Het loopt wel los met die Trump; toch?

De VS hebben Richard Nixon overleefd, dus zal het met Trump ook wel meevallen. Maar helemaal gerust ben ik er toch niet op.

Briljante visie van Sarah Palin: “we gaan hand in hand met Brexit.”

Dat zegt ze niet omdat de V.S. ook lid van de EU zijn, maar omdat de wereld wordt beschouwd als de status quo versus de rebellie daartegen. Dat is ook wat boeit na een doorwaakte nacht: wat betekent de overwinning van Trump voor onze eigen politiek en de EU? Dat we zijn verlost van een polariserend moddergevecht?

Kijk naar de overwinningsspeech van president-elect Trump. Ik was tevreden met zijn saaie rust: hij deed alles wat nodig was, feliciteerde Hillary met haar campagne en prees haar zelfs en dankte haar voor ‘public service’, gedurende vele jaren. Dat gaf wel een beetje onrust onder zijn gehoor.

Chaotisch programma?

President-elect Trump gaf kort aan wat hij ging doen.

Hij is gek op handel, dus hij wil met iedereen eerlijk zaken doen.

Hij wil de binnensteden en de infrastructuur opknappen en daarmee banen scheppen.

Hij wil voor iedereen president zijn en goede verhoudingen met de hele wereld.

Dat is nog niet zo’n slecht lijstje; dat de V.S. aanvallen van isolationisme heeft, is niet gek, na jaren pogingen de wereld te bepalen en regimes te veranderen. (Irak, Libië, Egypte, Afghanistan) De verwaarloosde infrastructuur vraagt inderdaad aandacht en opknappen daarvan lijkt economisch van belang en goed voor de werkgelegenheid. De verzoenende toon was voor het eerst presidentieel.

Hij noemde ook dingen niet.

Vindt hij dat zwarte levens er toe doen? Het litteken van het ras is door acht jaar Obama niet verdwenen, integendeel: het is juist zichtbaarder en schrijnender geworden.

Vindt hij het klimaat van betekenis en gaat hij de V.S. stimuleren naar een bijdrage aan de klimaatdoelstellingen van Parijs?

Vindt hij de vorderingen tegen IS voldoende? Wat gaat hij doen aan het giftige conflict tussen Israël en Palestijnen? Wat aan de verhoudingen in het Midden Oosten, c.q. de rol van Iran?

Het samenhangende verhaal moet nog komen. Maar de eerste speech als komende president kon slechter zijn uitgevallen. Hij toonde zich geen teugelloze narcist.

Stewart Alsop

Snuffelend in mijn archief naar de oorsprong van ‘dirty tricks’ kom ik een Newsweek tegen (10 april 1973), met een beschouwing van Stewart Alsop, bepaald geen linkse journalist. Nixon is dan nog bewoner van het Witte Huis en Alsop hoopt op een oplossing voor Watergate. Hij schrijft:

Het Amerikaanse systeem is buigzaam en kan veel verwondingen en pijn verdragen. Waar het niet tegen kan is het bewijs, zelfs een sterke niet weerlegde verdenking, dat de opperste uitvoerende macht in eigen persoon betrokken was bij flagrant illegaal handelen. Dat bewijs, zelfs die verdenking, zou het systeem kunnen vernietigen.

De betrokkenheid van het Witte Huis bij de amateuristische inbraak in Watergate bleek te bewijzen. Het was een zonde tegen de trias politica en de constitutie, dus Nixon’s vrijwillige vertrek redde het systeem.

Nu ja, min of meer dan: Obama tekent zoveel jaar later de bevelen voor targeted killing; ook niet het toppunt van rechtmatigheid – een mengsel van uitvoerder, rechter en beul. Nixon noemde alles ‘executive privilege’, maar dat Obama staatsmoorden parafeert, kan toch moeilijk als eerbetoon aan de trias politica worden genoemd. Maar dit terzijde.

Lastiger was het om, na de afgang van Nixon, de maatvoering in het democratisch debat te hervinden. Dat gebeurde ook niet in de decennia daarna. De politieke tegenstellingen zijn niet kleiner geworden, de ruwheid in het debat heeft weinig meer met democratie of rationeel zoeken naar goede oplossingen voor problemen te maken.

Sam Ervin

Bij terugdenken aan Watergate affaire valt vooral de politieke stijl op. In de loop van 1973 ging een senaatscommissie hearings houden over de inbraak en de betrokkenheid van de regering Nixon. Voorzitter van de commissie was de oude senator Sam Ervin. Voor de TV-reportages van deze hearings bleef ik thuis.

De reden dat Ervin en zijn commissie zo populair werden, had vooral te maken met de stijl van de voorzitter. Hij had een onuitputtelijke schat aan grappen en verhalen. “As the holy bible says… en dan volgde weer een verhaal. Vraag aan de kapelaan: “Als u in gebed gaat kijkt u dan naar de tragische staat van ons land en bidt u dan dat de Almachtige de senatoren wijsheid geeft om oplossingen te vinden?” “Neen, dat niet. Ik kijk naar de Senatoren en bid voor het land.” Innemende zelfspot!

Ook met grote woorden had Ervin weinig. Hij verhaalde van een voorganger, die in de kerk werd geïntroduceerd en vervolgens het advies kreeg om luid te spreken: “want de agnostiek is niet zo goed in deze kerk.”

