Grenzen dicht. Is dat verstandig?

ELDERS - Zonder enige coördinatie hebben verschillende EU-lidstaten deze week een voor een hun grenzen gesloten om de verspreiding van het coronavirus een halt toe te roepen. Bijvoorbeeld Polen, waar president Duda zijn presidentiële verplichtingen combineert met zijn verkiezingscampagne.

‘Na Tsjechië en Slowakije, besloot ook Polen vrijdag zijn grenzen te sluiten in een poging het tot nu toe geringe aantal Covid-19-besmettingen en slachtoffers laag te houden. Internationale vluchten en treinen werden geannuleerd en alleen Poolse staatsburgers en officiële inwoners mochten per bus, auto of te voet nog terugkeren – als ze meewerken aan twee weken verplichte thuisquarantaine'(NRC woensdag j.l.).

Het gevolg is een urenlange file aan de grens met Duitsland en radeloze reizigers uit de Baltische staten die geen kans meer kregen om naar huis te reizen. Ze worden nu door boten opgehaald uit Sassnitz aan de Oostzee. Duitsland heeft een ander probleem met het sluiten van de grens met Polen. Daar werken zo’n 600.000 buitenlanders in de zorgsector. Voor het merendeel Polen. De zorg voor ouderen, thuis of in verpleeghuizen, loopt gevaar, ook al bezweren de grensautoriteiten dat ze verplegend personeel zullen doorlaten.

Symboliek die tot irritaties leidt

De EU heeft deze week een inreisverbod voor mensen van buiten het Schengengebied afgekondigd, een maatregel met een hoog symbolisch gehalte, gezien het vrijwel tot stilstand gekomen verkeer richting Europa, op dit moment de brandhaard van het virus. Je kunt je ook afvragen of het extra personeel dat nodig is voor dergelijke symbolische maatregelen niet beter elders kan worden ingezet.

Het sluiten van binnengrenzen heeft tot allerlei irritatie geleid tussen landen en zorgt ook voor problemen bij de levering van noodzakelijke (ook medische) goederen. Hoe groot de problemen voor de Polen worden is nog onduidelijk. Deutsche Welle rapporteert files van 50 kilometer en wachttijden voor truckers tot 20 uur. Nederlandse truckers worden horendol van de chaotische toestanden aan de Duits-Poolse grens, schrijft De Telegraaf. Een chauffeur die levende kippen vervoert: „Het is een geluk bij een ongeluk dat het niet boven de dertig graden is, anders waren ze allemaal dood geweest.” Elke vrachtwagen wordt gestopt. Poolse grenswachten nemen van iedere chauffeur de temperatuur op.

De sluiting van de grens die binnenlandse politieke onrust moet voorkomen gaat voorbij aan het feit dat in de EU geen enkel land meer zelfvoorzienend. Iedereen is afhankelijk van vrijhandel en open grenzen, zeker ook de zieke mensen en degenen die hen moeten verzorgen.  EU-Commissievoorzitter Von der Leyen: „We moeten buitengewone maatregelen nemen om de gezondheid van onze burgers te beschermen. Maar laten we ervoor zorgen dat goederen en essentiële diensten blijven stromen. Dit is niet alleen een economische kwestie: onze interne markt is een sleutelinstrument als het om Europese solidariteit gaat.” En daar blijkt het opnieuw aan te schorten.

Presidentsverkiezingen

Het coronavirus lijkt een nieuwe golf nationalisme in Europa op gang te brengen. Het komt de regerende Poolse conservatieven van PiS (‘Recht en Rechtvaardigheid’) niet slecht uit. Er zijn binnenkort presidentsverkiezingen en de huidige president Duda kan zich als nu als kandidaat voor PiS goed in de kijker spelen. De regering wil de verkiezingen op 10 mei gewoon door laten gaan. Dat geeft ‘coronakandidaat’ Duda de komende tijd een extra voordeel omdat alle verkiezingsbijeenkomsten met meer dan 50 mensen verboden zijn, schrijft Jan Cienski op Politico. Andere kandidaten hebben hun campagne stilgelegd maar de Poolse president is volgens hem niet van plan de geadviseerde afstand tot zijn landgenoten in acht te nemen. Integendeel. Hij legt het ene bezoek na het andere af, officieel als president, maar daarnaast natuurlijk ook als kandidaat voor een volgende termijn.

De oppositie is razend. Dit kan geen eerlijke verkiezing meer worden, zegt de linkse kandidaat Robert Biedrón. Duda mag al de meeste stemmen verwachten volgens de polls. Maar het is niet zeker of hij meteen in de eerste ronde een meerderheid van 50% haalt. De enige kans voor oppositiekandidaat Małgorzata Kidawa-Błońska van het Burgerplatform, die in de peilingen na hem komt, is een tweede ronde. Maar Duda hoopt die te kunnen vermijden door zijn corona-campagne. En alle aandacht die hij op zich weet te vestigen in de grote, regeringsgezinde media. In februari besteedde de staatstelevisie 17 uur zendtijd aan Duda (als president en als kandidaat), 30 minuten aan Kidawa-Błońska en 44 seconden aan Biedroń.

