Partijdige Media Poll

nosjournaalbeeld.jpgIn de discussies over de oorlog tussen Hezbollah en Israël worden regelmatig uitspraken gedaan over de vermeende partijdigheid van de Nederlandse media. Gek genoeg worden dezelfde nieuwsbronnen de ene keer pro-Israël genoemd en vervolgens de andere keer weer pro-Arabisch? Het lijkt erop dat de beoordeling veel afhangt van de politieke overtuiging van de beoordeler zelf. Mensen met een anti-Israël houding zijn geneigd te roepen dat de hele Nederlandse media op de hand is van Israël. Terwijl je van personen die sterk pro-Israël zijn juist weer het omgekeerde hoort?

Dankzij de opkomst van de burgerjournalistiek kan iedere burger wel ergens op het wereldwijde web een (andere) burgerjournalist vinden met precies dezelfde mening. Deze bron noemt men dan: “objectief en betrouwbaar”. Maar toch kan men ook anno 2006 niet om de professionele media heen, al was het alleen maar omdat mensen toch graag over gedeelde belevenissen met elkaar praten. Hoogtijd dus om die partijdigheid van de professionele media eens en voor altijd duidelijk vast te stellen. Brandmerk de volgende nieuwsbronnen volgens het schema: Pro-Israël, Neutraal of Pro-Arabisch.

TV-journaals: NOS, RTL
Omroepen: VARA, KRO, EO, AVRO
Kranten: Volkskrant, Telegraaf, NRC
Tijdschriften: HP/deTijd, VN, Elsevier
Weblogs: GeenStijl, Sargasso, VerbalJam, WijBlijvenHier

  1. 1

    Ik mis De Groene bij de tijdschriften, en Anja Meulenbelt bij de weblogs. Beide spreken van een bezetting van de Palestijnse gebieden door Israël, en een gemanipuleerde oorlog in Libanon, dus dat zal dan wel betekenen dat ze niet objectief zijn, maar betrouwbaar zijn ze wel, in de zin dat ze de situatie uitleggen tegen de langdurige achtergrond.

  2. 2

    Natte vingerwerk, maar goed.

    Pro-Israel: GeenStijl, Kro, EO, Telegraaf, HP/de Tijd, Elsevier, VerbalJam.

    Neutraal: NOS, RTL, Volkskrant, NRC, VN.

    Pro-Arabisch: Wij blijven hier, Sargasso.

  3. 4

    Geen Stijl, Sargasso: neutraal.

    (..)

    NRC en Volkskrant eigenlijk ook vrij neutral.

    Maar ja, dat natuurlijk allemaal vergeleken met de CNBC, BBC en Deutsche Welle waar ik normaal op aangewezen ben.

    Zelf betrap ik me erop dat ik hogere eisen stel aan Irsael omdat het een volwassener democratie is. Ik neem Israel dingen dus kwalijker omdat ze beter zouden moeten weten. Maar ja, misschien is het niet zo fair om het zo te zien.

  4. 5

    Pro-Israel: KRO, EO, HP/de Tijd, Vara
    Neutraal: NRC, VN, Sargasso (postst niet groot deel comments),
    Pro Arabsich: NOS (sublimale beinvloeding), Volkskrant, Wij blijven hier (slipt weg)
    Niet te omschrijven: Geenstijl, telegraaf,

    Kijk ik nooit en lees ik nooit: RTL, VJ, Avro, Elsevier

  5. 7

    Pro-Israel: KRO, EO, HP/de Tijd, Elsevier, AVRO, Verbaljam.
    Neutraal: NRC, VN, Sargasso
    Pro Arabisch: Wijblijvenhier(duh), Vara, Volkskrant

    Sensatiezoekers: Telegraaf, Geenstijl
    Hangt af van de verslaggever: NOS, RTL

    Maar dit conflict heeft iig mij duidelijk gemaakt dat zelfs pro-israelische, niet-joodse groepen (denk aan US evangelisten) nogal stil bleven

  6. 10

    Inderdaad, Youssef, het zijn vaak bepaalde artikelen of reportages die pro-arabisch of pro-israël zijn, of lijken te zijn. Daar is niet eens zoveel mis mee. Zolang beide kanten maar aandacht krijgen, en zolang dat een beetje in balans is, is er wat mij betreft wel sprake van objectieve verslaggeving. Ik denk dat dat bij de NOS en De Volkskrant wel het geval is. Verder weet ik het niet precies.
    Ik ben wel benieuwd of we na morgenavond (Leon de Winter bij Zomergasten) de VPRO pro-Israël kunnen noemen…

  7. 11

    Er zit de laatste tijd wel wat verbetering in.

