weleer zo’n beginselverklaring in één taal deed, in ferme taal, kunnen we dat nu niet meer doen. De samenleving en de mens zijn niet meer eentalig. Wel heeft iedere taalleuze als ik het goed zie een eigen functie. Ook dat is een verschil met Nasr: er zijn niet willekeurig woorden genomen om die in een andere taal om te zetten. Het Arabische zinnetje hierboven betekent volgens DeepL ‘Wie je niet begrijpt, verliest je’. Dat zou weleens het allereerste Arabisch ooit kunnen zijn dat NRC afdrukt in Arabisch schrift, in ieder geval op de voorpagina. Dat het precies zo’n uitdagend zinnetje is, is voor de liefhebber even bevredigend als dat het allereerste Nederlandse zinnetje (hebban olla uogala) misschien wel Engels is. Verderop in het gedicht staat nog een stukje Arabisch ingebed in een verder Engelse regel the tones of my ancestors تنبض في دمي Hier zou Nicolaas Beets geschreven hebben ‘de tonen van mijn voorvaderen kloppen in mijn bloed’. Dat Arabisch geeft hier vrij letterlijk de tonen van de voorouders weer, en het is ingebed in het Engels, dat hier geloof ik klinkt als de taal van de moderniteit. Het Frans is dan – Mbarki is van Marokkaanse komaf en heeft als kind ook enkele jaren in Marokko gewoond – de koloniale taal. ‘Beginselverklaring’ is een politiek gedicht in tijden dat beroepspolitici krampachtig naar eenheid zoeken – sommigen door te polariseren tegen alles wat vreemd is, anderen door te verlangen dat we ons allemaal een beetje aan elkaar aanpassen. Mbarki verzet zich tegen allebei die vormen van eenheid, want eenheid is een illusie. ‘La parole heeft een prijs dans toutes mes langues.’ ‘Beginselverklaring’ is daarmee, denk ik, een lyrisch manifest tegen eenduidigheid. Het construeert geen “ik”, maar een bewegend netwerk van stemmen. De centrale vraag is niet ‘wie ben ik?’, maar ‘uit welke stemmen besta ik, en wie hoor ik wanneer ik spreek?;

Door: Foto: Nasrine Mbarki Ben Ayad (screenshot)
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Rutte op zoek – deel 1

, door

De VVD is bezig met een nieuw beginselprogramma. In een reeks gastbijdragen zal Ad van der Stok nader ingaan op deze belangrijke stap voor die partij.

Mark Rutte zoekt naar liberale waarden. Die zoektocht kende een publieke bijeenkomst in de Rode Hoed in juni 2007, over waar volgens hem het liberalisme staat. Een artikel in het NRC, afgelopen juni: “Liberalisme: naar nieuwe woorden voor bekende waarden“, in andere vorm ook verschenen op de VVD-site. En een conceptbeginselprogramma, dat afgelopen donderdag het licht zag en op 15 november aan het congres zal worden voorgelegd.

Rutte zoekt dus, maar vindt hij ook iets? En wat valt daarvan te vinden? Het NRC kopte “VVD bepleit ‘verheffing’ onderklasse”, Halsema noemde dat ongelukkige bewoordingen. Het lijkt echter tegenstrijdig met de letter van de rest van het programma en de geest van vernieuwing die Rutte graag wil uitademen. Over die vernieuwing die niet van de grond komt later meer. Hier de opvallendste oneffenheden in Rutte’s nieuwe beginselen. [Red: Hier voor vergelijking de oude beginselen]
Eigenlijk lijkt het meer op een slechte grap die zinsnede over verheffing. Uit het NRC-interview met Rutte naar aanleiding van de presentatie van het beginselprogramma: Verheffing van de onderklasse, over Joop den Uyl-termen gesproken… “Haha, dat heb ik expres gedaan. Beetje provoceren. Ik wil dat PvdA-ers denken: hé, gaan ze er met mijn vlag vandoor?” Zelf vind hij het in ieder geval een leuke grap – ‘haha’ – maar hoezo wil Rutte er met die vlag van de PvdA vandoor? Elke denkbare poging om de onderklasse te verheffen is in de afgelopen eeuw wel ondernomen. Zonder in te gaan op de vraag wat dat heeft opgeleverd, moet je toch concluderen dat die PvdA-vlag een beetje vaal is geworden. Trots wapperen doet hij niet meer en dat weten ook de sociaaldemocraten. Zij vragen zich ondertussen af wat die vlag in deze tijd nog betekent. En dan opeens is daar Rutte, die als een ware strategokoning die oude vale vlag onder hun neus wegkaapt en het als een overwinning viert!

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Quote du Jour

Quote du Jour: Joop den Uyl-termen

, door

“Het stuk met de beginselen uit 1980 is verouderd, er staan van die Joop den Uyl-termen in als sociale markteconomie, en het belang van concurrentie ontbreekt zelfs helemaal. Dus dat moest echt moderner worden.”

In een interview met NRC Handelsblad onthult Mark Rutte de werkelijke reden waarom hij deze zomer het Beginselprogramma van zijn partij herschreef. Teveel linkse termen! Termen als: “sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid” (bah!), “gelijkwaardige medeburgers” (gatver!) en “menswaardige en zinvolle arbeid” (flikker toch op!). Welke vieze termen Rutte nog meer vond? Zoek ze hier in het Liberaal Manifest, een kleine ‘opfrisbeurt’ uit 2005 van de met socialistische retoriek besmette beginselverklaring van de VVD.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Weekendquote – VVD: Iran bron van het kwaad

, door

“Fukuyama zou al snel gelijk krijgen. In de loop van de jaren negentig diende zich namelijk een nieuwe uitdaging van de westerse liberale democratie aan in de vorm van de fundamentalistische Islam. Het theocratische regime van de ayatollahs, ontstaan uit de Iraanse Islamitische revolutie van 1979, fungeerde als wegbereider voor een aantal fundamentalistische bewegingen die met de meest gewelddadige middelen streven naar uitbreiding van de Islamitische invloedssfeer. Hun invloed is het sterkst in de Islamitische wereld – Afghanistan, de Gazastrook, zuidelijk Libanon, Pakistan en Soedan stonden of staan onder hun gezag. Maar zoals de aanslagen van 11 september 2001 (New York en Washington DC), 11 maart 2003 (Madrid), 2 november 2004 (Theo van Gogh vermoord in Amsterdam) en 7 juli 2005 (Londen) duidelijk maken, hebben aan deze bewegingen verwante organisaties inmiddels ook het vrije westen tot doelwit verklaard.”

Mark Rutte (VVD) geeft in een essay aan waarom de VVD een nieuwe beginselverklaring nodig heeft. In zijn uitleg reflecteert hij ook op de recente geschiedenis. Dat rammelt nogal in mijn ogen. Maar vooral is het gekleurd.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.