Onzinnige onderzoeken: Files weg door werktijdspreiding

In de categorie onzinnige onderzoeken nu eentje aangevraagd door RTL nieuws. Vorige week was er een weeralarm. RTL nieuws meende te mogen concluderen dat door het weeralarm mensen meer gespreid in de tijd naar huis gingen en dat er daardoor veel minder files stonden dan normaal.
Ze vroegen daarop TNS NIPO een peiling uit te voeren om te zien of mensen bereid waren hun werktijden te veranderen ter vermijding van files. Conclusie, dat wil men wel maar het mag niet van de baas.

Klein probleem bij dit onderzoek echter is dat het nergens op slaat. Want er valt zo goed als niets meer te spreiden daar waar het filebestrijding betreft.
Hieronder treft u een grafiek aan (bron VID) waarin de totale filelengte van gisteren grafisch is weergegeven. De rode lijntjes zijn er om aan te geven wanneer de 100km grens overschreden wordt. Overigens was gisteren een gewone dag zonder regen, sneeuw of bijzondere evenementen:
File grafiek donderdag 15 februari 2007, file tussen 06:00 en 20:00 uur
Kortom, alleen heel extreme werktijden zijn nog mogelijk ter vermijding van files. Echter, de meeste werknemers zijn een onderdeel van een complex systeem van samenwerken hetgeen zeer moeizaam wordt als meer dan de helft er niet is.

Maar goed, dat is mijn mening. Wat denkt u:
[poll=13]

Eerder over dit onderwerp: Hartslag van NL

  1. 1

    Een van de grootste struikelblokken wordt gevormd door de openingstijden van de creches en naschoolseopvangen. Veel mensen kunnen pas ná 8:00 weg en móéten voor 18 uur hun kroost weer ophalen.

  2. 2

    Samenwerken hoeft echt niet altijd bij elkaar zijn te betekenen. Goede bereikbaarheid op bepaalde tijdstippen kan heel goed werken. Op afstand werken vereist meer discipline en goede afspraken. dat kan nog wel eens een probleem worden. In Nederland maar zeker ook in de rest van Europa.

  3. 3

    @HansR: Nee, voor samenwerken hoef je niet fysiek op dezelfde locatie te zijn. Maar iemand moet al wel wakker zijn bijvoorbeeld. Dus met werktijdspreiding sec kan het heel lastig worden.
    Thuiswerken wordt hier verder even buiten beschouwing gelaten.

  4. 4

    Ik denk dat een hoop snelwegen wel geprivatiseerd kunnen worden. Het probleem van files kun je oplossen door een prijsmechanisme in te voeren. De gebruiker betaalt. Is allemaal niet zo moeilijk.

  5. 5

    @Steeph
    Thuiswerken wordt hier verder even buiten beschouwing gelaten.

    Mmm… Dan wordt de discussie wat onzuiver want dat is natuurlijk wel de crux van het geheel (in elk geval in mijn ervaring van werken binnen een groep). Alleen dan kun je de productiviteit op peil houden en toch wanneer het je uitkomt op locatie gaan.

    Misschien moeten al die aannemers uut tukkerland maar eens in hun eigen streek werk zoeken ipv in Amsterdam en omgekeerd (en limburg, achterhoek, drente etc…). Volgens mij zit daar behoorlijk wat pijn.

  6. 6

    @Steeph. Ik ben geen deskundige, maar jouw hele verhaal lijkt erop gebaseerd te zijn dat de filelengte piek uitgesmeerd zou moeten worden. Ik concludeer uit jouw verhaal dat jij denkt dat mensen sowieso in de file aan zullen moeten schuiven, maar dat je denkt dat met spreiding alleen de piek in de files gespreid kan worden.

    Maar zo werkt het volgens mij niet: volgens mij is er ergens een “drempelwaarde” wat drukte betreft waarna er files ontstaan. Door te spreiden, zou je op veel plaatsen constant onder die drempel waarde kunnen blijven, waardoor nooit daadwerkelijk files ontstaan, terwijl er wel dezelfde hoeveelheid mensen in totaal over die weg gaan.

    Ergo: het verband tussen de hoeveelheid kilometer file en het aantal auto’s dat er op een gegeven moment op de weg zijn, is niet lineair. Die aanname lijk je wel te maken. Capice?

