Save on spliffs

OPINIE - Een overheid die naar geld moet schrapen doet er goed aan om drugs te legaliseren, stelt journalist Ties Joosten.

Enkele weken geleden werd in Rotterdam-West een wietplantage opgerold. Agenten met witte latex handschoenen brachten warmtelampen en zwarte vuilniszakken met onduidelijke inhoud naar buiten, en na paar minuten verschenen ook de eerste groene planten in de deuropening. Van een afstandje keek een groepje jongens geamuseerd toe. Met zijn vieren rookten ze een joint. Voor wie dit tafereel nog niet ironisch genoeg is: het was nog tien voor half vijf ook.

Jawel, we gaan het over het Nederlandse cannabisbeleid hebben. Want als de overheid ergens al jarenlang bergen geld aan het verbranden is, dan is het wel in de bestrijding van de wietteelt. Volgens de Brede Heroverwegingen, een rapport uit 2009 waarin de overheid onderzoekt waarop zoal bezuinigd kan worden, geeft Nederland jaarlijks zo’n 160 miljoen euro uit aan de bestrijding van softdrugscriminaliteit. Van dat geld zou je de totale bezuiniging op de podiumkunsten ongedaan kunnen maken. Of je kan van het uitgespaarde cannabisgeld twee Jointjes Strike Fighters extra kopen én en passant de bezuiniging op de AIVD ongedaan maken. Alles voor de veiligheid, niet waar? Afijn, we verzinnen wel iets met die gratis euro’s.

Criminelen

In Amsterdam hebben we van de verkoop van wiet en hasj een toeristische attractie met anderhalf miljoen bezoekers per jaar gemaakt. En dan zijn er ook nog ongeveer 466.000 Nederlanders die zo nu en dan een jointje opsteken. Ondertussen doen we alsof al die cannabis afkomstig is van de drie lullige plantjes die je als Nederlander legaal in je tuin mag hebben staan. Wie houden we voor de mal? Op de Amsterdamse Warmoesstraat verkoopt een beetje coffeeshop de oogst van drie planten makkelijk in een middag. Het is zo klaar als een klontje dat coffeeshophouders zo nu en dan zaken moeten doen met mensen die de oogst van grotere hoeveelheden wietplanten aanbieden. Met criminelen dus. Daarom hoor je verhalen over opgerolde wietplantages met tot wel 18.000 in beslag genomen hennepplanten.

De politie is er ondertussen maar druk mee. In 2009 zei korpschef van de politie Midden- en West-Brabant Frans Heeres dat ‘veertig procent van ons opsporingsapparaat wordt ingezet tegen de hennepcriminaliteit.’ Veertig procent! We hebben het hier nog steeds over de bestrijding van een product dat nog nooit ook maar één dodelijk slachtoffer heeft gemaakt (naar verluid moet je voor een dodelijke dosis cannabis binnen een kwartier 680 kilo wiet roken. Voor de niet-rokers: da’s veel). Ondertussen wist Heeres’ politiekorps in datzelfde jaar nog niet één op de vijf gewapende overvallen op te lossen, en nog niet één op de vier (kinder)pornozaken. Iets met prioritering.

Steeds meer bestuurders en wetenschappers, uit binnen- en buitenland en van diverse pluimage, zien dan ook niet langer heil in de war on softdrugs. Zo bepleitten onder andere hoogleraar strafrecht Theo de Roos en de oud-ministers Frits Bolkestein (VVD), Hedy d’Ancona (PvdA) en Els Borst (D66) in 2010 al een opheffing van een verbod op álle drugs, omdat dit veel geld oplevert. Topeconoom en Nobelprijswinnaar Milton Friedman sprak zich om dezelfde reden al decennia uit voor legalisatie: ‘Een drugsverbod is niets meer dan staatssteun voor criminelen.’ Niet toevallig zijn het dan ook juist overheden op zoek naar bezuinigingen en/of extra inkomsten (Portugal in 2001 en California (VS) in 2010 bijvoorbeeld), die (sommige) drugs legaliseerden of decriminaliseerden.

