‘Het Westen mag meer uitstoten’

Kopenhagen 2009. De klimaatconferentie lijkt  op een mislukking uit te lopen, wanneer het gastland van de conferentie met een ‘Friends of the chair’ akkoord op de proppen komt. Zo’n type akkoord is een middel binnen de VN om impasses te kunnen doorbreken: een klein groepje experts probeert de problemen te tackelen die in de vergadering maar niet opgelost kunnen worden. Het akkoord had geen bindende geldigheid en behelsde dat landen voor zichzelf emissiereductie doelen moesten stellen en dat de aarde niet meer dan twee graden zou mogen opwarmen de komende eeuw. Zowel de manier waarop dit akkoord tot stand kwam als de inhoud ervan stuitte op weerstand van verscheidene ontwikkelingslanden. Prof. dr. Luc Bovens, hoofd van het departement Filosofie, Logica en Methode van de London School of Economics, stelt de vraag welke verantwoordelijkheden het Westen heeft tegenover ontwikkelingslanden in dit soort aangelegenheden.

Locke en het ‘enough-and-as-good’ principle

Er zijn drie verschillende modellen voor het delen van de verantwoordelijkheid inzake het klimaatvraagstuk. Je zou kunnen pleiten voor een evenredige emissie per hoofd van de bevolking per land, hogere quota voor ontwikkelingslanden of hogere quota voor ontwikkelde economieën binnen een bepaald tijdsframe. De eerste twee modellen staan bijna altijd centraal bij klimaatconferenties, maar volgens Bovens moeten we het derde model niet zomaar aan de kant schuiven. Hierbij haalt hij de Engelse filosoof Locke aan, die een theorie over het recht op landbezit propageerde die een interessant perspectief kan bieden op de verantwoordelijkheid voor het oplossen van klimaatvraagstukken. Lockes’ theorie komt op het volgende neer: er is een stuk land dat ongeroerd is. Vervolgens besluit er iemand dat stuk land te gaan gebruiken. Hij exploiteert het naar behoren en zodoende wordt er toegevoegde waarde gecreëerd. Hierbij moet van twee verschillende principes uitgegaan worden: het ‘enough-and-as-good’ en het ‘no waste’ principe. Het eerste principe behelst dat het land alleen geëxploiteerd mag worden door iemand als hij er toegevoegde waarde mee creëert, terwijl het tweede principe duidelijk maakt dat je niet meer land moet exploiteren dan binnen je capaciteiten ligt. Nu is het volgens Locke zo dat de één een groot stuk land zal exploiteren, de ander een klein en een derde geen, aangezien deze er bijvoorbeeld voor zal kiezen zijn diensten aan te bieden aan één van de landeigenaren. Na verloop van tijd zal het exploiteren van meer en meer land niet meer voldoen aan het ‘enough-and-as-good’ principe en zal het niet toegestaan worden om nog meer land te exploiteren. Landeigenaren kunnen op dat moment echter wel een gerechtvaardigde claim maken op het land dat ze al bezaten. Zo zou je ook naar de uitstoot van broeikasgassen kunnen kijken; als iedereen minder moet uitstoten, is het niet zo dat de grootste uitstoters het belangrijkste deel daarvan voor hun rekening moeten nemen. Evenredig met het aandeel dat de verschillende landen in de CO2-uitstoot hebben zullen ze hun uitstoot moeten verminderen.

A balancing act

Toch is dit slechts één kant van het verhaal. Ontwikkelingslanden lijken terecht morele aanspraken te kunnen maken op welvaarts-, groeps- en politieke rechten die hun positie moeten beschermen. Zodoende zal er een balans gevonden moeten worden tussen het beeld van Locke aan de ene kant en de morele aanspraken van de ontwikkelingslanden aan de andere kant. Het is aan de politieke leiders om deze twee kaders met elkaar te verbinden en de juiste overwegingen doorslaggevend te laten zijn.

Kijk de lezing van prof. dr. Bovens terug.

  1. 4

    Ik verbaas me elke keer over de CO2-emissiequota.
    Waarom kijken we niet naar de verbruiksquota van fossiele brandstoffen?
    Het Westen mag meer olie, aardgas en steenkool verbruiken en mag profiteren van de fossiele zonne-energie, die daarin zit.
    Dat is toch niet eerlijk naar de rest van de wereld.

