Iedere leerkracht een master?

ACHTERGROND - Moeten alle leerkrachten een masterdiploma hebben? En zoja, wat moet de overheid doen om dat te bereiken?

Ooit hadden we een kweekschool, is mij verteld. Dat heeft niets met bloemen te maken, maar wellicht hadden we de naam moeten houden, dan waren wij nu Finland. Op de kweekschool kwam je alleen als je wat kon, en als je ervan kwam dan verstond je het vak van onderwijzer. Ik geloof dat echt; als je de historie van de opleidingen tot onderwijzer leest, dan valt op hoe selectief men was bij aanname van leerkrachten in de opleiding.

De minister wil de toelatingseisen voor de PABO verder verhogen en dat lijkt me goed. Bij toeval kwam ik deze grafiek tegen over het opleidingsniveau van leerkrachten in de VS. De VS zijn interessant, met vijftig verschillende staten en culturen. Daar vind je grote verschillen, die een natuurlijk experiment mogelijk maken. Het rapport gaat over de regionale verschillen en laat het effect zien van een hoger opgeleide bevolking op de economie.

Onderwijsgrafiek - Masters plus in de US
In 8 van de 50 staten moet je een masters hebben om leerkracht in het basisonderwijs te mogen zijn. In 2010 had bijna de helft van de basisschoolleerkrachten een master’s degree, en 94 procent een bachelor. In aanvulling op een bachelor, moet men beschikken over een licentie. Omdat het een overheidsgereguleerd beroep is, is de variatie over het land niet zo groot. Echter, kijk je op lager niveau naar de stedelijke gebieden, dan zijn de verschillen wel groot.

In de zuidelijke stedelijke gebieden is de kans dat je een leerkracht treft met een masters’s degree het laagst (3 per 10). In het Noord-oosten en mid-westen is de kans het grootst. In Buffalo-Niagara Falls, NY, zijn het er 8 uit 10.

De schrijvers stellen dat het vooral de overheid is die ervoor zorgt dat er hogere opleidingsniveaus zijn. In 8 staten is een master (of daaraan vergelijkbaar) verplicht om een licentie te krijgen voor het vak van basisschoolleerkracht (Connecticut, Kentucky, Maryland, Michigan, Mississippi, Montana, New York, and Oregon). In 16 staten kun je extra verdienen als je een masters hebt.

Maar ik zie nog iets anders in de grafiek. In regio’s waar het aandeel masters laag was, is het aandeel in de afgelopen twintig jaar nauwelijks gestegen. In regio’s waar het aandeel al hoog was (zo rond de 40-50%), is het aandeel alleen maar gestegen.

Met andere woorden: de overheid speelt een belangrijke rol bij het verhogen van de kwalificaties van leerkrachten. Als zij eenmaal dat pad opgaat, en de helft van de groep heeft een hoger diploma, dan lijkt het erop dat anderen ook gaan meedoen in de “wedloop”. Je krijgt dan een spiraal omhoog.  Als de minderheid een hoger kwalificatieniveau heeft, lijkt dit effect er niet te zijn.

En daarmee zie je ook gelijk het dilemma; de overheid kan wel een hoger  niveau willen, maar dat zal ook extra investeringen vergen. Op gegeven moment wil iedereen een hoger diploma om mee te komen; als zij ook recht hebben op een hoger loon, zal het hele systeem duurder worden.

Via Onderwijs in Grafieken.

  1. 1

    Een master is niet beter dan een bachelor en ook niet meer geschikt voor leidinggevende taken oid. Een master is bedoeld als specialisatie als toevoeging op het bachelor’s curriculum. De kans dat een school een leerkracht nodig heeft met dezelfde specialisatie als die master lijkt mij nihil en als masters dan ook nog eens duurder zijn omdat ze meer verdienen hoeft een school er van mij niet naar op zoek te gaan.

  2. 2

    Tja, Kalief, dat zeg jij wel, dat alle Masters altijd verdere specialisatie zouden zijn (of in ieder geval, zo bedoeld zouden moeten zijn), maar er zijn er ook die dat niet zijn, en er zijn er ook die juist het educatieve aspect uitdiepen.

  3. 4

    Met een Master’s graad ga je op een academische manier met kennis om en is het waarschijnlijker dat je leerstof goed kan uitleggen. Het verplicht stellen van een Master’s graad zou daarom de onderwijskwaliteit kunnen verbeteren.