    De meeste media proberen het wel goed te doen, maar het zijn de journalisten zelf die het niet lukt. En dan krijg je van die ellende dat er een balans moet komen tussen de pro dit en pro dat reporters.

    Maar wie wil nu het komisch duo Ankie en Eddo, de dappere NOS verslagggevers uit hun eigen Joodse staat nu missen?

    Als die twee een Palestijn moesten interviewen, zag je ze gewoon bang zijn, in hun kogelvrije vestjes. Humor, elke keer weer.

    En op de Volkskrant redactie waren een paar oude fortuynisten rond. Heel irritant, maar het maakt de krant als geheel nog steeds niet pro (of anti) Israel.

    Maar het zorgt wel voor een ellendig groot aantal redactionele commentaren, opiniestukken en columns die “pro Israel” zijn. Paul Brill is de ergste, want die staat niet eens op de opinie pagina, maar Leon de Winter, Anet Bleich en nog een stapel anderen maken het ook bont. Maar er staan dan ook weer stukjes in die de andere kant beargumenteren. Maar hoe kan je dit nu op een hoop gooien en dan kijken waar het op de nul lijn valt?

    En wat moet je met zo iemand als Ferry Biedermann, die het overduidelijk goed probeert te doen, maar elke keer toch door de mand valt?

    Als er een betere ochtenkrant was zou ik overstappen. Maar helaas.

  8. 12

    De houding van GeenStijl hierin vind ik wel grappig. Ze is nogal cynisch, maar niet uitgesproken voor of tegen hoewel ze af en toe wél tegen pro-israel aanhangen. De reacties zijn heerlijk verdeeld.

  9. 15

    Rechtse en christelijk georiënteerde instellingen zijn vaker pro-Israel en Linkse en humanistische vaker pro-Arabisch dat is al tijden zo. Wat wel opvalt is dat Israel blijkbaar betere spindoctors in dienst heeft, ze krijgen met veel minder schade en slachtoffers naar verhouding veel meer media-aandacht, er lijken daar meer correspondenten te zitten.

    Een rijtje van pro Israel naar pro Hezbollah/Libanon. Elsevier, EO, dan is er een tijdje niks Geenstijl, KRO, VN, RTL, HP, NRC, NOS, VARA . NRC zit in het midden maar heeft wel veel uiteenlopende stukken die licht naar Pro Libanon doorslaan, echt neutraal vind ik er geen één. Elsevier behoort mede door Leon de Winter met zijn ‘Het probleem is zo complex dat kan je niet oplossen dus Israel heeft altijd gelijk’ Mantra samen met het godsvolksyndroom van de EO tot het meest Pro-Israel van de grote media in Nederland. Leon als je dit leest : ‘Kan niet’ is het argument van beperkt denkvermogen. Sterk Pro-Arabische vind je niet onder de grote media wat vreemd is omdat volgens dezelfde media grote bevolkingsgroepen dat wel zijn. De NOS zwalkt, NOVA Lijkt Pro Libanon terwijl het Journaal meer Pro Israel lijkt, Eddo Rosenthal doet wel z’n best om objectief te blijven maar het is toch een beetje een redacteur van Vrij Nederland ten tijden van tweede wereldoorlog vragen wat hij van de Duitsers vindt. De enige die redelijk neutraal lijkt is de dikke van dale, terroriseren: door terreur, door wreedheid, gewelddaden en bedreiging stelselmatig in angst doen leven, terreur uitoefenen over een bevolking, een stadswijk terroriseren

    Geen mening over / onvoldoende informatie/ lees ik niet: Avro, VerbalJam, WijBlijvenHier, Telegraaf

  10. 16

    @Pritt,

    Je bedoelt dat je geen kinderlijkjes in beeld wilt hebben? Of mogen ze alleen in beeld als ze natuurgetrouw tussen het puin liggen?

