Een nieuwe reeks voedselrellen?


Foto gemaakt door Fernando Regulez en opgestuurd aan Medicos Mundi (Flickr)

Het is begin september 2010, deze zomer ging een deel van de Russische graanoogst in vlammen op. Premier Poetin kondigde een export-ban af die waarschijnlijk tot volgend jaar juli duurt. De wereldvoedselorganisatie (FAO) verwacht dat de mondiale graanproductie dit jaar 5% lager uitvalt dan in 2009. De graanprijs schiet ondertussen omhoog, maar inmiddels weten we dat er ook flink gespeculeerd wordt met ons dagelijks brood. Ook de soja- en palmolieprijs zitten weer in de lift. Wij Europeanen zullen hier voorlopig niet van wakker liggen. Maar in Mozambique zijn vorige week voedselrellen uitgebroken (foto’s). Via een ketting-SMS riepen de inwoners van Maputo elkaar op om de straat op te gaan tegen de verhoging van de broodprijs, zeven mensen kwamen om bij de plundering van bakkerijen. Toch wrang: honger in een land waar de EU en Brazilië juist een biobrandstof akkoord mee hebben getekend.

Nu de rapen gaar zijn in Maputo wordt er gevreesd voor een herhaling van de situatie in 2008 toen in meer dan dertig landen voedselrellen uitbraken. De FAO komt 24 september a.s. in crisisberaad bijeen om de wereldvoedsel situatie te bespreken. Demissionair minister Verburg is vandaag in Addis Ababa, Ethiopië op een voorbereidende bijeenkomst van de internationale conferentie over landbouw, voedselzekerheid en klimaatverandering: ‘It’s Down 2 Earth’ die van 31 oktober t/m 5 november in Den Haag plaatsvindt. Op deze conferentie staat de vraag centraal hoe we in 2050 negen miljard mensen op een duurzame manier kunnen voeden? Wie het nu al weet, mag het zeggen.

  1. 1

    Het is altijd leuk om te wijzen naar de Westerse wereld, omdat je dan niet hoeft te wijzen naar een lokale, corrupte, psychopate despoot. Want dat zou de ontwikkelings-gelden maar in het geding kunnen brengen.

  2. 3

    Kijk Mozambiquee heeft in theorie een aardige landbouw potentie (ook voor biofuel), zie deze ppt (slide 10 en verder): http://energie.enda.sn/Documentations/ENDA_Dakar_biomarkets_Faaij.ppt

    Maar de vraag is waarom al dat ‘braakliggend’ land nog niet productie is genomen (burgeroorlog, weak state, shitty climate?) en/of je als EU daar dan moet instappen. Kan een staat als Mozambique profiteren van haar biofuel export en met de inkomsten haar voedselzekerheid vergroten? De NL overheid overweegt overigens haar volledige 10% EU directive biofuel bijmenging uit Mozambique te halen.

  3. 4

    Neuh – ik merk een reflex op in het bericht (‘Toch wrang: honger in een land waar de EU en Brazilië juist een biobrandstof akkoord mee hebben getekend.‘) en ik schrijf terug in een reflex. Actie=reactie. Moet men zich maar onthouden van gemakzuchtig schrijven.

    Wat er overigens niet bij staat, maar wat er wel uitgehaald kan worden, mits men maar een beetje bijleest, is dat de ‘voedselrellen’ eigenlijk politieke rellen zijn, die nooit zijn opgehouden. In een protest tegen de president. Blijkt mijn postje toch iets raker te zijn geweest dan in eerste instantie gedacht.

  4. 6

    Mozambique en Zimbabwe zijn, in potentie, in staat om heel Afrika van (gewas-)voedsel te voorzien. Maar omdat het Afrikaanse landen zijn, doen ze het niet. Da’s logisch. En ik wou maar dat ik cynisch was als ik zoiets schreef. Maar ik ben inmiddels bijna veertig en ik kan zoiets opschrijven zonder daar iets bij te voelen.

  5. 7

    @Carlos; Ze hebben geen slechte leiders omdat ze slechte voedselzekerheid hebben, ze hebben slechte voedselzekerheid omdat ze slechte leiders hebben.

