Machteloos tegen desinformatie?

OPINIE - De Europese Commissie heeft opnieuw van zich doen horen in de strijd tegen desinformatie. Aanleiding is nu de verspreiding van valse berichten over het coronavirus. De verantwoordelijke commissarissen Jourová (Transparantie en Waarden) en Borrell (Buitenlandse Zaken) hebben vorige week nieuwe plannen aangekondigd. Erg concreet zijn ze niet. NOS-correspondent Thomas Spekschoor ziet vooral ‘opgepoetste oude plannen‘. Probleem is dat de EU en de nationale overheden in belangrijke mate afhankelijk zijn van grote particuliere internetbedrijven die niet eenvoudig te sturen zijn. De Commissie heeft met de grootste spelers op dit gebied al eerder een ‘praktijkcode tegen desinformatie‘ afgesproken. Maar de code werkt tot nu toe niet omdat volgens de Europese organisatie van mediawaakhonden, ERGA, niet te controleren is of de platforms genoeg doen. ‘Brussel zou dwingender moeten zijn, de platforms echt onder druk moeten zetten om bijvoorbeeld data te delen en inzicht te geven in algoritmes. Daarmee zouden wetenschappers en journalisten kunnen onderzoeken hoe nepnieuws zich verspreidt.’

IJdele hoop. Google, Facebook en Twitter zullen zich niet zo maar in de kaart laten kijken. Tot nu toe hebben ze geen enkel teken vertoond af te willen stappen van hun status als privaat bedrijf dat alleen op vrijwillige basis samenwerkt met de overheid dan wel burgers waarschuwt voor misleidende informatie. Zoals met het -overigens discutabele– commentaar van Twitter op Trump’s tweets. Zo lang deze techplatforms niet omgevormd worden tot aan regels onderhevige publieke dienstverleners zullen overheid en burgers machteloos moeten toezien dat het informatieverkeer afhankelijk blijft van particuliere belangen.


De voorgenomen aanpak van desinformatie is verder problematisch omdat het niet volledig duidelijk is wat we er onder moeten verstaan. En het risico op een onaanvaardbare beperking van het vrije verkeer van informatie en de vrijheid van expressie is bepaald niet denkbeeldig.

Wat is desinformatie?

De praktijkcode geeft de volgende omschrijving:

“aantoonbaar foute of misleidende informatie” die cumulatief: (a) “wordt gecreëerd, gepresenteerd en verspreid voor economisch gewin of om het publiek opzettelijk te bedriegen”; en (b) “die schade in het publieke domein kan veroorzaken”, die bedoeld is als “bedreigingen voor democratische politieke en beleidsvormingsprocessen alsook voor openbare goederen, zoals de bescherming van de gezondheid van de EU-burgers, het milieu of de veiligheid”. Misleidende reclame, fouten in verslaggeving, satire en parodie of duidelijk aantoonbaar partijdig nieuws en commentaar zijn geen desinformatie.

Er is duidelijk over nagedacht. Dat zouden meer mensen moeten doen die de term desinformatie tegenwoordig gemakkelijk in de mond nemen. In de kern gaat het om bewuste misleiding van het publiek. De vraag is dan wel waar we de grens moeten trekken tussen traditionele propaganda en selectief nieuws enerzijds en anderzijds informatieverspreiding met enkel valse motieven. De beoordeling van informatie op grond van de intenties van de zender is een valkuil voor puur subjectieve, belangengebonden interpretaties. Hier past een waarschuwing die de media helaas niet altijd geven.

