Goedpraters van Nederlandse mensenrechtenschendingen

OPINIE - De zogenaamde “tegenprestatie” van bijstandsontvangers is een mensenrechtenschending. Maar kan desondanks op genoeg goedpraters rekenen, schrijft Louis van Overbeek.

Schendingen van mensenrechten vormen een zaak van gewicht in de Nederlandse media en publieke opinie. Tenminste … zolang ze plaatsvinden in Verweggistan. “Oh wat is die homofobe Poetin een schurk, laten we zijn winterspelen boycotten! Mogen Saoedi-Arabische vrouwen niet autorijden? Dat kan echt niet! Kinderarbeid in Bangladesh? Schande!”

Dat er niettemin al tien jaar lang op grote schaal verplichte tewerkstelling (‘dwangarbeid’) van bijstandsgerechtigden voorkomt in Nederland zelf, is door belanghebbenden met succes uit de publiciteit gehouden. Deze tewerkstelling werd immers, mede om de armen er voortaan van af te schrikken überhaupt nog een uitkering aan te vragen, reeds geïntroduceerd met de invoering van de Wet Werk en Bijstand door toenmalig staatssecretaris Mark Rutte in 2004. Aanvankelijk (althans op papier) als verplichte reïntegratie, veelal onder de naam Work First, en inmiddels ook in de vorm van ‘verplicht vrijwilligerswerk’, als ‘tegenprestatie’ in ruil voor bijstand. Hoeveel moeite je ook deed de kwestie op de agenda te krijgen: in de mainstream pers en media werd zij domweg genegeerd.

Stokje achter de deur

En huidig staatssecretaris Jetta ‘grote grutjes’ Klijnsma, die haar gehoor bij voorkeur in kleutertaal en met verkleinwoordjes toespreekt, kon het intrekken van bijstand, het laatste sociale vangnet, als dwangmiddel om uitkeringsgerechtigden te pressen verplichte arbeid te leveren aanduiden als ‘een stokje achter de deur’, waar in werkelijkheid toch echt een maatregel als ‘een ploertendoder’ werd bedoeld.

Nauwelijks had een grote landelijke krant er eind december eindelijk wel ruime aandacht aan besteed (de Volkskrant, 24-12-13: ‘Schoenen poetsen voor bijstand’) zodat ook in bredere kring niet langer te ontkennen viel dat hier sprake is van een ernstige misstand, of er verscheen een stortvloed aan artikelen waarin de beschreven praktijk op doorzichtige wijze werd vergoelijkt. Een greep uit de namen van de auteurs: VVD-Kamerlid Sjoerd Potters, Frank Kalshoven, directeur van de consultancybureau de ‘Argumentenfabriek’, Henk Strating, directeur van adviesbureau HS Arbeidsvoorwaarden B.V. en nog een bonte stoet van al dan niet met academische titels getooide verdedigers van dwangarbeid voor bijstandsgerechtigden waarop we verder niet zullen ingaan.

Onderscheid dreigt te vervagen

Als eerste dus het betoog van VVD-er Sjoerd Potters in NRC Handelsblad van 6 januari 2014 onder de titel ‘Wie bijstand krijgt, heeft de plicht iets terug te doen’. In dit stuk zegt Potters zich te verbazen over de toch moeilijk weerlegbare constatering van de Groningse hoogleraar sociaal verzekeringsrecht Gijsbert Vonk in het eerder genoemde Volkskrant-artikel, dat ‘het onderscheid tussen criminelen met een taakstraf en bijstandsgerechtigden’ in de steeds verder aangescherpte bijstandswetgeving ‘dreigt te vervagen’.

Volgens Potters, die gemakshalve voorbijgaat aan het feit dat ‘verplichte arbeid’ in internationale mensenrechtenverdragen (waaraan ook Nederland gebonden is) überhaupt verboden is, wordt met de verplichte ‘tegenprestatie’ – die in praktijk veelal zwaar, geestdodend en vernederd werk inhoudt, verricht in dezelfde oranje hesjes die ook taakgestraften dragen – bereikt dat bijstandsontvangers werknemersvaardigheden aanleren. Alsof ze die na ontslag na een veelal lange arbeidsloopbaan al niet zouden hebben. En, zegt Potters, verplichte arbeid helpt de solidariteit tussen de revanchistisch geachte ‘hardwerkende Nederlander’, die de uitkeringen opbrengt, en de bijstandsontvanger in stand te houden.

Afgestompt

Dat de verplichte arbeid waarmee bijstandontvangers onder de toen nieuwe, inmiddels nog veel verder aangescherpte, bijstandswet worden geconfronteerd nog afstompender is dan het werk dat veroordeelden wordt opgelegd, merkt de Leidse ex-wethouder Paul Bordewijk al op in zijn artikel “Geen baan, geen inkomen” in Sociaal bestek van 9 februari 2006:  ‘Werk dat mensen als taakstraf krijgen opgelegd is vaak afwisselender dan het werk dat in het kader van work first wordt aangeboden, en dat is verklaarbaar ook: de reclassering wil graag kunnen rapporteren dat taakstraffen worden afgemaakt, terwijl bij work first iedereen die gillend wegloopt eraan bijdraagt dat de [sociale] dienst zijn target haalt.’ Ook is de duur van een taakstraf gelimiteerd, terwijl een bijstandsgerechtigde in de praktijk – met de officiële wettelijke termijnen wordt overal ongesanctioneerd de hand gelicht – zonder enig perspectief op verbetering van zijn lot doorlopende vernederingen op de werkvloer moet ondergaan.

Dan de moderne sofist Frank Kalshoven, die behalve dat hij directeur is van De Argumentenfabriek ook een wekelijkse economie-column in de Volkskrant heeft, waarin hij zich de afgelopen tijd, naast een fanatiek Marcel van Dam-basher, een fervent voorstander van dwangarbeid voor bijstandsontvangers betoont. Zijn Argumentenfabriek is een commercieel bedrijf dat tegen betaling ‘argumenten’ verzint (fabriceert) voor van alles en nog wat waar zijn klanten hem opdracht voor geven. Als je hem bijvoorbeeld zou vragen een lijstje argumenten te verzinnen bij de stelling “Moord kan in bepaalde gevallen gezien worden als een sociale daad en dient dan niet gestraft te worden” en je betaalt hem daarvoor flink, dan bedenken hij en zijn “fabriek” de argumenten voor je plus een mooie retorisch gewaad om ze in te kleden. Zo ook voor de stelling “Dwangarbeid is heilzaam voor bijstandgerechtigden.” Kalshoven spreekt hier duidelijk het woord van hem wiens dikbelegde brood hij eet. Eén van zijn vele grote klanten is immers, naast bijvoorbeeld Delta Lloyd, Philips, Nefarma, KPMG en (let wel) de Volkskrant, ook het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

VOC-mentaliteit

Op de website Opiniestukken tenslotte plaatste consultant Henk Strating op 6 januari jl. een artikel met als kop: ‘De tegenprestatie past in de traditie van Spinoza’. Wat deze wijsgeer met gedwongen arbeid – waarvoor hier opnieuw de eufemistische term ‘tegenprestatie’ wordt gebruikt – voor uitkeringsgerechtigden te maken heeft, blijft in het stuk onduidelijk. Er wordt alleen een niet nader onderbouwde bewering gedaan dat Spinoza zijn filosofie ‘zelfs voor een deel op de Amsterdamse koopmansgeest’ zou hebben gebaseerd en dat ‘tegenprestaties passen bij de koopmansgeest van geven én nemen en daarmee bij de Amsterdamse en Nederlandse traditie’.

Mij lijkt dat gedwongen arbeid en uitbuiting van arme sloebers weliswaar passen bij de Nederlandse koopmansgeest, maar dan vooral bij de traditie en mentaliteit van slavenhandel van de VOC, waarmee onze vorige minister-president zo dweepte.

  1. 1

    De auteur heeft de argumenten aan zijn zijde maar maakt er een persoonlijke aanval van. Niet erg productief.

    Overigens laat ik me elke keer weer verbazen hoe de bastions die vroeger voor rechtvaardigheid opkwamen (PvdA, Vara, Volkskrant) echt allemaal lijken te zijn verworden tot bashers van de mensen die onderop liggen. Met een volkomen verlamde vakbond erbij zijn we getuige van een grote sociale onttakeling. Daarbij hoort ook dwangarbeid. Dat de FNV niet massaal in opstand komt tegen deze uitbuiting past mooi in het rijtje voormalig sociale bewegingen dat ons land rijk is.

  2. 3

    Wat een hysterisch geroeptoeter. In dezelfde zin kun je net zo goed een gewone baan als dwangarbeid omschrijven. Die kun je ook niet zomaar opzeggen want dan zit je ook opeens zonder geld, net zo goed als je zonder geld komt te zitten als je je niet aan je uitkeringsverplichtingen houdt. Want je kunt je uitkering ook opzeggen, net als je baan, wist je dat wel, Louis van Overbeek. Dat kan allemaal vrijwillig. Iets wat dwangarbeiders en slaven niet kunnen.

  3. 4

    Onvoorstelbaar hoe de geschiedenis van de jaren 30 zich herhaald toen kregen werklozen een gratis rijwielplaatje met een gat erin , waren ze lekker getekend voor de buurt , nu mogen ze in oranje hesjes lopen wat hetzelfde is natuurlijk. In de jaren 80 werd vaak over dat rijwielplaatje gepraat als voorbeeld hoe smerig ze met mensen toen omgingen.

  4. 5

    Volgende stap lijkt mij om ook wet-en regelgeving omtrent schuld en faillissementen aan te passen: hij/zij die in de schulden zit en deze niet meer kan betalen verplicht werk doen wat hem/haar aangeboden wordt tegen een “maatschappelijk economisch verantwoord uurtarief (zullen we zeggen 3 euro??) tot dat de schuld af betaald is. Paspoort etc uiteraard innemen en verplicht maximaal 30 minuten verplicht-werk-woon afstand.

  5. 6

    Even het stuk samenvatten in 1 zin :
    “Geef ons gratis geld zonder tegenprestatie anders gaan we huilie huilie doen.”

    Neem dan geen uitkering als je de voorwaarden niet bevallen.

  6. 8

    De bedoeling is een constante onderklasse creeren,en die vervolgens het leven zo zuur mogelijk maken.Met als doel voor de oppassende,niet werkloze,burger schrik aan te jagen.Met als resultaat het opkomen voor looneisen of verbetering van arbeidsomstandigheden te ontmoedigenen en de burger wordt nog tammer dan hij nu al is.

  7. 9

    @6: Prachtige neo-liberale logica hoor Bolke,we leven in een consumptie maatschappij en wat geen waarde meer heeft of meer kost dan het opbrengt flikker je weg.

    Nu de logica van de andere kant:

    Je hebt je 30 jaar de tyfus gewerkt voor verschillende bazen, je rug naar de klootte maar omdat je nog een vinger kan bewegen ben je tegenwoordig niet meer arbeidsongeschikt en kom je in de bijstand.

    Je bent in dit land geboren en je familienaam pronkt tot 1000 jaar terug in de vaderlandse geschiedenisboeken.

    Je leeft binnen een systeem waarin alles van iemand is. Je mag niet een stuk bos kappen om je eigen vreten te verbouwen. Je mag niet het huis van Bolke binnen wandelen om de voorraadkast te plunderen omdat je honger hebt. Je mag ook niet in de tuin van Bolke een dak boven je hoofd bouwen.

    Prima allemaal, iedereen zijn huis, bmw, boompje en beestje en respect voor ieders eigendom maar die mensen met pech of anders die zich moeten houden aan jouw regels hebben ook recht op een fatsoenlijk bestaan. Dat ze jouw huis niet leegroven om te overleven is al een tegenprestatie.

    Als het aan de neo-liberale heilstaat ligt heb je straks meer rechten als hond dan als mens, bij een beest ben je wel verplicht deze goed te verzorgen.

    De bijstand is een volksverzekering, ook voor jou.

  8. 10

    Kom op mensjes, wij Nederlanders hebben toch een reputatie op te houden als het gaat om ge/mis-bruik maken van diegenen die van ons afhankelijk zijn.?