  4. 5

    @1 en @4 ik zou graag eens wat onderzoek zien dat aantoont dat een hoger opleidingsniveau ook daadwerkelijk tot een betere leraar leidt. Uit mijn eigen (zeer kleine) steekproef moet ik concluderen dat er ergens een opslagpunt zit. Want op mijn VWO (auch, dat is al weer te lang geleden) hadden we een aantal docenten die (dure!) zij-instromers waren en er niks van bakt. We hadden een aantal universitair geschoolde (nu Masters) docenten die prima docent waren en een aantal die dat zeker niet waren. Maar we hadden ook een aantal gepromoveerde docenten die stuk voor stuk slechte leraren waren met een veel te specialistische vakkennis en nul educatieve skills.

    Daarom: is er onderzoek dat uitzoekt wat het beste “profiel” is voor een leraar?

    Mijn gutfeeling (hypothese?) is dat voor het middelbare onderwijs op HAVO en VWO niveau de beste opleiding een vakinhoudelijke bachelor en een educatieve master is.

  5. 6

    Ik heb nooit kunnen wennen aan het lage opleidingsniveau van de Nederlandse basisschoolleerkrachten. In Frankrijk is het andere koek. Om instituteur te worden (ook om in de kleutergroepen les te geven) moet je de École Normale hebben doorlopen. Om daarop te komen is er een concours. Om aan het concours deel te nemen moet je minimaal één jaar op een voorbereidende opleiding hebben gezeten, anders maak je geen kans. En dan nog is de concurrentie moordend en kun je zowat zakken voor je concours waar je zoveel voor hebt geleden. Dit allemaal naast de verplichting van bac + 5. (min. 5 jaar – master dus) op een MOEILIJKE universitaire opleiding (dat zeggen ze niet officieel maar je bent kansloos als je dat niet doet). In Frankrijk gelden niet Latijn en Grieks als moeilijke vakken, juist helemaal niet, net zo min als de rest van de alfavakken, maar zware beta-vakken zoals wiskunde, natuurkunde. Één van mijn zussen heeft die hel doorstaan.
    Als het je lukt, dan zit je gebakken: baan met hoog aanzien, royale vakanties (NL? huilen), baanzekerheid. In het begin word je wel van hot naar her gestuurd op verre posten die niemand wil. Frankrijk is groot.

    Als je eenmaal zulke leraren hebt gehad kun je het niveau van de leraren in NL simpelweg niet geloven.

  6. 7

    Enkele jaren geleden bleek dat pabo-leerlingen niet eens een staartdeling konden maken.
    Grammatica schijnt dat ze ook niet kunnen.
    (ik bedoel : De grammatica schijnen ze ook niet te beheersen, maar een moderne leraar keurt zo’n zin goed).

    Pas als alle leraren weer goed scoren op de CITO-toets, heeft het zin om over hogere eisen te fantaseren.

  7. 9

    Pabo-leerlingen zijn studenten. De kwaliteit van de Pabo staat onder druk omdat ook HBO’s op oneigenlijke gronden (doorstroming studenten) worden afgerekend in plaats van op kwaliteit. Selectie aan de poort is een goed begin. Het idee dat iedere leerkracht alle groepen moet kunnen lesgeven is zwaar achterhaald, de KLOS en de Pedagogische Academie dienen in ere te worden hersteld. Overigens is de kwaliteit van HBO-opleidingen aantoonbaar gedaald, en dat is niet zo gek; toen ik aan mijn eerstegraads lerarenopleiding begon was VWO verplicht. Mijn studiemaatje blokte daarom in zijn eerste jaar nog op een staatsexamen wiskunde. In het tweede jaar werd die eis losgelaten. Toen wij na vijf jaar mochten afstuderen werd de opleiding meteen teruggebracht tot vier jaar.
    Tsja.
    Verder is een academisch werk-en denkniveau geenszins een garantie voor een hogere kwaliteit van de leraar. Mogelijkheden tot professionaliseren tijdens de loopbaan (zoals de populaire lerarenbeurs), kleinere klassen, vermindering van het aantal contacturen en betere administratieve ondersteuning (mijn collega uit Duitsland was zeer verbaasd dat alle leraren op een Nederlandse school ’s morgens om acht uur zelf hun kopietjes draaien) zetten waarschijnlijk meer zoden aan de dijk, maar vragen een grotere investering.
    Onderwijs is net voetbal, iedereen roept er vrijblijvend wat over maar er zijn maar weinig bewindslieden die echt een verschil weten te maken op dit beleidsterrein.

