Quote du Jour | Snuff, de hond

SargQdJ09“[The court needs to consider] the right of people who like cockfighting, who like dogfighting and who like bullfighting to present their side of the debate.”

Antonin Scalia, één van de negen rechters van het Amerikaanse Supreme Court, lijkt de kant te kiezen van de 69-jarige Robert Stevens uit Virginia tijdens de openbare hoorzitting gisteren. De man (“a dog lover”), was in 2005 tot meer dan drie jaar gevangenisstraf veroordeeld voor het verkopen van video’s met vechtende pitbulls.

De veroordeling was gebaseerd op een wet die onder Clinton is ingevoerd, met name gericht op het tegengaan van zogenoemde ‘crush video’s’. Voor wie nog een originele edoch (in de VS) verboden fetish zoekt: “In a crush video, a woman inflicts torture and a slow death on animals by crushing them with her feet. The animals include mice, guinea pigs, rats, squirrels, chickens, hamsters, cats, dogs, and monkeys, who are taped or tied to the floor so they cannot escape. The women in these videos talk to the animals in a kind of dominatrix patter while the animals cry and squeal in great pain. The women taunt the animals and order them to beg for mercy. The videos capture the entire grisly process of the animal’s being crushed to death, and they often show the woman continuing to crush the animal after it has died, until all that is left is a bloody mass of fur.”

Dit hele fenomeen is aan mij voorbijgegaan, maar na het lezen van deze omschrijving snap ik heel goed de verontwaardiging die in 1999 geleefd moet hebben en het daadkrachtig optreden van de wetgever, die ongetwijfeld eensgezind over elkaar heen is gebuiteld in afgrijzen en de nacht na het invoeren van de wet na het praktizeren van de eigen, fatsoenlijke fetish zelfvoldaan in slaap is gevallen. Niet langer was slechts het martelen van de dieren strafbaar, maar ook het verkopen van beeldmateriaal daarvan.

Maar omdat men in Amerika een fraaie juridische geschiedenis heeft van het toetsen van beperkingen op de uitingsvrijheid, ligt nu bij de hoogste Amerikaanse rechter voor of de wet niet te breed geformuleerd is. Want alhoewel er een uitzondering is opgenomen voor materiaal dat “serious religious, political, scientific, journalistic, historical or artistic value”, lijkt het er op dat een meerderheid van het Supreme Court zal concluderen dat de wet het ‘First Amendment’ schendt. In de woorden van Huffington Post: “Do we really want politicians or judges and juries making subjective decisions about what speech has value?”

Nederland kent geen cultuur waarin rechters aan grondwettelijke vrijheden kunnen toetsen (art.120 Grondwet). Als onze wetgever met een kanon op een mug schiet, dan heeft hij dus minder te vrezen van individuele burgers die zich in bepaalde fundamentele rechten aangetast voelen (alhoewel er wel enkele verdragsbepalingen zijn die deze rol kunnen vervullen). Om dit recht te zetten ijvert Femke Halsema al jaren voor opheffing van het toetsingsverbod. En zowaar boekte zij eind vorig jaar een succesje toen de Eerste Kamer met 37 tegen 36 haar initiatiefwet aannam: Voorstel van wet van het lid Halsema, houdende verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot invoering van de bevoegdheid tot toetsing van wetten aan een aantal bepalingen van de Grondwet door de rechter (28331).

Volgens NRC verleidde de overwinning Halsema tot “een weinig parlementair dansje: Heupwiegend, armen kronkelend in de lucht; duidelijk zichtbaar voor collega’s en camera”. Omdat het een grondwetswijziging betreft, is de volgende stap dat een nieuwe Tweede en Eerste Kamer het wetsvoorstel straks met tweederde meerderheid moet aannemen. Ben benieuwd welk dansje Halsema tegen die tijd in petto heeft.

  1. 1

    ““In a crush video, a woman inflicts torture and a slow death on animals by crushing them with her feet.”