    Kinderen worden vermoord wat goed gepraat wordt met moreel verderfelijke retoriek. Als dan vervolgens door de pers dit enigszins in scene gezet tot ons komt. Dan is dat moreel nog verderferlijker dan de moord op de kinderen.

    Ik ben toch vooral voor de mensenrechten, dat partij kiezen is zo primitief. Je kunt wat mij betreft wel onderscheid maken tussen de mate waarin de een of andere partij mensenrechten schendt.

  11. 20

    Foei Carlos, ‘media’ is meervoud! ;-)
    Dat sommigen Verbal Jam zien als pro-Israël begrijp ik ergens wel, maar toch hecht ik eraan te zeggen dat ik zéér anti-oorlog ben en dat ik de bombardementen op burgers in Libanon en Noord-Israël verschrikkelijk vind. Zelf zou ik mijn stukjes eerder omschrijven als ‘niet anti-Israël’, maar wél anti-bombardementen.
    Ik ben wel genoodzaakt een en ander hier te nuanceren, voor het geval Anja Meulenbelt nog eens zitting krijgt in een oorlogstribunaal. ;-)

  12. 21

    Mensen pas even op met pro-Libanon zeggen. Hoewel Israel inderdaad ook Libanese militairen heeft gedood en steunpunten van het Libanese leger heeft aangevallen, schiet het Libanese leger niet terug. Het Libanese leger is in deze oorlog officieel geen betrokkene.

  13. 22

    @TUUR #9, Ik maak geen grapjes. In eigen lijve, enkele malen was ik op het journaal paar jaar geleden, meegemaakt hoe dat gaat. Zelfs zoiets lulligs als een lab, waar ik toen werkte. De groebe helm maar dan bij de Nos.
    Een mens heeft een job b.v. maar de ogen zijn nog van de mens zodat een camaraman, om maar wat te noemen, bij een onderwerp zoals een vmbo krampachtig een beeld laat zien waarin de leerlingen 50/50 zijn en dat is nu eenmaal niet wat het is. Goed bedoeld mind you, ik zie dit fenomeen dagelijks op het journaal vanuit een soort krampachtige houding beelden te tonen die niet demoniseren. Maar de oplettende kijker, ik mag graag het beeld even vriezen voor een inkijk, ziet het spel. Dan werkt posstieve discriminatie negatief overall.

  14. 23

    BIsMark: dat is het schizoide van dit conflict. Libanon en het staand leger ( sine qou non van elke erkende staat) is i n theorie neutraal en onschuldig. Ik vind dat onbegrijpelijk en navrant voor alle non- militairen die part noch deel willen hebben aan deze polarisatie, escalering en hysterie.
    Als hezbollah in staat is om een land -want ik denk dat het om zeer primitieve zaken gaat, niemand heeft het nog over klassiek reactionair kapitalisme -met een eigen politiek gezag, een parlement, met instituties als politiediensten, een economie en cultuur van binnenuit te kapen en te domineren en het historische conflict tussen buurstaten zodanig aan te wakkeren dat er meer landen bij betrokken raken ,dan is er iets goed mis.
    Stel je voor dat in de usa een rabiate christenmilitie het gouvernement overneemt omdat er teveel racisten gevangen zitten die vrij moeten .

  15. 25

    Peer: Even los van je politieke stellingname, dat is natuurlijk juist het gevolg van buitenlandse betrokkenheid in Libanon. Israel en Syrie hebben Libanon 20 jaar bezet gehouden en de vorming van een Libanees leger tegengehouden. Aangezien ze nog maar pas weg zijn is er in Libanon nog geen leger van enige naam (de luchtmacht bestaat bv. uit 4 trainingsheleicopters zonder wapens). Dan laat je natuurlijk ook de kans aan een militie om militair gezien de macht te nemen.

    Daarnaast is Israel momenteel alle serieuze wapens van het Libanese leger aan het uitschakelen. De militaire luchtbasis (voor die 4 helicopters) is op de 1e dag gebombardeerd, net als alles enigzins waardevols dat het Libanees leger had (raderposten, communicatiecentra en zelfs tanks).