    En ze hebben slechte leiders omdat ze zijn opgegroeid met een cultuur die gebaseerd is op handjeklap en stammen.

  6. 11

    En ze hebben slechte leiders omdat ze zijn opgegroeid met een cultuur die gebaseerd is op handjeklap en stammen.

    Als je kersenplukkend de geschiedenisboeken doorbladert zou je een punt hebben.

    Over causale verbanden gesproken.

  7. 13

    @KJ: Alsjeblieft, doe geen autoritair klinkende uitspraken over zaken waarin je geen autoriteit bent. Dat leidt tot een dommige discussie.

  8. 14

    @JSk; Dat is nou al de derde keer dat ik in deze discussie iets aan iemand moet gaan ontlokken. Wat is dit – jeopardy ? Wat de neuk bedoelt iedereen hier die eigenlijk niets zegt, te zeggen ?

    Laat ik duidelijk wezen: Carlos, parallax en JSk – blijf niet bij ‘je hebt geen gelijk’, maar verklaar je nader. Dat is wel zo vriendelijk. Anders heb je niet eens een ‘dommige’ discussie, maar dan heb je gewoon geen discussie.

  9. 16

    Ik vind het prima als ik het verkeerd zie – het zou alleen wel zo prettig zijn als mensen konden samenvatten waarom ik het verkeerd zie. Tot nu blijft het bij dingen als ‘doe geen uitspraken’, ‘je zou een punt hebben als’, en ‘leg mij geen woorden in de mond’. En volgens mij ben ik zelf niet zo onduidelijk geweest. Ik heb gepostuleerd dat:

    – het in Mozambique niet zozeer voedsel-rellen zijn als wel doorlopende (in ieder geval sinds de vorige voedsel-rellen) protesten tegen de (corrupte, frauderende) regering.

    – dat de regeringen in Afrikaanse landen over het algemeen het probleem zijn, niet de fluctuerende wereld-prijs van graan.

    – want dat Mozambique de mogelijkheid heeft, zou het niet gebukt gaan onder deze regering, om uit te groeien tot een welvarende (boeren-)natie. Maar ja, Afrika he ? Zie ook het vorige punt. En zie ook: stammen en handjeklap.

    – dat het daarom niet zo veel zin heeft om met vingers naar Westerse mogendheden te wijzen als het gaat om het zoeken naar oorzaken van deze ‘voedselrellen’.

    – maar dat dat toch, welhaast vol-automatisch, gebeurt op een blog als Sargasso. Want white-mans-burden voelt zo lekker. Ofzo.

    Is het zo verschrikkelijk veel te veel gevraagd om daar inhoudelijk op te reageren ?

  10. 17

    Natuurlijk, maar het zijn geen inhoudelijke maar cliche-matige opmerkingen.

    – dat de regeringen in Afrikaanse landen over het algemeen het probleem zijn, niet de fluctuerende wereld-prijs van graan.

    Wie zegt dat er maar 1 probleem is (Het Probleem)? Fluctuerende voedselprijzen kunnen via een veelvoud aan kanalen het wanbestuur versterken.

    – want dat Mozambique de mogelijkheid heeft, zou het niet gebukt gaan onder deze regering, om uit te groeien tot een welvarende (boeren-)natie. Maar ja, Afrika he ? Zie ook het vorige punt. En zie ook: stammen en handjeklap.

    Sorry hoor, dit is intellectueel racisme. En zelfs dan, stel dat je gelijk hebt en Afrika inderdaad gedoemd is om arm te blijven: zou je je dan meer of minder druk maken over fluctuaties in voedselprijzen? Meer als je vindt dat ook arme mensen recht hebben op leven (en je beseft dat voedselprijzen veel zwaarder wegen in het budget van een arm persoon dan van een rijk persoon). Minder als je een (halve) nazi bent natuurlijk.

    – dat het daarom niet zo veel zin heeft om met vingers naar Westerse mogendheden te wijzen als het gaat om het zoeken naar oorzaken van deze ‘voedselrellen’.

