Quote du Jour | Met een lampje

Er is misschien met een lampje wel een enkeling te vinden die de theorie onderschrijft die destijds door het kabinet is gevolgd. Maar in Nederland ben je eigenlijk niet iets anders tegengekomen.

Willibrord Davids, voorzitter van de commissie Onderzoek Hoe Rommel Je Een Land Een Oorlog In, gaat geen letter wijzigen aan zijn rapport. Balkenende reageerde gisteren op de conclusie dat een volkenrechtelijk mandaat ontbrak voor de Irak-oorlog met een Willumpie: “Dat is ook maar een mening”. Het zegt eigenlijk meer over het parlement en ‘het volk’ dan over de premier dat hij nu weer zal wegkomen met zulke luie spin.

Zoals al adequaat geformuleerd in het Saillant van gisteren, kan het rapport slechts één logisch gevolg hebben: de val van het Kabinet. Maar omdat vrijwel iedereen vuile handen heeft, zal dit niet gebeuren: Davids concludeerde dat er zowel binnen het kabinet als in het parlement nauwelijks kritische geluiden waren rondom de oorlog in Irak. Ook een brede maatschappelijke discussie bleef uit, alhoewel volgens opiniepeilingen de Nederlandse bevolking niet instemde met het verlenen van politieke steun aan de oorlog zonder een mandaterende resolutie van de Veiligheidsraad.

De PvdA-fractie stelt nu ferm dat de MP zijn verklaring moet wijzigen. Mogelijk gaat dit in de richting van het advies dat Rottenberg gisteren gaf in DWDD: Dwing de premier te erkennen dat er fouten zijn gemaakt. Hoogstwaarschijnlijk zal de PvdA (met de huidige dramatische peilingen) het sowieso niet op verkiezingen aan laten komen. Wat een democratisch merkwaardig dreigement oplevert: Erken dat Nederland een oorlog is ingerommeld en dan mag het kabinet aanblijven.

  1. 1

    Volgens mij zou het leren van fouten ook de enige zinvolle uitkomst kunnen zijn van een dergelijk onderzoek. Opstappende ministers zijn weliswaar een duidelijk signaal, als door anderen niet wordt geleerd van fouten levert het per saldo niets op.

    Balkenende laat echter weer zien dat hij niet in staat is eigen fouten te erkennen – of zelfs maar over de juistheid van zijn eigen handelen na te denken.

    Wat ik wel heel opvallend vind, is dat Balkenende – jarenlang gesteund door zijn ideologische vazallen Verhagen, Klink, Donner en spindoctor Jack de Vries – deze ronde blijkbaar in het geheel niet terzijde is gestaan. Het verhaal ging al dat Balkenende niet zo populair meer was in zijn eigen partij en onder CDA-ministers. Zouden ze hem doodleuk in zijn eigen mes hebben laten lopen?

  2. 2

    Ik zou het al heel wat vinden als Balkenende duidelijk zou stellen dat hij (en zijn medestanders) fout zat rondom de Irak – oorlog. Logischerwijs stapt Balkenende als hoofdverantwoordelijke dan op.

    Aan de andere kant, de rol van Nederland was marginaal in het grotere geheel, en een andere standpuntbepaling had de oorlog niet voorkomen. Niet aftreden zou ik dan mee kunnen leven (let wel: alleen na een uitgebreide schuldbekentis fout gezeten te hebben).

  3. 3

    Er zijn ook mensen die vinden dat Balkenende gerust mag aanblijven “omdat het al zo lang geleden is”.

    De PVDA zal volharden is haar standpunt. In elk geval tot 3 maart.

    Wel jammer dat Davids niet bijvoorbeeld de Nederlandse piloten heeft ondervraagd die indertijd in hun Nederlandse F16’s het Iraakse luchtruim doorkliefden. Ben benieuwd of Balkenende ook over hun verklaringen zou zeggen:”Het is maar een mening”.

  4. 4

    Als Balkenende inderdaad alleen staat in het CDA-smaldeel zou het me niet verbazen als Balkenende aftreedt *zonder fouten toe te geven*, en Verhagen op het zadel gehesen wordt voor de rest van de kabinetsperiode.