Geopolitiek

In de onderlinge betrekkingen tussen concurrerende of ronduit vijandige staten hebben leugens en halve waarheden sinds mensenheugenis een belangrijke rol gespeeld. In die zin is er met desinformatie niets nieuws aan de hand. Dat zien we ook nu weer. Desinformatie over het coronavirus komt volgens de EU-commissaris Jourová vooral van buiten de EU, en dan met name uit China en Rusland. De gedachte dat misleiding alleen van buiten kan komen is op zichzelf al misleidend. Een voorbeeld gaf de EU zelf toen buitenlandcommissaris Borrell onder Chinese druk een kritisch rapport over anti-Europese desinformatie over de coronacrisis liet bijkleuren. Desinformatie is, erkent Borrell trouwens ook, onderdeel van de geopolitieke strijd. Zo zou het dan ook in de beoordeling door onafhankelijke media gepresenteerd moeten worden als het er om gaat burgers te wapenen tegen misleiding. Je kunt een bericht gemakkelijk wegzetten als desinformatie door te wijzen op leugens of misleidende voorstellingen. Beter is het daarnaast ook inzicht te geven in de belangen van de degenen die het verspreiden. Zodat burgers in staat worden gesteld hun zelfstandige oordeelsvermogen aan te scherpen.

Nepnieuws

In het hedendaagse spraakgebruik worden desinformatie en nepnieuws nogal eens naast elkaar gebruikt om misleidende informatie aan te duiden. Zoals in dit artikel van UvA-communicatiewetenschapper Michael Hameleers, die over verwarring en cynisme inzake maatregelen tegen het coronavirus schreef

‘Het probleem van desinformatie of nepnieuws is wellicht niet zozeer de verspreiding van onjuiste informatie, maar de aanval op de betrouwbaarheid van bewezen feiten en empirische kennis. Het gevolg kan zijn dat feitelijke kennis en waarheden steeds relatiever worden, aangezien burgers zelf een versie van “de” waarheid kunnen kiezen die aansluit bij hun bestaande overtuigingen. De belangrijkste implicatie is dus wellicht dat het vertrouwen van mensen in de politiek en media kan worden geschaad.’

Wat Trump en Wilders doen heeft niet zozeer te maken met geopolitiek alswel met het ten eigen faveure ontregelen van de publieke opinie. Met alle schadelijke gevolgen voor het publieke debat en uiteindelijk de democratie. Ik ben het eens met Martijn Tonies die er onlangs op Sargasso voor waarschuwde dat we het populistisch gebruik van de term nepnieuws, in een poging media verdacht te maken, niet moeten verwarren met echt misleidende desinformatie:

Door dezelfde term te gebruiken voor berichten die opzettelijk verkeerd zijn, verspreid door populisten, geven we hun aanklacht richting de pers extra gewicht. Als we aantoonbare leugens nepnieuws noemen, en kloppende artikelen ook, geven we de populisten min-of-meer gelijk en werken we mee aan het wantrouwen tegen de vrije pers. En dat is nou net wat we met het bestrijden van desinformatie willen voorkomen.

Mediawijsheid

Ook de bestrijding van deze manipulatie van het nieuws vereist ‘empowering’ van de mediaconsument. Opvoeding en onderwijs, en ook de media zouden meer moeten doen aan de versterking van de positie van de burgers tegenover het belangengebonden informatiegeweld, of dat nu van staten, bedrijven of politici komt.  Mediawijsheid,  berichten weten te selecteren op betrouwbaarheid en in staat zijn ze op hun waarde en belang te beoordelen, zou wel eens heel belangrijk kunnen worden voor de instandhouding van onze democratie. Er is weinig fantasie voor nodig om te voorspellen wat er allemaal mis kan gaan als het zelfstandig oordeelsvermogen van burgers verloren gaat en zij in plaats daarvan uitsluitend gaan varen op de leugens, misleiding en verleiding van populisten die maar een waarheid kennen: hun eigen belang.

[overgenomen van Free Flow of Information]

  1. 1

    Omdat er tegenwoordig toch het een en ander over corona geschreven wordt, ook in bovenstaand stuk.

    “Aanleiding is nu de verspreiding van valse berichten over het coronavirus.”

    Wat zijn nu die ‘valse berichten’? Deze soms van de Volkskrant?