    Hoezo niet? Als honger leidt tot politieke onrust, en financiele speculatie met voedselproducten leidt tot honger, waarom “heeft het geen zin” om te wijzen naar de speculanten als (deel)oorzaak van het probleem?

    – maar dat dat toch, welhaast vol-automatisch, gebeurt op een blog als Sargasso. Want white-mans-burden voelt zo lekker. Ofzo.

    Dit slaat werkelijk alles. Tussen neus en lippen door suggereer jij dat de Afrikaan niet moet klagen over honger omdat ie toch minderwaardig is. En wij die dat een beetje een inhumane suggestie vinden hebben last van “white man’s burden*”? Maak het nou even.

    Inhoudelijk genoeg voor je?

    *Dude word eens origineel, jat niet titels van veelgelezen boeken.

  11. 18

    Er is genoeg potentie in Afrika voor voedselproductie. Het probleem is echter dat een groot deel van het beschikbare voedsel niet in het continent Afrika blijft, maar bij ons in de supermarkt belandt. Simpelweg omdat wij meer geld over hebben voor de aldaar geproduceerde sperziebonen, mango’s, bananen, cacao, peultjes, druiven, ananassen, kokosnoten, erwten, babymais, lychees, citrusfruit, meloenen, passievrucht, etc.

    Ik misgun de lokale boeren niets en ik geef ze groot gelijk dat de door hun gewkeekte waren gaan naar de afnemers die er het meeste voor over hebben. Maar het is wrang dat de helft van het continent elke avond met een lege maag naar bed moet.

    Eet vanavond smakelijk van uw Kenyaanse boontjes.

  12. 19

    @18

    Als mijn boontjes niet uit Kenia komen moeten ze ergens anders vandaan komen, en worden de Keniaanse boeren brodeloos, je verschuift simpelweg het probleem. Dan ga ik er voor de eenvoud even van uit dat het voor de totale wereldvoedselvoorraad niet veel uitmaakt of ik boontjes uit Kenia of aardappelen uit Nederland eet. De aardappelen die ik laat staan zijn immers weer beschikbaar voor iemand anders.

    Het probleem is dat er steeds meer monden gevoed moeten worden van dezelfde hoeveelheid vruchtbare grond. Dat houdt een keer op linksom of rechtsom. We kunnen wachten tot het laatste stukje tropisch regenwoud landbouwgrond is geworden, maar ik betwijfel of de aarde dat aankan qua kringloop. We zullen toch ook eens moeten gaan kijken hoe we de wereldbevolkingsgroei in de hand gaan houden.

    Ik ga nu maar even naar de groenteman voor een paar Keniaanse boontjes, dan kan een Keniaanse boer morgen misschien een nieuw paar schoenen voor zijn kinderen kopen.

  13. 21

    @19: Als mijn boontjes niet uit Kenia komen moeten ze ergens anders vandaan komen, en worden de Keniaanse boeren brodeloos,

    Gelukkig wonen de meeste Kenianen in steden.

    @20: Je eerste punt is niet eens een lopende zin. ‘het zijn’? Het is wat?

  14. 22

    Je zou er bijna religieus van worden:

    Geef ons heden ons dagelijks brood;
    en vergeef ons onze schulden,
    gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren;
    en leid ons niet in verzoeking,
    maar verlos ons van de Boze.

  15. 23

    @18 Tijdens de IJslandse vulkaanuitbarsting was op het journaal een item waarbij oa hele oogsten Keniaanse sperzieboontjes werden vernietigd en wellicht ten dele aan het vee gevoerd, alleen omdat de luchtvaart richting Europa / Schiphol stil lag. Dit terwijl zeker bij bonen inblikken goed kan.
    Verder lijkt het wel of er hier rellen zijn uitgebroken. Met meerdere tegen 1 is zo zinloos (geweld)

  16. 24

    @21 Waar de schoenmaker woont die net een paar verkocht. Alsmede de leraar die betaald onderwijs geeft aan de kinderen vd boer, alsmede de landbouwmechanisatie, agro-handel, lokale winkels etc etc.

