Privacy als stropop

COLUMN - Minister de Jonge wil dat de telecomproviders de locatiegegevens van hun klanten aan het RIVM geven. Dat kan dan bestuderen waar mensen zich bevinden en hoe ze zich verplaatsen; dat zou helpen het virus onder controle te krijgen. Om dat mogelijk te maken, wil De Jonge de wet aanpassen; de telco’s mogen zulke data nu niet doorgeven.

Maar het is niet nodig. Er zijn al hoogst informatieve kaarten gemaakt die op grond van algemeen toegankelijke mobiele data laten zien hoe en wanneer mensen zich verplaatsen, en welke trajecten ze afleggen. Op grond daarvan kon The New York Times begin april laten zien dat thuiswerken – en dus: jezelf afschermen van besmetting – een privilege is: vooral mensen met slecht betaald werk bleven reizen, omdat hun werk meestal niet op afstand kan worden uitgevoerd.

Voor het Nederlands Dagblad maakte Sjoerd Mouissie een prachtige infographic die onder meer liet zien dat er, pal na aankondiging van de lockdown, een run op de supermarkten ontstond. Mouissie deed dat gewoon op basis van Googles dagelijkse community mobility reports.

De Jonge wil kortom de wet veranderen om iets te doen dat allang kan. Bovenal is het de verkeerde aanpak: met locatiedata volg je mensen, terwijl je het virus wilt volgen. Daarvoor is uitgebreid testen en degelijk contactonderzoek nodig. Maar De Jonge wil kennelijk goedkoop scoren, en schendt liever ieders privacy op grond van een kulargument.

Ook veel bedrijven en poppodia flirten met een slecht idee. Zij willen werknemers en bezoekers aan de poort op hun temperatuur kunnen controleren; wie verhoging heeft, komt er niet in, want die is mogelijk besmet. De Autoriteit Persoonsgegevens is mordicus tegen: werkgevers mogen zulke gegevens niet over hun werknemers verzamelen. Bedrijven en poppodia piepen: ja, maar onze bedrijfsvoering dan? Wij willen open, en daarvoor moet jullie privacy wijken.

Ook dat is een stropop. Temperatuur zegt bitter weinig. Uit een uiterst goed gecontroleerde test in Italië – in het dorpje Vo’, dat geheel van de buitenwereld is afgesloten en waar de bewoners op vrijwillige basis als levend experiment fungeren – blijkt dat liefst 40 procent van de mensen die positief testen op corona, geen enkel symptoom vertonen (Nieuwsuur, 14 mei). Desondanks konden ze wel anderen besmetten.

Alleen lichte koorts als graadmeter nemen, is zelfs nog onbetrouwbaarder. Een studie die eind april in het gerenommeerde medische tijdschrift JAMA werd gepubliceerd, bewees dat van 5700 bevestigde patiënten die in het ziekenhuis waren beland, bijna 70 procent geen verhoging heeft gehad. Dus waar test je dan in hemelsnaam op, aan de poort met je thermometer of warmtecamera, als liefst driekwart van de besmettingen je op die manier ontgaat?

Al die halfbakken plannetjes schenden de privacy – en doen dat bovendien met drogredenen. Met stropoppen optuigen bestrijd je geen virus: je ontneemt mensen er slechts hun rechten mee – voor niets.


Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool
.

  1. 1

    Die informatieve kaarten van the NYT werken met grove data, die laten zien dat mensen uit de dure wijken het meeste thuis werken, wat ook nogal logisch is, de vakkenvuller en de bouwvakker kan dat niet. Voor een Corona app moet je van iemand waarbij Corona is geconstateerd vaststellen met wie die in aanraking is gekomen en controleren of die ook Corona hebben, dat is veel specifieker. Nu moet je namelijk je hele gang van de afgelopen 2 weken aan en levende persoon van de GGD vertellen en die gaat dan vervolgens je hele contactgeschiedenis bellen, dat vindt ik pas een inbreuk op de privacy! Met een app kan dat veel nauwkeuriger, sneller en minder arbeidsintensief. In plaats van dat je de GGD aan de lijn krijgt, krijg je een anonieme melding en kan je zelf beslissen wat je gaat doen. De angst voor de Corona app lijkt op die voor 5G en zit vooral bij mensen die totaal geen verstand hebben van informatica en techniek, gewoon geen idee hebben hoe zo iets werkt.

    En dan nog, mij zal het een rotzorg zijn als de overheid weet hoe laat ik gister bij de supermarkt ben geweest, tenzij je hele snode plannen hebt is dat totaal nutteloze informatie. Als daarentegen straks bij mij Corona wordt geconstateerd en de vakkenvuller waar ik gister net te dicht bij ben geweest op tijd wordt gewaarschuwd via die app. dan vindt ik die minieme kans op schending van privacy meer dan aanvaardbaar en absoluut niet voor niets.

  2. 3

    @1: “En dan nog, mij zal het een rotzorg zijn als de overheid weet hoe laat ik gister bij de supermarkt ben geweest, tenzij je hele snode plannen hebt is dat totaal nutteloze informatie.”

    Deze overheid misschien, maar de volgende zou zomaar wel eens snode plannen kunnen hebben. Met genoeg van die kleine stukjes informatie kun je zomaar eens een fake patroon fabriceren dat jij een gevaarlijke terrorist bent, en je het leven zuur te maken/je eindeloos op te sluiten.

  3. 4

    @1:

    mee eens, totaal eens! Het is ook verschrikkelijk!!!