    ” Volgens een woordvoerster had de betoger op het moment dat hij of zij bij het protest was nog geen klachten en dus geen anderen kunnen besmetten.”
    https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/live-dam-betoger-besmet-met-het-coronavirus-coronacrisis-heeft-grote-impact-op-het-leven-van-mensen-met-een-beperking-of-chronische-ziekte~b61e64a8/

    Of geeft de zegsvrouw van de GGD “valse informatie”. Want hoe weet zij dat zo zeker? En waarom schrijft de Volkskrant dit zo klakkeloos over, dus dan toch een “vals bericht” van de Volkskrant? Wie het weet, mag het zeggen.

    Een draadje, dat alles toch niet zo eenvoudig is:

    https://twitter.com/peripatetical/status/1272776879825580034

    Of geeft RIVM valse informatie over besmettelijkheid kinderen?

    “Ook de Nederlandse gegevens bevestigen het beeld dat er al was: kinderen spelen een kleine rol in de verspreiding van het nieuwe coronavirus.”

    https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/kinderen

    Hier een ander draadje over kinderen en corona, waaruit blijkt, dat het niet zo eenduidig ligt als het RIVM ons met stelligheid wil doen geloven.

    https://twitter.com/DrZoeHyde/status/1272134717039509506

    Steeds maar weer word ik geconfronteerd met “valse berichten” door de MSM, dus o.a. kranten zoals de Volkskrant, NRC of Trouw om er enkelen te noemen, die een controlerende taak over het functioneren van instituten en overheid zouden moeten hebben. Maar niets van dat alles.

    “Wow, als je na het horen van deze uitspraken je abonnement voor de Volkskrant niet opzegd weet ik het ook niet meer”

    https://twitter.com/edwinveldhuizen/status/1272171212404412416

    Maar goed. Het RIVM moet je op hun blauwe ogen geloven, evenals de Volkskrant en andere Nederlandse media, zoals de NOS.

    Ik dacht het niet.

    Als ik betrouwbare informatie wil hebben, ben ik grotendeels afhankelijk van buitenlandse media en o.a. Twitter. Het is niet anders.

  2. 2

    Steeds maar weer word ik geconfronteerd met “valse berichten” door de MSM, dus o.a. kranten zoals de Volkskrant, NRC of Trouw om er enkelen te noemen, die een controlerende taak over het functioneren van instituten en overheid zouden moeten hebben. Maar niets van dat alles.

    Voor de hand liggende vraag: hoe weet je dat zo zeker, als je schrijft ‘maar niets van dat alles’? En hoe weet je dat de bronnen die jij raadpleegt het beter doen?

    Voor de betrouwbaarheid van sociale media zou je toch eens dit bericht (van een buitenlands medium)moeten lezen.

    The research team from Kings College London suggests social media news sites may need to do more to regulate misleading content. “One wonders how long this state of affairs can be allowed to persist while social media platforms continue to provide a worldwide distribution mechanism for medical misinformation,” the report concludes.

  3. 3

    @2
    De door mij aangehaalde voorbeelden van de laatste dagen gaven niet te zien, dat er een controlerende taak van de kranten was. Dat is mijn ‘niets van dat alles’.

    Hoe weet de woordvoerster van de GGD dan, opgeschreven door de Volkskrant, dat ” geen klachten en dus geen anderen kunnen besmetten.” een feit is ? Mogen daar geen vraagtekens bij gezet worden? En dat in het kader van uitspraken van Pieter Klok, ook netjes een link van gegeven.

    Ah, en dus volgens BBC news moet ik oppassen, als ik Drosten op bv. Twitter volg, want het zou wel eens “medical misinformation” kunnen zijn:

    https://twitter.com/c_drosten

    Dr. Zoë Hyde ook niet te vertrouwen? Zie link bij @1. En hetzelfde geld voor Allen Cheng? Onbetrouwbaar?

    Sorry, de BBC had het niet over Twitter, maar o.a. over YouTube. Ja, dan zou de BBC wel eens gelijk kunnen hebben.

    https://www.youtube.com/watch?v=G9z0xEuxt4I

    Grapje, moet kunnen, toch?