    Op het moment dat door wanbeleid ik weet niet( het is niet bij te houden) hoeveel mensen werkloos worden en dat die dankzij dit superregeringsbeleid ook niet meer aan de bak komen, staat het de billemaatjes van deze regering toch vrij mensen gratis( met behoud van uitkering) aan te stellen.
    Dikke winst voor die werkgevers die zich daarmee bezig houden.

  9. 11

    @7 Alsof een discussie over een actueel thema daarmee afgelopen is … Als we die discussie al zouden hebben gehad, waarom dan nog dit stuk publiceren?

    @9 Stel je niet aan met je neoliberale onzin. Omdat iets je niet bevalt doe je alsof in Nederland een schrikbewind heerst. Mensen in de bijstand moesten altijd al aan verplichtingen voldoen, zoals werk zoeken. Daar is nu iets als vaardigheden bijhouden bijgekomen. Er kan zeker van alles aan verbeterd worden, maar doen alsof hiermee de wereld vergaat is lachwekkend overdreven.

  10. 12

    @6: Dit meen je niet, hé?

    Mensen die door falend bestuur van hun “baasjes”werkloos worden gewoon melden dat ze maar aan allerlei idiote voorwaarden moeten voldoen voor ze een – overigens minieme- som gelds krijgen.

    Wordt het niet eens tijd die “baasjes”aan te pakken?

    Verder heb ik zo mijn gedachten omtrent jouw medemenselijkheid.

  11. 13

    Het wordt allemaal nog veel schrijnender als je bedenkt dat de ideologie van een zo klein mogelijke overheid met zich meebrengt dat men het aantal ambtenaren terugdringt, terwijl het werk zich alleen maar opstapelt aangezien de overheid er alleen maar taken bij krijgt, of functies overhevelt.

    Wie vangen dat verschil op? Flexwerkers. Die gemeente-ambtenaar waar u op scheldt? Waarschijnlijk een uitzendkracht. Die belastingambtenaren die u incompetentie verwijt? Een leger flexwerkers. Nul-urencontracten zijn geen uitzondering meer, vaak voor wisselende uitzendbureaus. En na drie jaar wordt je afgedankt, want ook het uitzendbureau gaat je niet in vaste dienst nemen. ‘Kom over drie maanden maar terug – je bent een prima kracht, dus we hebben je graag weer.’ ‘O nee, toch niet, want dat loopt teveel in de gaten bij het UWV’.

    En wee o wee als een ministerie zelf een beveiliger, cateringmevrouw of schoonmaker in dienst neemt. Dan begint de politiek te piepen over ‘vervetting‘ van de overheid. Dan krijgen arbeiders rechten, ziet u, en dat is niet de bedoeling.

    Zo doet de overheid in navolging van het bedrijfsleven doodleuk mee aan het marginaliseren van werknemers aan de onderkant en het ondersteunend kader. En als het tij dan tegen zit en je raakt in de bijstand, dan kun je altijd nog 32 uur per week gaan schoonmaken, boterhammen smeren of papier prikken tegen een bijstandsuitkering. Dat is namelijk ‘activerend’.

    Ziekelijk, deze neoliberale arbeidsmarkt icm sociaal-calvinistische betutteling van de PvdA.

    En de maatregelen van Asscher om het misbruik van de Flexwet tegen te gaan, werken averechts. Dat kun je nu al op je vingers natellen. Je wordt straks na twee jaar ontslagen ipv na drie jaar (wat een vooruitgang). En als je boven de 45 bent vorm je ook voor het uitzendbureau een risico ivm langdurige ziekte, dus wordt je niet aangenomen.

    Bijstand: ons voorland.

  12. 16

    De culturele antropologie leert dat cultureel mens-zijn nagenoeg samenvalt met ruilen. Altijds, overal. De stelling luidende:

    ´De zogenaamde “tegenprestatie” van bijstandsontvangers is een mensenrechtenschending. Maar kan desondanks op genoeg goedpraters rekenen´.

    moet daarom integraal worden verworpen´.

  13. 17

    In ons economisch systeem is praktisch iedereen tot dwangarbeid veroordeeld inderdaad. Het is het doel en het kenmerk ervan zelfs: pak mensen met een slinkse truc hun enige bestaansmiddel af, en ze zijn door de ‘economische omstandigheden’ (alsof die uit de lucht kwamen vallen!) gedwongen om zich bij een werkgever te melden.

    En de mensen onderin, onder Nederlanders de langdurig werklozen, genieten inderdaad het minste aanzien, waardigheid en loon, en verdienen zeker sympathie … zeker nu ze nog eens extra te grazen worden genomen door dit kabinet. Maar bij dit soort oppervlakkige kritiek (oppervlakkig omdat het zich alleen op een lelijk randje van het systeem richt, en het systeem zelf buiten schot laat) mis ik wel de belangstelling voor werkenden. In de bediening staan bij Kruidvat, of achterop de vuilniswagen of achter de lopende band, is namelijk ook niet paradijselijk. En bouwslaven, wegwerkslaven, kantoorslaven, kleine-onderneemslaven of mensen die eigenlijk geen slaven te noemen meer zijn omdat plichtbesef bij hen een te grote rol speelt, zoals bij de meeste verpleegkundigen en artsen het geval is, verdienen ook allemaal sympathie.

    Die leveren ook (meestal) waardigheid en (altijd) autonomie in, naast een hoop vrije tijd en energie.

    Dit selectieve, zogenaamd ‘linkse’ medelijden voor mensen in de bijstand is volgens mij ook verantwoordelijk voor in elk geval een deel van de antipathie die bij ‘rechts’ leeft voor ‘bijstandstrekkers’ en hun ‘linkse’ beschermers. ‘Waarom verdienen werklozen wel, en ik geen sympathie?’ Zoiets zal het zijn.

    Dus dit soort bijdragen, hoewel ongetwijfeld goedbedoeld, zijn feitelijk de wolf in schaapskleren. Het doet zich voor als ‘linkse’ kritiek, hoewel het het systeem zelf dus buiten schot laat en daardoor in stand houdt, maar bouwt als zodanig wel een hoop weerstand op juist bij mensen die baat zouden hebben bij een structurele verandering, tégen zo’n structurele verandering.

  14. 18

    @17

    ‘Waarom verdienen werklozen wel, en ik geen sympathie?’ Zoiets zal het zijn.

    …ingefluisterd door de marketingmachine die keurige plannen heeft liggen hoe je als werkgever je werknemer op alle manieren zo klein mogelijk houdt.
    Dat is nog het meest cynische.

    En je komt er niet doorheen. Omdat, oa, de media de moeilijke dingen niet wil uitleggen.

    De cookie-joke kan wat dat betreft niet vaak genoeg herhaald worden.
    a CEO, a tea party member, and a union worker are all sitting at a table when a plate with a dozen cookies arrives. Before anyone else can make a move, the CEO reaches out to rake in eleven of the cookies. When the other two look at him in surprise, the CEO locks eyes with the tea party member. “You better watch him,” the executive says with a nod toward the union worker. “He wants a piece of your cookie.”

  15. 19

    @18: De marketing is briljant inderdaad. En zo alomtegenwoordig dat het nauwelijks eens opvalt dat het er is, zoals behang.

    Maar dit soort bijdragen (@0) zal de CEO ook niet slecht uitkomen.

  16. 20

    @17

    Dit selectieve, zogenaamd ‘linkse’ medelijden voor mensen in de bijstand is volgens mij ook verantwoordelijk voor in elk geval een deel van de antipathie die bij ‘rechts’ leeft voor ‘bijstandstrekkers’ en hun ‘linkse’ beschermers. ‘Waarom verdienen werklozen wel, en ik geen sympathie?’

    Die antipathie die bij rechts zou leven, daar is toch iets geks mee aan de hand. Mensen worden ontslagen en komen later in de bijstand, niet omdat ze links zouden zijn, maar omdat ze ontslagen worden en geen werk vinden. Die ontslagen vinden voor zover ik weet plaats ongeacht politieke voorkeur.

    Dat maakt al die voorstellen ook zo pijnlijk. Klijnsma vindt die tegenprestaties belangrijk, om mensen zo snel mogelijk weer aan het werk te krijgen. Het probleem is alleen dat dit werk er niet is. Omdat dit kabinet én het bedrijfsleven dit werk niet creëren.

    In de tussentijd bezuinigen we op de zorg, waardoor mensen die broodnodig zijn nu werkloos worden en – als ze geen werk vinden – straks in de bijstand komen, waar ze dan als tegenprestatie voor hun uitkering verplicht vrijwillig hetzelfde werk mogen gaan doen.

    Ik was deze week op een politieke bijeenkomst waar zo ongeveer elke partij pleitte voor participatie en vrijwillig anderen helpen. Dat klinkt natuurlijk allemaal prachtig, maar degenen die dat moeten gaan doen, die mensen willen ook een menswaardig leven kunnen leiden, af en toe ’s nieuwe kleren kopen, een weekeindje naar Londen, etc. Die mensen willen niet door ‘de hardwerkende Nederlander’ als de risée van de samenleving gezien worden, enkel en alleen om het feit dat zij niet behoren tot het uitverkoren volk dat nog niet ontslagen is of een flexbaan voor weinig uren, een idioot laag uurtarief en werken bij nacht en onttij hebben moeten accepteren. ‘Delen is het nieuwe hebben’, hoorde ik iemand onlangs zeggen. Mij valt op dat het altijd ‘hebberds’ zijn die dit soort uitspraken doen.

  17. 21

    @18 – Die elf koekjes gaan natuurlijk niet naar de CEO, maar naar de aandeelhouders, want die zijn uiteindelijk de eigenaars van de koekjesfabriek.

    De CEO krijgt wel veel meer koekje dan de rest, die het met kruimels moet stellen, maar dat is om hem de prikkels te geven om de arbeiders zoveel mogelijk uit te wringen. Aandeelhouders willen namelijk zoveel mogelijk profijt van hun investering.

    Dat is een cumulatief proces: in de VS heeft 1% van de bevolking 40% van de welvaart in handen. Zij kunnen zich daarmee steeds meer productiemiddelen toe-eigenen, en wie de productiemiddelen in handen heeft, heeft de economische macht in handen.

    Aandeelhouders zijn uit op winst. Veel winst, dit jaar nog. En het jaar erop nog meer. Dus zoeken ze daar CEO’s bij die dat kunnen verwezenlijken. Dat zijn dus de meest meedogenloze haaien, die de loonkosten zoveel mogelijk drukken, en als het even kan beknibbelen op milieukosten en veiligheid.

    Want uiteindelijk worden ze niet afgerekend op geluk of de kwaliteit van het product, maar op het rendement van de aandeelhouder op de investering.

    Idem bij roofkapitalisme: bedrijven in nood worden opgekocht en rücksichtslos opgedeeld als dat op korte termijn een flinke som wist oplevert voor de tijdelijke aandeelhouder, die even instapt met de berekening dat hij zijn aandeel een paar maanden later voor veel meer geld kan verzilveren. Mitt Romney is iemand die rijk is geworden door noodlijdende bedrijven op te kopen, in onderdelen op te splitsen en de assets te verkopen.

    Dat je daarmee bedrijven om zeep helpt, en dus arbeiders werkloos maakt, en daarmee hele steden en streken economisch nog verder de modder in duwt, zal hen een zorg zijn. Wij wieden slechts het onkruid, zodat gezonde bedrijven floreren, zeggen ze dan.

    Maar naarmate de nood steeds nijpender wordt, worden dit soort analyses over de schaduwzijde van het kapitalisme steeds prangender. De kritiek van Marx wordt weer actueel. Vraag is alleen: wat is een levensvatbaar alternatief? Want de proletarische revolutie van 1917 leverde een nog gruwelijker dictatuur op.

  18. 22

    @20: ”Die antipathie die bij rechts zou leven, daar is toch iets geks mee aan de hand. Mensen worden ontslagen en komen later in de bijstand, niet omdat ze links zouden zijn, maar omdat ze ontslagen worden en geen werk vinden. Die ontslagen vinden voor zover ik weet plaats ongeacht politieke voorkeur.”

    Ik bedoelde (en zei) ook niet dat de antipathie bij ‘rechts’ uitsluitend het gevolg is van het selectieve medeleden voor mensen in de bijstand, maar dat “in elk geval een deel van de antipathie” daarvandaan komt.