  16. 26

    @Larie. Ik dacht dat je subliminaal bedoelde als “onder de waarnemingsdrempel”. Zoals de veelbesproken coca cola reclame tijdens een film. Dus dat de NOS tijdens een reportage bijvoorbeeld 15milliseconden een beeld toont met “israel is slecht” of zo.
    Maar je bedoelt, geloof ik (je hebt wel eens heldere teksten geschreven ;-) )dat de bril van de nieuwsvergaarder danwel brenger gekleurd is. Dat zal ongetwijfeld waar zijn. In het nieuwe boek van Luyendijk worden mooie voorbeelden gegeven. Bijvoorbeeld over het neerhalen van het grote Sadam beeld in Bagdad. Terwijl de westerse media in close-up de beelden lieten zije van de blijde “massa”, zoomde al-jazira uit en liet zien dat de grootste groep langs de kant stond te kijken. Zelfde gebeurtenis, heel ander nieuws. Goed boek trouwens, naar mijn (zelden bescheiden) mening.

  17. 27

    GS anti arabier , maar uiten dat niet meer zo.
    Sargasso , wil wel , maar is te correct.
    V.J, heel lichtjes leunend naar pro isr.
    wiebliev’nhier zegt al genoeg.
    voor de rest neemt de objectiveit toe naarmate de media verantwoordelijkheid toeneemt.

  18. 28

    @TUUR, Dat bedoelde ik ook. In de reclamewereld is het al pakweg 20 jaar verboden (ijsje beeld in de film op een 20 ste seconde net voor de pauze in een bioscoop b.v.)maar er werd toen indertijd niets vastgelegd overberichtgeving. Het is eenvoudig beelden (frames per second) aan te passen aan het verwerkingsvermogen van de reticularis. Ik bedoel het bilologische mechanisme wat een waarneming tot indruk verwerkt. Elke goede kamerapersoon weet dat instinctmatig en zwaait zodoende net precies zo met het beeldvastleggerding wat de bedoeling is van de director om over te brengen. Daarom zijn enkelen in deze beroepsgroep zo gewild.

    Een goede camerapersoon weet dat handig te manipuleren, een indruk wekken zeg maar. Dat is wat bij de NOS gaande is. Ze zuigen.

  19. 29

    @Larie
    dit is geheel nieuw voor mij. Geloof niet dat de formatio reticularis er iets me van doen heeft, maar dat terzijde. Ik weet niet of het aan het bier aan jouw of mijn zijde ligt, maar het is me nog niet helemaal duidelijk. Zijn er volgens jij bepaalde fps die beter passen bij ons verwerkingvermogen en die gebruikt worden bepaalde momenten te benadrukken terwijl op andere momenten een andere fps gekozen wordt waardoor de boodschap neuraal slecht verwerkt wordt en minder wordt waargenomen? Die zou actief gemanipuleerd worden door de cameraman? Mijn interesse is gewekt! Heb je een linkje/bron waar ik wat meer kan lezen hierover?

  20. 30

    @TUUR. Dat zou een lang verhaal worden, ik wil U niet vervelen,
    De reticularis is een tweede stap in ons gestapelde brein, de eerste stap is de reflex, waarneming met gelijke reactie vanuit het ruggemerg. Een bal komt op je af en je bukt, je hersenen wisten er niets van, de primaire overlevingsstrategie.
    Je slaapt, maar je oren horen en je neus ruikt van alles, dat houdt niet op. Om je te beschermen worden dergelijke waarnemingen, geluidjes en reukjes, uitgezeefd door je primitive brein, de reticularis zodat je leegte ervaart en kan “slapen”. Soort tennisbal groot klustter van neuronen is de reticularis. Alles komt binnen maar alleen dat wat gevaar zou kunnen zijn, zoals brandlucht, mag naar binnen in je Neo-cortex. Dan wordt je geprikkeld wakker en kan b.v. vluchten.

    Om de chaos van enorme hoeveelheid waarnemingen, je oor hoort alles en je ogen zien alles, te beperken zodat er rust in je kop zit word het merendeel van wat waargenomen is niet binnengelaten en niet tot indruk verwerkt. Zeg maar bewustgeworden.

    Een kunstenaar breekt daar doorheen. Zo ook een camerapersoon. Je zwaait met de cam vanuit een subjectieve beleving van de wereld. Kleine snelle momenten worden zo vastgelegd en net niet waargenomen. Gaat a.h.w. vanzelf en dat maakt de een een gewilde en gewaardeerde camerapersoon en de ander een niks.
    In visuele ondersteunende berichtgeving, Nos nieuws b.v., is het een koud kunstje om die subjectieve kijk vast te leggen en onbewust (?) over te brengen.

