Debat kernenergie van de grond?

Kerncentrale in Doel, België (Foto: Wikimedia Commons/Friedrich Tellberg)

Al eerder verwachtte ik dat het debat over kern- energie zou losbarsten. Daar zijn de verkiezingen en de coalitie-perikelen tussen gekomen. Nadat het CDA haar voornemen bekend maakte om kerncentrales bij te bouwen, bleef het vrij stil. Vreemd, daar het alles in zich heeft om voor vuurwerk te zorgen: onze energievoorziening is cruciaal voor de economische ontwikkeling van Nederland, het is een emotioneel zeer geladen onderwerp, en links en rechts zijn er tot op het bot over verdeeld. Persoonlijk vind ik het een stuk interessanter dan de hypotheekrenteaftrek.

Wellicht dat een rechts kabinet de discussie weer zal doen losbarsten. Dan gaan verklaard voorstanders met elkaar regeren.

In het kort nog maar even de pluspunten: kernenergie is minder milieubelastend wat betreft CO2, het is economisch haalbaar en betrouwbaar (vergeleken met zon en wind). De nadelen mogen bekend zijn: het afval is moeilijk af te voeren en levert enorme risico’s op contaminatie op bij ongelukken met de reactor.

Het debat wordt interessant, omdat van beide kanten aan de klassieke voors en tegens wordt gemorreld. Zo zijn er tegenstanders geswitcht omdat het CO2- probleem zo nijpend is dat er een oplossing moet komen. Ook lijkt kernenergie toch echt veiliger te worden, en lijken centrales zelfs te kunnen draaien op Russische kernkoppen die sowieso ontmanteld moeten worden. Bovendien kunnen we met renewables (zon, wind, bio) niet in onze behoeften voorzien. Er is niet voldoende ruimte voor panelen en windmolenparken, en voedselvoorziening concurreert met biobrandstof.

De tegenstanders beweren dat de cijfers van de voorstanders gemanipuleerd zijn: kernenergie levert helemaal niet zoveel op, windparken kunnen prima in zee gezet worden enzovoort. Het interessantste argument van de tegenstanders is wel dat het minstens tien jaar duurt om een centrale te bouwen, terwijl er grote sprongen voorwaarts worden gemaakt met renewable technologie. Saillant is dat het veiligheidsargument veranderd is: niet langer gaat het vooral over Tsjernobyl, maar over afvaltransport en terrorisme.

In dit unieke TED-filmpje (het eerste debat op de conferentie ooit) wordt een en ander mooi weergegeven. Tijd voor de discussie om los te barsten!

  1. 1

    PROPAGANDA
    wat een complete achterlijkheid
    #we hebben genoeg energie
    #we gaan alleen maar meer produceren om meer te verspillen.
    #kerncentrales zijn per definitie het meest milieuvervuilend omdat er geen co2 uitkomt maar straling. zie die nog eens met elkaar te vergelijken in effect op de ecobalans

  2. 2

    haha die eerste reactie, geweldig.

    Toch maar mijn reactie:

    @p wij kunnen nu al niet in onze energie voorzien, we kopen kernenergie uit duitsland en frankrijk.

    Windparken in zee dat is pas propaganda. Laat de woningmarkt echt haar gang gaan en mensen kiezen zelf voor groene energie omdat dat in de exploitatie van de woning beter is.

    Dat is stap 1.

    energie verspillen, dat is jouw mening, ik ben geen paternalist wat dat betreft.

  3. 3

    @1: Kom maar op met je ideeën om meer produktie en verspilling tegen te gaan. Vertel maar hoe je China, India en een hoop andere ‘ontwikkelingslanden’ gaat overtuigen niet verder te ontwikkelen.

    Als ’t goed is komt uit kerncentrales geen straling (hoewel ’t soms natuurlijk niet goed gaat: Sellafield, Tsjernobiel), maar wel stralend afval.