    Ik kan me herinneren dat Donner in een van de vorige kabinetten opstapte *voor* het debat en dat daarmee de verantwoording als een nachtkaars uitging.

  5. 5

    @Eric; Neuh – hoogstens vinden ze hem nu ‘volwassen’ genoeg.

    De beslissing is aan het CDA – de PvdAngsthazen kijkt alleen nog maar naar hun eigen peilingen, en de helft van de oppositie kijkt alleen maar naar de peilingen van de PVV – en omdat het dientengevolge aan het CDA is, zal er niets veranderen.

  6. 6

    Tuurlijk valt het kabinet niet. Bos roept wel, maar is een tandenloze tijger. Val van het kabinet betekent nieuwe verkiezingen en die pluche klevers van het PvdA raken dan allemaal hun zetel kwijt.

    Trouwens, waar klaagt de PvdA over? Alsof zij enig recht van spreken hebben na het zogenaamde tijdelijke kwartje van Kok.

  7. 7

    Hockey: blijven zitten zonder knieval van Balkenende is volgens mij net zo schadelijk voor de PvdA.

    Wat de link is met het kwartje van Kok ontgaat me even. Maar je weet dat Balkenende (I, II of III) zogenaamd elders dat kwartje heeft teruggegeven en er dus voor gekozen heeft het kwartje op de accijns te laten zitten?

  8. 8

    KJ: al het geneuzel over de CDA-VVD-PVV-kabinet is flauwekul. Als Wilders al zoveel wil inleveren dat hij mee kan doen, komen ze nog altijd zetels tekort voor een meerderheid in de Eerste Kamer. Zo’n kabinet zou met gedoogsteun van minimaal SGP en Onafhankelijke Senaatsfractie overeidn gehouden moeten worden, en dan nog hebben ze de minimale meerderheid van 38 zetels.

    Als Bos c.s. zich nu wel hard opstellen kunnen ze ineens hun reputatie opvijzelen…

  9. 9

    Te lang geleden? Het laatste kabinet Kok viel ook (in 2002) over een gebeurtenis (Sebrenica, 1995) van lang geleden. Met dank aan Jan Pronk.

  10. 10

    @7, Link met kwartje van Kok? PvdA belazert de boel net zo hard als CDA. Allebei hebben dus boter op het hoofd.

    En blijven zitten net zo schadelijk? Alsof ze daardoor verder in de peilingen dalen.

  11. 11

    @5 Nou, ik denk dat de PvdA ook wel momentum in hun richting ruikt: Balkie wordt in de media redelijk gefried: De pers besteedt er pagina 1 t/m 3 aan, op ANP-copy-pasters nu.nl staat een snoeiharde column (Premier Pinokkio) en zelfs Frits Wester sloot het item in het RTL-nieuws gister af met: “Ik moet de PvdA toch een beetje gelijk geven, want Balkenende was toch wel heel enthousiast in zijn verdediging.” Het NRC is ook heel hard in zijn commentaar “Balkenende’s Oorlog”, maar het commentaar is duidelijk van voor de persconferentie van de MP – al verandert zijn verdediging niks aan de conclusie van het rapport, zoals Davids zelf ook al stelde.

    De enige nieuwsbron die ik kon vinden die zich uitermate neutraal opstelt is de Volkskrant, toch iedere keer weggezet als “de dooie boom van de Linkse Kerk”. Bij de Telegraaf kon ik niks vinden, al is die hele krantdagblad één groot redactioneel commentaar. Typisch dat ze zich in hun berichtgeving op de vlakte houden; meestal moet Bos het ontgelden in een Bos vs Balkenende clash.

    Ergo: Balkenende heeft de wind écht tegen dit keer. Ben benieuwd hoe hij zich hieruit spint. Misschien is het juist wel goed voor de PvdA om eieren voor hun geld te kiezen…

    @6 En in welk kabinet was dat ook alweer…?

  12. 14

    @8: Heb ik een peiling gemist? Volgens de coalitiechecker hebben PVV, VVD en CDA samen nog niet eens 76 zetels in de 2e Kamer (en als het kabinet nu valt gaat het CDA er alleen maar meer verliezen, niet alleen aan de eerstgenoemde partijen).