    Daarom verbaast me niet dat mijn vriendin helemaal geen FB, twitter en Instagram heeft, dat wilt ze helemaal niet. Ze zei al tijd geleden dat zelfs alle bronnen van social media niet betrouwbaar zijn. Overheid, politie en geheime instellingen bv. CBS of SER of journalistieke team ook alles over je wisten waar je woont en of waar je heen gaat in die tijd. Ze vindt het niet kunnen.
    Ook heeft het te maken met haar vroegere tijd als soldaat en dat wilt ze ook niet openlijk en publiciteit tonen, uit haar slechte ervaringen. Dan heeft ze juist méér prive leven dan ik. Ze zei:” Je weet ook nog lang geen half hoe meer vrijheid ik me zo voel, zonder social media, net jaren 60-70.”

    Moet je kijken bijv. als je op het hoofdkantoor werkt, weet je ook wie en wie woont en gegevens ook overal op de computer blootstellen. Iedereen vindt het dus prima.

    Ik mis ook heel erg naar eigen ‘schone’ leven zonder social media, maar heb toch communicatie hard nodig voor alle mensen die ik ken en heb ontmoet en ook contact onderhouden voor mijn werk. Kan gewoon niet anders op.

    Nu is iedereen toch overal op de loer gezet door alle overheidsmensen, niets helpt dat zelfs als je nog niet weet of je corona in je hebt of welke ziekte je dan zou krijgen. Ze komen toch overal aan jou, als je helemaal niets hebt gemeld.
    Ook hoe voorkom je dan als je ineens corona hebt, ga je toch naar GGZ voor een test en of prik of medicijnen of mondkapje….dan krijg je ook overal gegevens via huisartsenpraktijk.

  4. 5

    @1: “Als daarentegen straks bij mij Corona wordt geconstateerd en de vakkenvuller waar ik gister net te dicht bij ben geweest op tijd wordt gewaarschuwd via die app.”
    Moeten jullie wel alle twee je mobiel bij je hebben gehad op dat moment (de vakkenvuller had dat waarschijnlijk niet, zo’n mobiel zit maar in de weg als je je moet bukken). Verder worden ook de caissières achter het plexiglas onnodig gewaarschuwd (die worden waarschijnlijk horendol van het aantal waarschuwingsberichten per dag en zullen ze dus in no time gaan negeren), net als iedere autorijder waar je naast hebt gestaan bij een stoplicht onderweg. Je collega’s op werk (toen je je mobiel aan de oplader had hangen tijdens de gezellige koffiepauze met hen) dan weer niet. Schijnnauwkerigheid dus en uiteindelijk ook veel arbeidsintensiever om uit te zoeken hoeveel van die door de app geregistreerde contacten nou echt contacten waren.

  5. 6

    @1: Het maakt u blijkbaar niet uit of de overheid weet dat u bij de supermarkt bent geweest, of bij een moskee, of in Israel, of op een biologische markt, of een asielzoekerscentrum, of op de Dam op 10 maart 2019.

    Maar er kunnen bij de overheid mensen werken die irrelevante data gebruiken om ongeoorloofd onderscheid te maken.

    Dat kan bijvoorbeeld ertoe leiden dat mensen duizenden euro’s erbij inschieten. (zoek maar eens naar “toeslagenaffaire”).

    Onder een slechtere regering kunnen de gevolgen nog erger zijn, natuurlijk.

  6. 7

    Ga maar naar verkrachters, incestplegers, fraudeplegers en ontvoerders , zelfs criminelen, corrupt en steenrijken op de loer, dat zijn prioriteiten dan mensen die niet eens corona hebben en welke ziekten dan ook hebben. Wat een weggegooide belastingbetalers!

  7. 9

    @1:

    En dan nog, mij zal het een rotzorg zijn als de overheid weet hoe laat ik gister bij de supermarkt ben geweest, tenzij je hele snode plannen hebt is dat totaal nutteloze informatie………………..

    Ik zou zeggen:
    Emigreer lekker naar China.
    ;-)

  8. 10

    @9: Precies, want de volgende eenvoudige stap is minpunten geven omdat je op Hemelvaart 2020 tegen alle adviezen in, ’s middags naar de boulevard op Zandvoort geweest bent terwijl daar gewoon jouw behoeftige moeder woont.

  9. 11

    @1:
    Afgelopen week overal geweest: Hornbach, Action, Blokker, AH, ALDI, Leenbakker, Gamma en bloemen-plantenwinkel.
    Hoe helpt dan te voorkomen of ze daar of daar ook hebben? Zelfs zonder mondkapje op afstand gelopen.
    Naar de woning van buitenkant kijken en kwam buurtbewoonster tegen en een hele uur lang gepraat. Je weet ook niet of ze het ook heeft, we stonden ook op afstand.
    Bij iemand op bezoek geweest in Sittard en zijn moeder gepraat op afstand, zij in de keuken en ik in de hal.
    Mijn vriendin komt ook overal mensen zonder enige mondkapje en ze komt hier elke dag thuis.

    Dan denk je: wie en wie zou het wel hebben? Ouderen en ‘risicogroepen’ (<- ben ik dat ook wegens diabeet én 56++++++ ???).

    Medisch mondkapjes niet toegestaan tijdens OV reizen, geen sjaal en welke mondkapjes dan wel, zelfgemaakte dunne katoenen kapjes dragen…prrrrriiiiiimmmmmaaaaaa…. maar OOOO, die zijn helemaal NIET veilig beschermd dan medisch mondkapjes. Hoe groot risico krijgen ze het van OV reizen? Weet heel zeker dat ze daar heel veel problemen krijgen, grootste risico om daar toch te lopen.