Het proces en de getuige-deskundige

Geert Wilders (Foto: Flickr/pietplaat)

Dat gekke proces tegen die man met dat vreemde haar die van die nare dingen zegt over andere mensen, dat had er natuurlijk nooit moeten komen, roept weldenkend Nederland al weken in koor. Hij zegt dan wel nare dingen, maar dat moet kunnen, want we leven in een vrije wereld. De ondertoon verschilt van spreker tot spreker. Bij sommigen krijg je het idee dat ze vinden dat er ergens ook nog wel een kern van waarheid in al die nare verhalen zit ook, bij anderen lijkt het erop dat ze vooral bezwaar hebben tegen alle (media-)aandacht voor De Man Met Het Vreemde Haar en Zijn Abjecte-en-Infame Gedachtegoed. Slechts een enkeling haalt het in zijn hoofd om iets te mompelen over ‘niet per se een slechte zaak’ – want impliceren dat het wellicht niet alleen maar onverstandig zou kunnen zijn om deze zaak te voeren wordt – voor je er erg in hebt – gelijkgesteld aan het steunen van een veroordeling van die Rare Blonde Man.

Voor alle duidelijkheid: het zou een zware klap voor de Nederlandse democratie zijn als Wilders ook maar de minste, symbolische veroordeling zou krijgen – hoe infaam en abject ik zijn ideeën op sociaal-cultureel vlak ook vind – maar ik ben niet overtuigd van de onzinnigheid van dit proces. Er is in Nederland grote maatschappelijke onduidelijkheid over wat onze wet nu wel en niet verbiedt, en over wat nu wel en niet gezegd mag en moet mogen worden. Die onduidelijkheid betreft niet alleen die Wilders, al speelt hij er wel een hoofdrol in. Er zijn meer dan enkele ongelukkigen die vinden dat die Wilders veroordeeld zou moeten worden. Het is tijd dat daar duidelijkheid in komt, en dat de controlerende – en indien nodig de wetgevende – machten zich vierkant scharen achter de vrijheid van meningsuiting. In Nederland voeren wij een vrij maatschappelijk debat, en de overheid is er óók om in geval van onduidelijkheid die vrijheid te bevestigen en te verdedigen. Het is lullig voor Geert, maar belangrijk voor Nederland.

Het gekke is wel dat je het idee krijgt dat de verdediging zich enigszins vergaloppeert aan enkele van de getuigen-deskundigen die opgeroepen zijn. Vooral Hans Jansen springt natuurlijk in het oog. Jansen is opgeroepen om te ondersteunen dat Wilders niet zomaar iets roept, maar dat zijn harde islamkritiek gebaseerd is op een aantoonbare werkelijkheid. Dat kan natuurlijk zinnig zijn, al gaat het in een zaak over haatzaaien en belediging natuurlijk strikt genomen niet eens direct om of wat je zegt waar is, maar over of de uitspraken die je doet in strijd zijn met het wetboek – omdat ze aanzetten tot haat jegens mensen of mensen als zodanig beledigen op grond van hun godsdienst. Of Wilders zijn mening kan onderbouwen doet er niet toe. Dat punt is wellicht wat ondergesneeuwd door de opmerkelijke potpourri aan feiten en statements die de getuige-deskundige te berde bracht over de koran. De afgelopen dagen is een aantal van zijn statements al inhoudelijk gefileerd.

Jansen kan er met gegronde argumenten van beschuldigd worden ongenuanceerd, eenzijdig en selectief te putten uit de Koran – en dat is, voor iemand met een universitaire carrière van meerdere decennia achter de rug, te triest voor woorden. Maar wat nog veel triester is, is dat alles wat hij zegt – of het nou waar, onwaar, verdraaid of gelogen is – per definitie irrelevant is. Exegese, leuk en aardig op de zondagmiddag, vooral doen als u ervan houdt, maar tussen ons gezegd en gezwegen: over de geloofsbeleving van moslims – en dus over de impact van de Islam op de Nederlandse samenleving – zult u in de Koran niets lezen. De Islam bestaat niet in de koran – de Islam bestaat per definitie slechts in de gedachten van moslims en in de hersenspinsels van buitenstaanders die menen iets over de Islam te vinden. De Islam is, om u even lastig te vallen met een gezonde portie postmodernisme, per definitie in de ‘eye of the beholder’.

Dat is geen multicultiflauwekul die bedoeld is om te beweren dat iedereen lief en onschuldig is. Dogmatisch orthodoxe en fundamentele interpretaties van de islam zijn – helaas – reëel, en de door Femke Halsema onlangs aangestipte gewetensdwang is iets waar iedereen met het hart op de juiste plaats zijn ogen voor open dient te houden. De belangrijkste reden waarom Jansen flauwekul verkondigt is omdat hij zich primair op de tekst richt en niet op diegenen die aan die tekst betekenis ontlenen en dat vervolgens omzetten in woorden en daden. Als je moslims wil begrijpen, moet je je afvragen wat zij zoal in de koran lezen – en je niet, zoals Jansen, en met hem vele anderen, blind staren op wat er staat. De islam kent immers geen Paus die ervoor zorgt dat alle imams dezelfde boodschap uitdragen.