Constitutie

Maar een simpele plattelandssenator was hij niet. Hij vond de regering Nixon “the most oppressive”, die hij ooit had gezien. Hij wantrouwde zijn leven lang “the insatiable thirst for power of well-meaning men.”

De Constitutie werd gemaakt om mensen te beschermen tegen de gevaren van goede bedoelingen. Er zijn mensen van alle leeftijden die willen regeren. Zij beloven goede machthebbers te zijn, maar zij willen de macht. De Constitutie werd bovenal geschreven om de regering te verhinderen machthebbers te zijn van het Amerikaanse volk, vond hij. (Time Magazine, 16 april 1973)

Je vraagt je af wat Trump precies met de constitutie heeft.

Opschuivende grenzen

Ongetwijfeld hebben de media een rol in de verruwing van de mores. Tijdens Nixon is een grens overschreden, die in de Watergate affaire werd getoond: in de politiek mogen “dirty tricks”. Reagan verdiende geld met deals met Iran, dat vervolgens weer ten goede kwam aan de contrarevolutie in Nicaragua.

De tegenstellingen tussen Republikeinen en Democraten spitsten zich toe tot een complete politieke impasse, die Obama de handen op de rug bond.

Politiek is een stijlkwestie, die niet kan zonder fatsoen en een paar gedragen spelregels. De social media worden gestuurd door perverse prikkels, niet door het zoeken naar waarheid.

De tragiek van het moddergevecht tussen twee kandidaten lijkt achter de rug. Als Trump nu enig fatsoen toont, respect voor de spelregels, en een oog voor kwaliteit van medewerkers, is er nog wel een kans dat het goed komt met de wereld.

De Amerikaanse uitdaging

De verkiezing van Trump en Brexit zijn een uitdaging voor de EU, vooral voor de landen die binnenkort verkiezingen hebben. De onnozele Sarah Palin geeft precies aan wat er speelt: een stembus revolutie tegen de bestaande orde. Zeker: of de revolutionairen weten wat ze weggooien en wat ze ervoor terugkrijgen, is de grote vraag.

Stijl, respect voor de constitutie, maatvoering in het debat, de populisten in Frankrijk, Duitsland en Nederland vallen er niet door op.

Ik heb mij hier een tijd geleden bekommerd getoond over de gelijkenis tussen Trump en Mussolini, maar vooral over de invloed die zijn presidentschap zou hebben op de politieke en culturele verhoudingen in de EU.

Die zorg is na 9 november alleen maar groter geworden.

  1. 3

    @1: ja, eens. Je ruikt een zeker isolationisme bij Trump, dat na de interventies in de Arabische wereld heel voorspelbaar en voorstelbaar is en geen reden voor paniek.
    Trump zelf heeft wat gesnoefd over de steun die hij had van generaals. Het zal wel.
    De vraag is of Trump nu intelligenter en consistenter blijkt dan in campagnetijd, of dat er hulpconstructies nodig zijn voor zijn gebrekkige kennis en zijn griezelige psychologie.
    Dat is even afwachten. Maar Washington wordt niet alleen bevolkt door morons en familie van Cheney.

  2. 4

    @1: Menig soldaat is niet blij met het vooruitzicht de komende vier jaar in zijn barakken tegen deze kop aan te moeten kijken. En de legertop wil een stabiel persoon, geen weerhaan.

  3. 5

    Tom, zou je eens willen uitleggen wat je nu precies duidelijk tracht te maken aan de hand van de anekdotes over die senator Ervin?

    Dat Trump wel zal worden teruggefloten door Republikeinse plattelandsdominees die het tot de senaat hebben geschopt, omdat het heilige ontzag voor de Grondwet er bij Amerikaanse politici nu eenmaal ingesleten zit?

    Het blijft allemaal wat impliciet.

  4. 6

    @0: Waarom Mussolini en niet meteen met Hitler vergelijken? Niet zo bescheiden doen joh, gooi die Godwin er gewoon in!
    Wees blij dat de kans op een oorlog met Rusland een stuk is afgenomen zonder Hillary en haar geldschieters. De VS heeft gekozen, de verkiezingsretoriek is voorbij en nu is tijd om Trump te beoordelen op zijn beleid.

  5. 7

    @5: Het fenomeen dat mij verbaast, is de lage kwaliteit van het openbare debat, het moddergevecht.
    In de tijd van Nixon zijn ze begonnen met dirty tricks; het lage proleterige niveau was toen wel op geluidstapes te beluisteren.
    Ik confronteer dat met de traditie van Sam Ervin, diep gelovig, slimme jurist, met een weldadige zelfspot.
    Dan stel ik vast dat stijl, gematigdheid, respect voor de constitutie de gemeenschappelijke dingen zijn, die ook bij de populistisch in Europa opvallen: Farage, Wilders, Duitse AfD, de familie Le Pen.
    Ik vermoed dat wij ons afkeren van de proleterige hyperbool en daardoor iets missen, waar de dwaze Palin op wijst: de stembusrevolutie der populisten tegen de status quo gaat in de stijlloze vorm waarbij Wilders, Farage en Trump zich lekker voelen. Het contrast met de saaie en brave overwinningsspeech kon niet groter zijn.
    Ervin had stijl, zelfspot en humor, maar die kwaliteiten zijn snel uit het debat in de V.S. verdwenen. Uitzondering was Ronald Reagan, die erg geestig kon zijn.
    Maar de dominante populisten bij ons lachen alleen maar als er geen camera bij is. Want anders communiceren ze niet met hun boze kiezers.
    Naar het schijnt is Geert Wilders privé uitermate vriendelijk en grappig.
    Hopelijk verheldert dit een beetje? Ik ben ook maar een beetje zoekende naar mechanismen, waar Sarah Palin mij op wees.