    Het Westen leent heel veel geld om de fossiele brandstoffen te kunnen kopen van de arme landen. En als het Westen niet genoeg geld kan lenen, dan helpt de centrale bank door kredieten beschikbaar te stellen (google: 489 billion)
    Het is een truukje om nog een paar jaar langer op onze luie reet te kunnen blijven zitten in treinen en auto’s.

    Ondertussen pachten Westerse bedrijven steeds meer landbouwgrond in de arme landen. Zodat we ook in de toekomst voedsel (ingeblikte zonne-energie) in overvloed zullen hebben.

    Maar goed, laten we eerst beginnen met het kleine deelprobleempje van de CO2-uitstoot en de stoelen op het dek van de Titanic allemaal aan de kant schuiven.

  2. 5

    Opwarming is niet uitgebleven, alleen het heet Klimaat verandering. In Nederland kan dit over het algemeen als een temperatuur verlaging worden ervaren. In Nederland heb je namelijk een zee klimaat, en die word vooral gedomineerd door een golfstroom voor dekust langs. Mocht die langzamer worden (en dat word hij) of verdwijnen of zelfs verplaatsen, dan zullen wij het hier, in Noord West Europa (Denemarken, Noord Duitsland, Nederland, België, Oost Engeland, Zuid Noorwegen,etc), een stuk kouder krijgen.

    Nederland licht namelijk behoorlijk Noordelijk. Je zult eerste rare seizoenen krijgen, zoals Zomers die geen zomer meer zijn en Warme Herst, etc (alles wat we nu al een paar jaar hebben). Of ineens zware winter in de herst en dan een zachte winter (vorig jaar was dat het geval, geen echte Winter maar de Sneeuw lag er al in de herfst).

    Dat zijn de eerste tekenen, in een jaar of 20, als dit zo doorgaat, zal het in Nederland een stuk kouder zijn gemiddeld. Ook al word de rest van de wereld (zeker met land klimaat ) warmer gaat dat geintje voor ons niet door. Met alle gevolgen voor de landbouw van dien.

  3. 6

    Opwarming is niet uitgebleven, alleen het heet Klimaat verandering. In Nederland kan dit over het algemeen als een temperatuur verlaging worden ervaren. In Nederland heb je namelijk een zee klimaat, en die word vooral gedomineerd door een golfstroom voor dekust langs. Mocht die langzamer worden (en dat word hij) of verdwijnen of zelfs verplaatsen, dan zullen wij het hier, in Noord West Europa (Denemarken, Noord Duitsland, Nederland, België, Oost Engeland, Zuid Noorwegen,etc), een stuk kouder krijgen.

    Nederland licht namelijk behoorlijk Noordelijk. Je zult eerste rare seizoenen krijgen, zoals Zomers die geen zomer meer zijn en Warme Herst, etc (alles wat we nu al een paar jaar hebben). Of ineens zware winter in de herst en dan een zachte winter (vorig jaar was dat het geval, geen echte Winter maar de Sneeuw lag er al in de herfst).

    Dat zijn de eerste tekenen, in een jaar of 20, als dit zo doorgaat, zal het in Nederland een stuk kouder zijn gemiddeld. Ook al word de rest van de wereld (zeker met land klimaat ) warmer gaat dat geintje voor ons niet door. Met alle gevolgen voor de landbouw van dien.

  4. 7

    De millieumaffia gebruikt het klimaat”probleem” om miljarden te verdienen met emissie rechten.

    De oplossing moeten uit de wetenschap komen en niet uit financiële producten. Als je ziet hoeveel zuiniger en minder vervuilend alles de laatste 50 jaar is geworden weet je dat de wetenschap dit lukt.

  5. 9

    Dat “miljarden verdienen” is in het leven geroepen om “Wall Street” tegemoet te komen. De emissiehandel is uiteindelijk gewoon een soort kapitaalbeurs geworden. De “milieumafia” verafschuwt die nietwerkende emissierechten net als jij.

  6. 12

    “De oplossing moeten uit de wetenschap komen en niet uit financiële producten. Als je ziet hoeveel zuiniger en minder vervuilend alles de laatste 50 jaar is geworden weet je dat de wetenschap dit lukt.”

    In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.