    Zoals #18 hierboven en onlangs Klokwerk ook al in een stuk aanstipten, is de marketingcampagne daarnaast ook erg succesvol. Er wordt mensen via alle denkbare kanalen wijsgemaakt dat de (economische) werkelijkheid maar een fictie is, en dat als je maar positief denkt, in jezelf gelooft en je best doet (tjakka?), dat er dan altijd wel iets van je leven te maken is. Met andere woorden, wie werkloos is, heeft dat aan zichzelf te danken. En wie dat niet is, dus ook.

  19. 23

    De term ‘dwangarbeid’ intrigeerde me. Die term werd deze week ook gebruikt in berichten over de vroegere DDR. Om het faillissement van de communistische staat te voorkomen werden door gevangenen vervaardigde producten met flinke winst aan het westen (Ikea, Hema, Philips, Shell etc.) verkocht.
    http://www.eenvandaag.nl/buitenland/48851/nederlandse_producten_made_in_ddr_

    Bij gevangenen is het element dwang natuurlijk het duidelijkst. Maar meer dan een gradueel verschil met andere situaties waarin mensen verplicht aan het werk worden gezet zie ik eerlijk gezegd niet. Zoals hierboven al is opgemerkt zit in veel arbeid een zekere mate van dwang. Het treurige van de verplichte tegenprestatie voor bijstandtrekkers is dat deze maatregel vooral de onderkant van de maatschappij treft waar de arbeidsdwang toch al het sterkst zal worden gevoeld. En dat het dan ook nog vaak om vrij nutteloos werk gaat waar men in de bijstand toe gedwongen wordt.

    De hamvraag is hoever je mag gaan bij het aantasten van het respect voor en de rechten van werkende mensen ter wille van de winst, of het nu van een bedrijf is of van een in financiële nood verkerende overheid.

  20. 24

    @12
    Wat heb je tegen “baasjes”. Deze komen uit een rijk/arm milieu, zijn allochtoon/autochtoon en nemen risico met eigen geld. Zij zorgen voor werkgelegenheid voor risicolozen. De meeste vinden het moeilijkst van hun werk het ontslaan van mensen bij tegenvallende inkomsten. Een walgelijk mensbeeld heb jij.

  21. 25

    Het nieuwe marxisme, maar dan gegoten in een haatzaaistijl waar GeenStijl jaloers op kan zijn.

    Krekel, met je ‘structurele verandering’ bedoel je een revolutie. Van het soort dat in Rusland ook zo goed heeft gewerkt. En wat waren die arbeiders daar gelukkig …

    Het zou een interessante discussie kunnen zijn over een actueel onderwerp. Helaas valt met marxisten net zo min te discussiëren als met religieus fundamentalisten.

  22. 26

    @21: ”Vraag is alleen: wat is een levensvatbaar alternatief? Want de proletarische revolutie van 1917 leverde een nog gruwelijker dictatuur op.”

    Ik praat nu Chomsky na, maar de twee grootste propagandamachines van de wereld hebben de wereld vanaf 1917 weliswaar wijsgemaakt dat de USSR en het socialisme hetzelfde zijn – de propagandamachine van de VS om de morele aantrekkingskracht van het socialisme (die het toen nog had) te vernietigen door het met zo’n abjecte dictatuur gelijk te stellen, en die van de abjecte dictatuur in kwestie om zich de morele aantrekkingskracht van het socialisme toe te eigenen – maar socialisme en de Sovjet-Unie zijn natuurlijk niet hetzelfde.

    De Sovjet-Unie was feitelijk helemaal niet socialistisch, als we de definitie van socialisme serieus nemen tenminste: een maatschappelijk systeem waarin de productiemiddelen onder controle staan van de arbeiders. Arbeiders hadden in de USSR echter niks te zeggen over de productiemiddelen, feitelijk nog minder dan in de kapitalistische (geleide) democratieën van het westen zelfs.

    Je zou wel kunnen geloven dat een autoritair socialisme zoals het marxisme-leninisme door zijn aard onvermijdelijk zal verzanden in een dergelijke dictatuur, maar dat is dan alleen een diskwalificatie van een autoritair socialisme. Een libertair of democratisch socialisme hoeft daar niet, en zal daar waarschijnlijk ook helemaal niet op gaan lijken.

    (Ik ben zelf niet per se een socialist trouwens, maar op kapitalisme ben ik al helemaal tegen … tegen de principes, tegen de praktijken. Maar dat terzijde … )

  23. 27

    Hear hear! Kalief, binnen Sargasso alom bekend wegens zijn meelevende, menslievende en genuanceerde reacties, heeft een mening over haatzaaierij.

    (Overigens – niet iedereen die de analyse Marx van de problemen juist vindt is ook automatisch voorstander van de oplossingen van Marx – en dus niet automatisch Marxist.)

  24. 28

    Goed stuk met dien verstande dat het woord ‘misstand’ te eufemistisch is. Er is hier met die dwangarbeidspraktijken sprake van een ongehoorde misdaad begaan door de overheid en zijn handlangers tegen mensen die geen kant meer op kunnen.

  25. 29

    Tja politici…. luchtpraters! Mensen waar je totaal niets aan hebt want het grappige is dat een land toch wel doordraait, en nota bene zelfs beter (denk aan België), zonder politici. Ze doen niets anders dan regeltjes maken (zoals bv. een tegenprestatie leveren voor een bijstandsuitkering) waarvan we er al véél te véél hebben. En naast regeltjes maken zijn ze vooral ook goed in er een hele grote puinhoop van maken (IRT-afaire, Bouwfraude, Fyra, Betuwelijn, JSF, etc. etc. etc.). Eigenlijk bakken ze er helemaal niets van en dat ze ook nog eens ongelofelijk dom zijn en volledig buiten de werkelijkheid leven bewees de niet zo geniale Hans Spekman in “De slimste mens” door slechts 69 seconden te halen. Waarschijnlijk ook zijn IQ: http://www.geenstijl.nl/mt/archieven/2014/01/spekman_3x_dommer_dan_youssef.html

  26. 30

    Iedereen die @24 een – geeft heeft vooroordelen gelijk welk een racist dan ook. Dat een kleine minderheid van ondernemers geen scrupules kent zegt niets over de meerderheid van ondernemers. Deze minne minnetjesgevers moeten we bestrijden als neonazi’s.

  27. 31

    Ik denk niet dat het productief is om dit als een mensenrechtenschending neer te zetten, misschien is bijstand ergens op papier wel een mensenrecht maar het is zeker niet iets dat boven aan het lijstje van Amnesty of HRW staat. De tegenprestatie valt ook niet onder de wet tegen dwangarbeid, niet in Nederland en ook niet in de meeste andere landen, omdat er alleen wegvallen van de bijstand tegenover staat, ipv. de kogel.

    Nee, ik ben het best wel eens met de eindconclusie dat de verplichte tegenprestatie onder het minimumloon niet is waar we naartoe zouden moeten willen, maar daar zijn betere argumenten voor te bedenken die niet parallelen trekken met Noord-Koreaanse gulags en de onderdrukking van Saoedische vrouwen. De stukjes van Klokwerk zijn 100x beter geschreven wat dat betreft.

  28. 32

    Even over de gedachte dat ‘verplichte arbeid helpt de solidariteit tussen de revanchistisch geachte ‘hardwerkende Nederlander’, die de uitkeringen opbrengt, en de bijstandsontvanger in stand te houden’.
    Wat is dat nou voor gelul?
    Ik heb een arbeidsverleden van inmiddels dik 35 jaar. Als ik nu in de bijstand zou raken, heb ik die uitkering zo’n beetje zelf bij elkaar gespaard via sociale premies. Ik kom dan écht mijn handjes niet ophouden bij die revanchistische ‘hardwerkende Nederlander’ die niet verder kijkt dan z’n goedkope door de Telegraaf voorgekookte mening over wat er mis is in dit land.
    Het is trouwens ‘bijstandsgerechtigd’ en niet ‘bijstandsontvanger’!
    Het is tekenend voor een tijd waarin mensen niet meer in staat zijn elkaar iets te gunnen, dat we mensen opzadelen met zinloze en vernederende ‘taakstraffen’ als ze in een situatie komen waardoor ze zelf niet in staat zijn in hun inkomen te voorzien.
    De bijstand is een recht en het laatste vangnet. Punt.

  29. 33

    @24: Insgelijks.

    Wat betreft dat mensbeeld…………………je weet wel, waarvan je mij beticht daar iets niet goed mee te hebben……………..

    Mensen die door onverantwoord gedrag van hun “baasjes” werkloos zijn geworden zullen het niet met je eens zijn.

  30. 34

    @27 Dank je voor het ‘compliment’. En het is nog waar ook. Want zelfs een slechte poging om een werkloze aan het werk te helpen is nog beter dan een goede poging hem in zijn sop gaar te laten koken.

    Want o wat is het menslievend en sociaal: je ziet een probleem, plakt er het magische label ‘neoliberaal’ op en *POEF* er is een schuldige aangewezen dus het probleem is opgelost.

  31. 35

    @27: Gelukkig, ben ik toch geen Marxist.

    @21: Eerst het haalbaarheidsargument afwijzen, om stappen te kunnen formuleren die er werkelijk toe doen en niet in een vicieuze cirkel te blijven hangen, en vervangen door het noodzakelijkheidsargument: alle andere maatregelen zijn lapmiddelen.

    De noodzakelijke maatregelen zijn:

    a) Het vervangen van aandelen door obligaties, zonder zeggenschap voor de obligatiehouder in de bedrijsvoering.

    b) Nationalisering van de nutsbedrijven, met inbegrip van het bank- en verzekeringswezen.

    c) Een basisinkomen.

  32. 36

    @34, wat wijs je nu precies af? Het rucksichtloss plakken van stickertjes zoals “Helaas valt met marxisten net zo min te discussiëren als met religieus fundamentalisten”?

    Of is dat heel wat anders?

    (En ach, als het je doel is om werkelijk een discussie te starten, dan ligt er nog een keurige post van Krekel klaar. Het kan best.)

  33. 38

    Wie cultuur zegt, zegt ruil. Daarvan te onderscheiden is de Gift. De gift is goddelijk of natuurlijk en op zich creatief, maar in de verkeerde handen pernicieus. Wel kan zij in bescheiden mate aan de ruil worden toegevoegd. Denk aan de fooi.

    Van ´s-gifts verderfelijk werking is de ´potlatch´ van de Kwakiutl een sprekend voorbeeld, maar nog meer ons vandaag exploderend sociaal uitkeringsstelsel dat door omvang en zware corruptie niet meer goed te beheren valt. Want dat is wat er werkelijk aan de hand is. Neem Hilhorst.

    De negatieve effecten van de gift op de persoon zijn door H. G. Wells voorzien en indringend beschreven. Zijn tijdreiziger kwam bij een groep genaamd de Eloi terecht waarvan de participanten niet behoefden te werken. In hun onderhoud voorzagen ruimschoots de ondergrondse Morlocks. Kannibalen eigenlijk. Hun voedsel waren de Eloi tot slappe, onverantwoordelijke mensen gedegenereerd.

    Dit is ongeveer de eindtoestand die zal gaan heersen wanneer het gratis basisloon zal zijn ingevoerd.

  34. 39

    @38: “Dit is ongeveer de eindtoestand die zal gaan heersen”

    Ik probeerde me anders bij jouw H. G. Wells-fantasie gelijk voor te stellen hoe die bankiers en andere leden van de elite zouden smaken. Wiegel is al veel te oud natuurlijk, die kun je alleen nog maar inmaken met een hoop kruiden; maar wel lekker vet. Voor een lekkere barbecue moet je een recentere lichting in de pan hakken: de neocons.

  35. 40

    @22 Wat wellicht ook een rol speelt is: zolang je jezelf kunt voorhouden dat aandacht voor ‘mensen aan de onderkant van de samenleving’ misplaatst is omdat die mensen er ook voor hadden kiezen zich elders te bevinden, je de illusie overeind kunt houden dat het jou allemaal nooit zal overkomen.

    Ik deel je kritiek dat het systeem zelf niet ter discussie staat. Ik kom met regelmaat mensen tegen die klagen dat ze 60 uur werken. Dat is triest, vooral als ze ervaren geen keus te hebben. Niet alleen voor hen, maar ook voor al die mensen die 30 uur voor hun rekening hadden kunnen nemen.