  6. 8

    Ik denk dat Pence het gaat doen. Hij heeft de politieke ervaring.

    Voor de rest heeft Trump gezegd dat hij een president voor alle Amerikanen wil zijn. Dus ik verwacht dat we hem de komende maanden zien op knuffelcampagne representanten omhelzen van allerlei bevolkingsgroepen die hij hartgrondig beledigd heeft.

  7. 9

    @6: De kans op een conflict tussen de EU en Turkije of Rusland zal onder Trump juist een stuk groter worden. Rusland en Turkije zijn blij met de benoeming van Trump omdat ze meer ruimte zullen krijgen.

    Erdogan zal ongestoord kunnen optreden tegen de Koerden in binnen en buitenland. Wie weet, tuigen de Turken de Cyprus kwestie weer op. Het zal Erdogan in het binnenland goed doen als hij Europa een kunstje flikt door Cyprus in te nemen. Trump zal een oogje dichtknijpen, hij heeft niets op met de landen in de EU.

    Rusland zal nog een groter stuk van Oekraïne annexeren. Trump roept van de overkant van de oceaan dat we het zelf maar moeten uitzoeken. Waar legt de EU de grens?
    Komen we in actie als Letland, Estland of Lithouwen weer worden bezet?

  8. 10

    @9.

    Dus belangrijk wie hij op de post van Defensie en BuiZa gaat zetten, evenals de adviseurs.

    Hoe staat Pence er trouwens in?

    En niet vergeten dat het al jaren gaande is dat de Amerikanen zich terugtrekken op militair gebied. Europa moet haar eigen defensie meer en meer gaan regelen.

  9. 11

    @6:

    Wees blij dat de kans op een oorlog met Rusland een stuk is afgenomen zonder Hillary en haar geldschieters.

    Uiterst naieve stellingname. Ik denk dat die kans op oorlog met Rusland juist veel groter is. Trump heeft gezegd niets in de NAVO te zien, en Poetin is een man die je moet beteugelen omdat hij elke kans die hij ziet zal grijpen om te zieken, te stoken en zelfs z’n gebied uit te breiden.
    Inderdaad, wat @9 ook al zegt: wat doen we als Poetin de kans schoon ziet en doorstoot naar Letland, waar 30% van de bevolking Russisch is, maar wat wel een NAVO-land is? Oh, Poetin zal heus niet meteen openlijk aanvallen, maar wel kunnen er maar zo groene mannetjes opduiken her en der in Europa. En uiteindelijk moet dan die arme Poetin daarna misschien ingrijpen om die arme Russen die zo te lijden hebben te verdedigen.

    Het enige waar je op mag hopen is dat Trump voor de zoveelste keer z’n belofte niet zal houden, maar het kwaad is in wezen al geschied door z’n eerdere uitspraken.

  10. 12

    Als een van de weinige voordelen zie ik, dat TTIP niet zal doorgaaan.

    Verder raad ik iedere nog niet gepensioneerde, die het zich kan permiteren, om indien nodig, wat extra centen voor de oude dag te reserveren.
    De pensioenfondsen hebben nogal wat investeringen lopen bij bedrijven, die afhankelijk zijn van de handel met de V.S.
    N.B.
    Wordt het niet eens tijd om de opniepeilers op te sluiten in een inrichting voor dyscalculie-lijders.
    ;-)

  11. 13

    ” Maar de eerste speech als komende president kon slechter zijn uitgevallen” Dit soort uitspraken vallen onder de gebruikelijke plichtplegingen, net als dat alle leiders in de wereld hem feliciteert met zijn overwinning ook al menen de meesten er geen barst van.

    Hij is helemaal niet gek op handel, hij wil allemaal handelsbarrières opwerpen en is tegen TTIP.

    Het isolationisme lijkt misschien vredig, maar als de VS type’s als Ghaddafi, Sadam Hussein de Taliban en niet in de laatste plaats Putin ruim baan geven, dan voorspel ik dat het er echt niet beter op gaat worden met de vrede in de wereld. Niet voor niets is zijn benoeming toegejuicht door het Kremlin en Noord Korea.

    De enige hoop dat het nog en beetje los gaat lopen is dat hij aan de teugels wordt gehouden door het politieke systeem in de VS. Echt gekke sprongen als Erdogan of Putin kan hij daarmee niet maken. De enige ander hoop is dat het volk merkt dat ze belazerd zijn en dat hij zijn beloftes niet waar kan maken. Maar dat kan wel even duren, zo slim zijn die Amerikanen niet.

  12. 14

    Als Trump nu enig fatsoen toont, respect voor de spelregels, en een oog voor kwaliteit van medewerkers

    Dat wordt dan nog een hele kluif als je jezelf je hele leven lang door yes men hebt laten omringen. En wat voor baantjes zou hij bijvoorbeeld Breitbart Bannon en consorten beloofd hebben?

    En hoe zou het zitten met het fatsoen aangaande de grootste uitdaging van de mensheid: ervoor zorgen dat de aarde niet teveel opwarmt?