Voormalig minister en nu parlementslid voor het Burgerplatform Bartłomiej Sienkiewicz pleitte deze week ook voor uitstel van de verkiezingen om te voorkomen dat meer mensen besmet raken door het corona-virus. Voorlopig lijkt de regering daartoe niet bereid vanwege wettelijke verplichtingen. Zo lang de druk vanuit de bevolking niet al te groot wordt.

  1. 2

    Het favoriete schopkind van de linkse EU-gezinde goegemeente, Polen, mag nog een extra gratuite schop krijgen. Never mind dat allerlei landen (Belgie) soortgelijke maatregelen aankondigen en uitvoeren. Had je niks over Hongarije of zo?

  2. 3

    Vind ik wel voorlopig verstandig dat grenzen voor 2 weken of ietsje langer dicht mogen slaan tegen verspreiding van Coronavirus. Verstandige keuze, hoe anders?
    Je wilt toch niet van andere mensen uit andere landen coronavirus krijgen, evengoed van ouderen in Nederland afsluiten, des veiliger voor elke mens. Andere landen willen ook niet coronavirus van ons land krijgen. Logisch toch?

    Maak er zelf niet drama van tijdelijk gesloten grenzen in Europa,
    denk aan je eigen mensen voorlopig dan.

    Gisteren zag ik wel verkeerskegels op een rij op de straat tussen Nederland en Duitsland liggen, we als automobilisten mogen daar niet in. Vrachtwagens wel. Prima toch. Des veiliger!!!

  3. 5

    @1 De ex Oostblokkers zijn altijd de gebeten hond, maar er zijn inderdaad veel meer landen die de grenzen sluiten, anderen doen een complete lockdown wat niet een heel veel ander resultaat heeft. Ook is het niet alleen een populistische maatregel, Finland met een sociaal democratische vrouw aan het roer doet precies hetzelfde dus alle politieke smaken en genders zijn vertegenwoordigd.

    Op zich heeft het geen enkel nut om zomaar de grenzen te sluiten tenzij er in het buurland een heel groot verschil is met het aantal besmettingen, denk aan de Oostenrijks/Italiaanse grens. Grote kans overigens dat je het zelfs erger maakt, als je grote groepen ophoopt voor de grenspost creëer je ideale virus brandhaarden. Ook de temperatuur opnemen slaat nergens op, want je hoeft helemaal geen verhoging te hebben als je het virus (wat je net in de grensrij hebt opgedaan) onder de leden hebt, het is dus nog eens verloren energie en mankracht ook.

  4. 6

    @1: @2: Zoals ik in de inleiding geschreven heb is Polen een voorbeeld voor een Europese trend. Ik had ook Oostenrijk, Hongarije of Frankrijk kunnen nemen. Het is een illusie dat een dergelijke crisis in Europa bestreden kan worden met uitsluitend nationake maatregelen. Daarvoor is de onderlinge afhankelijkheid inmiddels veel te groot geworden. Of je dat nu leuk vindt of niet.

  5. 7

    Het sluiten van de grenzen om het virus tegen te houden werkt slechts zolang het virus nog niet in het land is. Dat was dus begin januari voor de meeste landen. Men vond het toen niet nodig en nu heeft dit niet veel zin meer. Het is symboolpolitiek om bange mensen gerust te stellen. Maar zonder grenscontroles is het een leeg gebaar. Maar symbolische maatregelen kunnen soms wel degelijk helpen om mensen gerust te stellen.

  6. 8

    @6: “Het is een illusie dat een dergelijke crisis in Europa bestreden kan worden met uitsluitend nationale maatregelen. ”
    Welke maatregel zou de EU moeten nemen die absoluut noodzakelijk is en niet door de landen apart genomen kan worden?

  7. 9

    @7: Hoe eerder de grens voorlopig sluit, des veiliger is eerder gerustgesteld!!! Beter dan niets doen en iedereen van de wijs brengen om gerust te stellen lijkt me niet verstandig. Persconferentie kan hij ook eerder vertellen om geen paniek te zaaien, simpel toch. Hoe eerder tijdelijk ja, hoe veiliger het is ook snelle stap voor ons.

    Dat is verantwoordelijk van de Regering om dat niets te doen, heel dom.

    Het is maar tijdelijk , echt wel.

    Ik woon hier in Zuid Limburg en heb heel wat , best veel, gezien dat het echt niet normaal is.

  8. 10

    Daar maakt de VVV Heuvelland dan ook graag reclame mee. ;)
    Onder de 6 km smalle taille bij Susteren, waarmee Zuid-Limburg aan de rest van Nederland vast zit, heeft het zo’n 220 km grens met de buurlanden. Daar valt niet tegenop te handhaven.

  9. 11

    @8: Je zou mogen verwachten dat er op z’n minst centrale afspraken worden gemaakt over beperkingen op het verkeer over de binnengrenzen. Dat de Baltische staten mensen per boot in Duitsland moeten gaan ophalen vind ik absurd.