    Waarom een vrouw? Moet dit erotiserend werken, of zo?

    “Ben benieuwd welk dansje Halsema tegen die tijd in petto heeft.”

    Vast niet op een cavia.

    Trouwens: bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens worden zaken toch wel aan grondrechten/wetten getoetst? Overigens weet ik niet of het voor Nederland een goed idee is. We hebben een hoop dingen met compromissen geregeld, zowel zaken die ik toejuich (gedoogbeleid) als afkeur (de mogelijkheid om leraren om hun geaardheid te ontslaan). Als je alles aan de grondwet toetst, dan wordt je wetgeving misschien wel ‘doodgeslagen’ zoals mark ook al concludeert.

    Kortom: ik vind het wel een bepaalde charme hebben dat we alles onderling regelen en niet om het minste of geringste naar de rechter stappen (en rechters onder nog grotere maatschappelijke druk komen te staan).

  2. 2

    Het aangehaalde voorbeeld is denk ik niet het beste. De wetgeving die genoemd wordt lijkt me geenszins te breed als ze ook dierengevechten omvat (en wat voor ziekelijke vent ben je als je jezelf hondenliefhebber noemt en je hond dwingt een gevecht op leven en dood aan te gaan met de hond van een andere “liefhebber”).

    Verder vind ik het initiatief tot het toetsen aan de grondwet wel een goed gegeven, want het is toch wel op zijn zachtst gezegd vreemd dat we in Nederland wetten kunnen invoeren die onovereenkomstig de grondwet zijn. Met een beetje geluk zet de grondwet ook wat meer op de voorgrond, want in Nederland ligt die nogal in de verdrukking (vergeleken met bv. de VS, al hebben ze daar dan weer de rare tik dat de grondwet niet gewijzigd kan worden, alleen maar verlengd).

  3. 5

    “Verder vind ik het initiatief tot het toetsen aan de grondwet wel een goed gegeven, want het is toch wel op zijn zachtst gezegd vreemd dat we in Nederland wetten kunnen invoeren die onovereenkomstig de grondwet zijn.”

    … tenzij de verschillende grondrechten botsen, zoals tussen vrijheid van religie en gelijke behandeling ongeacht geslacht of geaardheid (en ja: ik vind ook dat die laatste boven het “slappe excuus” van religie gaat, maar er zijn vast nog meer voorbeelden).

  4. 6

    @5: Ik zie daar niet zo’n botsing in, tenzij je zoiets als het niet pastoor mogen worden van vrouwen ziet als een schending van artikel 1. Overigens staat in het artikel over godsdienstvrijheid heel duidelijk “behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet” (je godsdienst met mensenoffers belijden is dus helaas pindakaas niet toegestaan in Nederland), dus die is als het er op aan komt toch ondergeschikt aan andere wetten (inclusief andere grondwetsartikelen).

  5. 7

    Er mogen in Nederland net zo min als in de VS wetten mogen gemaakt die tegen de grondwet in gaan, alleen is het in Nederland de staten-generaal die de toetsing doet en niet de rechter, mijn inziens een goed systeem omdat grondrechten zo breed zijn dat de interpretatie daarvan veeleer een politieke dan een juridische kwestie is en moet zijn.

  6. 8

    @7: Het probleem is dat de Staten-Generaal alleen maar adviezen mag uitbrengen die de ministers/Kamers naast zich neer mogen leggen (en dat doen ze de laatste tijd ook vaak). Er is dus geen sprake van echte toetsing in de zin dat er een orgaan is dat wetten tegen kan houden/nietig verklaren omdat ze in strijd met de grondwet zijn (ook niet als het wel degelijk een juridische kwestie betreft).

    De enige echte mogelijkheid is de omweg via het EVRM (dat een aantal grondwettelijke bepalingen bevat, die overeenkomen met delen van de Nederlandse grondwet) en andere internationale verdragen, waar de rechter wel aan mag toetsen.