  17. 25

    @19, Natuurlijk maakt het voor de totale wereldvoorraad voedsel niet uit of de boontjes nu uit Kenya of Nederland komen. Wat wel uitmaakt is de enorme hoeveelheid voedsel die wordt weggesodemieterd. In de VS alleen al verdwijnt nagenoeg de helft van al het eetbaars in de vuilnisbak. Om van het punt dat Seven aanhaalt nog maar te zwijgen.

  18. 26

    @KJ: ik denk dat je deels gelijk hebt.. het is ( voor wie zijn kop niet in het zand steekt) al lang duidelijk dat het achterblijven van het afrikaanse continent een grote culturele component heeft. ( lees: er veelal corrupte en slechte leiders op het pluche zitten)

    Ik denk dat Carlos bedoelt ( of hoopt) dat we door het afnemen van grote hoeveelheden bio-fuel we toch nog iets kunnen bijdragen aan de voedselzekerheid daar..

    Ikzelf ben nogal sceptisch; ik denk dat de inspanningen van het westen weinig zullen bijdragen aan de ontwikkeling van afrika.. dat zullen ze zelf moeten doen.. maar ik ben niet erg optimistisch.. als je ziet hoe de (zwarte) zuidafrikanen een ontwikkeld land de grond in runnen moet er nog veel gebeuren..

    er valt denk ik wel veel te winnen met educatie, internet en goedkope indiase laptops.. een goede informatievoorziening is toch vaak de basis van alles

    @ jsk: “intellectueel racisme” haha! wat is dat?

  19. 27

    @24: Sorry seven, je valt nu duidelijk door de mand

    Waar de schoenmaker woont die net een paar verkocht. Alsmede de leraar die betaald onderwijs geeft aan de kinderen vd boer, alsmede de landbouwmechanisatie, agro-handel, lokale winkels etc etc.

    In Kenia is westerse agro-business de grootste begunstigde van de wereldhandel. En nee, die kopen geen lokale waren, afgezien van de zeer goedkope arbeid van de lokale inwoners.

    Natuurlijk vergroot de handel wel de economische taart, maar 90% daarvan gaat naar de westerse (en aziatische) kapitaalbezitters, 10% naar lokale dagloners maar de samenleving heeft te maken met volatiele voedselprijzen.

    Ik denk dat Carlos bedoelt ( of hoopt) dat we door het afnemen van grote hoeveelheden bio-fuel we toch nog iets kunnen bijdragen aan de voedselzekerheid daar..

    Volgens mij ben je ergens het woordje *niet* vergeten.

  20. 28

    “Dit terwijl zeker bij bonen inblikken goed kan.”

    Heeft Europa geen tariefmuren die hoger worden naarmate er meer waarde toegevoegd is aan een product uit Afrika? Ruwe landbouw producten en grondstoffen prima maar, je moet die negers er natuurlijk wel een beetje onder houden anders gaan ze zelf fabrieken bouwen en waarde toevoegen aan producten.

  21. 29

    @26
    Itt tot eerdere berichten heeft klimaatverandering geen invloed op burgeroorlogen zo blijkt uit nieuw onderzoek.

    “Climate shifts ‘not to blame’ for African civil wars” http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-11204686

    idem NL http://www.scientias.nl/afrikaanse-burgeroorlogen-zit-klimaatverandering-erachter/15514
    en
    “Het klimaat heeft geen invloed op burgeroorlogen in Afrika. Dat blijkt uit Zweeds onderzoek. Eerder hadden wetenschappers en politici gesteld dat bijvoorbeeld droogte en de daaruit volgende voedseltekorten tot sociale onrust zouden leiden.

    Traditionele factoren zoals armoede, politieke instabiliteit en sociale spanningen blijken bepalend te zijn voor het risico op burgeroorlog. Variaties in het klimaat zijn van nul en generlei invloed. Volgens onderzoeksleider Halvard Buhaug kunnen er toevallige correlaties optreden tussen klimaat en onrust, maar blijkt uit grondiger statistisch onderzoek dat er geen verband is.”
    http://www.powned.tv/nieuws/tech/2010/09/klimaat_zorgt_niet_voor_burger.html