    In dit systeem staat geld verdienen, winst maximaliseren en efficiency verhogen centraal. Mensen zijn daarin slechts een productiemiddel, waarvan je er liefst zo weinig mogelijk moet laten rondlopen want dat kost maar geld. We zouden er ook voor kunnen kiezen te streven naar een inrichting van de samenleving waarin alle burgers de mogelijkheid hebben op een redelijke manier betaald werk te doen.

    Vroeger kwam ik wel eens in Zuid-Spanje en dan zag ik teams van vijf mensen de berm maaien. Destijds dacht ik: kijk, allemaal verborgen werkloosheid, wat inefficiënt, dat kan één persoon ook doen. Tegenwoordig denk ik: ik zie vijf mensen die hun inkomen verdienen, hun gezin kunnen onderhouden, niet in armoede hoeven te leven, niet door ‘rechts’ gezien hoeven te worden als ‘werkschuw tuig’.

    Of we accepteren de keuze voor efficiency en laten het werk met minder mensen doen. Dat mensen geen werk hebben is dan een logisch voortvloeisel uit die keuze, daar hoeven we dan niet langer meer over te klagen.

  36. 41

    @33
    Zonder dat soort “baasjes” waren er veel meer mensen werkloos geweest. Niet ieder “baasje” is even succesvol of faalt, maar dat ontslag voor hun werknemers hen aan de reet roest, zoals jij beweert, is totaal bezijden de waarheid.

    Gezien het aantal minnetjes bij mijn comment doet een gemiddelde sargassolezer qua vooroordelen niet onder voor een gemiddelde NVU-er.

  37. 42

    @40:

    “Ik kom met regelmaat mensen tegen die klagen dat ze 60 uur werken. Dat is triest, vooral als ze ervaren geen keus te hebben. Niet alleen voor hen, maar ook voor al die mensen die 30 uur voor hun rekening hadden kunnen nemen.”

    Minder dan 10% van de mensen die wil werken is werkloos. De werklast die zij zouden kunnen wegnemen van anderen valt dus erg mee. Het aan het werken (en niet maar 2 dagen per week) zetten van de Nederlandse vrouw zou een veel groter verschil maken.

    “In dit systeem staat geld verdienen, winst maximaliseren en efficiency verhogen centraal.”

    Dat is in ieder systeem zo, zelfs jager-verzamelaars zoeken constant naar manieren om dingen zo efficient mogelijk te doen.

    “Mensen zijn daarin slechts een productiemiddel”

    Voor het bedrijf wel, maar het is cynisch om te denken dat dat voor de hele maatschappij geldt. Voor de maatschappij is het toestaan van het bestaan van bedrijven een middel om efficientie te verhogen (dus meer productie per eenheid van tijd en per eenheid van grondstof) en de wil om efficientie verhogen zit in onze genen.

    “Vroeger kwam ik wel eens in Zuid-Spanje en dan zag ik teams van vijf mensen de berm maaien. Destijds dacht ik: kijk, allemaal verborgen werkloosheid, wat inefficiënt, dat kan één persoon ook doen. Tegenwoordig denk ik: ik zie vijf mensen die hun inkomen verdienen […]

    Of we accepteren de keuze voor efficiency en laten het werk met minder mensen doen. Dat mensen geen werk hebben is dan een logisch voortvloeisel uit die keuze, daar hoeven we dan niet langer meer over te klagen.”

    Het idee dat efficientie verhoging leidt tot alsmaar stijgende werkloosheid is niet waar. Economische boom-bust cycli en concurrentie met lage loon landen leidt tot hoge werkloosheid en daar verander je niets aan door mensen minder uren te laten werken (ik kan je garanderen dat je ook bij een 20-urige werkweek nog periodes met hoge werkloosheid zult hebben).

    De tegenprestatie in de bijstand herverdeelt ook werk zodat inderdaad niemand met lege handen zit, alleen gebeurt het helaas tegen minder dan minimumloon, maar niet als de tegenprestatie tot hoogstens 20 uur per week werd beperkt en er WW over werd opgebouwd. Met een paar wijzigingen van de particiatiewet heb je dus zo jouw voorstel in de praktijk gebracht, maar eerlijk gezegd lijkt me dat niet zo prettig. De bijstand hoort een vangnet te zijn voor degenen die pech hebben gehad, niet een instrument van de overheid om arbeid te herverdelen en op kunstmatige wijze het gemiddelde loon omlaag te halen in willekeurige sectoren.

  38. 43

    @41

    Sterker nog, we hebben als mensheid onszelf in een situatie gebracht waar de meesten van ons niet kunnen overleven zonder flinke efficientie verbeteringen. We gaan niet duurzaam met de Aarde om, zouden we dat wel doen met de huidige efficientie dan zou de meerderheid van de wereldbevolking al snel dood gaan of in schrijnende armoede leven. Tot we die situatie opgelost hebben zitten we hoe dan ook vast aan efficientie verbetering.

  39. 44

    @42, als je in plaats van een ‘tegenprestatie’ gewoon mensen een baan aanbiedt, komen ze niet in de bijstand of gaan ze daar weer uit, en is het dus niet de bijstand die het herverdelen doet.

  40. 45

    @44:

    De overheid hoort banen binnen de overheid aan te bieden. Als er banen buiten de overheid zijn horen die niet door de overheid aangeboden te worden, anders heb je gewoon een overheid die bepaalt wie welk werk doet en hoeveel mensen dat doen. De overheid kan wel scholing aanbieden, maar moet zich niet met de banen zelf gaan bemoeien. Momenteel zijn die banen er gewoon niet en moet de overheid niet doen alsof ze er wel zijn of bestaande banen vernietigen en opknippen om mensen in de bijstand “iets te doen” te geven. Laat mensen gewoon vrijwilligerswerk doen dat ze zelf mogen kiezen als het zo nodig is dat mensen in de bijstand “iets te doen” hebben overdag. Alternatief kan de overheid grote infratructuur projecten laten uitvoeren om banengroei te stimuleren (werkt tegen economische busts, maar niet tegen lage loon landen concurrentie).

  41. 46

    @45: ´Alternatief kan de overheid grote infratructuur projecten laten uitvoeren om banengroei te stimuleren (werkt tegen economische busts, maar niet tegen lage loon landen concurrentie)´.

    Het opvijzelen van de nationale economie via politiek geleide uitvoering van ´publieke werken´(PW), is een oude vergissing. Excellente econoom Pen (†febr. 2010) heeft daar over geschreven, maar je begrijpt het ook zo wel. Namelijk dat als die PW´s nodig = rendabel waren geweest, ze al door het Staatsonafhankelijke bedrijfsleven ter hand zouden zijn genomen.

    Tussen haakjes: wat zijn ´economische´ busts?

  42. 47

    @31:
    “omdat er alleen wegvallen van de bijstand tegenover staat, ipv. de kogel.”

    Alsof bijstandsontvangers dat geld gebruiken voor skivakanties of om hun tropisch aquarium te onderhouden.

    Bijstand is een laatste vangnet. Het enige alternatief is in de meeste gevallen om dakloos over straat te zwerven. Dit zijn geen mensen die kunnen terugvallen op een spaarrekening of een aandelenportefeuille. Een eigen huis hebben ze ook al niet, want dat is het eerste wat je moet opeten voordat je überhaupt bijstand krijgt.

    Dus tenzij je vindt dat daklozen het in Nederland ook best goed hebben, is er wat mij betreft wel degelijk sprake van dwangarbeid.

  43. 48

    @46:

    “Namelijk dat als die PW´s nodig = rendabel waren geweest, ze al door het Staatsonafhankelijke bedrijfsleven ter hand zouden zijn genomen.”

    1) vaak kan dat niet omdat de overheid beslist welke PWs er worden uitgevoerd (een private investeerder kan in Nederland niet zomaar een snelweg aanleggen)

    2) PWs zijn een manier om een grote vertrouwenscrisis te doorbreken, in zo’n situatie is er wel geld voor iets maar vertrouwen investeerder en uitvoerder elkaar en de markt niet, dat is een klassiek onderdeel van economische crises in het kapitalisme (en niet alleen maar daar), de huidige crisis is voor een groot gedeelte (maar niet volledig en dat gaan we steeds meer merken) zo’n vertrouwenscrisis: niemand vertrouwt de banken, de banken vertrouwen elkaar niet en geen enkele investeerder durft zijn nek uit te steken, in 2009 daalde de wereldwijde CO2 uitstoot voor het eerst in decennia (daarna steeg het weer langzaam) terwijl de fossiele brandstoffen niet ineens veel schaarser waren, dan zie je duidelijk dat rendabele investeringen genegeerd worden omdat vertrouwen ontbreekt

    Ongetwijfeld zijn er door de geschiedenis heen PWs verkeerd opgezet, of op het verkeerde moment, etc… maar het idee is helemaal niet verkeerd, zolang wat je bestrijdt maar een vertrouwenscrisis is.

    “Tussen haakjes: wat zijn ´economische´ busts?”

    Omdat we hier niet een academisch economie artikel aan het schrijven zijn maar zitten op een breed forum noem ik ze “economische busts” ipv. gewoon “busts”.

  44. 49

    @47:

    Ik zeg niet dat het fijn is (ik ben er zelfs op tegen zoals je in vele van mijn reacties op deze site kunt lezen), maar het is niet hetzelfde als wat doorgaans als dwangarbeid wordt gezien. Het blijft gewoon iets waar je geld voor krijgt, je kunt er zelf mee stoppen en dan krijg je geen geld meer. In de meeste landen heb je ook geen geld meer wanneer je je baan verliest, gaan we dat dan ook dwangarbeid noemen? Zo ja dan moeten we een nieuwe term verzinnen voor wat zich afspeelt in gulags. Maar liever zie ik dat we een andere term bedenken voor de situatie waarbij je moet werken om ook maar een karig inkomen te kunnen hebben en we dwangarbeid de oorspronkelijke betekenis laten behouden want politiek gemotiveerde woordinflatie hebben we al genoeg in de wereld (bv. “vrijwilligerswerk” dat verplicht is of de “werkloze” die 40 uur per week plantsoenen schoffelt).

  45. 50

    “Tegenprestatie”

    Er is geen tegenprestatie vereist om gebruik te maken van een regeling waar je zelf middels belastingen aan hebt bijgedragen. Om daar vervolgens een werkverplichting aan vast te hangen is een eenzijdige verbreking van het sociale contract tussen overheid en burger.

    Verder lees ik nergens iets over controle op de geldstromen die hiermee gemoeid zijn. Que bono? Een hoveniersbedrijf dat hiermee winst boekt? Of gaan de verdiensten terug maar de rekening van de overheid? Nogal een groot verschil, vooral ook ethisch gezien.

  46. 51

    @49:
    Okee, dat is eigenlijk best een goed punt. Het woord dwangarbeid maakt lekker goed duidelijk hoe de gemiddelde Sargasso-lezer over de tegenprestatie denkt, maar met een andere term zou het allicht makkelijker worden om dit probleem op de agenda te zetten.

    Iemand suggesties?

  47. 53

    @52 Dat is dezelfde ‘dwang’ als werken voor een gewoon loon. Je kunt je immers net zo min veroorloven dat salaris niet meer te krijgen. Bij echte dwangarbeid of slavernij krijg je helemaal geen geld. Bovendien is de constructie omgekeerd. Bij werk lever je eerst arbeid en krijgt daarvoor daarna salaris, bij bijstand heb je eerst recht op geld en moet je daarna verplichtingen nakomen zoals solliciteren en soms werken. Vergeet ook niet dat het maar een heel klein deel van de werklozen is die dat werk moeten doen, dat klopt dus ook al niet met het waanbeeld dat het om dwangarbeid zou gaan.

    Echt, dat hele beeld van dwangarbeid, slavernij en mensenrechtenschending is alleen maar ruis en zorgt ervoor dat wel terechte en constructieve kritiek niet meer wordt gehoord of gemakkelijk kan worden weggewuifd als zijnde hysterisch neomarxistisch gewauwel.

  48. 54

    @52

    Ik denk dat een gewone baan verliezen voor een Indier ook een gigantisch probleem is (in India is geen bijstand), toch hebben we dat nooit dwangarbeid genoemd. Hoe dan ook is het gewoon geen dwangarbeid, het is wel iets verkeerds en naars maar het is geen dwangarbeid.