    En ja, dit is er ook nog.
    https://www.zwartelijstartsen.com/zwartelijst_arts/dissel-j-van/

    (N.B. Op 25 september 2009 heeft de Groningse rechtbank besloten dat SIN-NL de zwarte lijst online mag houden.)

    Waarom vraagt U zich af of de bronnen die ik raadpleeg beter zijn dan andere bronnen? Ik heb alleen laten zien, dat wat door de Volkskrant of het RIVM als feit gepresenteerd wordt (en dat geld voor andere media evengoed), lang niet altijd als grote zekerheid terug te vinden is in onderzoek en er soms haaks op staat. In ieder geval kan ik stellen, en U hebt me daarin niet tegen gesproken, dat de reguliere media “valse informatie” geeft en ook, dat o.a. de Volkskrant als propagandamachine wordt ingezet (zie uitspraak Pieter Klok).

    Dus wat wil die Europese Commissie in de strijd tegen desinformatie? Mensen als Claas Relotius ontmaskeren? Sorry, weer een stom grapje.

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Claas_Relotius

  4. 4

    Ik vraag me af of je met die omschrijving van desinformatie uit de praktijkcode niet van de wal in de sloot belandt. Vooral door dit deel:

    “die schade in het publieke domein kan veroorzaken”, die bedoeld is als “bedreigingen voor democratische politieke en beleidsvormingsprocessen alsook voor openbare goederen, zoals de bescherming van de gezondheid van de EU-burgers, het milieu of de veiligheid”.

    Want met die definitie moet je, om iets desinformatie te noemen, niet meer alleen aantonen dat het feitelijk onjuist is, maar ook nog eens dat het schadelijk is én dat bedoeld is om schade aan te richten. Volgens mij blijft er zo helemaal niks meer over dat aantoonbaar desinformatie is. En demagogen en populisten zouden zelfs kunnen zeggen dat hun propaganda per definitie geen desinformatie kan zijn omdat ze er juist “schade in het publieke domein” mee willen voorkomen. Dat die code niet werkt verbaast me daarom absoluut niet.

    En nog een detail, @0:

    Je noemt het commentaar van Twitter op de tweets van Trump discustabel. Dat lijkt mij een discutabele weergave van de strekking van het artikel waar je naar linkt. Dat gaat er namelijk helemaal niet over dat het commentaar op zich discutabel zou zijn – bij mijn weten is dat absoluut niet het geval – maar over een veel groter onderliggend probleem: dat het onwenselijk is dat een klein aantal machtige social media platforms op eigen houtje bepaalt wat ze wel of niet factchecken.

  5. 5

    @4: dat laatste is precies de reden waarom ik conform de strekking van het artikel de actie van Twitter discutabel vind.
    Wat je daarvoor schrijft roept de vraag op wat je dan wel zou willen verstaan onder desinformatie die bestreden moet worden. Alleen feitelijk onjuiste informatie? Wie zou dat moeten vaststellen?

  6. 6

    @5

    de actie van Twitter

    Dat is dus waar ik je op probeerde te wijzen. Het gaat om de actie (of eigenlijk nog veel meer om de hele situatie, met een heel klein aantal bedrijven dat de macht in haden heeft), niet om de inhoud van het commentaar. Jouw formulering wekt de indruk dat dat laatste discutabel zou zijn.

    (…) roept de vraag op wat je dan wel zou willen verstaan onder desinformatie die bestreden moet worden. Alleen feitelijk onjuiste informatie?

    Daar begint het in elk geval wel, lijkt me.

    Wie zou dat moeten vaststellen?

    Die vraag kun je net zo goed stellen voor de definitie die nu wordt gebruikt. Of eigenlijk zelfs nog veel meer. Want volgens die definitie moet je niet alleen feiten checken, maar ook nog eens de achterliggende motieven en de maatschappelijke consequenties. Als je die vraag werkelijk relevant vindt had je hem dus beter in je blogstuk op kunnen nemen.