  7. 7

    @prometeus: Daar heb je op zich een punt. Mijn punt is echter dat er reeds sprake is van een behoorlijke spreiding van werktijden binnen “redelijke” tijdstippen. Je kan aan de grafiek zien dat er reeds om 6 uur ’s ochtends files staan. Vrij vertaald betekend dit dat er vanaf half vijf al een stevige stroom mensen op weg is naar hun werk waarbij de file drempel (door de toenemende drukte) op een zeker moment bereikt wordt. Wil je dus een verdere spreiding bewerkstelligen (en de piek mogelijk verlagen) moeten mensen reeds om drie uur of half vier in hun auto zitten. Daarmee ontstaan hele vreemde werkschema’s. Je moet er toch niet aan denken dat de bouwvakkers reeds om 5 uur beginnen met herrie maken.

    Zelf moet ik over een periode van 15 jaar met enige regelmaat naar Amsterdam voor werk. In de laatste 10 jaar is mijn afrij tijd al een half uur vroeger geworden om voor de ergste files uit te zijn.
    De spreiding wordt dus al een hele tijd afgedwongen wil het nog een beetje te doen zijn.

    Vraag me af hoeveel mensen er tussen de ja-stemmers zitten met uitgebreide file-ervaring.

  8. 8

    @steeph ”Mijn punt is echter dat er reeds sprake is van een behoorlijke spreiding van werktijden binnen “redelijke” tijdstippen. Je kan aan de grafiek zien dat er reeds om 6 uur ’s ochtends files staan.”

    Er zullen altijd files blijven: er hoeft maar iemand op de vangrail te vliegen en andere stukken zijn nu eenmaal altijd druk (op de A13 kun je ’s avonds om 10uur nog aanschuiven) maar mijn punt is dat die pieken harder inzakken dan jij denkt als er meer gespreid wordt.

  9. 9

    @prometeus: En daar twijfel ik dus aan. Spreiding leidt tot nog eerder files. Files betekende verlaagde doorstroming waardoor het meer tijd kost voor dezelfde hoeveelheid verkeer over een wegvak gaat. Dat werkt door op latere tijdstippen. Mijn inschatting is dat de vorm van de pieken (zoals je die nu al jaren ziet) niet wezenlijk verandert maar dat de basis breder wordt en dus ook de top hoger.
    Zonder andere maatregelen heeft dit geen zin.

    Een deskundige in de zaal?

  10. 10

    Spreiding kan op meer manieren dan alleen middels werktijden binnen een dag.

    Laatst heb ik op mijn werk geopperd om op zaterdag te werken en dan maandag vrij te nemen, maar toen werd ik vierkant uitgelachen. Toch kan ik wel een dag werken zonder te moeten overleg met collega’s.

    Verder snap ik niet waarom er geen vrije projectruimtes langs de wegen zijn, vergelijkbaar met hoe er tankstations langs de weg gevestigd zijn. Daar zou ik prima met collega’s kunnen samenwerken op een locatie met een betere liggen (dichterbij of langs een route waar nog geen files staan).

    Bovenstaande is lang niet voor alle beroepsgroepen mogelijk (bouwvakkers), maar als slechts een klein percentage werkers zich weet aan te passen, dan kun je maar zo weer onder de ‘drempel’ uitkomen, kijk maar hoe rustig het op de weg is in de zomer.

  11. 14

    HansR:

    Misschien moeten al die aannemers uut tukkerland maar eens in hun eigen streek werk zoeken ipv in Amsterdam en omgekeerd

    Dat komt dus doordat al die nieuwerwetse ICT en juridische dienstverleningsbedrijven denken dat ze per se in de randstad moeten zitten, en aldaar dus hun kantoren bouwen en hun villas oppimpen, terwijl er in diezelfde randstad slecht bouwpersoneel te verkrijgen is.

    De oorzaak is dus precies omgekeerd met wat jij beweert..

    (of was het ironisch bedoeld?)

  12. 15

    Maar er zijn tegenwoordig ook gewoon files in vakantie periodes. Dat was 10 jaar geleden ook anders.

    @Sikbock: En dan wel investeren in Kantoren in Amsterdam en huizen in Almere. Dat is pas handig….
    Volgens mij zijn wegen investeringen niet nodig als je werk en wonen dichter bij elkaar brengt.