    Ik sluit me aan bij @53 (behalve dat het wel degelijk zo is dat het werken voor bijstand straks wel voor steeds meer mensen zal worden ingevoerd, daar gaat die hele wet om) dat dit gewoon geen constructieve manier is om het echte probleem onder de aandacht te brengen. Klokwerk heeft geen hyperbool nodig in zijn stukjes over de bijstand, hij komt met echte argumenten. Je jaagt met hyperbool de wat minder-geinformeerde voorstanders van de wet (mensen die dus overtuigd kunnen worden met argumenten) alleen maar op de kast en woordinflatie is gewoon verkeerd: het is iets voor mensen die geen inhoudelijke argumenten hebben, daar hoeven we ons niet mee in te laten want er zijn wel degelijk inhoudelijke argumenten zoals verdringing op de arbeidsmarkt, de relatieve rechteloosheid, ontduiking van het minimuloon, ongeoorloofde staatssteun (wat gewoon verboden is in de EU), verstoring van marktevenwichten, de perverse prikkels voor gemeenten en bedrijven die geld kunnen besparen via bijstandsgerechtigden. Allemaal inhoudelijke argumenten zonder hyperbool.

  49. 55

    @51:

    Het woord “werkplicht” is weleens gevallen, probleem is dat het dan klinkt alsof iedereen moet werken terwijl het bv. niet geld voor huisvrouwen of renteniers. De hele praktijk lijkt een beetje op de armenhuizen van vroeger, misschien dat daar nog een goede term te vinden is. De term “corvee” kan misschien ook.

  50. 56

    Aan het geschrift
    International Human Rights
    Standards for Prison Officials
    UNITED NATIONS
    New York and Geneva, 2005

    Ontleen ik het volgende:

    Untried prisoners shall always be offered the opportunity
    to work, but shall not be required to work
    “.

    Oftewel, volgens het kabinet en met name volgens Klijnsma en de andere in het hoofdartikel genoemde figuren hebben bijstandsgerechtigden dus minder rechten dan gevangenen.

    Bron: http://www.ohchr.org/Documents/Publications/training11Add3en.pdf pag. 19

  51. 57

    @52: Ja, die jongen had de politiek in moeten gaan: hij kan lullen als Brugman, maar het gaat nergens over:

    @40: “Minder dan 10% van de mensen die wil werken is werkloos.” Waar haalt hij dat cijfer vandaan? En die andere 90%, wil die niet werken? Kan die niet werken?

    @40:”Voor de maatschappij is het toestaan van het bestaan van bedrijven een middel om efficientie te verhogen.”

    Waarschijnlijk doelt hij op het winstoogmerk. Of gaat het misschien om de mogelijkheid tot arbeidsverdeling? Wilde hier iemand misschien bedrijven verbieden? En de motivatie is ook al zo geweldig to the point:

    “de wil om efficientie verhogen zit in onze genen.”

    Met dat argument kun je regelrechte ouderwetse slavenarbeid ook verdedigen. Derpjan is de man van het redelijk alternatief: op het eerste gezicht lijkt het allemaal redelijk, alleen is het alternatief volledig zoek (net als bij de partij die die slagzin introduceerde).

    @31: “Ik denk niet dat het productief is om dit als een mensenrechtenschending neer te zetten, misschien is bijstand ergens op papier wel een mensenrecht maar het is zeker niet iets dat boven aan het lijstje van Amnesty of HRW staat. De tegenprestatie valt ook niet onder de wet tegen dwangarbeid, niet in Nederland en ook niet in de meeste andere landen, omdat er alleen wegvallen van de bijstand tegenover staat, ipv. de kogel.”

    Die uitkering is een recht waarvoor een “vrijwillige tegenprestatie” wordt verlangt: arbeid. In het geval die “vrijwillige tegenprestatie” niet wordt geleverd worden dwangmiddelen toegepast: de uitkering wordt gekort of ingehouden. Je kunt met woorden goochelen wat je wilt, maar het principe van de vrije wil wordt hier geweld aan gedaan en het gaat dus om dwangarbeid.

    Dat het niet om een andere vorm van dwangarbeid gaat, slavernij, of de gulag, en dat je bij weigering niet de kogel krijgt, doet absoluut niet terzake. Noch dat het niet bovenaan het lijstje van Amnesty of HRW staat. Als het werkelijk op papier om een schending van de mensenrechten gaat, dan wordt het tijd dat dit wordt aangevochten voor de rechtbank en als het moet tot in de hoogste instantie: het europees gerechtshof.

    En als dat ook niet helpt, dan zou dat in een beschaafd land voldoende reden moeten zijn voor de vakbonden om te staken.

    Al dat slappe Derpjan-geouwehoer brengt geen brood op de plank.

    Edit: “De term “corvee” kan misschien ook.” Ja, alles kan, als het maar geen dwangarbeid wordt genoemd, WANT dat zou wettelijk niet geoorloofd zijn en aan zoiets bezondigt zich de staat der Nederlanden natuurlijk niet. Stel je vóór! De burger zou eens op het idee kunnen komen om naar naar de rechter te stappen. Zulke woorden moet je onmiddelijk censureren. Newspeak met een juridische achtergrond.

    ” De hele praktijk lijkt een beetje op de armenhuizen van vroeger”

    Dringt hier misschien iets van realiteitsbewustzijn door? Back to the future van de middeleeuwen?
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Armenhuis

  52. 58

    Mensen lijken nogal eens te vergeten dat ons economisch stelsel een politieke keuze is geweest. Was een andere keuze ook mogelijk geweest? Jazeker, we hadden ook voor een model kunnen kiezen dat volledige werkgelegenheid garandeert.

    En om die keuze aanvaardbaar te maken voor de werkende bevolking is de garantie gegeven dat in het geval dat op de arbeids”markt” onvoldoende aanbod van werk bestaat, de slachtoffers van die situatie RECHT hebben op een uitkering.

    Die belofte moest destijds wel gedaan worden, want ons economisch stelsel had in die jaren een sterke concurrent en de werkende bevolking was politiek bewust.

    Hoe anders is het nu!

  53. 59

    @49: wil je woordspelletjes spelen? ok.. dwangarbeid is alle arbeid die je voor slechts een karig setje maaltijden per dag ‘mag doen’. of je in een gevangenis zit heeft er niet zoveel mee te maken. vind ik een redelijke definitie.

  54. 60

    @58; Een van de redenen daarvoor is dat het Kapitalisme (als ideologie ) vaste voet aan de grond heeft gekregen en ,mede door machtige aanhangers van die ideologie,is de propaganda daarvoor allomtegenwoordig

  55. 62

    @41:
    Daar ga je weer, het is prettig om van het slechtste in de mens uit te gaan, nietwaar?

    Makkelijk ook.

    Wanneer je echter eventjes had nagedacht had je kunnen vermoeden dat ik het niet had over kleine ondernemers en kleine middenstanders die hun medewerkers moeten ontslaan, maar over baasjes zoals die van de RABO-bank, of andere grote ondernemingen die uit “ëfficiency”- overwegingen hele afdelingen of vestigingen sluiten en de medewerkers de laan uit gooien, waarna ze zelf met een toffe bonus naar hun riante woonst terugkeren….
    Na gedane arbeid is het goed rusten……..(alleen niet voor de duizenden mensen die op die manier hun baan kwijtraken)

    Maar als jij graag medelijden hebt met dat soort baasjes mag dat, hoor.

  56. 63

    Bijstand is armoede en dus geen vetpot voor luie donders die door de ‘hardwerkende Nederlander’ (ooit zo’n type ontmoet?, ik niet) worden onderhouden.
    Een tegenprestatie kan volgens mij juridisch helemaal niet gezien onder andere deze link naar de rijksoverheid:

    (kijk vooral even naar “het recht op arbeid en gelijk loon voor gelijke arbeid”).

    http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/mensenrechten/vraag-en-antwoord/wat-is-de-universele-verklaring-van-de-rechten-van-de-mens.html

  57. 66

    @51:
    Slavernij?
    Of banenroof? Broodroof?(dat is nog beter)

    Deze regeling, die mensen verplicht tot werken in banen waarvoor ze niet opgeleid of geschikt zijn, zorgt er tevens voor dat anderen, die dat werk wel aankunnen- maar moeilijker werk niet- , niet aan de bak kunnen komen.
    Het werkloosheidsprobleem wordt dus keurig verschoven.

    Met als gevolg dat er steeds meer mensen al of niet gedwongen moeten gaan werken voor minder dan het minimumloon….( i.e. uitkering bijstand)

    Terwijl het toch, dacht ik, een regeringstaak was te zorgen voor MEER werkgelegenheid……….maar ja, wie ben ik, deze regering doet net als de vorige regering Rutte zijn ultieme best de werkgelegenheid te verlagen, –(waar ze overigens perfect in slaagt)–, en vervolgens de onderlaag van de maatschappij te verbreden, opdat het de bovenlaag van de maatschappij maar niet slechter gaat.

    Want daar komt het op neer en draait het op uit.

  58. 67

    Als je er per sé een label op wil plakken dat recht doet aan de werkelijkheid en toch een voldoende negatieve uitstraling heeft om je persoonlijke mening mee uit te drukken zou je ‘tewerkstelling’ kunnen gebruiken.

  59. 69

    @57

    ” “Minder dan 10% van de mensen die wil werken is werkloos.” Waar haalt hij dat cijfer vandaan? En die andere 90%, wil die niet werken? Kan die niet werken?”

    De werkloosheid staat op 8,2% van de mensen die werken of geregistreerd zijn als werkloos, ik laat dan nog een marge over tot 10% om mensen mee te tellen die het zoeken naar werk opgegeven hebben maar niet in de bijstand of WW zitten. Die andere 90% heeft werk. Al die cijfers zijn openbaar.

    “Met dat argument kun je regelrechte ouderwetse slavenarbeid ook verdedigen.”

    Andy mag ons gaan uitleggen hoe slavernij leidt tot meer productie per eenheid van tijd en per eenheid van grondstof.

    “Je kunt met woorden goochelen wat je wilt, maar het principe van de vrije wil wordt hier geweld aan gedaan en het gaat dus om dwangarbeid.”

    Dat is nooit genoeg grond geweest om het dwangarbeid te noemen. Kom op zeg, als vrije wil het criterium was zat iedereen die niet z’n droombaan heeft vast in dwangarbeid. Iets kan verkeerd zijn zonder dat het meteen de zwaarste misdaad in de relevante categorie is. Dat heet nuance, denken met het hoofd ipv. de onderbuik.

    “Als het werkelijk op papier om een schending van de mensenrechten gaat, dan wordt het tijd dat dit wordt aangevochten voor de rechtbank en als het moet tot in de hoogste instantie: het europees gerechtshof.”

    Wat mij betreft wordt het ook aangevochten, maar wel op een rationele manier, met inhoudelijke argumenten (werkverdringing, slechte rechtspositie, ontduiking van minimumloon, etc…) zodat er een kans is om de zaak te winnen.

    @58

    Het kapitalisme is gegroeid door de eeuwen heen, vanaf de late middeleeuwen eigenlijk. Daar heeft niemand echt voor gekozen. Hebben we alternatieven gehad met volledige tewerkstelling? Onder die systemen (die spectaculair hebben gefaald) was het ook gewoon de overheid die je iets toewees, dat is alleen psychologisch verschillend van moeten werken in de bijstand. Dan heb je ook geen inkomen meer als je nee zegt en dan heb je ook werkverdinging en geen keuze in wat voor je werk je doet.

  60. 71

    @70, Harry zag geen verschil, maar op papier zal het allemaal ongetwijfeld Heel Iets Anders zijn. Zo krijgen ze er op papier geheel gratis een schitterende trajectbegeleiding bij, met plannen van aanpak, aandachtspunten, individuele vaardigheidsontwikkeling etc. In de folders ziet dat er allemaal helemaal toppieoppie uit.

    Dat de mensen er in de praktijk niets van merken en ze in de praktijk gewoon met een bezem vuil bij elkaar vegen, of brieven in een brievenbus doen waardoor het toch verdomd veel lijkt op stratenveger of postbode, kniesoor die daar op let. Als je taakomschrijving maar goed zit!