  7. 7

    @6: ik heb geen behoefte die definitie van de Europese unie hier te verdedigen. Ik vind verder dat een overheid ,dus ook de eu , zich verre moet houden van oordelen over de feitelijke juistheid van berichtgeving. Naast een rol voor de journalistiek pleit ik er voor de lezers en kijkers in onderwijs en opvoeding te wapenen tegen misleidende informatie.
    De onderlinge beschuldigingen van desinformatie tussen staten zie ik als meer als psychologische oorlogvoering zoals dat al eeuwen bestaat. Dat hoort meer thuis op het gebied van de inlichtingendiensten. En dat zou je dan ook zo moeten benoemen.

  8. 8

    @7

    ik heb geen behoefte die definitie van de Europese unie hier te verdedigen

    Daar heb ik je ook helemaal niet om gevraagd. Daarom snapte ik niet waarom je in #5 zo defensief op mijn opmerking daarover reageerde.

    Ik ben het helemaal met je eens dat overheden niet over feitelijke juistheid van berichtgeving moeten oordelen. Het zou immers impliceren dat in de VS Trump en co daar nu over zouden gaan.

    En als de Europese Commissie aankomt met een omschrijving die desinformatie zo definieert dat het in feite helemaal niet meer bestaat, of in elk geval onmogelijk is aan te tonen, dan kunnen ze zich er beter helemaal niet mee bemoeien.

  9. 9

    @3: er is nog veel onzeker over her coronavirus; de desinformatie waar de eu op wil reageren gaat over berichten waarin met stellige zekerheid onzin wordt verkocht en waar mensen schade van kunnen ondervinden als ze die berichten voor waar aannemen en er naar handelen.
    Voor alle duidelijkheid neem ik hier afstand van je onzinnige bewering dat de Volkskrant een propagandamachine zou zijn.

  10. 11

    @10

    Overigens kan ik deze zin, naar aanleiding van de Trump-Twitter-affaire, niet goed plaatsen in de context van wat je verder zegt:

    Zo lang deze techplatforms niet omgevormd worden tot aan regels onderhevige publieke dienstverleners zullen overheid en burgers machteloos moeten toezien dat het informatieverkeer afhankelijk blijft van particuliere belangen.

    Hoe stel je je zo’n omvorming tot aan regels onderhevige publieke dienstverleners voor als je tegelijkertijd tegen overheidsbemoeienis bent?

  11. 13

    @12

    Waarom geef je geen normaal antwoord op mijn vraag? Je houdt je al jaren met dit onderwerp bezig. Dan heb je toch wel ergens een idee van hoe zoiets georganiseerd moet worden, als je dat voorstelt? Op zijn minst in grote lijnen? Al wek je met je ontwijkende antwoord de indruk dat dat niet zo is.

    Afgezien daarvan: de overheid bemoeit zich wel degelijk met medisch handelen. Natuurlijk niet met de behandeling van individuele patiënten, maar wel met bijvoorbeeld welke grenzen er worden gesteld, waar geld voor beschikbaar wordt gesteld, toelating van medicijnen, het medisch tuchtrecht, enzovoort.

  12. 14

    @9
    “er is nog veel onzeker over her coronavirus”. Dat zegt Pieter Klok ook en ik heb ook nooit anders beweerd. Maar dan zegt Pieter Klok: “… ik denk toch dat het belangrijk is dat we allemaal samen even achter een keus gaan staan.” (samen is in dit geval de overheid, het RIVM en de kranten.) Hoe heet dat als een hoofdredacteur het volgende wil: overheid, wetenschap en journalistiek moeten met één mond spreken? Dat is toch dogmatische propaganda?

    https://twitter.com/mkeulemans/status/1259890958474326017

    Hoe dan? “Zodat burgers in staat worden gesteld hun zelfstandige oordeelsvermogen aan te scherpen.”, zoals @0 schreef, als er maar één aspect van de vele belicht wordt?