  13. 15

    Iedereen heeft recht op zijn eigen zorgen. Ik maakte de vergelijking met Mussolini en iedereen kan lezen waarom. Ik neem er nu wat afstand van.
    Waarom? Omdat er een president is gekozen. Het doet er niets toe of wij daar geschokt door zijn, ontregeld of boos. de vraag is of er verschil is tussen zijn campagne en wat hij nu doet als chief executive. Het punt is dat hij er binnenkort zit en dat we met dat feit te maken hebben. Ik vond de verklaring van Obama van vandaag weer keurig en to the point. De man is in topvorm.
    Waarom is Trump gekozen? En wat gaat hij doen? Iedereen heeft het over de boosheid van de kiezer. Ik probeer te begrijpen hoe dat werkt en waarom de status quo zich niet beter verweert.
    Dat lijkt mij nuttig inzicht, want in Europa hebben we met dezelfde soort problemen te maken.
    Dat Trump alleen yes-men heeft verzameld lijkt me onzin; als je een paar keer failliet bent gegaan, weet je wel van wanten. Maar ik ben ook bezorgd over zijn adviseurs: als hij halve garen kiest, kunnen we onze lol nog op. Maar zoals ik hiervoor aangaf: de Amerikaanse politiek munt uit door stommiteiten, maar het is een onderschatting te denken dat heel Washington gevuld is met domoren en halfgaren.

  14. 16

    @15: Ik denk dat het niet zo’n gek idee is om de man op zijn, of in ieder geval een paar van zijn, woorden te nemen: ik concentreer me daarbij op IT (informatie technologie). Niet dat Trump het daar specifiek over heeft gehad, maar ’t is mijn vakgebied en bovendien denk ik dat het een heel elementaire rol heeft gespeeld bij de onvrede hem tot het Witte Huis heeft gebracht.

    IT zou de grote equalizer moeten zijn. Dat was de belofte. Niet alleen werden we met z’n allen veel productiever, we konden ook van huis uit gaan werken, eenmansbedrijven oprichten, de files mijden, etc. Het maakte niet meer uit waar je geboren was of woonde, iedereen deed mee.

    Was het maar zo’n feest. In plaats daarvan is IT juist de grote *divider* geworden. Iedereen klit nog veel harder dan vroeger in de grote stad, de files worden alleen maar langer, en de mensen met de meeste kennis van IT profiteren het hardst. Connectivity is het best en het goedkoopst waar de meeste mensen wonen, het duurst waar dat niet het geval is. Jij denkt dat je profiteert van het Internet, maar jouw bank profiteert harder, met z’n flitstransacties, en z’n geautomatiseerd trendonderzoek. En ook de fabriek, die dankzij videoconferencing en geautomatiseerde kwaliteitscontrole z’n productie kan uitbesteden aan Bangladesh.

    En gaat de fabriek dus ten onder waar jij woont en woon je in de sticks? Dan heb je pech gehad. Oh, en je staat 3-0 achter als het om kennis en connectivity gaat. Niet dat je je had kunnen verdiepen in die dingen als je woonde waar je woont, want het Internet is er kut en duur.

    Dit is maar een voorbeeld. Alles spant samen in die drive tot globalisering. En ik zeg niet dat globalisering slecht is (ik profiteer er zelf dagelijks van), maar we moeten het wel doen natuurlijk, op zo’n manier dat iedereen mee komt. Zeker de mensen met wie je enige solidariteit hoort te hebben.

  15. 19

    Bert Wagendorp maakte vanochtend een mooie observatie. “Hij gaat toch niet doen wat hij heeft beloofd” is doorgaans een teken van cynisme, maar nu een uiting van hoop.

    Maar dat er zo veel mensen zijn die op iemand stemmen OMDAT hij toch niet gaat doen wat hij belooft, dat is voor mij toch een vorm van cynisme die ik niet kan begrijpen.

  16. 21

    Ik deel de nerveuze spanning, maar de dubbele verwachting biedt ook kansen.
    Ik bedoel: hopelijk toont hij zich autonoom republikein. Zijn partij wordt gedomineerd door diep religieus moralisme, waarmee Trump weinig op heeft. Dat zou een modernisering van de partij kunnen opleveren.
    Onderschat de klap voor de democraten ook niet: politiek moet ook daar veel gebeuren.
    Trump heeft de kans om nieuwe meerderheden te zoeken en te vormen. Het zal inderdaad sterk afhangen van de adviseurs en ministers, waarmee hij bruggen gaat bouwen en meerderheden gaat zoeken.

  17. 22

    Trump heeft geen eigen visie en plannen, anders dan zelfpromotie en -verrijking. Hij past zijn feiten en zijn meningen probleemloos aan aan zijn waan van de dag. De mensen om hem heen zullen bepalen wat er gaat gebeuren. Totdat iemand hem beledigt of anderszins tegenwerkt. Dan gaan wraak en vernedering plots boven alles. Gecombineerd met het feit dat hij er tot nu toe weinig blijk van heeft gegeven om fatsoenlijke, capabele mensen om zich heen te verzamelen, kan ik alleen maar vrezen voor het ergste. Dit loopt helemaal niet los.

  18. 23

    @21

    Dus jij hoopt op een “modernisering van de Republikeinse partij” onder leiding van Trump? Dat lijkt mijn nou net het absolute rampscenario. Als de Republikeinen op alle fronten hadden verloren had ik zo’n modernisering misschien ook hoopvol gevonden. Nu zeker niet.