    In ’t filmpje wordt kort ’t bestaan genoemd van nieuwe technologieën om dat afval zelf ook weer te gebruiken, dat zorgt dat je uiteindelijk minder afval overhoudt maar daarmee ben je nog niet van ál het afval af, dit lijkt mij nog altijd het belangrijkste tegenargument en ik vind ’t jammer dat daar niet iets meer over is gezegd (van beide zijden).

    Verder vond ik ’t erg informatief, zoals je van TED mag verwachten.

  4. 4

    Vandaag op radio 1: nieuwe installatie die uit mensenmest (poep in normaal nederlands) energie kan opwekken en water uitspaart. Succesvol testproject in wijk al uitgevoerd, bewoners lagere energie en waterrekening.

  5. 5

    idee 1: opheffen van alle onzin banen en de loonslaafjes die ernaar toe gaan in hun koekblik. (scheelt direct 30 a 40% van de auto’s)
    idee 2: landbouw kleinschalig organiseren en alle overheidsrommel, subsidies, controles, vaccinaties en GMO eruit trappen (dat levert een hoop echte banen op)
    idee 3: Tesla’s ideeen realiseren
    idee 4: de overheid opheffen (die heeft nog nooit waarde toegevoegd)
    idee 5: minder weggooien (in EU gooien we 10 tot 20% van het voedsel weg -huh???!!!???? honger in Afrika???-)
    idee 6: meer chillen
    idee 7: stoppen met oorlog
    idee 8: straatlantaarns wegdoen

    @2 we importeren energie, maar de kassen in het westland die graag electriciteit opwekken om dat terug te geven aan het net mogen dat niet doen vanwege “capaciteits” problemen??? huh???
    We kunnen best zonder die geïmporteerde energie, als we wat gebruik afschaffen. (hoeveel televisies heb je? hoeveel lampen? hoeveel verbruikt je koelkast? hoeveel straatlantaarns? hoeveel stoplichten? hoeveel gevelreclame? hoeveel gokkasten? hoelang laat je je koffiezetapparaat aan staan?? gebruik je überhaupt een wasdroger?)

    Zoals bruggen bijvoorbeeld: alle oude modellen zijn zo ontworpen dat ze op handkracht te openen zijn. Nieuwe modellen hebben een of andere luie vetpens in een hokje verderop zitten die knopjes kan drukken. In mijn visie is dat onnodige afhankelijkheid van electriciteit (en alle bijkomende problemen als gevolg van te weinig lichaamsbeweging)

  6. 6

    @1: Ideeën die haalbaar zijn denk je?

    Sowieso valt idee 4 niet met de rest te kombineren, want als je al die andere dingen voor elkaar wilt krijgen zul je flink wat overheidsdwang nodig hebben.

    Idee 7 is trouwens geniaal, dat niemand dat nou eerder bedacht heeft.

  7. 7

    @2:
    Nederland is momenteel weliswaar electriciteitsimporteur, maar tegelijkertijd worden er her en der in het land centrales bijgebouwd. Tennet verwacht dat ons land op korte termijn electriciteit gaat exporteren. Het lijkt me niet dat er daarom voorlopig een kerncentrale bijgebouwd moet worden. Aannemend dat de prijzen van duurzame energiebronnen als wind- en zonneelectriciteit blijven dalen, kan het plaatje er heel anders uit zien tegen de tijd dat er echt behoefte is aan nieuwe centrales.

    Overigens ben ik het niet met Mark eens dat het een interessant debat wordt. Volgens mij is kernenergie typisch een onderwerp waarin je 2 groepen krijgt die een loopgravenoorlog gaan voeren met de argumenten die hierboven al beschreven staan, en waarin niemand een ander kan overtuigen. (En tegen de tijd dat er een meerderheid is, is er weer geen Nederlander te vinden die de kerncentrale ook maar in de buurt van zijn achtertuin wil hebben).

  8. 8

    Ik denk dat meneer of mevrouw P vooral dat idee 6 wat meer op zichzelf moet toepassen.