  13. 16

    Bismarck: het wordt nogal eens opgevoerd ter rechterzijde. Wiegel ook weer, een paar dagen geleden. Ik ben er overigens van overtuigd dat Wilders het helemaal niet wil in de huidige verhoudingen. Hij moet dan zoveel inleveren dat zelfs zijn aanhang snapt dat het alleen maar steroidenspierballentaal was. Bovendien is een noodgedwongen vier- of vijfpartijencentrumkabinet prijsschieten voor Wilders.

  14. 18

    @17: Wilders, Verdonk, de volgende opportunist die opstaat en zegt dat Den Haag een incestueuze kliek is en belastingverlaging belooft.

  15. 19

    Zoals al adequaat geformuleerd in het Saillant van gisteren, kan het rapport slechts één logisch gevolg hebben: de val van het Kabinet. Maar omdat vrijwel iedereen vuile handen heeft, zal dit niet gebeuren.

    De mogelijke antwoorden op de vraag wat de samenstelling van een eventueel nieuw kabinet zou kunnen zijn, doen mij ernaar neigen deze uitkomst als positief te ervaren.

  16. 20

    @19: Balkenende vervangen door Verhagen (oh mijn god, niet Verhagen!) lijkt me ook een goede oplossing. Je kan van dit kabinet vinden wat je wil, maar dit rapport heeft weinig te maken met het functioneren van dit kabinet in het algemeen.

  17. 21

    @12, niks non argument. Zowel kwartje van Kok als referendum over de Europese Grondwet tonen aan dat de politiek ons continu voorliegt en belazert. Waartom zou het deze keer anders zijn?

    @13, het kwartje zit nog steeds op de accijns. Dus het is niet tijdelijk.

  18. 22

    @20 Alleen als de andere bewindslieden de premier durven te laten vallen… Als de hardliners (op de eerste plaats Verhagen, en de CU-ers) zich rondom hem ingraven, dan knalt het kabinet wel. En daar heeft het vooralsnog alle schijn van. Bovendien is het uiterst uitzonderlijk dat een kabinet blijft zitten als een premier opstapt. Bovendien knalt het kabinet dan misschien wel zodra er onder leiding van Verhagen een besluit over Uruzgan moet komen… Maar dat is “als, als, als…”

    Dus de mogelijke opties zijn:
    – Balkie komt met een nieuwe verklaring
    – de PvdA maakt weer een draai
    – het kabinet knalt
    – Balkie stapt op

    Nou: ik durf er mn geld niet op te verwedden… Hoogstens dat het die laatste niet wordt.

  19. 23

    @21: Altijd dat stomme kwartje van Kok weer. Houd daar eens over op.
    a. het was wel tijdelijk, want een vervroegde invoering van een al eerder geplande verhoging.
    b. het was bij lange na geen kwartje. niet eens in het guldentijdperk. 18.3 guldencent voor benzine, 7 guldencent voor diesel.

    En maar blijven volhouden dat Kok in zijn eentje verantwoordelijk is voor de brandstofaccijns. Hoeveel accijnsverhoging denk je dat er onder Zalm is doorgevoerd?

  20. 24

    Hockey: met jouw argumentatie heeft niemand enig recht van spreken. Wat wil je daar nou mee? En laten we wel zijn, als je er bij voorbaat vanuit gaat dat je continu belazerd wordt door politici valt er weinig meer te discussieren. Vraagje: heb je de laatste keren gestemd?

    Een van de kabinetten-Balkenende heeft de tijdelijkheid van het kwartje van Kok uitgeruild voor een vage teruggaaf ergens anders. Daarmee is het Kwartje van Kok feitelijk het Zoethoudertje van Zalm geworden. Dat het nog vrolijk Kwartje van Kok wordt genoemd, doet niets af aan het feit dat Balkenende en Zalm het definitief hebben gemaakt.

    Interessante optie trouwens: Wilders bereid tot gedoogsteun aan CDA-VVD-kabinet. Slimme zet van Wilders. Niets inleveren op je standpunten, je kunnen blijven afzetten tegen een kabinet en toch invloed uitoefenen. Als CDA en VVD daar in trappen heeft ‘ie het helemaal voor elkaar.

