Guerra fria, de koude oorlog herleeft

In Zuid-Amerika groeit iets nieuws. Er is op de noordelijke helft van het continent een ‘triple-entente’ ontstaan, samenwerkend op socialistische grondslag. Venezuela, Bolivia en Ecuador omarmen de nieuwe politiek van het ‘Bolivarianisme’ , dat Latijns-Amerika weerbaar en onafhankelijk moet maken. In de praktijk kent de politiek drie elementen:
-het nationaliseren van bedrijven.
-het inperken van de vrije media
-het gezamenlijk aangaan van conflicten

Om met het nationaliseren te beginnen: Hugo Chavez nationaliseerde reeds de olie-industrie en heeft het plan alles dat te maken heeft met het leven van de gewone man onder zijn directe invloed te brengen. Dat gaat dan om de elektriciteit, telefonie, de productie van bouwmaterialen als staal en cement en ga zo maar door. Nu heeft hij zijn oog op de lokale branche van bank Santander (Banco de Venezuela) laten vallen. Die bank moet, aldus Chavez “een socialistische bank zijn”.

Evo Morales, de Boliviaanse president van indiaanse komaf probeert in Bolivia eveneens alles te nationaliseren wat los en vastzit: de oliehandel, de tinmijnen, industrieën, zelfs de vakbonden. In Ecuador draagt President Rafael Correa zijn steentje bij met het confisqueren van liefst 195 ondernemingen in branches uiteenlopend van landbouw tot verzekeringen, handel en bouwbedrijven.

Vrije media hebben het vaak moeilijk in Zuid-Amerika, maar in de Bolivarianistische landen wordt het inperken van de vrije media serieus aangepakt. Daar waar Chavez en Morales reeds ingrepen bij TV-zenders en kranten, werd in Ecuador onlangs een poging om drie televisiezenders ‘publiek’ eigendom te maken getorpedeerd door de volksvertegenwoordiging. President Correa was woedend en de oppositie, de banken en de drugshandel werden op een hoop geveegd en moesten het ontgelden:
“De oppositie zoekt altijd kwaad achter de acties van de regering. Gevolg is nu dat het in beslag nemen van eigendommen van bankiers die het land failliet doen gaan terwijl ze zelf in voorspoed leven indruist tegen de vrijheid van meningsuiting. De heren criminelen en drugshandelaren en de roofzuchtige bankiers kunnen wel massamedia kopen”. (vertaling Hanedop)

Een derde kenmerk van het Bolivarianisme is het zoeken van het conflict. Dat werd bijvoorbeeld duidelijk toen Colombia (volgens Chavez de marionet van de aartsvijand, de USA) een aanval op een FARC-kamp net over de grens in Ecuador uitvoerde. Ecuador reageerde niet geheel ten onrechte woedend (hoewel men het kennelijk niet erg vond dat het rebellenleger ook de Ecuadoriaanse soevereiniteit had geschonden). Wat vooral de aandacht trok is dat Chavez er als de kippen bij was om de rel verder op te stoken en ook een conflict met Colombia te claimen.

Alles bij elkaar lijkt het erop of Chavez, Morales en Correa hard op weg zijn een ‘Latijnsblok’ te creëren, dat zich vooral afzet tegen de Verenigde Staten, Colombia, het bedrijfsleven, vrije media en het Westen in het algemeen. Nu Chavez een wapendeal sloot met Rusland krijgt het helemaal de teneur van een nieuwe Koude Oorlog. Het ijzeren gordijn wordt nu opgetrokken in Zuid-Amerika.

  1. 2

    De echte oorlog in die regio moet nog komen..die van de bewoners (“indianen”)en de indringers. Vanaf het moment dat geld gaat rollen komtie.

  2. 3

    Bekende manier om aan de macht te blijven is een spookbeeld neer te zetten. In dit geval kapitalisme en de VS.
    Maar ik vraag me af of het zo makkelijk gaat. Ook daar heeft men inmiddels toegang tot meerdere media.

  3. 6

    Ik geloof dat Chavez noch Morales conflicten hoefden te zoeken. Die werden hen thuis gebracht, door de plaatselijke elite (bang als die was een klein beetje van haar macht en welvarendheid te moeten delen met anderen), in Venezuela gesteund door de VS (vreemd toch, dat Chavez daarna zo anti-VS is geworden).