    Aaaahhhh, ik zie het nu. Sargasso heeft (zover ik kon nagaan) nog geen groene ‘rating icon’ van NewsGuard, dus weet ik niet zeker of Sargasso nep-nieuws verspreid. Een groene ‘rating icon’ heeft gelukkig de Duitse BILD wel. Het volgende “stellige zekerheid onzin wordt verkocht en waar mensen schade van kunnen ondervinden als ze die berichten voor waar aannemen en er naar handelen.” is dus zeker niet van toepassing op BILD.

    Maar wat is nu “een stellige zekerheid onzin?” Dat corona niet naar Nederland komt, omdat er geen directe vliegverbindingen met Wuhan zijn? Of dat carnaval in kleine kring wordt gevierd? Of dat corona min of meer een griepje is met een mild verloop. Of dat plotseling de besmettingen in Wuhan drastisch verminderde, omdat iedereen daar beschermd was door groepsimmuniteit?

    https://www.nytimes.com/2020/06/11/health/coronavirus-lung-transplant.html

    Als de RIVM zegt, we volgen de richtlijnen van de WHO, hoe zit het dan met mondmaskers? Volgens het WHO sterk aanbevolen vanaf 5 juni, maar op de site van het RIVM het oude riedeltje.

    Statistisch gezien heb ik dezelfde overlevingskans als een 90-jarige, mocht ik besmet raken met het corona virus. Ik geef niet de cijfermatige onderbouwing van een epidemioloog die dat netjes inzichtelijk heeft gemaakt, omdat mijn gezondheid niemand wat aangaat. Ik ben nog lang geen 90 jaar, dat ter verduidelijking. Dus een halfslachtig artikeltje in de Volkskrant over mondkapjes, daar heb ik niets aan. En dat volgens de RIVM mondkapjes schijnveiligheid geven, daar heb ik ook niets aan. Maar wel dat veel top-virologen, zoals Hendrik Streeck, zeggen dat mondkapjes wel degelijk helpen. En nu de WHO ook – volgens hun aanbeveling moet ik zelfs een medisch mondkapje dragen. Eenvoudige filmpjes tonen, hoe je zo’n kapje moet opzetten of afdoen. Zoals ook filmpjes leren, hoe je de handen moet wassen.

    Er staat voor veel meer mensen dan mij alleen erg veel op het spel. Binnen Europa doet Nederland het erg, erg slecht. Evenals de informatievoorziening. Jaap van Dissel is God in Nederland. Yep. “… waar mensen schade van kunnen ondervinden als ze die berichten voor waar aannemen en er naar handelen”.

    Oh. En een groen icoontje voor Sargasso krijg je hier:

    https://www.newsguardtech.com/

  13. 15

    @13: Voor de grote lijnen is het wegennetwerk misschien een beter voorbeeld. Vrij verkeer: mogelijk gemaakt, maar niet gestuurd door de overheid. Aanleg, regels en handhaving zijn onderhevig aan democratische processen waarbij het publieke belang in principe het uitgangspunt is in plaats van de particuliere belangen van de grote techbedrijven die nu het internet domineren.

  14. 16

    @15

    Je geeft nog steeds geen antwoord op mijn vraag. Ik vroeg namelijk niet waar je omschrijving “aan regels onderhevige publieke dienstverleners” op neer komt, maar hoe je je de omvorming vanuit de huidige situatie voorstelt.

    Ik kan je oplossing ook nog steeds niet rijmen met het feit dat je tegen overheidsbemoeienis bent. Want je lijkt nu zo ongeveer te pleiten voor het nationaliseren van social media. Wat dan weer in zou houden dat overheden zich juist wel tot in detail met de inhoud bemoeien, omdat ze dan ook zelf de regels moeten handhaven en dus individuele gevallen moeten beoordelen. Dat is juist het soort bemoeienis dat jij niet zegt te willen.