  21. 25

    CDA noch PvdA laten een breuk gebeuren. CDA niet omdat ze dan heel schuldig overkomen, en PvdA niet wegens de oude wijsheid dat de brekende partij in de verkiezingen verliest (kunnen ze op -3 komen?). Zou op dit moment een te groot cadeau voor de oppositiepartijen zijn.

  22. 27

    @25:
    Geen betere bevestiging van het populaire verwijt aan de PvdA dat ’t een clubje pluche-klevers zonder enige principes of ruggegraat is.

  23. 30

    Waar ik met mijn verstand eigenlijk niet bij kan, is dat de media bovenop het “Balkenende heeft geen leiding gegeven” argument springen.

    Er staan vele belangrijkere dingen in de conclusies, laat staan het hele rapport.

    Ik noemn maar iets: geen mandaat, negeren van inlichtingendiensten, tunnelvisie en blind volgen van bondgenoten, onduidelijkheid over de gedane verzoeken, niet correct inlichten van de kamer…

    En ga zo maar door. Tal van ernstige zaken…

  24. 31

    ok een brede maatschappelijke discussie bleef uit, alhoewel volgens opiniepeilingen de Nederlandse bevolking niet instemde met het verlenen van politieke steun aan de oorlog zonder een mandaterende resolutie van de Veiligheidsraad.

    Dat we zelfs op Sargasso die vergoeilijkende leugens van de Commissie Davids zo makkelijk overnemen. Zoals gisteren ook al door verschillende personen onder het draadje over de Commissie Davids is opgemerkt hebben er destijds 70.000 mensen op de dam gestaan tegen de oorlog in Irak. Verder waren volgens mij vele opinieprogramma’s gevuld met gesprekken hierover.

    Nu beweren dat er geen maatschappelijke discussie was betekent slechts dat de Commissie Davids ofwel onder een steen heeft geleefd destijds, ofwel dat ze voor politici het excuus aan willen dragen dat het het volk toch ook niets kon schelen. Van Sargasso verwacht ik echt beter dan dat dit soort keiharde politieke leugens klakkeloos worden overgenomen.

  25. 32

    Laten we wel wezen, dit is voornamelijk een staaltje ongelooflijk slecht premierschap. Typisch dat er hier en elders alweer vingers richting de PvdA gaan, terwijl die partij altijd kritisch is geweest over deze oorlog en altijd groot voorstander was van een onafhankelijk onderzoek daarnaar.

    Dat Balkenende – die dit weet – daar overheen walst met een te snelle verklaring, zegt een hoop over zijn leiderschap. Maar laten we wel wezen, behalve Balkenende zijn er geen bewindslieden betrokken die destijds betrokken waren en er zit een totaal ander kabinet. Een kabinet dat andere prioriteiten heeft. Hoe vervelend ambtelijke werkgroepen het in de media ook doen, het is wel zaak dat er nu wordt doorgepakt om met oplossingen voor de crisisproblemen te komen. Nu in die werkgroepen alles bespreekbaar is, is het belangrijk dat het kabinet de volledige ruimte heeft om er iets mee te doen en niet – zoals velen schijnen te wensen – in de aanloop naar volgende verkiezingen ‘op de winkel moet passen’. Daar is die winkel op dit moment gewoon te complex voor.

    Idealiter stapt Balkenende op en komt Wijffels nog een jaar een misionair kabinet leiden als interim-premier.

  26. 34

    Bram: en dan vooral niet vergeten lessen te trekken uit het rapport. Alleen een poppetje laten sneuvelen, hoe terecht ook, is veel te weinig. Zonder JP het poppetje kan het partijpolitieke geharrewar wellicht plaats maken voor echte bezinning.

  27. 37

    Ik denk niet dat Hockey bestreden moet worden met een commissie die de feiten op tafel legt. Hij is Balkenende niet.