  4. 7

    Beetje simplistisch allemaal. Zeker nu het fascisme in het Westen dramatisch toeneemt en het principe mensenrechten een lachertje bleek. Als wij de democratie ter discussie stellen of zelfs terzijde schuiven, waarom mogen anderen het dan niet op anderen manieren proberen. Ik ben geen fan van Chavez of de andere 2, maar de regeringen die zij opgevolgd hebben waren ook niet zo fijntjes. Zuid Amerika heeft een allergie voor de VS en terecht. Als ik dan zie hoe zij het doen t.o.v. Iran of Irak, dan mogen we nog onze handjes dichtknijpen. Ook anti-westers is een beetje overdreven, anti-VS absoluut, maar dat heeft een oorzaak en daarvan is Columbia het laatste voorbeeld. Het op 1 hoop smijten met drugscriminelen is ook niet uniek en doet de VS ook regelmatig. We horen dit soort verhaaltjes al sinds Chavez aan de macht is. Als we daarbij nog de neergang zien van de laatste superstaat en de opkomst van China en Rusland globaal gezien, dan denk ik dat de term “Koude Oorlog” lekkere ouderwetse westerse propaganda is.
    Komt het allemaal uiteindelijk goed? Nou die vraag vindt ik prangender voor het zogenaamde vrije westen en zijn zogenaamde democratie. Daarin zal zoals gebruikelijk de VS het voorbeeld moeten geven en is het dus nog even wachten op de blaaskaak Obama. Ik ben er niet 100% gerust op. Overigens is de Braziliaanse president Lula ook geen VS fan, maar is die een stuk pragmatischer (voor zolang het duurt).

  5. 8

    Het lijkt me heel goed voor de regio als ze een sterk ‘Latijnsblok’ creëren. Nationaliseren lijkt me in sommige gevallen ook helemaal niet slecht, en is in veel gevallen beter dan dat bijvoorbeeld je olie in handen is van een paar (buitenlandse) particulieren.
    Verder zie ik niet in wat dit met een koude oorlog te maken heeft.

  6. 9

    @7: Je moet naar de realiteit kijken. Een vriend van mij komt uit Colombia, en hij vertelt mij dat er een levendige smokkel is van basisbehoeften – zoals melk en eiren – van Colombia naar Venezuela, omdat er niet aan te komen is Chavez’s Arbeidersparadijs. Chavez is het land aan het slopen.

    Verder wel eens met Bismarck – er moest iets veranderen – maar Chavez en Morales zijn niet goed bezig. Ik ben zelf wel voor de lijn Lula.

  7. 10

    Zoals Semon al zegt, de vorige regeringen waren nog tien keer erger. Ben zelf ook geen fan van de drie socialisten maar kan in ieder geval van Ecuador zeggen dat ze eindelijk eens een eerlijke president hebben die er serieus werk van maakt de corruptie te bestrijden, een van de grootste plagen die het continent teistert en de gigantische rijkdoms verschillen in takt houdt. Dat hij het niet altijd even nauw neemt met de pres vrijheid is waar, maar ik denk dat een indiaan die nooit een krant leest daar niet van wakker ligt, hooguit de elite die zich in zijn rijkdom bedreigt ziet.

  8. 11

    @7,10 allemaal leuk en aardig, dat jullie de persvrijheid bij het grofvuil zetten als zijnde niet zo belangrijk. Precies de manier waarop landen en hun leiders steeds weer de fout in gaan. alle regiems zullen wel iets goeds gedaan hebben voor de burger (de generaals in argentinie en chili waren voor de gemiddelde arbeider ook niet slecht) maar machtsmisbruik ligt altijd op de loer. Opvallend ook hoe wel de elite genoemd wordt, maar nooit de veel grotere en veel kwetsbaardere middenklasse: de leraren, verpleegsters, winkeliers. Die blijven dus de dupe worden van dictators die linksom of rechtsom menen ‘verlicht’ te zijn en het beste te doen voor ‘het volk’.

  9. 13

    Dat uitbreiden van de publieke sector gaat altijd uitstekend totdat de schulden en het gebrek aan economische marktmechanismes die inefficiencies en veranderingen in de vraag corrigeren, de economie opbreekt. Dit soort van Castro/Nasser/-achtig denken loopt vroeg of laat vast. Als ik Amerika was zou ik ze lekker hun gang laten gaan, en ze dan op de knietjes terug in de armen sluiten als het uiteindelijk spaak loopt.

  10. 14

    @don Ruben: de massa is nooit de dupe van het gebrek aan vrijheid, daarom is het principe van de vrije samenleving ook niet de bescherming van de gemiddelde deler, maar de bescherming van het individu. Misstanden richten zich altijd per definitie tegen minderheden en individuen, zeg maar diegenen die zich moeilijk kunnen verdedigen. Ik bedoel maar, wat een kutargument.

  11. 15

    Altijd blijven bedenken dat vrije pers niet automatisch staat voor vrije meningsuiting, bestrijden van onrecht + corruptie en andere mooie dingen.

    Middenklasse is misschien nog wel het meest corrupt.