  13. 16

    Ja Steeph, zo kan ik het ook. Je kiest een plaatje met een piek van 350km. Dat betekent dat het die dag erg slecht weer was, Een kleine 200 is wat normaler, en dan is de spreiding ook een stuk minder.

    Feiten op rij:

    1. Op vrijdag zijn er evenveel mensen op de weg als op andere dagen. Het is alleen meer gespreid.
    2. 30% van het fileverkeer is op weg naar familie of is een daagje uit en op weg naar de stad voor inkopen, naar Ikea voor nog meer inkopen of naar de Efteling voor het inkopen van amusement.
    3. 30% minder verkeer betekent geen files meer.

    Als de vooruitzichten voor het weer slecht zijn, bekijk ik de files voor ik van huis ga. Dan ga ik niet eens de weg op. Des namiddags besluit ik of ik ga op tijd naar huis ga of laat blijf. Ik kan prima thuis werken via een VPN verbinding en vergaderen kan ook per telefoon, hoewel ik de voorkeur geef voor fysieke aanwezigheid van de vergaderaars. Maar werken bij een wereldwijd aanwezig bedrijf en met een groot aantal vestigingen in het land betekent toch dat er meer en meer telefonisch vergaderd wordt.

  14. 17

    @ALO: wel goed lezen. Ik schreef er nog bij dat het droog was. Gisteren dus.
    En nee, het is geen uitzondering meer. Zie de verwijzing onderaan mijn stukje.

    En met punt 1 ben ik het niet eens. Vrijdag is bij uitstek een parttimershebbenvrij dag.
    Punt 2 is deels waar, maar niet voor de ochtendspits.
    3 is zeer waar. Maar bereik je niet met spreiding alleen (zoals je zelf al aangeeft, thuiswerken is een optie, maar dat valt niet onder dit onderzoek)

  15. 18

    @boog#14
    Nee, niet omgekeerd. Ik had niet echt over de oorzaak nagedacht (dacht ik ook niet aangegeven) en alleen het feit geconstateerd van al die bewegende aannemers/timmerlieden. Maar je kunt wel gelijk hebben dat het vooral de stroom van oost naar west is en dat die van west naar oost gewoon niet bestaat.

  16. 19

    @Steeph
    Gisteren ben ik heen en terug zonder noemenswaardige files in de ochtend en de avond heen en weer gereden.

    Met de 3 punten kan je het niet eens zijn maar ze komen uit het onderzoek dat in het kader van het rekeningrijdenproject is uitgevoerd.

    En ik had inderdaad niet tot aan het eind gelezen.

  17. 20

    De vraagstelling van die peiling is verkeerd. Fllexiblere werktijden zorgen altijd voor minder files. De vraag hier wat is flexibel en wat is minder.

    Lijkt me prima, om 04.00 uur in de auto stappen. Ik word toch rond dat tijdstip wakkergeblèrd.

  18. 21

    Tsja. steeph.. werk en werknemers dichter bij elkaar brengen.. lekker realistisch alternatief.. werknemers dwingen om dichter bij hun werk te gaan wonen?

    ten eerste: gaat de overheid mensen dwingen om dichter bij hun werk te wonen? Gaat de overheid bepalen waar mensen mogen wonen of bedrijven zich moeten vestigen? de rillingen lopen over mijn rug

    ten tweede: bedrijven laten zich niet dwingen, die wijken uit.. ( als types als jij aan de macht komen naar het buitenland) werknemers zullen dus moeten verhuizen .. waar ga jij dan die huizen bouwen? In het groene hart? Ik zie de oostblokflats al oprijzen..

    jij en ik hebben een volstrekt wereldbeeld zo veel is inmiddels wel duidelijk.. ik vind het jouwe nogal eng!

  19. 24

    @sikbock: Als zo vaak trek je te snel conclusies uit iemands woorden en sla je lekker door. Niet zo goed voor een discussie.
    Er zit nogal een verschil tussen een dwingplaneconomie en een slim sturende overheid.
    Niet alle bedrijvenpanden zijn van internationals en verhuizen gelijk naar het buitenland.
    Waarom stimuleren dat rekencentra zich in Amsterdam ZO vestigen terwijl de werknemers in Almere wonen. Beetje stimulans en een paar grote banken verplaatsen hun zwaartepunt. Laten ze hun hoofdkantoor wel in Amsterdam (bv Ing/Postbank heeft een stuk of 10 panden in en om Amsterdam waarvan er maar 2 echt daar iets te zoeken hebben). Het geld dat je in nieuwe pompt kan je ook anders gebruiken.