Je kan je afvragen of deze Rare Arabist onze Rare Blonde Man in dat Rare Proces dat ons eindelijk duidelijkheid gaat verschaffen over de vrijheid van meningsuiting in ons Rare land, wel zo’n dienst heeft bewezen.

  1. 1

    ”De Islam bestaat niet in de koran – de Islam bestaat per definitie slechts in de gedachten van moslims en in de hersenspinsels van buitenstaanders die menen iets over de Islam te vinden…Als je moslims wil begrijpen, moet je je afvragen wat zij zoal in de koran lezen – en je niet, zoals Jansen, en met hem vele anderen, blind staren op wat er staat.”

    Wat is je punt? Dat DE Islam niet bestaat en we er dus niets over kunnen zeggen?
    vul voor Islam, koran en moslims in dit citaat resp. in:
    iedere willekeurige ideologie (communisme, liberalisme, neo conservatisme, enzovoorts), boeken en aanhangers en je ziet wat een overbodige opmerking dit is. Uiteraard bestaat ieder gedachtengoed uiteindelijk alleen in de hersenen van mensen, maar dit voorkomt niet dat er boeken over worden geschreven, die weer becommentarieerd worden, enzovoorts. Niemand zal zeggen dat het communisme niet bestaat, ook al verstaat iedere communist er weer iets anders over.

  2. 2

    en de Islam heeft dan geen paus, maar er zijn wel een aantal rechtsscholen, ik meen 4, waar zo’n beetje alle Islam interpretaties met gezag op terugvallen.

  3. 3

    @1 Het punt is dat Jansen zijn betoog (vrijwel) volledig ontleent aan wat in de Koran staat – en dat hij daarmee de plank principiëel misslaat. Je kan het hebben over scholen, over imams, over de geloofsbeleving van moslims, maar de koran als uitgangspunt nemen voor een betoog over het karakter van de islam is simpelweg prietpraat.
    @2 Maar er is geen wereldlijke gezagsstructuur die zo van de top tot in de haarvaten kan dogma’s kan communiceren als de Katholieke kerk.

  4. 4

    @3: maar de contra-experts die Jansen aanvallen doen precies hetzelfde.

    Ik ben het met je eens dat niet iedere interpretatie van iedere willekeurige jan doedel moet worden gehoord. Daarom zou ik wel eens willen weten wat de interpretaties zijn van die rechtsscholen, want die zijn het meest gezaghebbend.

  5. 5

    @4: ziedaar het punt dat ik wil maken. Als je Jansen effectief wil aanpakken, moet je hem op dit niveau bestrijden en niet met hem in debat gaan over de interpretatie van soera’s – dat is een eindeloze weg.

  6. 6

    De wens lijkt de vader van de gedachte. Wat Jansen zegt, zou niet kloppen. Nou nee eigenlijk klopt het wel, maar dan is het weer irrelevant. Want we moeten niet naar controleerbare teksten – zoals preken van imams – kijken, maar naar niet te concretiseren meningen van ‘de mensen’. Welke mensen? Jansen zei daarover in het proces dat 20% radicaal is, 60% de zwijgende meerderheid en 20% redelijk ongelovig. Waar ben je het nu eigenlijk niet mee eens? Jansen zijn laatste stukje op hoeiboei lijkt overigens best op je slotsom als dat al die naam mag hebben. Zie:

    Over de uitleg en de betekenis van een oude tekst bestaat altijd enige onzekerheid. Ook bij oude godsdienstige teksten als de bijbel en de koran is dat het geval. Twijfel over de ‘ware betekenis’ is bij zulke teksten normaal.

    Wanneer een rechtbank zich bij de onderbouwing van een vonnis beroept op ‘de ware uitleg’ van een godsdienstige tekst, beroept de rechtbank zich dus op iets dat twijfelachtig is.

    In beschaafde landen geldt de regel dat in geval van twijfel de verdachte vrijuit gaat. De klassieke Latijnse rechtsregel daarvoor luidt in dubio pro reo, ‘in twijfel, ten voordeel van de verdachte’.

    Mede daarom is het islamitische sharia-recht niet voor slechts een bepaald percentage maar voor de volle honderd procent loodrecht in strijd met het Nederlands recht. In het Nederlands recht zijn inhoud en strekking van de vonnissen immers niet (zoals bij de sharia) afhankelijk van de juiste koranuitleg.