  61. 72

    @70:

    Zodra er ook maar een beetje overlap is krijg je werkverdringing. Daar bestaan niet echt betrouwbare beschermingen tegen op dit moment en dat blijft zo, in ieder geval zolang er wordt samengewerkt met commerciele partijen (dat is toegestaan en er zijn geen tekenen dat dat binnenkort zal veranderen), maar ook gemeentes zullen het moeilijk vinden om de verleiding van ultragoedkope arbeid te weerstaan. Dat het in ieder geval aan de onderkant van de arbeidsmarkt tot werkverdringing leidt (dus een vicieuze cirkel die meer mensen de bijstand in duwt) staat niet echt meer ter discussie en dat is een belangrijk inhoudelijke argument tegen de wet zoals die nu in elkaar zit.

  62. 73

    @69: “als vrije wil het criterium was zat iedereen die niet z’n droombaan heeft vast in dwangarbeid.

    Dat is het punt niet. Waar het om gaat is dat Klijnsma c.s. zeggen dat het gaat om arbeidsethos en sociale contacten en dat uit de feiten blijkt dat het beter voor de betreffende werkloze is als ie weer in zijn ritme komt etc. en dat die werklozen dat zelf ook vinden, dat zou immers blijken. Waar het dan wel om gaat is: heeft die werkloze daar zelf een stem in, kan hij zeggen: nee het soort arbeid is afstompend, of de mensen die ik tegenkom zijn niet inspirerend en hebben te weinig aanknopingspunten met mijn interesses en bekwaamheden? kan hij zeggen: de kosten (niet alleen qua geld maar ook qua gevoel) zijn me zwaarder dan de opbrengsten, dus laat dat veters strikken maar zitten? of kan hij zeggen: ik voel dit als straf en of vernedering dus ik doe het niet? Als er in dit soort gevallen óver hem wordt beslist i.p.v. dat zijn eigen stem doorslaggevend is, dan wordt de wilsvrijheid ontkend.

    De mensen die “niet in een droombaan” zitten, zoals jij dat zegt, die hebben tenminste nog een normaal salaris van minstens een minimumloon. Die hebben tenminste nog de keus om minder te gaan werken.

    Een oplossing zou kunnen zijn, betaal die mensen voor hun “reïntegratie” zodat ze inclusief die vergoeding tot aan het minimumloon komen. (ik bedoel, mensen die in hun beroep een nuttige cursus of opleiding volgen, brandweerlui, militairen, politie etc. krijgen daar ook gewoon loon voor, waarom de mensen die -volgens Klijnsma- iets nuttigs doen voor de arbeidsmarkt en hun reïntegratie dan niet?)

  63. 74

    @71 @72 Lees even waar het om gaat aub. Het gaat om de opmerking van #63, hij verwees naar de mensenrechten en het ‘recht op arbeid en gelijk loon voor gelijke arbeid’. Ik laat zien dat dat alleen maar geldt als er daadwerkelijk sprake is van gelijke arbeid. Dat is met die participatiebanen natuurlijk niet het geval. Inca’s “waardoor het toch verdomd veel lijkt op” is te subjectief om iets mee te kunnen. Je zult moeten aantonen dat het om exact hetzelfde werk gaat voordat je dezelfde beloning kunt eisen. Een taakomschrijving is wel het minste wat je voor zo’n vergelijking nodig hebt.

    @72 Het verdringingsaspect is een heel andere discussie. Er treedt namelijk ook verdringing op binnen de ‘participeerders’ zelf. Die participatiebanen zijn bedoeld voor mensen met enige afstand tot de arbeidsmarkt terwijl ze worden ingevuld door mensen die gewoon direct aan het werk zouden kunnen. Een soort interne verdringing dus, los van de mogelijke verdringing van normale banen door participanten.

  64. 75

    @74, welnee, dat is exact de goedpraterij waar het om gaat. Het doen alsof de juridische mazen belangrijker zijn dan de werkelijkheid. Het gaat wel degelijk om hetzelfde werk, en ‘het lijkt verdomd veel op’ is genoeg basis om de boel behoorlijk uit te zoeken, ipv allerlei slappe flutexcuses verzinnen om de andere kant op te kijken en te doen alsof er helemaal niet gerotzooid wordt ten koste van de mensen die dat werk graag als baan gehad hadden.

  65. 76

    “De mensen die “niet in een droombaan” zitten, zoals jij dat zegt, die hebben tenminste nog een normaal salaris van minstens een minimumloon. Voor deze mensen geldt dat niet.”

    Dat is een echt argument waar ik achter kan staan. Natuurlijk betekent dat wel dat je ook geen vrije wil hebt om je normale baan op te zeggen als je niet in de bijstand wilt komen. Dan kun je een normale baan ook als dwangarbeid zien.

    “Waar het dan wel om gaat is: heeft die werkloze daar zelf een stem in, kan hij zeggen: nee het soort arbeid is afstompend, of de mensen die ik tegenkom zijn niet inspirerend en hebben te weinig aanknopingspunten met mijn interesses en bekwaamheden?”

    Je hebt die stem dus ook niet wanneer je in een afstompende normale baan zit en geen zicht op ander werk hebt (onder de aanname dat je niet de bijstand in wilt). Het is overigens best vernederend om werk “afstompend” te noemen wanneer een hele hoop andere mensen dat een gewone baan vinden. We moeten op Sargasso echt oppassen dat we niet overkomen als arrogante mensen die zichzelf te goed vinden voor handenwerk, want dan jaag je mensen dus in de armen van groepen die zoiets als de participatiewet bedenken (“laat die elite maar eens voelen wat het is om echt werk te doen”).

    “Een oplossing zou kunnen zijn, betaal die mensen voor hun “reïntegratie” zodat ze inclusief die vergoeding tot aan het minimumloon komen.”

    Dan heb je nog steeds een scheve rechtspositie en je verspilt geld waar je ook banen mee had kunnen scheppen. Mijn oplossing (voor de komende decennia waarin een basisinkomen nog niet zal worden ingevoerd): geef alleen reintegratie cursussen en dergelijke aan mensen die eht echt nodig hebben (en de schifting moet gebeuren door het UWV of de gemeente, niet een commercieel bureau dat ook de reintegratie doet), gebruik de rest van het huidige reintegratie budget om tijdelijke banen in overheidsdienst te maken, echte banen met minstens minimumloon en WW opbouw, maak het budget voor die banen afhankelijk van de werkloosheidscijfers, sta de bijstandsgerechtigden die niet zo’n baan kunnen bemachtigen toe om vrijwilligerswerk naar eigen keuze te doen, zolang ze maar aan de sollicitatieplicht voldoen.

  66. 77

    @74:

    “Ik laat zien dat dat alleen maar geldt als er daadwerkelijk sprake is van gelijke arbeid.”

    Het komt zeker voor dat er meer dan 20 uur per week gewerkt moet worden in de bijstand, dan wordt het minimum uurloon per definitie ontdoken (en het wordt erger als de baan meer betaalde dan minimumloon). Daarnaast wordt er ook geen WW opgebouwd. Er wordt dus niet voldaan aan gelijk loon voor gelijke arbeid. Natuurlijk schendt Nederland die regel als sinds het jeugdminimumloon bestaat en is daar opvallend minder protest tegen geweest dan tegen de participatiewet, maar het blijft een schending van die regel.

    “Het verdringingsaspect is een heel andere discussie. Er treedt namelijk ook verdringing op binnen de ‘participeerders’ zelf.”

    Er is ook verdringing van mensen die een baan hebben. Het is heel voor een postbedrijf veel goeddkoper om bijstandsgerechtigden post te laten bezorgen dan werknemers. Zeker nu er zat mensen in de bijstand zitten die al ervaring hebben met postbezorgen. Gemeentes kunnen eigenlijk iedere taak die ze maar willen uitbesteden aan bijstandsgerechtigden: als er een werkloze ex-ambtenaar bij zit kunnen ze letterlijk een werkende ambtenaar ontslaan en vervangen voor die ex-ambtenaar in de bijstand, dan hebben ze er na een tijdje weer een ambtenaar bij in de bijstand (afhankelijk van hoeveel WW die werkende ambtenaar had opgebouwd) en kunnen ze hem weer gebruiken om de baan van nog een werkende ambtenaar over te laten nemen, enz… De enige voorwaarde waar ze aan hoeven te voldoen is het werk een iets andere taakomschtijving te geven of een half jaar te wachten tussen ontslag en inzetten van een bijstandsgerechtigde. Je ziet nu al verschil tussen gemeentes: sommigen hebben hun plantsoendienst in loondienst, anderen gebruiken bijstandsgerechtigden en daar krijgen ze geen straf voor, dus het is een kwestie van tijd voordat alle gemeenten hun plantsoendienst medwerkers ontslaan.

  67. 78

    @76: “Je hebt die stem dus ook niet wanneer je in een afstompende normale baan zit en geen zicht op ander werk hebt

    Maar dan word je betaald voor dat werk. En je kunt daar dan wel aan toevoegen “onder de aanname dat je niet de bijstand in wilt“, maar daar zit ‘m nou net de vrije keuze in, de wilsvrijheid, die je hebt. Die keuze was de werklozen ook al ontnomen (want ze konden al niet hetzelfde soort werk krijgen als waar die ontevreden werkende wél voor betaald krijgt, ook al willen ze dat)

    Het is overigens best vernederend om werk “afstompend” te noemen wanneer een hele hoop andere mensen dat een gewone baan vinden

    Nee, het is juist vernederend om mensen dat soort werk te laten doen zónder ze ervoor te betalen. De betaling haalt de vernedering immers weg.

    We moeten op Sargasso echt oppassen dat we niet overkomen als arrogante mensen die zichzelf te goed vinden voor handenwerk

    Daar ben ik helemaal niet bang voor want er is helemaal niets mis met handwerk, zolang je het tenminste maar vakwerk laat zijn. Er is helemaal niets mis met iemand die een goede timmerman, tekenaar of lasser is. Er zijn zat mensen die het erg leuk vinden een tuin te ontwerpen en bij te houden of een brommer of autotje of oude stoommachine of -locomotief te renoveren totdat alles weer gesmeerd loopt. Daar is ook niets vernederends aan en er zijn weinig mensen die zich daar “te goed” voor vinden. Maar dom werk is en blijft dom werk, er is niets mis mee om dat weg te mechaniseren/ automatiseren.

    Dan heb je nog steeds een scheve rechtspositie en je verspilt geld waar je ook banen mee had kunnen scheppen.

    Aha, daar komt de aap uit de mouw: ” je verspilt geld …” Als je geld “verspilt” dan heeft het opgedrongen “werk” (zakkies plakken) dus kennelijk niet het nut dat Klijnsma c.s. er aan toekent. Als het voor jou en Klijnsma al geen aantoonbaar/ uitlegbaar nut heeft, en als werklozen dat perfect aanvoelen, waar moet dan de beslissingsbevoegdheid liggen?

    En wat die reïntegratiecursussen e.d. betreft, mijn voorstel is : begin daar pas aan als er aantoonbaar sprake is van integratieproblematiek én als er uiteindelijk een baan te verwachten is, want ik heb vaak genoeg gehoord van mensen die zoiets moesten doen terwijl er helemaal geen concrete baan klaarlag, niet toen ze eraan begonnen en ook niet achteraf. Intussen hebben al die reïntegratielui in hun netwerkjes met allerlei gepolitiseerde ambtenaren wel mooi hun zakken kunnen vullen. Dat dát geld ook besteed zou kunnen worden voor “het scheppen van banen”, daar hoor je nooit iemand over.

  68. 79

    @69: Johanna stelde (@40): ““Mensen zijn daarin slechts een productiemiddel”

    Jouw tegenwerping was (@42):”Voor het bedrijf wel, maar het is cynisch om te denken dat dat voor de hele maatschappij geldt. Voor de maatschappij is het toestaan van het bestaan van bedrijven een middel om efficientie te verhogen.”

    Mijn commentaar (@57):”“Met dat argument kun je regelrechte ouderwetse slavenarbeid ook verdedigen.”

    Jij wilt (@69) dat Andy ons gaat “uitleggen hoe slavernij leidt tot meer productie per eenheid van tijd en per eenheid van grondstof.”