  20. 28

    De hele theorie van spreiding is achterhaald. Mensen werken al meer dan 20 jaar gespreid en de files nemen toch toe. Er werken talloze mensen 36 uur met 4 x 9 en dan op vrijdag of soms op woensdag (pa heeft kinderdag) vrij. En veel mensen beginnen voor 8 uur op kantoor. (een veel groter aantal dan de bouwvakkers waarop hiervoor wordt afgegeven.
    Al sinds de 70er jaren wordt het profijtbeginsel toegepast. Er wordt meer belasting vanuit verkeer geind dan aan infrastructuur uitgegeven (wegen plus OV).
    De grootste veroorzakers van files zijn;
    1. De werkende vrouw. Hierdoor moet een van de ouders de kinderen naar school brengen en daarna snel (dus niet met OV) naar het werk. Ook verhuizen gebeurt minder voor het werk. (al denken een paar bovenstaanden dat dit gemakkelijk kan) Vergeleken met 40 jaar geleden verhuist een man veel minder snel richting werk omdat de vrouw dan terug moet gaan forenzen voor de eigen carriere. En dat geldt natuurlijk ook voor de carriere van de vrouw nu.
    2. Vrachtverkeer. Om de concurrentie met Azie en vooral Japan aan te kunnen is er een tiental jaar geleden gestart met besparingen in het bedrijfslezen (downsizen/richtsizen enz.) Besparen op voorraad heet just in time delivery en dat betekent dat er zeer veel bezorgingen van goederen plaatsvinden.
    Nederland als transportland heeft ong. 75.000 grote vrachtwagens (zgn. trekkende eenheden die containers of laadbakken voortrekken) en ong. 750.000 kleine vrachtwagens en Vans om goederen of mensen met materieel ergens heen te brengen. Die 750.000 maken enorm veel kilometers. Ook om de internet bestellingen te bezorgen.
    3. De bevolking groeit al jaren. Elk jaar zo’n 60.000 immigranten er bij levert elke 3 jaar een stad als Leiden op. Veel Nederlanders emigreren naar Duitsland en Belgie om de prijs van de huizen maar ze werken in Nederland.
    4. Ong. 85% van alle verplaatsingen in Nederland zijn met eigen vervoer (ook fiets) 15% is openbaar vervoer.
    Om alle files op te lossen in Nederland m.b.v. OV zal de capaciteit van het OV bijna moeten verdrievoudigen.
    Hoeveel Betuwelijnen moeten er dan nog worden aangelegd. Het spoornet zit al bijna vol.

    Alleen een uitbreiding van het wegennet gekoppeld aan inventief openbaar vervoer, zeker in de steden, kan een oplossing bieden.
    Werkspreiding is een fopspeen verzonnen door politici die niets willen ondernemen. Doe nog maar een onderzoek dan hoef je geen beslissing te nemen is de achterliggende gedachte.
    Bah!

  21. 29

    @Minik: De zin “Werkspreiding is een fopspeen verzonnen door politici” is volgens mij niet terecht. In dit geval kwam het vanuit de media. Geen politicus bij aan te pas gekomen.
    Dus een beschuldigende vinger is een beetje vreemd.

  22. 30

    Steeph
    Sla er de kamerdebatten maar op na. Op het moment dat er nieuwe wegen ter sprake komen wordt er verwezen naar OV en ook omgekeerd (denk maar aan Hofstra). Om toch maar vooral niets te hoeven doen.
    Dat het nu vanuit de media komt doet daar niets aan af.

  23. 31

    @minik: uh, nu switch je. Je had het over politici die “werkspreiding” als fopspeen hanteerden. Nu schakel je over naar “OV”. Dat is een ander punt. (Waarvan ik niet ga zeggen dat het onterecht is).

  24. 32

    Steeph
    Je hebt gelijk ik bedoelde OV of werkspreiding.
    Het zijn de smoezen waar ik me aan erger maar het topic nu is werkspreiding.
    Excuus.