Ivo en Fred

Ook in Nederland wordt de roep om legale wiet steeds luider. Uit een inventarisatie van Trouw bleek onlangs dat zeker veertien steden, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Eindhoven, gemeentewiet willen gaan kweken. Naast de kostenbesparing die dit met zich meebrengt, gaf de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb in een brief (pdf) aan zijn gemeenteraad nog een waslijst aan voordelen die de gelegaliseerde teelt van wiet met zich mee zou brengen: ‘het bestrijden van (georganiseerde) criminaliteit, het verminderen van (drugs-)overlast in woonwijken, het reguleren van de toevoer via de achterdeur, het verminderen van gevaarzetting, veiligheidsrisico’s en (stank)overlast in de woonwijken en het verminderen van de volksgezondheidrisico’s.’ Nu maar hopen dat crime fighters Ivo en Fred het ook zo zien.

(In dit artikel ben ik uit gegaan van een besparing van 160 miljoen euro die de legalisering van de wietteelt kan opleveren. Dit is een conservatieve schatting. Het zijn namelijk alleen de kosten die jaarlijks gemaakt worden voor de bestrijding van softdrugscriminaliteit. De overheid zou bijvoorbeeld ook belasting en accijns op wiet en hasj kunnen heffen. Volgens de Brede Heroverwegingen zou dat nog eens 260 miljoen kunnen opleveren. Volgens econoom Martijn Boermans zou een legalisering van de wietteelt de Staat jaarlijks zelfs 850 miljoen euro kunnen opleveren. En professor Rigter van de Erasmus Universiteit concludeerde in 2003 dat de kosten van de handhaving van het verbod op álle drugs jaarlijks oplopen tot 1,6 miljard euro.)

  1. 1

    Een overheid met een eigen valuta heeft net zo veel geld als die overheid bereid is te laten maken.
    Bernanke weet er alles van.

  2. 2

    Joosten:

    Nu maar hopen dat crime fighters Ivo en Fred het ook zo zien.

    Wat mij betreft hoeven die twee helemaal niets te zien. Ze moeten gewoon weg.

  3. 4

    In dit artikel ben ik uit gegaan van een besparing van 160 miljoen euro die de legalisering van de wietteelt kan opleveren. Dit is een conservatieve schatting. Het zijn namelijk alleen de kosten die jaarlijks gemaakt worden voor de bestrijding van softdrugscriminaliteit.

    Softdrugscriminaliteit zal er nog wel even blijven. Erger nog, als we ook maar een beetje de indruk wekken dat met een legalisering de handhaving weg kan dan verkassen alle Europese kwekers gewoon lekker naar Nederland. En dan gaan ze dus echt niet zomaar legaal even een BVtje oprichten, BTW en accijns betalen, zich aan het bestemmingsplan houden of gewoon voor hun elektriciteit betalen. Daarmee zijn die besparingen op handhavingskosten denk ik niet zo’n goed argument. Beter kun je het hebben over accijns en de mogelijkheid om gezondere en veiligere cannabis-producten op de markt te brengen.

    Voor mijn part gaan we overigens gewoon lekker exporteren en snoeihard procederen tegen landen die handelsbeperkingen opleggen;-)

  4. 5

    Uit opvoedkundige overwegingen ben ik voor het verbod. Er is geen betere kapstok om je kinderen uit te leggen dat de politie niet je beste kameraad is en dat je de overheid niet kunt vertrouwen.

  5. 8

    @3:
    vergeet je geen 0 !?

    Verder zullen de kosten voor inbraakverzekering ook omlaag kunnen.

    Maar laten we ons niet blij maken en die € 1.600.000.000,00 vast nuttig gaan besteden.
    Het zou toch wel erg van de domme zijn indien de regering meer dan 25% van de blijkbaar noodzakelijke bezuinigen, voor de volgende begroting niet gewoon bij het volk zou ophalen ;-)

  6. 9

    Wederom worden Fred Stasi en Ome Ivo crime fighters genoemd. En wederom twijfel ik of dit ironisch is bedoeld of dat er echt gemeend wordt dat dit dynamische duo daadwerkelijk crime fight. Dat doen ze namelijk niet bepaald. Ze zien meer heil in het bij voorbaat criminaliseren van burgers dan een beleid op basis van feiten en logica opzetten.

  7. 13

    Bestrijding verhoogd prijs → interessant voor maffia → creëert concurrentie met de nodige misdadige ellende →
    Verslaafde kan niet het niet betalen → verhoogd misdaad.
    Er zijn nog steeds rijke families die hun kapitaal hebben verworven in de tijd van de drooglegging.