    Maar daar trapt Andy natuurlijk niet in: “Mensen zijn slechts een productiemiddel” luidde de stelling. En die stelling spreek jij niet tegen als het gaat om bedrijven: dus als het bedrijf er in slaagt de kosten van de arbeid te drukken, dan funcioneert het (economisch gezien) efficienter.

    @42: “zelfs jager-verzamelaars zoeken constant naar manieren om dingen zo efficient mogelijk te doen.”

    @69: “als vrije wil het criterium was zat iedereen die niet z’n droombaan heeft vast in dwangarbeid.”

    Zelfs jager-verzamelaars zijn gedwongen om te werken (ook al is het niet hun droombaan), want als ze dat niet doen, dan komen ze om van de honger. Betekent dat nu dat ook jager-verzamelaars dwangarbeid verrichtten?

    Die vraag is natuurlijk volstrekt belachelijk: het begrip dwangarbeid heeft alleen betekenis binnen een maatschappelijke structuur die afhankelijkheidsrelaties tussen mensen veroorzaakt.

    Nu is het inderdaad zo dat die afhankelijkheidsrelatie bestaat. Het zou anders zijn wanneer er inderdaad een basisinkomen zou bestaan en een mens alleen maar vrijwillig rotkarweitjes zou opknappen als daar voldoende beloning tegenover staat. Dan zou je ook terecht kunnen spreken van een arbeidsmarkt.

    Nu heeft onze arbeidsmarkt teveel karakteristieken die inderdaad doen denken aan een slavenmarkt, omdat het marktbeginsel vooral betekenis heeft voor de kant van de werkgever: die kan kiezen uit het aanbod.

    Dat geldt in veel mindere mate voor de werknemer, temeer daar de balans permanent in diens nadeel uitvalt: a) door automatisering b) als gevolg van een bewust gevoerde economische politiek, waarbij sprake is van een “overspannen arbeidsmarkt” als de balans dreigt om te slaan ten voordele van de werknemers.

    De positie van de overheid is hierbij van belang, omdat wij in principe langs democratische weg kunnen kiezen hoe wij onze maatschappij willen inrichten. Maar daarbij is de overheid wel gebonden (ongeacht het karakter van de gevoerde politiek) aan de beginselen van de rechtsstaat.

    Blijkbaar is de meerderheid van de Nederlandse bevolking van mening dat het geen probleem is als die (fictieve) arbeidsmarkt functioneert in het voordeel van de werkgevers. Maar het is binnen onze rechtsstaat verboden, dat de overheid dit in dusdanig vergaande mate ondersteunt, dat die afhankelijkheid omslaat in dwang.

    Wij hebben, onze democratische samenleving heeft, gekozen voor een bepaald economisch model, met inachtneming van bepaalde voorwaarden (zie @58). Als aan die voorwaarden wordt getornt en verplichtingen worden opgelegd in een situatie waar een recht is gegeven en die verplichtingen door dwangmiddelen worden afgedwongen,

    dan is dat in het onderhavige geval voldoende om te constateren dat er sprake is van dwangarbeid. Het feit dat er zwaardere vormen van dwangarbeid bestaan doet daar niets aan af.

    En daarbij wil ik uitdrukkelijk een voorgaande stelling herhalen:

    Onze huidige arbeidsmarkt heeft reeds teveel karakteristieken die doen denken aan een slavenmarkt!!

    Het is de hoogste tijd dat we daar eens wat langer bij gaan stilstaan om ons af te vragen of dat wel wenselijk is.

    Edit: lang gewacht, stil gezwegen, nooit gedacht en toch gekregen: een dikke plus voor (@78) Morika.

  69. 81

    @78:

    ´want ik heb vaak genoeg gehoord van mensen die zoiets moesten doen terwijl er helemaal geen concrete baan klaarlag, niet toen ze eraan begonnen en ook niet achteraf. Intussen hebben al die reïntegratielui in hun netwerkjes met allerlei gepolitiseerde ambtenaren wel mooi hun zakken kunnen vullen.´

    Mijn persoonlijke ervaringen stroken grosso modo met bovenstaande citaat. Het personeel belast met de arbeidsinzet doet zijn werk niet. Ze zijn arrogant, misdragen zich (ongemanierd, onbeschoft), zijn onwetend, of cynisch juist dat niet. Sociologisch laat zich hun wangedrag uit hun onzekerheid verklaren. Op wat dáár weer de oorzaak van is, ga ik hier nauwelijks in. Ik vermoed een psycho-culturele factor.

    Waarna zich de vraag stelt: wie selecteert ze, wie stelt ze aan? Maar dan is een hogere instantie verantwoordelijk voor hun falen.

    Ik herinner hier dacapo aan de arbeidswet Vermeend-Moor, ooit ten gunste van oudere werkzoekenden gestemd. Vermeend, een goeie socialist, ging op particulier onderzoek naar de werking ervan en constateerde dat de Arbeidbureaus er niets mee en aan deden.

  70. 82

    @78:

    “Nee, het is juist vernederend om mensen dat soort werk te laten doen zónder ze ervoor te betalen. De betaling haalt de vernedering immers weg.”

    Ik betwijfel dat dat voor de meeste mensen zo werkt. Sowieso zou je bij minder dan 20 uur per week met bijstand boven het minimum uurloon komen, ik denk niet dat dat uitmaakt voor de meeste mensen en dat geef je zelf eigenlijk ook al aan door te zeggen dat bepaald werk “dom” of “afstompend” is en gewoon geautomatiseerd zou moeten worden.

    “Aha, daar komt de aap uit de mouw: ” je verspilt geld …” Als je geld “verspilt” dan heeft het opgedrongen “werk” (zakkies plakken) dus kennelijk niet het nut dat Klijnsma c.s. er aan toekent.”

    Ik had het over geld verspillen door onnodige “reintegratie”, niet geld verspillen door mensen aan het werk te zetten. Er zit best nuttig werk tussen, maar dat is dus een probleem: als het nuttig is kan er ook een echte baan van gemaakt worden en het is niet eerlijk als dat dan niet gebeurt.

    “En wat die reïntegratiecursussen e.d. betreft, mijn voorstel is : begin daar pas aan als er aantoonbaar sprake is van integratieproblematiek”

    Dat zei ik ook al.

    “Daar is ook niets vernederends aan en er zijn weinig mensen die zich daar “te goed” voor vinden. Maar dom werk is en blijft dom werk, er is niets mis mee om dat weg te mechaniseren/ automatiseren.”

    Als het “domme” werk wel nuttig is dan geldt het gezegde “it’s a dirty job but someone’s gotta do it”. Dat is dus nog steeds voor veel mensen een normale baan en iemand moet het doen, daar zou je je niet te goed voor moeten voelen, je wilt er natuurlijk wel minstens minimum uurloon voor en je kunt beargumenteren dat anderen beter zijn in dat werk en jij weer beter in iets anders maar dat is dus iets anders dan het werk “dom” of “afstompend” noemen. Dan moet ik toch echt denken aan van die afgestudeerde antropologie tutjes die erachter komen dat er in antropologie geen werk is maar zich tegelijk te goed voelen om orderpicker te zijn en eigenlijk gewoon hopen dat ze niet met hun handen hoeven te werken tot ze een rijke vent vinden. Dat ik dat denk komt vanwege mijn afkomst en dat vertelt mij dat een hoop mensen in Nederland die niet gestudeerd hebben er net zo over denken en rancuneuze gevoelens kunnen ontwikkelen en die omzetten in een stem op zoiets als de participatiewet.

  71. 84

    Sowieso zou je bij minder dan 20 uur per week met bijstand boven het minimum uurloon komen,

    Dat is niet automatisch waar. Je hoeft namelijk niet volledige bijstand te ontvangen om toch tewerkgesteld te worden. Stel dat je een partner hebt die werk kan vinden voor max 24 uur per week tegen minimumloon. Dan kom je voor 2 personen onder het bestaansminimum uit. De bijstand vult dat dan aan, maar dan gaat het zeker niet om een volledige bijstandsuitkering, maar om misschien maar een paarhonderd euro. Voor die paarhonderd euro wordt dan soms toch de volledige inzet geeist.

    Daarnaast zijn er meer verschillen met een echte baan. Een baan regelt ook dingen over arbo, ziekmeldingen, je kunt niet zomaar 30% gekort worden, je hebt vakantiedagen, recht op verlof voor bepaalde zaken, etc.

  72. 85

    @82:

    Ik ben meteen klaar met jou.
    De manier waarop jij praat over mensen die je niet kent ” afgestudeerde antropologie trutjes ” staat me tegen .
    Niemand hier kan er iets aan doen dat jij niet hebt gestudeerd.
    (Mocht je wel gestudeerd hebben lijkt me je generalisatie alleen nog maar dommer)

    De behoefte om anderen neer te halen en af te zeiken…terwijl je niet kunt zeggen dat je daar iets tegenover hebt te melden, is vreemd.
    En dan druk ik me uitermate rustig uit.

    Enfin, het feit dat je out of all de categorie afgestudeerde antropologen meende te moeten melden zal wel iets met je persoonlijke situatie te maken hebben.

  73. 86

    @82

    Jezus man. Ik heb wel gestudeerd. Ik durf alleen toe te geven wat anderen hier blijkbaar niet durven: dat ik vooroordelen mee heb gekregen vanuit mijn afkomst. Ik vindt die vooroordelen zelf verkeerd en ik handel er niet naar, ik voel ze alleen soms wel en daarom (en ook omdat veel van mijn vrienden niet gestudeerd hebben) kan ik me inleven in mensen die niet gestudeerd hebben en wat er door hun heen gaat wanneer mensen hun werk “dom”, “vernederend” en “afstompend” noemen. Het is een van de redenen waarom mensen uberhaupt de participatiewet goedkeuren. Vanuit hun gezichtspunt zijn wij op Sargasso omhooggevallen academici die liever “gratis geld” krijgen dan hetzelfde werk te doen als een heleboel mensen al jaren doen. Als je begint over werkverdringing en ontduiking van het minimumloon krijg je ze wel aan het twijfelen over de participatiewet, maar als je woorden als “dwangarbeid” en “dom” werk gaat rondstrooien gaan ze juist nog sterker achter die wet staan. Politiek is ook dingen kunnen zien vanuit het gezichtspunt van iemand anders en daarop kunnen anticiperen.

  74. 87

    @86
    Wat gaat er door die mensen heen als ze merken dat hun werk als een soort straf aan bijstandsgerechtigden wordt uitgedeeld? Als ze merken dat hun werk blijkbaar nauwelijks een uitkering waard is?
    Wat vinden ze ervan als ze hun eigen werk voor een uitkering zouden moeten doen, met alle ellende die bij een uitkering hoort zoals nauwgezet verantwoording afleggen, je bankafschriften overleggen, mensen je huis laten inspecteren omdat je niet op je woord geloofd wordt dat je alleen woont?
    En zonder vooroordelen voor sommige mensen is veel werk dom en niet uitdagend en is het beledigend als je dat gedwongen voor je uitkering moet doen. Dat wil niet zeggen dat het werk op zich dom is of dat er neer gekeken wordt op mensen die dat werk als baan hebben.
    Iemand in de bijstand gedwongen hersenoperaties laten uitvoeren wordt niet gedaan maar is in feite net zo belachelijk als iemand ver onder zijn niveau te laten werken.
    Dat werk onder zijn niveau zal hem trouwens ook niet als gewone betaalde baan worden aangeboden want dan ben je overgekwalificeerd, raak je vast gauw verveeld en ga je weer weg of ben je niet gezeggelijk genoeg.

  75. 88

    @87:

    “Wat gaat er door die mensen heen als ze merken dat hun werk als een soort straf aan bijstandsgerechtigden wordt uitgedeeld? Als ze merken dat hun werk blijkbaar nauwelijks een uitkering waard is?”

    Dat is dus mijn hele punt: je kan ze wel tegen de participatiewet krijgen met de juiste argumenten.

    “En zonder vooroordelen voor sommige mensen is veel werk dom en niet uitdagend en is het beledigend als je dat gedwongen voor je uitkering moet doen. Dat wil niet zeggen dat het werk op zich dom is of dat er neer gekeken wordt op mensen die dat werk als baan hebben.”