  25. 33

    schandalig eigenlijk dat NL, (samen met Belgie deeluitmakend van de gateway naar het achterland), niet eigenmachtig zijn om een degelijke oplossing op te hoesten om het verkeersinfarct een halt toe te roepen.
    Toenemende bezorgd zou op zijn plaats zijn nu bekend is dat het komende kabinet geen minister van ruimtelijke ordening zal bevatten. dien ten gevolge zal het accent wederom blijven liggen op de beleidsveilige onderwerpen telewerken en spreiding van uren. Significante investeringen in de infrastructuur zullen wederom worden uitgesteld tot na een (op?)volgende kabinetsperiode.

    Tegen de tijd dat ons het water (letterlijk!) tot aan de lippen staat zijn we weer tig jaar verder voordat de eerste afdoende zaken gerealiseerd zijn.
    Het thema van het komende kabinet had dus beter kunnen luiden na ons de zondvloed…..

    Ook het rekeningrijden zal geen soelaas bieden, de daardoor te verwachten druk op de koopkracht zal zich uiteindelijk toch spreiden dus men blijft in het blik rondtobben. De dames en heren die de komende 4 jaar hun duty hebben uitgedient schermen zichzelf uiteindelijk af met de nodige bekende onderzoeksrapporten en zo dobberen we vervolgens gewoon verder in de stroom waarvan iedereen eigenlijk niet echt onder ogen wil zien waar het uiteindelijk toe leidt…

  26. 34

    @Steeph: vaak wordt er oeverloos geneuzeld over het fileprobleem.. oplossingen: wonen en werken “samenbrengen”, rekening rijden, spreiding van reistijden, thuiswerken etc..

    the bottom line is echter dat de (linkse) politiek,omdat ze het “beter weet” dan de burger, geen of weinig nieuwe wegen wil aanleggen..

    De constatering van Minik is dan ook wel een terechte: al die pseudo-alternatieven zijn een fopspeen omdat die politiek misschien wel schijt heeft aan de burger..

  27. 35

    @23 Sikbock, Scientific American, oktober 1998. Hele special over verkeersproblematiek. Feit: meer snelwegen leidt tot een grotere mobiliteitsbehoefte, leidt tot meer files. Asfalt is niet de oplossing.

    Vergelijking Chicago met NY. Chicago, meerbaanse snelwegen, altijd files. NY metronet dat dagelijks miljoenen mensen vervoert zonder files.

  28. 36

    Sikbock is weer eens op ‘direct causation’ tour, files ontstaan door gebrek aan asfalt dus moet er meer asfalt komen. Verder moet je gewoon niet nadenken, daar krijg je hoofdpijn van ;)

  29. 37

    Orachtige argumenten en verhandelingen, Minnik heeft een goede argumentatielijn waarin mij kan vinden.
    Er is echter een punt wat in dit soort beschouwen onderbelicht blijft en dat is thuiswerken. Waarom moeten we met z’n allen om 8 uur ’s morgens in een groot kantoor aanwezig zijn?
    Zijn er niet voldoende werkzaamheden die thuis kunnen worden gedaan?
    We hebben de digitale revolutie met internet, intranet, VPN verbinden en nog meer zaken die ik misschien niet weet.
    Hoe kijken we naar werk en sociale contacten?
    Is een werkplek op het kantoor een ijzeren wet?
    Blijven we niet al te zeer vasthouden aan patronen van 20 jaar geleden, met het het recht op vrije mobiliteit?
    Vragen die ik me stel en voor mezelf wel kan beantwoorden. Aardig is om te weten hoe anderen hier tegen aan kijken.

  30. 39

    @IMgikke: 16 miljoen auto’s (+ beroepsvervoer) in nederland.. pas je wegennet daarop aan, houdt rekening met drukke punten —> probleem opgelost

    geen speld tussen te krijgen

  31. 41

    @ Sikbock: Heel Nederland asfalteren, bedoel je? Dan zou ik toch heel hard aan emigreren gaan denken. Ik vind het voorbeeld van Chicago vs. NYC van Imgikke wel sterk. In NYC denkt niemand erover om de auto te nemen, niet eens omdat het verkeer zo vreselijk vast staat, maar omdat het openbaar vervoer zo goed is. Natuurlijk is dat in Manhattan iets makkelijker te realiseren dan in de Randstad, maar uiteindelijk zullen we hier toch die kant op moeten. Met alleen snelwegen kom je er namelijk niet: die auto’s hebben allemaal ook een bestemming. En dus moet er ook meer capaciteit komen op de stadswegen, en moet er steeds meer parkeerruimte komen.

