1. 6

    Das Kapital is een heel dik negentiende eeuws boek. Het heeft op alle fronten gefaald. Wie denkt dat deze crisis een door de marxisten zo vurig gewenste ondergang van het kapitalisme is beseft twee dingen niet:

    1) Het kapitalisme bestaat niet. Het is geen gefixeerd systeem maar een uitvinding van de marxisten die daarmee dat typische negentiende-eeuwse trekje van categorisering vertoont. Dat wat door de socialisten in de negentiende eeuw kapitalisme werd genoemd is tegenwoordig onherkenbaar veranderd.

    2) Kijk in de spiegel en aanschouw de Grootkapitalist. We leven in een tijd van de massa. Massaconsumptie, massamedia; en ook massabezit. Iedereeen is, via hypotheken, pensioenen, spaarcentjes en god weet wat nog meer, mede-eigenaar van alles. Dit is de grote liberale droom, de Ownership Society.

    Bedenk goed dat zowel de liberalen als de marxisten industriele massamaatschappijen nastreven. Het zijn twee loten aan dezelfde boom.

  2. 7

    @MS
    Nou, @MS, daar is toch wel wat op af te dingen. Marx is in elk geval een dialecticus die iets zette tegenover de grijpgrage superkapitalisten van de 18e en 19e eeuw. Hij begreep de dynamiek van het kapitalisme erg goed en was zeker niet iemand die het zag als een statisch systeem. Dat het kapitalisme is veranderd doet niets af aan het feit dat het reacties oproept en wellicht een omwenteling teweeg brengt. Marx’ maatschappijbeeld was toch niet een beeld van het nastreven van alleen maar een industriële samenleving. Het was een antwoord op de onmenselijke uitbuiting door geldgraaiers.

    Kijk in de spiegel en zie de Ownership Society?
    Flikker op.
    De nieuwe illusie!

    Ga eerst maar eens kijken wat dialectiek inhoudt. Misschien dat de discussie over Marx dan weer wat inhoud gegeven kan worden. Wie echt statisch en vastgeroest zijn, zijn de mensen die Marx categorisch afwijzen.

  3. 8

    Oh en ik vergat nog iets wat ik eigenlijk meteen op had willen schrijven: vervreemding. Een kernbegrip in Marx’denken. En wat zien we in het stukje van Tom van Erp? Een expliciete beschrijving van het begrip vervreemding zonder dat Marx genoemd wordt. Bijna het ultieme gelijk.

    […]

    Toch, en dit raakt de kern van het huidige probleem, was er een grote behoefte aan onze diensten. We hadden alleen de moeilijke gevallen als klant, en dat vereiste een andere werkwijze dan bij gewone hypotheken.

    Om te beginnen had een zeer uitvoerig gesprek plaats met de toekomstige lener. Persoonlijke vragen als: ‘Zijn jullie wel getrouwd?’, en: ‘Bent u in verwachting, mevrouw?’, en: ‘Hoe moet dat dan met de kinderen als wij uw inkomen nodig hebben om onze hypotheek te betalen?’, waren normaal.

    En dat was nog maar het begin. ‘Waarom hebben jullie nu weer geld nodig? Is dat wel verantwoord? Wij willen morgenochtend om negen uur eens komen kijken.’ Dat was niet alleen om het huis op waarde te laten schatten door onze eigen taxateur, maar ook om eens te zien hoe die mensen leefden en om eens in de buurt rond te kijken.

    Wanneer die lening dan eindelijk werd verstrekt en dertig dagen later de eerste betaling uitbleef, was het diezelfde medewerker in datzelfde kantoor die direct belde om te vragen wat er aan de hand was. Elk probleem werd direct behandeld. Goed, we verstrekten leningen aan minder ideale klanten, maar desondanks waren onze verliezen minimaal. Dat ging goed tot eind jaren zeventig.

    Toen kwamen de computers.

    […]

    Met de computers verdwijnt de persoonlijke benadering en worden de leners opgebeld vanuit India, er wordt geen actie meer ondernomen bij problemen, iedreen is los en het lenen wordt een opzichstaand gebeuren zonder dat er zich enige persoonlijke relatie in het proces bevindt.

    Vervreemding in de praktijk.
    Ook Marx!