    “Iemand in de bijstand gedwongen hersenoperaties laten uitvoeren wordt niet gedaan maar is in feite net zo belachelijk als iemand ver onder zijn niveau te laten werken.
    Dat werk onder zijn niveau zal hem trouwens ook niet als gewone betaalde baan worden aangeboden want dan ben je overgekwalificeerd, raak je vast gauw verveeld en ga je weer weg of ben je niet gezeggelijk genoeg.”

    Veel mensen die gestudeerd hebben hebben dat gedaan in een richting waarin weinig werk is (en nooit veel werk zal komen). Die kunnen maar beter zo snel mogelijk uit hun hoofd zetten dat iets “onder hun niveau” is.

    Dat “onder je niveau” klinkt ook niet erg fijn voor iemand die dat werk doet (zich in feite opoffert om zwaar of vervelend werk te doen dat toch gedaan moet worden), denk je niet? Alsof je een IQ van 160 moet hebben voor de gemiddelde HBO of universitaire studie…

    Bepaald werk kan je niet liggen, je talenten kunnen elders liggen en/of iemand anders kan er meer geschikt voor zijn, maar je moet het niet “dom” gaan noemen. Werk moet je niet worden toegewezen in de bijstand om dat het principe van door de overheid toegewezen werk doen, voor de helft van het minimuloon en zonder WW opbouw, gewoon verkeerd is. Maakt niet uit of het riolen schoonspuiten is of strategische analyses voor een denktank is. Dat je bang bent als academicus riolen te moeten schoonspuiten als je in de bijstand komt kan best een persoonlijke reden zijn om tegen de participatiewet te zijn maar het is niet iets waarmee je een meerderheid van de kiezers zult overtuigen (want het klinkt arrogant en alsof je de lasten niet wilt delen met ontslagen rioolspuiters). Laat het gewoon vallen en concentreer je op de argumenten die wel iedereen aangaan, daar zijn er genoeg van.

  76. 89

    @88

    Ik heb na mijn studie op alles wat los en vast zat gesolliciteerd, jaren 80, je moest ook “beneden je niveau” (niet mijn woorden) solliciteren en dat riedeltje over “overgekwalificeerd” etc. heb ik ook niet zelf bedacht maar dat werd mij door diverse werkgevers medegedeeld.
    Dit kun je dan wel niet fijn vinden klinken maar het was gewoon zo.

    Ik ben het helemaal met je eens dat ongeacht wat voor werk het ook is werk dat je wordt toegewezen door de overheid, voor de helft van het minimumloon en zonder WW opbouw, kortom zonder de pro’s van een gewone baan maar met alle contra’s van een uitkering, gewoon verkeerd is.

  77. 90

    Het punt blijft dat de overheid ons kaal plukt en dat wij, als wij die pech hebben om werkloos te worden, wij, die misschien al jaren belasting betalen, worden neergezet als een stelletje losers die ineens heel veel geld kosten en dan moeten wij ons schamen en parkjes gaan harken voor weinig en daarna kan je helemaal de tyfus krijgen.

    De bedenkers zijn meestal ambtenaren of ander volk dat nooit een rekening naar een ander heeft hoeven schrijven in de hoop dat het eens wordt betaald.
    Het is naar volk wat dit soort dingen bedenkt, ze hebben geen idee over het andere (niet hun) leven.

    Het maakt wel wat los hier, de cao-fascisten snappen maar niet dat je ook met goed functioneren zomaar je baan kan verliezen. Tja, en dan moet je natuurlijk ……..(vul maar in).

    Het volk is verdeeld en de verdeling wordt bedacht door het verwende volk.

  78. 91

    @90

    Wat veel mensen geloven is dat mensen in de bijstand juist niet jarenlang belasting hebben betaald. Dat je pech kunt hebben maar niet zoveel pech dat je geen nieuw werk hebt gevonden voor je WW afloopt. Natuurlijk kennen zij wel vrienden en familie die in de bijstand zitten maar dat zijn uiteraard uitzonderingen. Nu door de crisis er honderdduizenden extra mensen werkloos worden begint de houding wel wat te veranderen maar nog steeds is er een pluraliteit dat bovenstaand geloof aanhangt, daar hebben politici zeker een steentje aan bijgedragen maar het is niet iets dat politici recentelijk hebben bedacht.

  79. 92

    Dus we moeten de bijstandswet opdoeken vanwege die überheilige mensenrechten.

    Ik lees hier veel verhalen over de sociale zekerheid en de erosie van het stelsel. En als ik meelees zie ik die erosie zelf ook.

    Ikzelf denk Nederland en Europa een eiland waren dat een beetje uitstak boven de rest van de wereld met het sociale stelsel. De globalisering (migratie, machtige multi-nationals, vluchtige geldhandel en lage lonen-landen) drong steeds dieper door in Nederlnad en het systeem zoals we dat hadden kwam steeds meer onder druk. Het blijkt dus dat ons sociale stelsel niet bestand was tegen de tand des tijds en de globale krachten.

  80. 93

    @92:

    Daar heb je wel gelijk in, maar dat je het als maatschappij met iets minder moet doen (of iig. tragere groei) betekent niet dat dan de beste oplossing is om lukraak mensen uit de rij te pikken die voor heel weinig moeten werken zodat de rest er niet op achteruit hoeft te gaan (en kan blijven geloven dat er niets aan de hand is). Onze democratie trekt ons wel die kant op (net als bij het minimum jeugdloon), maar er is ook een andere manier waarbij iedereen wat meer proportioneel inlevert.

  81. 94

    @88: “Dat is dus mijn hele punt: je kan ze wel tegen de participatiewet krijgen met de juiste argumenten.”

    Als jij betere argumenen weet te vinden om duidelijk te maken dat het een vorm van dwangarbeid gaat, dan vind ik dat ook prima.

    Alleen doe ik geen afstand van dat woord om het in te ruilen voor een van jouw eufemismen, aangezien ik een voorstander ben van bewustbewording en dus een tegenstander van versluierend taalgebruik. Dat valt altijd ten nadele uit van de slachtoffers, ook al zijn ze zich daarvan misschien niet bewust.

    Die opmerking mag je trouwens gerust veralgemeniseren: je lult een hoop, maar maakt zelden iets duidelijk.

  82. 95

    @94
    Het woord dwangarbeid is het probleem niet. Het punt is dat het geen dwangarbeid is omdat het werk dom/afstompend is, maar het werk, dat eigenlijk gewoon een eerlijke baan is, wordt gedegradeerd tot dom/afstompend/niveau taakstraf omdat het wordt ingezet als dwangarbeid.

    Maar goed, het is duidelijk dat de oorlog is verklaard aan de “echte baan” en de potentieel daarbij behorende sterke arbeidersbeweging. Hoe meer mensen als ZZP’er/dagloner of tewerkgestelde werken (zonder rechten en zonder minimumloon) hoe beter.

  83. 96

    Inmiddels, na enkele stukjes hierover gelezen te hebben, begin ik een genuanceerder beeld te krijgen over bijstand. Waar ik eerder ook altijd dacht dat het verplicht laten werken van mensen in de bijstand de beste oplossing is (niet vanwege: iemand moet iets terug doen voor gratis geld, maar omdat ik daadwerkelijk geloof dat het goed is dat iedereen participeert in de maatschappij), kom ik daar nu op terug en denk ik dat mensen motiveren voor daadwerkelijk vrijwillig werk een betere oplossing is.

    Ik blijf wel vinden dat het -in de bijstand zitten- geen pretje moet zijn, omdat het een extra motivator is voor mensen die werkloos zijn om snel weer werk te vinden. Maar ik besef maar al te goed dat het nu al niet het geval is, dus ik zie niet de noodzaak om bijstand nog onprettiger te maken.

  84. 97

    @96:
    Nog los van de vraag of er wel werk is voor alle werklozen en bijstandsgerechtigden , de werkloosheid
    stijgt nog steeds.
    Dus iedereen die “verplicht” te werk gesteld wordt neemt , tegen een geringere vergoeding, een baan weg van iemand anders…, bijvoorbeeld van iemand die
    na opheffing van de sociale werkplaatsen werkzoekend is….

  85. 98

    @97: Dat er geen werk is, is een gevolg van een slecht functioneerde economie.

    1. Gisteravond hoorde ik op het nieuws dat er 2000 banen verdwijnen bij de Rabobank. Ik denk dan, als iedereen bij de Rabobank 10% salaris inlevert, blijven die banen gewoon bestaan.

    2. Als b.v. een klein bedrijfje iemand in dienst neemt, zou het wel zo moeten zijn dat die persoon tenminste aan het bedrijf een toegevoegde waarde levert die hoger is dan de kosten van zijn eigen salaris. Anders heeft het weinig zin om die persoon aan te nemen (vanuit het oogpunt van het bedrijf).

    Dus, gebaseerd op economische cijfers is er geen werk, maar het werk is er eigenlijk wel;) of anders gezegd, het zou er kunnen zijn. Ik doe ook werk waar ik niet voor betaald krijg. Bijvoorbeeld werk voor een vereniging of collecteren. Of activiteiten/evenementen organiseren voor kinderen (muziek/sport). Bij oma op bezoek gaan, noem maar op. Iedereen doet dat, er zijn mensen die bouwen hun eigen huis, verbouwen hun eigen groente, repareren hun eigen auto. Ontnemen die ook andermans werk, nog nooit van gehoord.

  86. 99

    @98:
    In je laatste alinea geef je een opsomming van dingen die je voor jezelf doet, voor je eigen plezier of dat van ja naasten, en -niet te vergeten-vrijwillig.
    Dat is dus GEEN werk waartoe je wordt gedwongen op straffe van korting op je inkomen, maar werkzaamheden die iedereen verricht, huishoudelijke klussen, burenhulp, en nee, die ontnemen anderen geen werk, nee.
    Maar dat wist je zelf natuurlijk ook al.

  87. 100

    @99: In @96, waar jij op reageert in @97, had ik het over “daadwerkelijk vrijwillig werk”.

    Dat is dus OOK GEEN werk waartoe je wordt gedwongen op straffe van korting op je inkomen.

    En het betreft wel degelijk activiteiten (sommigen dan), wat mensen ook als baan kunnen hebben.

  88. 101

    @100:
    Wat zit je nou te moeilijken, ik viel je toch niet aan?

    Wat betreft de mogelijkheid dat sommige mensen dat soort bezigheden ook als baan zouden kunnen hebben, de sportverenigingen, de omaatjes, de hulpbehoevende buren , het eigen huis (ver) bouwen en eigen auto repareren , het zijn allemaal dingetjes die mensen -met of zonder baan- doen omdat het geld om mensen in die baan in te huren er niet is.

    Maar ik vrees dat we langs elkaar heen praten, volgens mij bedoelen we beiden hetzelfde.

  89. 102

    @24/@30 hoezeer ik het ook niet eens ben met het beeld van ondernemers dat in dit en andere draadjes geschetst wordt (ik ben er zelf zo’n onetische zakkenwasser die mensen voor het plezier ontstaat schijnbaar, en denk uitsluitend aan eigen gewin), kan ik me toch niet over je eerdere uitingen zoals beschuldingen van antisemitisme heenzetten. Wellicht dat je zo de minnetjes los van je inhoudelijk standpunt over je afroept.

  90. 103

    @61: Is dat wel zo? Ik zie dat vooralsnog nog niet.

    Het is misschien wel erg off-topic, maar wat ik zie gebeuren is dat er gezegd wordt: men praat in algemeniseerde termen over een groep, en dat is precies dat wat je niet moet doen, want dat deugt niet (net als bij racisme, daar doet men precies hetzelfde)

    Het rare is dat het racisme-argument (zelfs het hele begrip “racist” en/of “racisme”) ontstaan is om bepaalde vormen van filosofie af te keuren. (Zie Trotsky 1930, 1933), nu men hetzelfde doet (maar dan in metaforische zin) wordt dat door jou opeens afgekeurd. Dat is ergens wel vreemd…

  91. 104

    @102:
    Noortje, ik geloof er geen bal van dat jij net als de bazen van RABO of KPN of Fortis zonder problemen duizenden mensen de straat op schopt.

    Nee.
    Ik weet vrijwel zeker dat jij, wanneer je mensen moet ontslaan, daar minstens evenveel last van hebt als diegenen die je hebt moeten ontslaan.

    Of ik moet me wel heel erg vergissen.