  8. 11

    @10:

    Wel een lekker wijf trouwens op die foto.

    Als je daar (vanwege je door testosteron gedreven impulsen) zonodig wat van moet zeggen, zeg dan: wat een aantrekkelijke dame op die foto.

    Zeker ook nooit fatsoenlijk onderwijs genoten. Lompe boer.

  9. 12

    @6: Alleen jammer dat het franse schoolsysteem voor te veel betrokkenen een hel is. Franse leraren richten zich vooral op de over te brengen stof en te weinig op de leerlingen, is een veel gehoorde klacht.

  10. 13

    @11:

    There is no quality in this world that is not what it is merely by contrast. Nothing exists in itself.

    Herman Melville

  11. 14

    De vergelijking met de USA gaat behoorlijk mank op het feit dat er daar grote verschillen tussen de universiteiten zitten. Een Master degree daar is praktisch niet altijd van veel hogere kwaliteit dan een HBO Bachelor hier.

    @Oud_Zeikwijf Ik ben bepaald niet overtuigd van het Franse onderwijssysteem. Van de week nog van een Franse faculteitgenoot gehoord dat iedereen in Frankrijk die een middelbare schooldiploma heeft gehaald op de universiteit kan instromen. Maar de universiteit heeft daar dan weer niet genoeg “prestige”. Nee, in plaats daarvan is er een raar systeem met privéscholen voor de meeste onderwijsrichtingen. Mijn klasgenoten van business schools in Frankrijk hebben over het algemeen vooral heel rijke ouders, niet zo zeer bovengemiddelde intelligentie. Zitten ook continue te zeiken dat de leermethoden niet praktisch genoeg zijn, hebben totaal geen inzicht in wetenschappelijke methoden of benaderingen en weigeren te begrijpen dat er een reden is dat er Master of -> Science <- op het diploma staat.

  12. 16

    Een goede leraar kan een complex idee uitleggen aan een leek en dat heeft geen reet te maken met opleidingsniveau (het helpt natuurlijk wel als je de stof zelf begrijpt).

    Geduld, goed gevoel voor taal, aanpassingsvermogen en inlevingsvermogen met de doelgroep is wat mij betreft van groter belang. Iets overbrengen is een kwestie van effectief communiceren en al deze zaken zijn bijzonder moeilijk te kwantificeren.

    De beste docenten die ik vroeger gehad heb zouden niet voldoen aan al die mooie ‘competentie-eisen’. De taal van educatie is niet de taal van inhoudelijke expertise maar de taal van verleiding.

  13. 17

    Naar mijn ervaring is het hebben van veel theoretische vakkennis bij het lesgeven op middelbare scholen helemaal niet zo belangrijk. Leerlingen kunnen motiveren, orde kunnen houden en vooral de vaardigheid om kennis over te brengen is het waar het om gaat.

    Hier zijn echter geen examens voor, dus wordt het maar grotendeels achterwege gelaten. Het lijkt we of vergeten zijn dat een leraar een leraar behoord te zijn, en geen encyclopedie.

    @6
    Het Franse onderwijs is een elitaire hel, het is alles of niets en draait vooral om de contacten die op de Grandes écoles worden opgedaan. Dat Frankrijk een oligarchie is, is aan het onderwijs systeem te danken.

  14. 18

    @6: U spreekt over franse leraren op de middelbare school.
    Om op een basisschool (école primaire) les te geven moet iemand de eerste 2 jaar op de universiteit halen, daarna 1 jaar studeren om op de leraren-opleiding te worden toegelaten.

    Nog steeds is dat een zwaardere eis dan in Nederland, maar de weg die u beschrijft geldt alleen voor docenten in de examen-klassen van de middelbare scholen.

  15. 19

    @17: Het franse onderwijs-systeem is inderdaad elitair: Voor de meest prestigieuze scholen moet een toelatingsexamen gedaan worden.
    De voorbereiding daarvan kost minstens 1 jaar: meestal op een dure school (école préparatoire).
    Voor een iets minder prestigieuze school maak je ook kans na 2 jaar universiteit.

    Verder heb ik het vermoeden dat de selectie voor technische elite-scholen objectiever is dan voor Sciences Politiques enz.