    Mijn hoop – een sprankje – is gevestigd op het handjevol “ouderwetse” en gematigde Republikeinen in het Congres dat er hopelijk nog is om Trump een beetje tegenspel te bieden.

    Een ander sprankje hoop ontleen ik aan het Denialism Blog van Mark Hoofnagle: die verwacht een regering die weinig tot niets voor elkaar krijgt en razendsnel door de mand valt vanwege zijn enorme incompetentie.

  19. 24

    Versta mij niet verkeerd, want een Trump fan ben ik echt niet.
    Maar beide partijen hebben een impasse geschapen, waardoor de beste president sinds tijden, Obama, niets voor elkaar heeft gekregen.
    En dan hebben we nu ineens een lompe macho die aan zijn eigen partij niets verschuldigd is en desondanks boven is komen drijven.
    Ik zou het wel weten. Ik zou me niets aantrekken van alle tradities en gevoeligheden, maar opportunistisch naar meerderheden hengelen in beide partijen, hun verwarring bevorderen.
    Trump was toch de vijand van de status quo? Het zou kunnen dat hij dat bedenkt en dat hij niet de verplichte personen bij elkaar zoekt, maar juist zijn eigen kwaliteit bij elkaar scharrelt.
    Het lijkt me heilzaam voor de rugkrab-cultuur in Washington en gezien de verrassing is het mogelijk.

  20. 25

    @24 Gaat Trump niet gewoon alles (laten) doen waar het Huis en de Senaat Obama niet toe konden dwingen? Waarom zou hij het zichzelf moeilijk maken en een eigen beleid uitstippelen? De Republikeinen zijn nu aan de macht. En binnen de Republikeinen de Tea Party. Trump is de clown die mag spelen dat hij de baas is.

  21. 26

    @24:

    Maar beide partijen hebben een impasse geschapen, waardoor de beste president sinds tijden, Obama, niets voor elkaar heeft gekregen.

    Dit is niet de schuld van ‘beide partijen’. De Republikeinen hebben vanaf het begin alles in het werk gesteld om alles wat Obama en de Democraten wilden te frustreren, met veel succes. De Democraten hebben daar weinig schuld aan.

    Als zo’n cruciaal feit jou al onbekend is, moet je je denk ik niet wagen aan duiding van de Amerikaanse verkiezingen.

  22. 27

    @6

    Wees blij dat de kans op een oorlog met Rusland een stuk is afgenomen zonder Hillary en haar geldschieters.

    Om er -naar jouw wens- meteen een godwin in te gooien: Churchill zou een confrontatie met Hitler niet uit de weg gaan, het was Chamberlains strategie om Hitler te appeasen.
    De Krim = Sudetenland.
    Gelukkig, Trump: Peace for our time.

  23. 28

    @24

    Waarom zou een opportunist “naar meerderheden bij beide partijen hengelen” als zijn eigen partij een meerderheid heeft in Huis van Afgevaardigden én Senaat? Ligt het niet veel meer voor de hand dat hij er alles aan zal doen om die meerderheid in stand te houden bij de midterm elections over 2 jaar? Waarom zou hij iets ondernemen tegen de polarisatie, terwijl die hem juist in het zadel heeft geholpen?

    Het gaat Trump om de macht, niks meer en niks minder. En datzelfde geldt voor het overgrote deel van zijn partij. En, vergeet dat vooral niet, voor al die propagandakanalen die ooit achter G.W. Bush stonden, vervolgens moeiteloos overstapten naar “protestbeweging” de Tea Party, en die nu achter “vijand van de status quo” Trump staan.

  24. 31

    @30.

    Nou, de premie is onlangs 100% verhoogd. Denk dat er nogal wat mensen blij mee zijn met de afschaffing.

    En de mensen die niet of nauwelijks waren verzekerd en dankzij deze Obamacare wel, over hoeveel mensen hebben we dat en hoeveel gewicht als kiezers, zeker strategisch?

  25. 33

    @32.

    Dank voor de links.

    Toch zie ik dat het gedateerd is, en dat ook bij de reacties nogal wat mensen zijn die problemen zijn: weinig mensen voordeel, meer mensen gaan meer betalen.

  26. 37

    @24: spaar me je afplas commentaar. Sargasso staat vol met stukken van mij over politiek. Waar ik het over heb is de negatieve lijn van de Republikeinen sinds zij in de oppositie zitten, de gevangenschap van de Teaparty, de religie en de beperkte scheiding kerk en staat. Ik heb het gehad over de vrees voor een tweede burgeroorlog.
    Ik heb het niet gehad over de wijze waarop Obama zich te weer trachtte te stellen, door per decreet dingen te doen. Het is jammer, maar Obamacare dreigt daarvan het slachtoffer te worden. Het klimaat vermoedelijk ook. Ook dat is een deel van de gridlock. Maar als je je lekker voelt bij de suggestie dat ik niet weet waarover ik het heb, prima.
    @28,29: het is een moeilijk vak, maar de Republikeinse Partij lag in duigen, weet je nog? Trump was niemand iets verschuldigd. Nu moet er een reconstructie plaatsvinden en zijn critici zijn voorzichtig aan het terugkruipen, want er komt een banencircus op gang.
    Er is nog een partij, waarvan de machinerie in duigen ligt, de Democraten. De Clinton dynastie ligt aan stukken, de Sanders revolte laat sporen na.
    Ik denk niet dat Trump vijand van de status quo is, maar kiezers die tegen de status quo zijn, de Wutburger, hebben hem in het zadel geholpen. Wat te doen?
    Make America great again. Hoe dan? Door belasting te verlagen en de infrastructuur op te knappen en de Chinezen buiten de deur te houden. Door 200 regeringen die Parijs ondertekenden te bruskeren, maar met iedereen goede handelsbetrekkingen te wensen. Door een speciale aanklager tegen Clinton in te zetten en haar te bedanken voor drie decennia public service.
    Ik bedoel: het is niet moeilijk om in de war te raken door zoveel tegenstrijdigheden. Het is allemaal zo gemakkelijk om te plassen over Bolton, of Palin. Ik doe wel mee.
    Maar je kunt ook kijken naar kansen voor Trump, die alleen in Rusland goed scoorde, volgens een mondiaal onderzoek, waaruit the New Yorker gisteren citeerde. De wereld (40 landen) was voor Clinton, alleen Rusland voor Trump. Gek he?