    Indien dat niet haalbaar is mag een onderbouwing ook.

  9. 9

    Kunnen al die mensen die beweren dat kerncentrales meer CO2 uitstoten eens googlen op storm van leeuwen. Verder is het bouwen van kerncentrales iets van de lange adem, denk meer dan 10 jaar. Windmolens bouwen is een stuk simpeler. Google maar op EPR en kerncentrale.
    Verder is er verdraaid weinig capaciteit in de industrie om al die kerncentrales die rechtse idioten willen bouwen ook echt te bouwen.

  10. 10

    En dan vergeet ik ook nog eens de leveringsproblemen van U-235. Het is niet alsof het voor de deur ligt. Een mijn in Canada die het zou moeten leveren liep onder water, wat dus weer weggepompt moest worden, wat dus weer de energieopbrengst omlaag brengt.

  11. 11

    @9/10: Ben bang voor je dat ’t allang niet meer alleen rechtse idioten zijn die voor meer kernenergie pleiten.

    Denk dat voorlopig de beschikbaarheid en de prijs van uranium niet zo’n probleem zijn, de bouwtermijn is veel relevanter (als ’t gaat om zo snel mogelijk de CO2-uitstoot terug te dringen althans) en ’t lijkt me dat we zo lang niet moeten wachten met andere energiebronnen aanboren. Maar dat is dan nog geen reden om niet én-én te doen, wind en zon kunnen eerder in gebruik zijn, kernenergie kan uiteindelijk meer opbrengen.

    Ik blijf zelf vooral tegen het afvalprobleem aanhikken, zowel het genoemde transport- en terrorismegevaar als de uiteindelijke opslag.

  12. 12

    @7, het gebeurd (helaas) maar zelden dat in een debat, over welk onderwerp dan ook mensen van mening veranderen. Toch is het goed om de argumenten voor en tegen te zetten.

    Mijn insteek: met de centrales die nu worden gebouwd zijn kolencentrales en men met CO2-ontgassing wanneer mogelijk is men op de verkeerde weg. Of het produceert nog meer CO2 of het is een heel duur systeem.

    Met het ontwikkelen van nieuwe bronnen is meer dan 10 jaar gemoeid – en als het verbruik blijft toenemen zoals dat nu gebeurd is dat te laat. We moeten natuurlijk wel blijven werken aan nieuwe duurzame bronnen, het liefst zonder het land vol te plempen met windmolens zoals nu in Flevoland.

  13. 13

    @8 Dat chillen zit wel goed.
    Ik kan me vooral ergeren aan mensen die nog in het “co2 probleem” geloven. Dan ben je toch zo hard geïndoctrineerd dat verdere discussie echt heel moeilijk wordt. (ergernis vooral omdat “de oplossing kerncentrales” niet natuurlijk is -kijk nog eens naar tsjernobyl-)

    De televisie heb ik weggedaan als overbodig stuk prullaria.

    @6 Dat is nou juist het probleem: mensen die denken dat ze per se de overheid nodig hebben om te bepalen hoe of wat goed is. Ik zal je uit de droom helpen: de staat is er voornamelijk om oorlog te maken. De dingetjes (elke keer met pijn en moeite en geweld in revolutie afgedwongen) die voor het algemene belang zijn, zijn er alleen om het plebs gehoorzaam en als dom kuddedier te houden. Als mensen voor zichzelf denken en doen dan leven ze gewoon van het land en vinden ze het verder best; zo veel mogelijk chillen. In plaats van elke dag naar het kijkkastje staren om verteld te worden hoe je morgen leeft.

    nogmaals: alle ideeen zijn haalbaar, in ieder geval makkelijker dan een kerncentrale. Werken volgens het KISS-principe (Keep It Simple, Stupid) en ook “als het niet kapot is, repareer het dan ook niet”

  14. 14

    @13 de discussie over CO2 is andere discussie. Het lijkt me niet handig omdat te verwarren met de discussie hier, waarbij verondersteld wordt dat er wel degelijk een noodzaak is om om te schakelen naar andere energiebronnen.