    Die mag zich wel verslikken in zijn eigen feitologie. En moet daarop worden aangepakt en moet opstappen.
    Maakt verder niet veel uit, behalve dan dat we altijd ons best moeten blijven doen duidelijk te maken dat op bepaalde plaatsen in de democratie leugens geen Balkenendenorm moeten worden.
    (verantwoording: deze laaste interpretatie van de Balkenendenorm heb ik gepikt van een reacteur op mijn weblogje).

  28. 38

    Eigenlijk zou het CDA goed wegkomen na een premiers wissel. De CDA opvolger van Balkenende krijgt zo genoeg tijd in de schoot geworpen om als toekomstig premier geloofwaardig de verkiezingen in te gaan.

    Momenteel is alleen Bos de persoon die in de ogen van veel mensen een geschikte premier zou kunnen zijn. De PVDA heeft er alle belang bij om het kabinet te laten vallen en voor vervroegde verkiezingen te gaan. Zij halen dan de premiers bonus binnen.

  29. 39

    Het kabinet functioneert toch al een jaar of 10 zonder leider? Waarom zou Balkenende eigenlijk moeten worden vervangen in de periode tot de geplande verkiezingen?

  30. 41

    @Herman (31) “destijds 70.000 mensen op de dam gestaan tegen de oorlog in Irak. Verder waren volgens mij vele opinieprogramma’s gevuld met gesprekken hierover.”

    Tja, en toch heb ik het idee dat de protesten in andere landen groter en feller waren, vgl bijvoorbeeld Engeland, waar meerdere grote demonstraties waren (grootste tussen 750.000 en 2.000.000). Dat blijkt ook wel uit de Nederlandse bewindslieden die tot en met het rapport Davids geen druk voelen om verantwoording af te leggen, waar de regeringen van US en UK al veel eerder rekenschap aflegden.

  31. 42

    @ 38

    De PvdA is in de peilingen met 14 zetels de 6e partij van Nederland op een gedeelde plaats met GroenLinks, bovendien komen ze dan ook nog uit een kabinet dat gefaalt heeft. De PvdA heeft er alle belang bij om het kabinet niet te laten vallen, die zijn dan 4 jaar een hoop zetels en invloed kwijt, dat is een dramatische zo niet fatale aanslag op hun machtspositie en partij structuur.

    Het CDA daarintegen heeft zo’n hechte aanhang, dat die bijna ongeschonden weer op kunnen starten net als na de LPF, bovendien willen ze eigenlijk toch al van de PvdA af, dus dat komt hun goed uit.

  32. 43

    Hou nou es op! Die hele shit komt voort uit de levering van chemische wapens door de nederlander Frans van Anraat met medeweten van Nederland! Niemand die z`n bek opentrekt over verantwoording! Die vervalt blijkbaar elke 4 jaar…

  33. 46

    Joost in 38: analyse van AntonB in 42 klopt. En onder de premiersbonus wordt meestal verstaan het volume aan stemmen dat de laatste premier aankleeft. Dat kan de PvdA per definitie dus niet helpen. Of dacht je aan een vice-premiersbonus?

    Trouwens: told you so hoe het zou gaan, in 25. Er zijn natuurlijk te grote problemen in dit land om zo onverantwoordelijk te zijn om te stoppen met dit kabinet, en meer van dat geleuter. De enige problemen waar men aan denkt zijn de peilingen.

  34. 47

    @Eric in 28:
    Onder plucheklevers verstaan we gezagsdragers die na fouten blijven zitten, niet hoe lang ze er in absolute zin zitten.

    Moet wel een boel uitleggen vandaag.

    Misschien hebben degenen die er het langst zaten wel het minst fout gedaan. Dat zou knap zijn, want als je er langer zit heb je meer tijd om dingen fout te doen. Tenzij je niets doet natuurlijk, zoals dit kabinet. Wat weer raar is: dit kabinet zit er kort, doet extreem weinig (100 dagen, geen crisisaanpak, ambtelijke werkgroepen), stapelt fout op fout en men zit met superlijnm aan het pluche vast.

    Best wel knap.

  35. 48

    Iedereen zit op het pluche. Ook de bekende anti-pluche-partijen GL en SP. “Kabinet laten vallen of niet ?”. Dat hangt voor ieder voor zich slechts af van de peilingen van den dag.