    Kortom, ik snap nog steeds niet hoe een publieke dienstverlener zonder overheidsbemoeienis kan werken – democratische processen werken nou eenmaal altijd via de overheid – en nog minder hoe je denkt vanuit de huidige toestand naar die situatie te komen.

    En wat de vergelijking met wegen betreft: is het je wel eens opgevallen dat er verkeersregels zijn? Best veel. Zo vrij is dat verkeer helemaal niet.

  15. 17

    “The @SZ reports that “the Dutch govt are still apparently pursing a policy of #HerdImmunity” & their media have “followed the line given by RIVM [the Dutch SAGE] more or less uncritically.”

    “At times of national crisis, it is vital that false or misleading information isn’t disseminated.

    But not scrutinizing govt strategy at all would not only be a dereliction, but could mean that important, even life-saving, information might go unreported.”

    https://twitter.com/StefSimanowitz/status/1273603214403948545

    Daar ben ik het volledig mee eens.

  16. 18

    Fakenieuws / desinformatie (en eigenlijk nieuws in het algemeen) nummer n van N = veel
    voor wie is n bestemd?
    Persoon A. 1. geen belangstelling, 2. onbelangrijk, 3. geen consequenties voor mij.
    Persoon B. 1. maakt afwegingen, wat kan het lijden, 2. het brengt voordeel, 3. stellig geloof en geloof in de Heer in de hemel, en de heer(ser) op aarde*, 4. heeft ideeën hoe de wereld er uit moet zien, en dit “nieuws” “helpt”.
    Persoon A’. 1. ergernis (om verschillende redenen), 2. onverschilligheid, 3. andere dingen aan de kop.
    *God 1. = het alles, 2. = baas boven baas, ook de baas op aarde (die acteert als een god, en alle vrijheid** daarvoor gegeven wordt), 3. = het overzicht (je kijkt van boven naar beneden, van beneden naar boven).
    vrijheid, 1. vrij om te doen, 2. vrij van anderen, 3. vrijwilligheid** (wat mij doet denken aan opstand der horden, amateurs, Peter principe)
    NB, geloof geen mens (m/v) dat twittert of facebookt.

  17. 20

    @1:

    Steeds maar weer word ik geconfronteerd met “valse berichten” door de MSM, dus o.a. kranten zoals de Volkskrant, NRC of Trouw om er enkelen te noemen, die een controlerende taak over het functioneren van instituten en overheid zouden moeten hebben.

    Dat hebben ze niet. De functie van kranten is op geen enkele manier vastgelegd in de basis van ons staatsbestel. Kranten zijn niet ‘de vierde macht’ o.i.d.; kranten zijn private entiteiten wier enige verplichting bestaat uit winstmaximalisatie t.b.v. hun aandeelhouders. Hoe jonger je bent als je je dit realiseert (wanneer je dus ophoudt met media een magische onpartijdigheid of onfeilbaarheid o.i.d. toe te kennen) hoe beter.

    Er spelen twee dingen, beide zijn uitkomsten van de opmars van het Internet: 1) de wereld wordt steeds kleiner, dus de ‘schoolplein groupthink’ (en bijbehorende peer-pressure) beslaat steeds sneller een steeds groter gebied, en 2) kranten (de papieren) worstelen door concurrentie van de Internet gebaseerde media met dalende inkomsten.

    Die twee worden in de traditionele media gecombineerd, en dan vooral in een klein land als Nederland, tot een giftige cocktail van steeds toenemende neiging om het publiek vooral niet van zich te vervreemden. En dus activistische journalistiek te gaan bedrijven, waarbij andere vormen van journalistiek steeds meer uitgesloten worden. Met het aura van onpartijdigheid en doorwrochtheid dat hen nog steeds aankleeft, en met een ongewijzigd redactie-statuut.

    Sure, de sociale media doen dit ook – maar die doen dat zonder bestaand respectabel aura en dito redactie-statuut. Je weet (of je zou moeten weten) wat je krijgt op Twitter. De verwording van de traditionele media is veel venijniger.