  27. 38

    @37: Nou Tom … ik denk dat je hier toch wel een beetje onredelijk bent. De Republikeinen hebben vanaf Obama’s verkiezing precies 1 doel gehad: het mislukken van het presidentsschap van Obama. Dat doel hebben ze met alle beschikbare middelen nagejaagd. Om dan vervolgens te beweren dat de Democraten hier net zo schuldig aan zijn slaat de plank behoorlijk mis. Obama heeft misschien een paar dingen niet zo handig gedaan, maar eigenlijk heeft hij toch behoorlijk wat voor elkaar gekregen, gezien de sabotage waar hij mee te maken kreeg. De dingen die hem niet gelukt zijn kun je noch hem, noch de Democratische Partij aanrekenen.

  28. 39

    het is een moeilijk vak, maar de Republikeinse Partij lag in duigen, weet je nog?

    Het arrogante toontje dat je aanslaat verhult niet dat #26 gelijk heeft: je weet niet waar je het over hebt. Lag de Republikeinse partij in duigen? Ja, net zoals aan het eind van de periode-Bush. En toen ontstond in no time de Tea Party, een extremere versie van het voorafgaande, die binnen twee jaar een meerderheid in het Congres haalde die alles in het werk stelde om het presidentschap van Obama te saboteren. En als “het volk” gefrustreerd raakt over het niet functioneren van de politiek, komt er een figuur bovendrijven die nog extremer is. Ook daarover was inderdaad controverse in de partij, vooral omdat veel mensen dachten dat Trump kansloos was. En omdat veel kandidaten voor andere posities hem als een bedreiging voor hun eigen kansen zagen. Nu gebleken is dat liegen, bedriegen en extreme uitlatingen lonen, zullen alle opportunisten binnen de GOP, evenals propagandakanalen zoals Fox, Breitbart en al die conservatieve talk radios, weer achter Trump aanlopen. Gevolg: nog meer extremisme, nog meer leugens, nog meer polarisatie en demagogie. Dat is de “modernisering van de Republikeinse partij” die jij blijkbaar hoopvol vindt.

    Make America great again. Hoe dan?

    Dat snapt een kind. Door te proberen kortetermijnsuccesjes te scoren. Belastingverlagingen, opschroeven van overheidsuitgaven, want vanaf 2017 is een oplopende staatsschuld wel het laatste waar de GOP zich druk om maakt. Als ze er geen al te grote puinhoop van maken, kopen ze op die manier ook nog eens de kiezersgunst. Met rampzalige gevolgen op de lange termijn. Over 4 of 8 jaar mag een democratische president dan weer de rotzooi opruimen. Met een Republikeinse oppositie die hem/haar de schuld geeft van de ellende, en het opruimen van de zooi op alle mogelijke manieren zal dwarsbomen. Want dat blijkt te lonen.

    De wereld (40 landen) was voor Clinton, alleen Rusland voor Trump.

    Ja. Want voormalig geheim agent Putin zal de zwakke plekken van een narcist als Trump met het grootste gemak vinden en bespelen. Wees er maar blij mee.

  29. 40

    @39: Pas een biografie van Poetin door Masha Gessen gelezen, waarin hij naar voren komt als een weinig scherpzinnig en verrassend slecht geinformeerd man. Dat hij Trump moeiteloos zal kunnen bespelen, lijkt me in dat geval onzeker.

  30. 41

    @40

    Misschien valt het mee. Maar als ik naar de recente geschiedenis kijk, kan ik me toch niet aan de indruk onttrekken dat Poetin behoorlijk geslepen is in het bespelen van tegenstanders en hun zwaktes.

  31. 42

    @38: ik heb hier vaak mijn zorgen getoond over de anti-politieke houding van de Republikeinen en het woord Second Civil War gebruikt. Ik erken dat Obama zich gedwongen heeft gevoeld per decreet te regeren.
    Maar onredelijk wil ik niet zijn naar de Democraten. Alleen is de realiteit wel, zoals hij is: de Republikeinen hebben een historische overwinning geboekt. Dan kun je moeilijk volhouden dat de Democraten daar niets mee van doen hebben.
    @39: grappig wel. Ik word afgeplast als niet ter zake kundig en als ik dan als commentaar heb dat ik ze dat gun als ze dat een lekker gevoel geeft, ben ik arrogant.
    Binnen de Republikeinse Partij zie ik helemaal niets hoopvols, zeker niet de haatradio waarover jij het hebt.
    Jouw kind snapt misschien hoe Amerika groot moet worden, maar ik probeerde me alleen te verplaatsen in de kiezer.
    Ik refereerde aan een mondiaal verkiezingsonderzoek, aangevend dat de gemanipuleerde opinie in Rusland die van Poetin volgt.
    Van jouw reactie daarop, snap ik niets. Maar dat zal mijn arrogantie wel weer zijn.