  8. 14

    Ik las ergens dat de Nederlandse overheid zelf nu al honderden kilos medicinale wiet exporteert, dan kan het blijkbaar opeens wel.

  9. 15

    @13: Die rijkdom is gefinancierd door de alcoholdrinkers, niet door de politie of de autoriteiten.

    Ik snap dat de drooglegging totaal verkeerd aangepakt is, maar dat wil niet zeggen dat je in deze tijd geen effectief restrictief drugsbeleid meer kunt voeren!

  10. 16

    Allemaal gezwets in de ruimte, conform internationale verdragen is legalisering niet toegestaan, discussie voor de kat zijn viool dus.

  11. 17

    Ik vrees dat Bolke een punt heeft. Je kan tot op zekere hoogte een gedoogbeleid voeren, maar volledig vrijgeven geeft ernstige internationale problemen. Met name met de VS, natuurlijk.

    Zomaar vrijgeven gaat dus niet werken. Dan moet je dus stukje bij beetje richting volledig vrijgeven gaan, en maar hopen dat andere landen dezelfde beweging maken.

    Maar met dit kabinet gaat het alleen maar de verkeerde kant op.
    Zoals reactie 6 ook al zegt: voor de gemiddelde burger is drugs “rotzooi en moet dus verboden worden”. Lekker makkelijk.

  12. 20

    Ik vraag me wel eens af of al die cannabis inderdaad zo onschadelijk is. Er wordt weer beweerd dat er nooit dodelijke slachtoffers zijn te betreuren. Ik ken in mijn directe omgeving niemand die elke dag de godganse dag wiet rookt, maar het valt me op dat vaak als er zoiets krankzinnigs gebeurt zoals op koninginnedag mensen dood rijden, een politieagent die een meisje van 12 vermoordt, wordt vermeld dat de dader voortdurend wiet rookte.

  13. 21

    @20 Er is een verschil tussen normaal en excessief gebruik. Mensen die voortdurend brood eten gaan ook rare dingen doen. Het (on)schuldige in jouw voorbeeld zit ‘m niet in het spul maar in het overmatige gebruik. (Even aangenomen dat jouw voorbeelden zouden kloppen.)

  14. 22

    ik kan iedereen ‘the house I live in’ aanraden als een prachtige verdieping van dit artikel over het Amerikaanse drugsbeleid en de gevolgen die dit heeft gehad op justitie, gevangenissen en de blue collar class.

  15. 23

    @20: Als er iets ergs gebeurt wil men een verklaring. Daarom worden alle zaken die zo’n dader afwijkend maken, breed uitgemeten.

    En nu je het toch hebt over Karst T., ik geloof er geen snars van dat hij na zijn aanslag nog iets heeft gezegd. Die laatste woorden vallen volgens mij ook onder bovenstaande.

  16. 24

    @21:

    Nee hoor, sommige mensen moeten gewoon van de cannabis afblijven, b.v. als je aanleg hebt om psychotisch te worden. Bij de overgrote meerderheid resulteert excessief blowen qua gedrag alleen in apathie.

  17. 26

    @25: Zoek eens op ‘Karst Tates wiet’ of ‘Sander Vreeswijk wiet’.
    Ik kan het ook me uit de kranten herinneren.
    Als cannabis-advocaat kan je er wel op rekenen dat er slechts een correlatie kan worden vastgesteld, oorzaak en gevolg zijn vaak nauwelijks te onderscheiden. Is het gek om te denken dat je gek moet zijn om iets te gebruiken waar je gek van wordt?

  18. 27

    @16: De internationale verdragen laten een legalisering van de wietteelt toe, mits er overheidstoezicht is. Gemeentewiet dus, precies zoals verschillende Nederlandse steden al willen.

  19. 31

    @26:

    Zoek eens “Hitler” (of Pol Pot, of Charles Manson, of Volkert van der Graaff) en “vegetarisch”, echt: van geen vlees eten word je ’n moordenaar.

  20. 33

    @31:
    Dan moet ik als vegetariër binnenkort toch eens een interessant persoon gaan uitzoeken, voordat ik de diepvries in ga en in de vergetelheid raak ;-)
    N.B.
    Voor meneer op Opstelten (Donkey-Shot) en de slimmerds van opsporing:
    Dit is een grapje :-)