  7. 10

    @6 uuuhhmm: al dat gezeik over moslims van de laatste x jaar is daar toch op terug te voeren? En wat ik @1 ook al aanhaal: het ontslaan van homofiele leraren. En kijk naar hoe het er in de VS aan toe gaat: dat er allerlei politieke zaken voor het Hoger Gerechtshof worden uitgevochten ipv in het parlement.

    In principe ben ik ook voor toetsing, maar ik denk dat het in de praktijk de rechtspraak even hijgerig maakt als de politiek nu al is.

  8. 11

    “het ontslaan van homofiele leraren.”

    Homofiele leraren worden niet ontslagen omdat ze homofiel zijn, maar omdat ze zich misdragen (seks hebben met mannen) volgens de gedragsregels van sommige scholen (NB Ik vind dat vrijheid van religie hier erg ruim geïnterpreteerd wordt, als je de thuissituatie van mensen als grond van ontslag kunt gebruiken. De wetgeving die dat mogelijk maakt lijkt me nou juist een interessante om eens aan de grondwet te toetsen). Pedofielen worden ook niet opgesloten omdat ze pedofiel zijn, alleen als ze seks met minderjarigen hebben, hebben ze een probleem.

    “allerlei politieke zaken voor het Hoger Gerechtshof worden uitgevochten”

    Het probleem is daar eerder dat het Hoger Gerechtshof daar een politiek orgaan is (de rechters worden door de president en gewoonlijk op zijn politieke kleur en na nodig lobbywerk van belangengroepen gekozen en iedereen verwacht van hen een politiek gemotiveerde uitspraak, vandaar dat je ook zo vaak split-decisions ziet in het Hoger Gerechtshof). Bovendien gaat het vaak om eigenlijk juridische zaken, die gepolitiseerd worden (eigenlijk dus andersom dan hoe jij het stelt).

  9. 12

    Bismarck | 7 October 2009 | 13:55

    Ik dacht dat de Hoge Raad processen mocht toetsen aan het grondwettelijk en correct uitgevoerd zijn van de wet, en dat proefprocessen dienden om zodoende de wet op zijn grondwettelijkheid te testen.

  10. 13

    @12: We halen geloof ik wat termen door elkaar.

    De Hoge Raad mag helemaal geen wetten toetsen, eigenlijk zelfs niet recht spreken, alleen bekijken of de uitspraak van lagere rechters overeenkomstig de feiten en de wet is geweest. Dus vooral een controle op de juridische macht.

    De Staten-Generaal zijn 1e en 2e Kamer, dus de wetgevende macht, die kunnen niet onafhankelijk toetsen (wij van WC-eend…).

    De Raad van State, die twee functies heeft:
    -Advies (niet bindend) uitbrengen over wetsvoorstellen (waarbij oa. gekeken wordt naar overeenstemming met grondwet, verdragen, andere wetten)
    -Rechtspreken in de uitvoerende sfeer (geschillen tussen burgers en overheid over oa. toekennen van vergunningen)

    Geen van de genoemde colleges heeft dus een bindend toetsende functie en rechters hebben die ook niet. Een daadwerkelijke toetsing van wetten aan de grondwet mist dus volledig in Nederland.

  11. 14

    @13
    Rechters mogen regelgeving onder omstandigheden buiten toepassing laten. Dat mag bijvoorbeeld als de bepaling in strijd is met een hogere regel of met algemene rechtsbeginselen. De bepaling bestaat dan nog wel, maar is onverbindend in de betreffende zaak. Vaak creëert dit een precedent, waardoor ook in latere zaken de bepaling niet toegepast wordt.

    Je hebt dus gelijk voor zover je zegt dat een rechter wetten niet ongeldig kan maken. Maar onverbindend verklaren in een specifiek geval kan wel.

  12. 16

    Zo ken ik er nog wel een paar:

    “Daar praat ik liever niet over in een land als Nederland”

    Zo antwoordde de vrouwelijke hoogleraar Birsen Karaca op een vraag over de Armeense kwestie van 1915 tijdens een conferentie op de Vrije Universiteit van Amsterdam afgelopen vrijdag op 2 oktober.