  12. 16

    Ik weet niet veel van de verhoudingen in Z-Amerika, maar #15 herinnert me aan Gapende Hoogten van Aleksandr Zinovjev. Kortweg: iedereen zoekt zijn drogevoetenplaats en duwt de anderen naar benee. Een maatschappij is zichzelf.

    IJskoude sociologie waar geen plaats is voor fijne gevoelens.

  13. 17

    @15: de middenklasse het meest corrupt? enige bewijzen om die stelling te onderbouwen?
    en inderdaad: vrije pers garandeert geen vrije meningsuiting. Maar is dat een argument om de vrije pers dan maar op te heffen? opheffen garandeert in elk geval dat de media niet kunnen bijdragen aan vrije meningsuiting…

  14. 18

    @Hanedop 17, “de vrije pers” is een abstract verzinsel. Een Putin, een Chavez zullen je inlichten. Alleen Sylvio Berlusconi zal het dan nog niet begrijpen.

  15. 19

    En, stom van me natuurlijk, maar de basis voor goed bestuur is goed recht en goede rechtspraak.

    Ik zal het geen enkele -ist aanwrijven dat die nu net even zijn oren poetst, dat lekkere hapje uit zijn neus opeet en een smerig vuiltje in zijn oog wegwerkt, maar van de TIG NGO’s en GO’s en internationale gemeenschapsoverleggen is er niet een die dat punt wil maken. Ooit. Terwijl dat het enige punt is dat je altijd en eeuwig door wil moeten maken.

    “Maar ja, toekomstmuziek he?” (Simplistisch Verbond)

  16. 21

    @17 “Het is inderdaad geen mooie zaak dat medici mensen uit de openbare ziekenhuizen (met lange wachtlijsten) weglokken naar hun eigen klinieken om ze daar veel geld uit de zakken te kloppen. Overigens moet de familie voor alle bijkomende kosten opdraaien. Als er bloed nodig is dient dat gekocht te worden, hetzelfde geldt voor eten en soms zelfs lakens.”

    http://live.casaspider.com

    Nee, het is geen strikt bewijs.
    Maar je vindt er genoeg voorbeelden van om er een patroon in te kunnen zien. :P

  17. 22

    Om even uw beschuldiging van bedreiging voor de persvrijheid te weerleggen: alle media, op 1 TV-station en 1 krant na, zijn in handen van ’s lands oligarchie die uiteraard Chavez willen elimineren opdat ze opnieuw zoals vroeger schaamteloos zouden kunnen profiteren van de olie-inkomsten.
    De persvrijheid gaat zover dat sommige TV-kanalen Chavez een geestesgestoorde gevaarlijke gek mogen noemen. Sommige gaan zelfs zover om op te roepen tot het vermoorden van Chávez. Stel je voor dat een commerciële zender in Nederland zou oproepen om Balkenende te vermoorden, hoelang denk je dat die zender nog in de ether zou blijven vóóraleer de AIVD bij hen binnenvalt ? twee uur misschien nog ?

  18. 23

    @22: interessant punt, klinkt als het soort populistische taal dat Chavez zelf ook gaarne gebruikt. onderstreept eens te meer het belang van persvrijheid, die absoluut NIET gegarandeerd zal worden door Chavez cum suis. natuurlijk is de keerzijde ook niet goed: lokale oligarchen garanderen evenmin persvrijheid. maar bijvoorbeeld buitenlandse zenders kunnen dat, tot op vrij grote hoogte, wel. Misschien zouden Chavez cs die dan moeten omarmen. dat zie ik ze echter ook niet doen…

    Overigens denk ik dat in Nederland radicale oproepen op TV niet zouden leiden tot een AIVD-inval maar tot debat. En dat is een gezonde oplossing.

  19. 24

    Het meest interresante wat Chavéz doet is het geven van onderwijs. De Chavéz discussie richt zich vooral op histerie, doch waarom zou geld niet besteed worden aan goed onderwijs. Ik zie die olie-sjeiks het in het midden-ooste nog niet doen. Nationalisering van teveel bedrijven heeft veelal een negatief effect. Echter, dat heeft Chavéz vooralsnog niet gedaan. Enkel, hier in Europa worden we ook voor het lapje gehouden. Europa heeft de afgelopen 25 jaar al geen duideijke koers, enkel het volgen van het absolutevrijmarktdenken van Amerika. Wanneer kiezen we weer eens de middenweg? zorg, OV, het meeste onderwijs en omroepen zijn niet geschikt voor de vrijemarkt. Zullen we ooit komen tot een optimaal systeem??????? Iig heeft Latijns Amerika genoeg reden om kritisch te zijn tegenover het alomvertegenwoordigheid van het vrijmarkt denken. Worden wij dat ook weer eens?