  16. 20

    @15: het franse lerarentekort wordt (of werd 2 jaar geleden nog) bestreden door onbevoegden les te laten geven, net als in Nederland dus.
    Het verschil is dat het in Frankrijk meestal studenten zijn die de leraren-opleiding volgen, en dat betekent (voor de middelbare school) dat ze al een universitair diploma (bachelor) in het vakgebied hebben.

  17. 21

    @16: Ik denk dat de vaardigheden die een docent nodig heeft, tot zekere hoogte getraind kunnen worden.

    Hoe je hun vaardigheden in uitleggen, orde houden enz. zo moeten testen, weet ik niet.

  18. 22

    @thallman, #17 Naar mijn ervaring is het hebben van veel theoretische vakkennis bij het lesgeven op middelbare scholen helemaal niet zo belangrijk.

    Ligt eraan wat je doelstelling is. Orde houden en iedereen het examen laten halen? Of daarbovenop ook nog eens de wat snellere leerlingen weten te motiveren en stimuleren door kennis en ervaring die de leerstof (ver) overstijgen? Met name voor dat laatste aspect zouden wat zwaardere eisen op hun plek zijn.

    Maar meteen inzetten op een master titel gaat wellicht wat ver.

    ===

    EDIT Om een voorbeeld uit mijn eigen middelbare schoolcarriere (VWO) te geven: bij natuurkunde werden we geacht een onderzoek te doen. Ik deed onderzoek naar een eventueel verband tussen de interne weerstand van een batterij en de belasting van de batterij. Tegen alle verwachtingen in, was dat verband – als ik het me goed herinner – omgekeerd. De docent kwam niet verder dan “aha”. Da’s gewoon jammer en vooral niet motiverend.

  19. 23

    @22:
    Ik kreeg regelmatig zware onvoldoendes voor m’n werkstukken – omdat ze dachten dat ik ze van internet plukte of volwassenen liet meeschrijven kwam ik later achter. Als we het over incompetentie van docenten hebben…

    Ik verwerk dit nu nog steeds, voornamelijk door gefrustreerde comments op Sargasso te schrijven ^^

  20. 24

    @22
    Het lijkt mij niet dat de snelle leerlingen op het VWO bezig gehouden moeten worden, die kunnen zelf de weg in hun interesses wel vinden.

  21. 25

    @thallman, #24 In dat licht is het dan toch een beetje frappant dat hoogbegaafde leerlingen gemiddeld 2x vaker leerproblemen hebben dan de gemiddelde leerling en er hele boekenkasten volgeschreven zijn over motivatieproblematiek bij hoogbegaafde leerlingen. Je aanname is aantoonbaar onjuist. Voor een grote groep mensen is ons schoolsysteem en misschien wel met name de bemensing van dat systeem een grote rem op hun ontwikkeling.

  22. 27

    Ik deed onderzoek naar een eventueel verband tussen de interne weerstand van een batterij en de belasting van de batterij. Tegen alle verwachtingen in, was dat verband – als ik het me goed herinner – omgekeerd. De docent kwam niet verder dan “aha”. Da’s gewoon jammer en vooral niet motiverend.

    Stel je voor dat je zelf met een groepje gelijkgestemden iets had ondernomen (een soort natuurkunde clubje bvb) ipv dat je al die tijd wachtte op de adoratie van je docent. Bill Gates ging als hoogbeschaafde scholier zelf met computers aan de slag en zat niet te wachten op complimentjes van volwassenen. De toegevoegde waarde van hoogbegaafden in onze samenleving is niet zozeer hun vermogen snel dingen op te pikken, maar de toepassing van abstract denkvermogen op praktische problemen.

    Lichte hoogbegaafdheid (dus niet niveau Hawking of Einstein) op zichzelf is niet extreem nuttig. Ik vind het dus niet vreemd dat het onderwijssysteem meer focused op andere vaardigheden, bijvoorbeeld sociale skills. Het is een beetje als iemand die zonder training 100 meter in 12 seconden rent. Heel leuk, maar die borden wassen zichzelf niet af.

  23. 28

    @25
    Dat komt omdat hoogbegaafde leerlingen bij een psycholoog zijn langs geweest die ze het labeltje hoogbegaafd heeft gegeven. Leerlingen die deze problemen niet hebben gaan niet naar de psycholoog en krijgen dus ook niet het label hoogbegaafd.

    Dat het schoolsysteem een rem op de ontwikkeling kan zijn klopt, dat leerlingen falen omdat ze te slim zijn klopt niet.