  32. 43

    @42: Het is helemaal geen historische overwinning. Integendeel zelfs, de Republikeinen hebben minder stemmen gekregen dan de Democraten. Het is alleen dankzij een fossiel verkiezingssysteem dat Trump president wordt. En dat is al de tweede keer dat dit gebeurt met een republikeinse kandidaat.

    Ik ga wel degelijk volhouden dat de Democraten er niet zoveel mee te maken hadden. Veel mensen waren teleurgesteld in de progressieve boodschap. Obama heeft zijn “change” niet waar kunnen maken in de ogen van velen. En aangezien Hilary werd gezien als iemand die zijn beleid voort zou zetten, kon ze succesvol geframed worden als status-quo kandidaat (terwijl juist Clinton de status quo zou hebben veranderd, o ironie). Het waren wel degelijk de Republikeinen, die voor dit debacle hebben gezorgd.

  33. 44

    Er wordt nog steeds geteld; het verschil is inmiddels ruim 2 miljoen stemmen meer voor de Democraten. (http://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-elections/us-election-hillary-clinton-more-votes-popular-vote-any-candidate-barack-obama-donald-trump-a7413596.html)

    Elke verwijzing naar de algemene instelling van die zg boze kiezers kan daarmee naar de prullenbak; de oorzaak ligt in het niet one-man-one-vote systeem, dat te manipuleren is (dat doen de Republikeinen) of waar lokale blunders landelijk grote gevolgen kunnen hebben (Democraten). Daardoor zitten we nu niet alleen met Trump opgescheept maar ook met een partij die het monopolie heeft in de wetgeving en het systeem naar believen verder naar zijn hand zal zetten.

    Het zal niet meevallen met die Trump, maar erger nog is dat daarna de rotzooi niet meer kan worden opgeruimd. De VS is op weg naar een één-partij staat volgens Erdogan model.

  34. 46

    @44:

    “het verschil is inmiddels ruim 2 miljoen stemmen meer voor de Democraten”.

    MrOoijer snapt niet dat het amerikaanse kiesstelsel geen evenredige vertegenwoordiging kent. Dat komt omdat de kleine staten altijd drie kiesmannen hebben, ongeacht hun inwonertal. Dat gaat ten koste van de grote staten die minder kiesmannen hebben dan hun inwonertal.
    Amerika is een erg democratisch land. Alles wordt daar verkozen; van burgemeester tot de sherrif. Ik ben de laatste om te beweren dat daar geen manipulaties zullen voorkomen. Maar omdat toevallig Trump jouw (en ook mijn) man niet is, het beeld ophangen van een staat die richtig Erdogan-model gaat, is wel erg grotesk.

  35. 47

    Ga nu geen schoolmeestertje spelen!
    Natuurlijk snapt hij dat wel.
    Buiten die stompzinnige niet evenredige vertegenwoordiging, barst het systeem ook nog van de rare regeltjes/drempels om het div. groepen knap lastig te maken.
    N.B.
    Blijkbaar vind je het nodig om “Herr Trump” te verdedigen; wonderlijk.
    Je hebt je poortrecht zeker van een dictator gekregen.
    ;-)

  36. 50

    @43: ik geef toe dat het tekstueel wat lastig is. De popular vote is voor Clinton, maar de politieke dominantie van het resultaat is sedert 1928 niet zo positief geweest voor de Republikeinen.
    Ik geef ook toe dat Obama niet veel anders kon dan hij heeft gedaan door de apolitieke houding van zijn tegenstanders. Maar de kandidatuur van Clinton viel niet op door een verhaal, wel de strijd van Bernie Sanders. De Democraten hebben het dus ook behoorlijk verprutst.
    De Framers van 1787 en de schrijvers van de Federalist Papers hadden weinig op met het volk en waren zeer bevreesd voor “factions” en tyrannieke meerderheden. Zo ontstond dat obsolete systeem. Ik schrijf daar nog over.

  37. 51

    @46 – je moet beter lezen, want dat beweer ik ook niet. Ik stel: “Elke verwijzing naar de algemene instelling van die zg boze kiezers kan daarmee naar de prullenbak”. Verder stel ik dat de Republikeinen op alle mogelijke manieren de zaak gemanipuleerd hebben (zie ook @45) en dat de democraten lokaal hebben geblunderd.

    Dus leer eens lezen.

  38. 52

    @50: Tom, natuurlijk zijn de Republikleinen politiek gezien dominant, maar dat komt niet omdat ze zo populair zijn, want dat zijn ze helemaal niet.

    Ik denk niet dat Sanders heel veel beter zou hebben gescoord, om eerlijk te zijn. Ik moet de echte analyses nog afwachten, maar alles wat ik tot nu toe heb gezien aan data suggereert dat Sanders stemmers grotendeels gewoon naar Clinton zijn overgestapt. Trump’s verkiezing wordt door velen geframed als een opstand tegen de elite, maar dat is een fatale fout. Het waren niet de vooruitgangsverliezers die Trump in het Witte Huis hebben gekozen. Het waren de witte middenklassers en rijken, die Trump hebben gekozen om hun privileges te behouden en/of uit te breiden. Sanders zou bij die mensen helemaal niets hebben klaargespeeld, omdat Sanders privileges wil afschaffen.