    Veel noodzakelijke maatregelen op het gebied van de gezondheidszorg en de veiligheid moeten landen nationaal nemen. De EU heeft op die terreinen geen bevoegdheden.

    Maar de binnengrenzen, het vrije verkeer van personen en goederen, zijn onderdeel van het gezamenlijke EU-beleid en daarover hoort dus op EU-niveau op z’n minst in overlegd te worden.

  10. 12

    Wit-Rusland mogen de ballen rond lopen ( Prof voetballerij ), is me nog vreemd. Alsof Wit-Rusland als enige land die geen corona heeft.

    Hoe kan het dan zijn: Rusland en Wit-Rusland is niet zoveel bekend over coronavirus.

  11. 13

    @11: Ik zou wel een stap verder willen gaan. Binnengrenzen dicht werkt simpelweg niet (hoewel de Belgische grens bijvoorbeeld “dicht” is, komt iedereen met kennis van de lokale wegen echt wel ongecontroleerd met de auto van België Maastricht in en uit als ie wil, laat staan als je te voet gaat) en heeft bovendien heel veel erg nadelige bijwerkingen (transport en logisitiek, ook van essentiële goederen komt in de knel). Daarnaast zie je nu dus gebeuren dat elk land zijn eigen maatregelen neemt, die niet compatibel zijn, op verschillende momenten in werking treden (en straks op verschillende momenten weer opgeheven worden), waarmee de effectiviteit niet gediend is (dat zal op termijn leiden tot herbesmetting uit andere EU-landen, zelfs als het lukt in eigen land zaken onder controle te krijgen). Zie in dat kader bijvoorbeeld ook het Belgische uitgaanstoerisme vorig weekend toen daar de horeca al dicht moesten, terwijl die in Nederland nog open waren. Kortom een EU-breed beleid is noodzaak, als je tenminste de bestrijding van deze crisis serieus wilt nemen. Hier blijkt ook duidelijk dat de bevoegdheden verkeerd liggen (zeker veiligheid blijk je, ongeacht bevoegdheden, dus niet nationaal te kunnen regelen in de EU, wisten we eigenlijk ook al lang).

  12. 14

    @13: [”… ongecontroleerd met de auto van België Maastricht in en uit…”]
    Andersom is interessanter, en al helemaal als je de beloofde boete van €350,- weet te vermijden. Minister Knops (BiZa) kan ons dan wel oproepen om aan de Nederlandse kant van de grens te blijven, maar motiveer ons dan ook door die absurd hoge accijnzen op drank en vooral brandstof (liefst blijvend) te normaliseren/verlagen.

  13. 15

    @14: Afgelopen week kwamen de Belgen anders graag naar Maastricht om te winkelen, want in eigen land waren de winkels al dicht.

  14. 16

    Het zou al heel wat schelen als mensen eens wat zouden nadenken. Dat de horeca in België dicht gaat is niet voor niets. Om dan maar naar Nederland te gaan omdat het daar nog wel mag is kortzichtig en egoïstisch. Je ziet dan ook dat Nederland dan de boel ook dicht gooit. Dat hoef je echt niet eerst via de EU te doen, dan duurt het veel te lang voordat iedereen op 1 lijn zit.

  15. 17

    @10: [ Daar valt niet tegenop te handhaven. ]

    Als iets niet te handhaven is wil dat niet zegen dat je het niet moet doen. Velen zullen zich aan de voorschriften houden, dus het helpt altijd wat.

  16. 19

    @16: Het zou al heel wat schelen als mensen eens wat zouden nadenken.
    Dat had je een paar weken geleden al wel kunnen vergeten, toen met de carnaval toch hele meutes Hollanders op skivakantie gingen richting Italië, ondanks dat de uitbraak daar toch echt al in het nieuws was.

    “Dat hoef je echt niet eerst via de EU te doen, dan duurt het veel te lang voordat iedereen op 1 lijn zit.”
    Nu duurt het tot het laatste land zelf beslist om op die lijn te komen. Dat is is dus nog langer dan te lang. Mij lijkt wel bewezen dat je pandemieën niet kan overlaten aan nationale regeringen. Zo gek is dat, gezien het per definitie internationale karakter ervan ook niet.

  17. 20

    @19: Als de EU de touwtjes in handen had gehad, was het dan allemaal sneller verlopen? Hoe groter het gebied, des te kleiner de brandhaarden in verhouding zijn, des te minder de urgentie wordt gevoeld. En misschien ook wel grotere weerstand van landen die nog niet of nauwelijks last hebben.

    Als er over 10 jaar een soortgelijke situatie ontstaat, dan kan men wel eens gaan overreageren, wat op zich niet slecht is, maar over 50 jaar is alles weer vergeten.

  18. 24

    @23: Net als Walsingham heb ik overal agenten zitten, die me op de hoogte houden. Dat doen ze via twitter, fora etc. Daar houdt de vergelijking wel op, want i.t.t. Walsingham luistert er verder niemand naar mij, al heb ik nog zoveel gelijk. ;)