  32. 42

    @ Oplawaai: momenteel bestaat Nederland ( meen ik me te herinneren) maar voor 7% uit asfalt.. belachelijk weinig

    als de argumenten niet draaien om mobiliteit maar om hoeveel koeien er in de wei kunnen staan, zeg dat dan maar gewoon

  33. 43

    @ Sikbock: Natuurlijk was dat “heel Nederland asfalteren” een beetje overdreven. Buiten de Randstad kan er nog wel wat groen blijven en misschien ook nog wel in het Groene Hart. Maar ik vind 7% asfalt eigenlijk al behoorlijk veel. Vooral omdat het niet op één hoopje bij elkaar ligt maar verspreid door het hele land. En daar dus overal zorgt voor geluidhinder, luchtverontreiniging, doorsnijding van natuur- of leefgebieden, en gewoon lelijkheid. Ik ben trouwens benieuwd op welk percentage je uitkomt als je alle zones voor geluidhinder en luchtverontreiniging meeneemt.
    Ik had trouwens in mijn vorige reactie nog een paar andere argumenten die me ook wel zinning leken.

  34. 44

    @Sikbock: Volgens mij is 2% infrastructuur, dus ook spoorweg en landingsbaan. Niet afzeikerig bedoeld, maar het is er dus nog ‘slechter’ aan toe dan jij denkt. Overigens is het vrij onzinnig om aan aanbodsvergroting te denken (meer snelweg) voordat we een manier hebben gevonden om de vraag in de hand te houden.

  35. 47

    @ JSK: mijn uitgangspunt is niet: de vraag afremmen, mijn insteek is: tegemoet komen aan de vraag naar mobiliteit..

    wat is daar op tegen?

    milieuargumenten enzo?.. maar dat vind ik een andere discussie..

    het kan dus wel, maar men heeft schijt aan de automobilist

  36. 48

    mijn uitgangspunt is niet: de vraag afremmen, mijn insteek is: tegemoet komen aan de vraag naar mobiliteit..

    Nou ja, zolang de consumptie van een goed nul (marginale) kosten kent, is de vraag zo goed als oneindig. Lukraak aan de behoefte aan snelweg voldoen is ongeveer even zinnig als bijstandsuitkeringen zonder inkomenstoets verstrekken. Snelweg is een schaars goed, en elke oplossing voor het fileprobleem omvat (in mijn ogen) een beprijzing van de weg.

  37. 49

    @ JSK : wie heeft het hier over gratis “snelwegverstrekking” ikke niet ?

    btw:. momenteel is er sprake van een omgekeerde situatie.. de automobilist betaalt zich blauw, maar dan heeft ie ook niks ;-)

  38. 55

    @ Sikbock: Ook met dat tweede deel ben ik het niet zo eens. Volgens mij betaalt de automobilist, als hij het een beetje slim aanpakt, helemaal niet zo veel en dan is hij, qua comfort én reistijd, een heel stuk beter af dan mensen die zijn aangewezen op het OV. Kortom, geen enkele reden tot klagen.
    Is het je trouwens al opgevallen dat het me steeds beter lukt om je naam foutloos te schrijven?

  39. 56

    Mensen die beweren dat Nederland vol is moeten dringend eens een paar weken in een stad als Hong Kong gaan kijken. Letterlijk alles draait daar mede door het openbaar vervoer, dat zowel betaalbaar als efficient is. Kijk eens een paar jaar vooruit!

  40. 57

    @Sikbock:

    @ JSK : wie heeft het hier over gratis “snelwegverstrekking” ikke niet ?

    Nouja, niemand hier (ook jij niet) noemde beprijzing van het weggebruik om het fileprobleem op te lossen, vandaar.

    btw:. momenteel is er sprake van een omgekeerde situatie.. de automobilist betaalt zich blauw, maar dan heeft ie ook niks ;-)

    Jaja, melkkoe en alles. Hoewel, ik weet niet hoeveel goedkoper de automobilist uit zou zijn als er geen BPM was, maar dat hij wel de rekening van alle automobiele infrastructuur direct betaalde.

  41. 58

    Mijn oplossing: mensen moeten eens wat dichter bij huis gaan werken (of wat dichter bij hun werk gaan wonen). Het grootste deel van de files ontstaat volgens mij nog steeds (of steeds meer) doordat er elke morgen en avond een soort van driehoeksverschuiving ontstaat.