    Alhoewel de conferentie over de verschillende vormen van migratie en de invloed ervan op de literatuur ging, kwam er een vraag uit het ruim 250-koppige publiek over de gebeurtenissen van 1915. Prof. dr. Birsen Karaca antwoordde hierop dat ze niet in wilde gaan op dit onderwerp omdat de ChristenUnie een wetsvoorstel heeft ingediend wat het bespreken en/of discussiëren van de Armeense kwestie strafbaar maakt.

    Prof. dr. Birsen Karaca nodigde alle 250 luisteraars, voor het overgrote deel jonge studenten, uit om dit onderwerp in Turkije te bespreken. “Ik vertel graag over de relocatie van de Armeniërs in het Osmaanse Rijk maar doe dat alleen in een land waar de vrijheid van meningsuiting en de rechten van de intellectuelen gewaarborgd worden, denk hierbij aan Turkije waar zelfs de boeken van Taner Akçam, Vahakn Dadrian en Hilmar Kaiser vrijelijk verkocht en gelezen worden.”

    Aan de andere kant hekelde de vloeiend Russisch, Armeens, Turks en Engels sprekende Karaca het feit dat haar boek niet gedrukt werd in Europese landen vanwege het woord “vermeende” in de titel van haar boek ‘Sözde Ermeni Soykırımı Projesi’ (vertaling: ‘Het project achter de vermeende Armeense Genocide’).

    Persbericht © DeArmeenseKwestie.nl, 6 oktober 2009

  13. 17

    Ik heb het al duizend keer gezegd en ik zeg het nog een keer: de vrijheid van meningsuiting is in dit land tot goedkoop politiek wisselgeld verworden; als jouw mensen nou dit niet meer mogen zeggen, mogen mijn mensen dat niet meer zeggen. Het zou grappig zijn als het niet zo innig reeel en pervers was.

  14. 18

    Wake up and smell the roses, KJ. Zo is het altijd al geweest. Sla de geschiedenisboekjes d’r maar op na.

    Daarnaast: stel dat je jouw zo gewenste absolute vrijheid van meningsuiting had, en dat iedereen schouderophalend voorbij zou gaan aan wat je allemaal roept — niet omdat ze overtuigd zijn van je standpunt, maar uit onverschilligheid — zou je dat dan zo’n vooruitgang vinden?

  15. 19

    @8 De staten-generaal is de 1e+2e kamer, en geen wet komt er door zonder hun expliciete goedkeuring/toetsing. Er is dus geen sprake van dat het kabinet dat naast zich neer kan leggen. Bij lagere wetgeving kan dit wel, maar die mag door de rechter dan ook getoetst worden aan de grondwet.

  16. 20

    @17, 18, hebben jullie het eigenlijk over dit onderwerp n.a.v. het sinds kort –bij mij althans– legendarische stuk van Pamela Hemelrijk over de idiote denk- en gedachtensoep rond ‘mening over religie’ die in de grondwet is gekomen ?

    @19 ik denk niet dat je alle finesses ziet. Mijn insteek is vaak: rommeltje. Guess what… ik heb dan altijd gelijk, hehehe. ;-)

  17. 22

    @19: Feitelijk maakt de Staten-Generaal de wetten (want is wetgevende macht). Daar kan dus geen onafhankelijke toetsing plaatsvinden, noch zijn 1e of 2e Kamer verplicht (of capabel, als belanghebbende) aan de grondwet te toetsen. Het kabinet (de uitvoerende macht) kan überhaupt geen wetgeving naast zich neerleggen, ze kunnen deze alleen niet uitvoeren (waarop de 2e Kamer haar vertrouwen in dat kabinet kan opzeggen en gewoonlijk een ontslag volgt, maar dat bepaalt de Koningin). Ik ben verder benieuwd op welke lagere wetgeving jij doelt?