  39. 53

    @52: ja Lennart, dat klopt, niet Trump heeft gewonnen, maar Hillary heeft verloren. Je kunt ook zeggen: mensen zijn sick and tired van de status quo, maar dan heb je net het verschil te pakken.
    Hillary was de kandidaat van het doorgaan, het vervolg op Obama. Dat wilde bijna niemand. (Al is Obama populair)
    Daarom sla ik Bernie ook hoger aan: die had een verhaal en een verandering, waarvoor hij wilde gaan.
    Ik zag iemand langs komen die zei: Washington DC, 6% was voor Trump: zo totaal is het verlies aan contact tussen het regeringscentrum en het volk.
    Ook dat is mogelijk overdreven.
    Feit is alleen wel dat er nu een proleet aan de macht komt, met een absolute wansmaak, met een roekeloze houding jegens de aarde, met veel verkeerde vrienden en kennissen. (Poetin)
    Het roept de vraag op of je zo op een goede manier aan kandidaten komt voor de uitvoerende macht. De Clintons vormen een dynastie bij de Democraten. Niet lang geleden waren de Republikeinen ook in de greep van hun dynastie van de Bush familie, met Jeb als kandidaat.
    De Framers hadden een behoorlijk probleem te pakken: hoe kom je aan goede kandidaten voor het presidentschap?

  40. 54

    @53: Maar het klopt niet, Tom. Clinton’s programma ging wel degelijk tegen de Status-Quo in. Daarom werden er ook zoveel roddels en leugens over Clinton verspreid: de Republikeinen hebben er alles aan gedaan om de aandacht van haar programma af te leiden. Let maar op, als je gaat rondvragen, dan is er vrijwel niemand die weet wat Clinton nu eigenlijk precies wilde. Er zijn zelfs een paar nuttige idioten, die beweren dat er niet zoveel verschil was met het programma van Trump …

    Dat zou Sanders net zo goed zijn overkomen. Hij zou dan niet weggezet zijn als onbetrouwbaar, maar gewoon klassiek als slap en soft (net zoals de PVV hier met Cohen heeft gedaan, zeg maar).

    Natuurlijk valt er van alles en nog wat aan te merken op het Amerikaanse politieke systeem, maar dat is altijd al zo geweest. Ik zie niet in, waarom juist deze verkiezingen aanleiding zouden zijn om het te hervormen; dat zou al heel lang geleden gebeurt moeten zijn. Maar ja, de kandidaat die daar voorstellen voor had is het niet geworden, want van die kandidaat vertelde iedereen dat ze zo slecht was …

  41. 55

    @54: Lennart, het is maar hoe je kijkt.
    Ik las in het boek over Bookchin van alles over twijfels die Sanders opriep in zijn politieke loopbaan in Vermont. Maar als je zijn redevoeringen bekijkt, zie je een uitermate rechtlijnige en integere man, die ondanks zijn hoge leeftijd jongeren aanspreekt met een verhaal.
    Het contrast met Hillary is dan nogal groot: zij heeft de schijn van het aanschurken tegen het grootkapitaal op zich geladen, heeft het programma van Sanders deels overgenomen, heeft de verdenkingen over haar mails niet kunnen wegnemen.
    De Democraten hadden misschien niet Sanders moeten nemen, maar Hillary was politiek geen variant op Obama, maar een vervolg. De vraag is hoe je de haat en de polarisatie overwint.
    Natuurlijk; de Republikeinen hadden het niet over de ideeën van Clinton, neen, het was een mens met geheimen, het was geen gekwalificeerde kandidaat, maar een oneerlijke rommelaarster. Het appèl van de populisten loopt over het gevoel, niet over het verstand.
    Het systeem, daarover gaat het eigenlijk niet. De V.S> heeft een presidentieel systeem, uit achterdocht over popular majorities, zoals Frankrijk na de Gaulle. De reden was dezelfde: als we het volk te veel macht geven, krijgen we een bananenrepubliek.
    Bij ons bestaat dat risico door de evenredige vertegenwoordiging minder, maar de noodzaak van coalities levert bij ons een grijze boel op. Visie is een olifant in de kamer, die je het uitzicht belemmert; zoiets zei onze leidsman toch?

  42. 56

    @55: Ja, maar Tom, het enorme propagandaleger dat is ingezet om Clinton zwart te maken zou op Sanders gezet zijn. En er is genoeg om hem zwart mee te maken: veronderstelde banden met Venezuela en Cuba, voorstander van abortus en euthanasie, en noem het gebruikelijke rechtse riedeltje maar op. Verder, Trump zou de man zijn van het krachtig optreden (“bomb the shit out of ISIS”) en Sanders de slappe theedrinker; je kent dit frame vast wel uit de Nederlandse politiek, en het is een heel krachtig frame. Sanders zou nog wel eens minder stemmen dan Clinton kunnen hebben gehaald. Ik heb net zoveel sympathie voor de man als jij, maar je moet altijd uitkijken dat je eigen enthousiasme je niet meesleept naar wensdenkland. In ieder geval, we zullen het nooit weten.