    De ‘ware’ betekenis van een heilige tekst is altijd onzeker. Waar wel zekerheid over is te krijgen, is de vraag hoe heilige teksten vanaf de preekstoel aan de gelovigen uitgelegd worden. Het eist onderzoek, maar het is goed na te gaan of de gelovigen wordt voorgehouden of een heilige tekst hun iets verbiedt, opdraagt of toestaat.

    In concreto: Zijn er predikanten en gelovigen die de Koran zien als een license to kill die van God afkomstig is? Of de koran dat ook inderdaad ‘echt’ is, is niet na te gaan – behalve voor wie over het telefoonnummer van God beschikt.

    HansJansen

    Ben je het eigenlijk wel zo oneens met Jansen als je denkt?

  7. 7

    Waar ik het niet mee eens ben is met de manier waarop Jansen in de schriftelijke verklaring (we zijn hier niet helemaal aan het luchtfietsen geslagen) en in zijn mondelinge toelichting daarop insinueert dat het kwaad dat Islam is in de koran besloten ligt en aan de hand van doorwrochte analyse van koranteksten kan worden aangetoond. Dat is onzin – en als Jansen zelf wel degelijk beter blijkt te weten, dan maakt dat de zaak niet frisser.

    Overigens deel ik het hierboven verwoorde standpunt van Jansen over de sharia niet – zonder daarmee te willen zeggen dat de sharia iets is dat we zouden moeten omarmen – integendeel. De incompatibiliteit zit ‘m niet in de verschillende mate waarin beide afhankelijk zijn van uitleg en interpretatie – hoe lang wordt er nou al niet gediscussiëerd over de precieze betekenis van bepaalde wetteksten? De incompatibiliteit zit ‘m in de onveranderlijkheid van de koran. Een wetboek kun je aanpassen, een heilig boek niet.

  8. 8

    Ondanks dat ik vind dat dit politieke proces nooit gevoerd had moeten worden is het wel een prachtig proces. Het heeft van alles in zich. Vooringenomen rechter, voorstel tot wraking, wraking afgewezen maar toch rechter terechtgewezen, advocaten die er zich mee bemoeien,hoogleraren (straf)recht met tegenovergestelde meningen, en de hele Nederlandse politieke-, opinie-, 9to5 werk- …- wereld die er zich tegenaan bemoeit … Prachtig.

    En dan ook nog artikelen als dit, waar de getuige-deskundige wordt gemangeld vanwege wel-of-niet foute interpretaties van een religie/ideologie/politiek-religieus systeem. Terwijl het daar volgens de voorstanders/instigateurs van het proces helemaal niet om zou moeten gaan maar waar het in dit – en andere – artikel(en) dus wel om gaat. Hiermee de verdediging van Wilders volgend.

    Terwijl dan het OM vrijspraak eist voor groepsbelediging (137c) op punten die weer helemaal niets te maken hebben met ‘de waarheid over de islam’.

    Genieten.

    Glazen bol en aluhoedje op: ik denk dat er vrijdag in het ‘maatschappelijk belang’ wel een (voorwaardelijke) straf wordt gevraagd. Zo worden beide kampen een beetje tevredengesteld. Het OM voor het betere polderen en kalm houden.

  9. 10

    Ik hoop op een mooie werkstraf. Wilders op een regenachtige dag, een oranje werkjas over de Hugo Boss aan, omringd door zijn bodyguards met een schoffel in een plantsoen ergens in Amsterdam West. Of het democratisch klopt kan me geen reet schelen – ik ben wat betreft de PVV en Wilders in de berustende fase beland; ze doen maar – maar het lijkt me zo een geweldig surrealistisch plaatje. Politiek als kunst.

  10. 11

    8: de hele heisa er om heen is misschien leuk, maar ik ben teleurgesteld in het proces zelf. Ik zal eerlijk zijn, ik had gehoopt op een proces met de Islam in de beklaagdenbank. En met spektakel zoals in de beste Amerikaanse rechtbank films. Maar helaas. De meeste getuigen-deskundigen zijn afgewezen, en worden niet eens in het openbaar verhoord! En Wilders die zwijgt maakt het nog saaier. De Franse schrijver Houellebecq heeft een vergelijkbaar proces doorgemaakt, en dat schijnt een spektakel stuk geweest te zijn.

  11. 13

    Met het belachelijk maken van Wilders steun je zeker de democratie in Nederland wel goed?

    Overigen is het zo dat de term ‘weldenkend’ juist door de linkse kerk wordt geclaimd om zichzelf te onderscheiden van het gepeupel.

  12. 14

    Belachelijk maken is (helaas) onderdeel van het democratische proces – ik dacht dat dat, zo ongeveer, het punt was dat Wilders met zijn stellingname, kracht poogt bij te zetten.