    That’s life, niks bijzonders.

  21. 32

    Aardig, @Larie.

    BTW je weet misschien iets van de experimenten met prikkelloze omgevingen ? Dan lig je in een bad water van 37 gr, in het donker, geen geluid, geen geur, niks. Feynman heeft daar nog aan meegedaan. En wat je geest dan produceert.

  22. 34

    @Larie, u verveelt mij niet, leuk mini-college. Enigszins overbodig, heb een blauwe maandag neuro en revaildatie psychologie gestudeerd, maar toch. Krijg toch sterk de indruk dat onbewust idd een betere woordkeus is dan subliminaal.

  23. 36

    Geen excuses aub, het is onmogelijk éénieder die hier langswandelt op kennis en kunde in te schatten, maakt het ook weer leuk toch?
    wij gebruiken subliminaal meer als onder de waarnemingdrempel, beste voorbeeld de beeldfragmenten van 15milliseconden of zo. Onbewust is veel breder, onbewuste beweegredenen bv. Of iets ruiken waarvan je pas weet dat je het nadat je er je aandacht op vestigt.

  24. 37

    heje b trouwens nog mijn nuancering gelezen bij de gaypride discussie, ik geloof dat ik mij stelling niet echt goed onder woorden kreeg daar.

  25. 42

    @Mescaline: Hoop dat niemand meekijkt. Aboriginals in de periferie zijn per definitie aangeschoten maar heel gezellig. Didge etc en dan dat stampen IN de grond. Naast de disco (openlucht) was een cafe. De volgende dag gingen we naar binnen om plotsklaps Andre Hazes te horen en de filmploeg van David Attenborough al Heineken drinkend te ontmoeten ( die ons later mee op pad nam). Bleek een heuse echte bruine Amsterdamse kroeg te zijn met ex-amsterdamse kroegbaas. Ik kon mijn ogen niet geloven. Dit is echt waar.*spuugt tussen twee vin gers*.

  26. 45

    het valt mij op dat de korte nieuws berichten op volkskrant.nl erg eenzijdig zijn. en dan bedoel ik de de zijde van de hezbollah. Daarentegen vind ik de achtergrondartikelen van de volkskrant veel gebalanceerder.

  27. 46

    Het 8 uur journaal van 8 aug: een verslag over de israelische TV zender Kanaal 10. Een journalist van Kanaal 10 zegt “We are part of the conflict.” Het journaal vertaalt dit vervolgens met “Wij zijn onderdeel van het probleem.”

  28. 48

    @bismarck

    Een correcte vertaling zou zijn geweest: onderdeel van het conflict.

    Als je zegt: onderdeel van het probleem suggereer je dat je geen onderdeel van de oplossing bent, dat je schuldig bent aan het conflict. Heel subtiel, maar toch. Op z’n minst onprofessioneel van de NOS.

  29. 49

    Ik heb het betreffende onderwerp gemist, maar kan me goed voorstellen dat de Israeli’s ook probleem bedoelden. Of wel conlict zeiden, maar een probleem omschreven. Maar je kan natuurlijk ook gelijk hebben.

  30. 50

    [quote=””]Mensen pas even op met pro-Libanon zeggen. Hoewel Israel inderdaad ook Libanese militairen heeft gedood en steunpunten van het Libanese leger heeft aangevallen, schiet het Libanese leger niet terug. Het Libanese leger is in deze oorlog officieel geen betrokkene.[/quote] Deze uitspraak gaat uit van de aanname dat de staat het land is en namens het volk spreekt. Dat is misschien iets wat we in het ‘westen’ gewoon vinden maar dat is lang niet overal zo. De Hezbollah heeft vooral sinds het uitbreken van de oorlog een enorm draagvlak onder de Libanese bevolking. Bovendien neemt de Libanese regering een afgedwongen gematigde diplomatieke houding aan maar staat wel zeer vijandig tegenover Israel en is weldegelijk betrokken in het conflict. Dus het een conflict tussen Israel en Libanon noemen lijkt mij correct.

  31. 51

    Een opmerking vooraf. De naam ‘professionele media’ klinkt niet onderscheidend. Zijn er ook ‘niet-professionele media’? Laten we daarom spreken over ‘gevestigde media’. Vallen blogs als Sargasso en GeenStijl hier onder? Dat kan nog een leuke discussie opleveren.

    Aan de stelling gaat een vraag vooraf. Als gevestigde media geen eigen reporters of fotografen in een crisisgebied hebben, dan zijn ze aangewezen te werken met materiaal van persbureaus als AFP, Reuters, AP, Getty en APTV. De vraag moet zijn hoe betrouwbaar dat materiaal is. Hoe professioneel de persbureaus zijn.

    Kortom, de Nederlandse media werken met halfprodukten waar ze geen enkele invloed op hebben. Ze kunnen iets bewerken door een voice over of een commentaar. Dan houdt het op. Nederlandse media kunnen in veel gevallen niet controleren of een feit in een crisigebied klopt en of het wel of niet in scene is gezet. Ze zijn afhankelijk van hun toeleveranciers.

    Als de persbureaus hun journalistieke waarden ondergeschikt maken aan een politiek of economisch belang, dan moeten de gevestigde Nederlandse media daar in meegaan. Of ze willen of niet. Als ze het al vermoeden of niet. Ze kunnen niet anders. De markt eist dat ze meedoen. Hun lezers en kijkers willen beelden.

    Als een fotograaf in dienst van Reuters Photo knoeit met zijn materiaal, dan komt dat pas achteraf uit. Maar het kwaad in de Nederlandse krant of op het journaal is al aangericht. De gevestigde media worden ongewild meegezogen in een propaganda slag.

    Laten we uitgaan van een belangrijke gephotoshopte foto die een bureauredactie als echt waardeert en prominent in een krant zet. Wat gebeurt er vervolgens? De berichtgeving wordt voor een deel in de richting van de foto geschreven, evenals een analyse en het redactioneel. Uiteraard zijn er vaak andere bronnen. Maar zoals uit Qana bleek, ze zijn niet altijd voorradig. De journalisten van het gevestigde medium hebben zich uitgesproken en verbonden aan een mening. Ze nemen een positie in bij het conflict. Zwart op wit.

    Vervolgens wordt onthuld dat de foto gemanipuleerd was. Zo weten we nog steeds niet wat er precies in Qana is gebeurd. Er zijn nog vele losse eindjes. De gevestigde media hebben zich uitgesproken. In veel gevallen kunnen ze niet meer terug zonder hun gezicht te verliezen. De verkeerde inschatting in een eerder stadium leidt tot een cover up en wordt een doel op zichzelf. Dit verlamt de slagkracht en souplesse. De gevestigde media worden voorzichtig en wachten liever af dan opnieuw de fout in te gaan. Want klopt het fotobijschrift (caption)? Is de foto van het ingestorte apartementengebouw echt van recente datum, of wordt de puinhoop op een oude foto aan een recente luchtaanval toegeschreven? De bureauredactie kan het niet weten. Wat te doen? Verkeerd gokken, of nietsdoen?

    De vraag moet daarom zijn hoe de economische en politieke belangen van de persbureaus de Nederlandse gevestigde media het werken onmogelijk maken. Wat is het risico om te werken met halfprodukten? Kan door de gevestigde media objectieve berichtgeving over conflictgebieden als het Midden Oosten nog wel langer gegarandeerd worden? Zeker als de weinige eigen reporters in het conflictgebied weinig oorlogservaring hebben, en zich concentreren op human interest verhalen. Veel tranen en weinig feiten.

    Voor het vervolg drie bijkomende vragen:
    – hoe kunnen gevestigde media zich minder afhankelijk maken van de persbureaus?
    – hoe kunnen persbureaus minder afhankelijk worden van opdrachtgevers die onmisbaar zijn voor hun bedrijfsvoering (Het voor elke omroep onmisbare TV-persbureau APTV is voor meer dan 50% van de winst afhankelijk van opdrachtgevers uit de Golfstaten. Wat zegt dat over de selectie en presentatie van het nieuws uit Libanon?) ?
    – hoe kunnen onafhankelijke alternatieve media zoals blogs zich onderscheiden van blogs die gebruikt worden als ‘spin’ of ‘tegenspin’ in de berichtgeving?