    Tsjernobyl was een generatie 1 reactie met grafiet als moderator. Niemand, echt niemand wil die dingen nog gebruiken.

    En ook de discussie over de grootte en functie van de overheid is een andere discussie die hier niet relevant is.

  15. 15

    @13: Ik heb ook geen tv, maar ik heb niet de illusie dat als we de overheid maar afschaffen, iedereen plotseling ook z’n tv wegdoet. Die ideeën van jou zijn voor het grootste deel in theorie wel haalbaar, dat wil ik je nageven, maar helaas leef ik niet op een theoretische planeet, maar op deze.

    Verder kan ik niet helemaal peilen wat je nou van ‘de mensen’ vindt, aan de ene kant laat je duidelijk je minachting blijken (plebs, kuddedier, de tv die verteld wat ze gaan doen), aan de andere kant suggereer je dat als die vermaledijde overheid maar eenmaal weg is, ze allemaal dezelfde geweldig goede beslissingen gaan nemen als jijzelf.
    Maar Michel heeft gelijk, dit raakt wel heel erg off-topic.

  16. 16

    @topic: Je vergeet een belangrijk nadeel. Het is namelijk nogal eindig en dus op vrij korte termijn niet zo economisch haalbaar meer (uraniumprijzen zullen vrij snel gaan stijgen, als er meer kenrcentrales gebouwd worden en de vraag stijgt, terwijl de voorraden steeds sneller opraken).

  17. 17

    Kerncentrales kunnen gewoon nu gebouwd worden.

    Wind, zon & biogas uit ethanol e.d. zijn niet economisch. Biogas uit cellulose, afvangen CO2 & “blauwe energie” uit osmose kan nog niet.

    Hydro & geothermisch is niet schaalbaar.

    Het is kernenergie of kolen. Go kernenergie!

  18. 18

    @17, laat ik me beperken tot jouw eerste opmerking, ben je wel bekend met de tijdsoverschrijding van de Olkiluoto-3 reactor?

  19. 20

    @16, Bismarck: Uranium prijs is niet zo relevant. De hoeveelheid uranium die nodig is voor het maken van brandstof is zo klein dat dit nauwelijks invloed zal hebben op de stroom prijs. Dat is echt heel anders dan bij Olie/Kolen.

    Over de eindigheid van de voorraad: dat is waar, het is ook dan ook geen definitieve oplossing. Bedenk ook dat er nog veel uit kernwapens te halen is (zoals in de discussie ook wordt betoogd) en dat oude splijtstofstaven weer opgewerkt kunnen worden.

    Het is hoogstens ter overbrugging van de tijd die nodig is om een goede energie bron te vinden. Ik denk overigens dat niet één bron zal zijn maar een combinatie van meerdere bronnen en verbeterde efficiency van het gebruik er van. Kernfusie is nog lang niet in zicht bijvoorbeeld. Ik geloof dat zie apparaten niet langer dan een seconde kunnen laten branden en dat er nog steeds meer energie voor nodig is dan dat er vrij komt.

  20. 21

    @19 Wat in Duitsland is gebeurd kan niet door de beugel. Er moet voor een goede opslag gezorgd worden. Voor zover ik weet (maar corrigeer me als ik het fout heb) gebeurt dat niet in Nederland.

  21. 22

    Was er in het verleden maar wat meer in alternatieve energie geïnvesteerd, dan zaten we nu niet met een probleem. Maar zo lang de politiek de oren laat hangen naar de machtigste lobby, zullen we afhankelijk blijven van gas, kolen, olie, kernenergie, en andere energiebronnen, die door enkele bedrijven als hun ‘eigendom’ aangeduid worden.

  22. 23

    Zoals ik in mijn eerdere stuk al betoogde zie ik de mogelijkheid tot positieve uitruil tussen links/rechts: kernenergie om onze korte-termijn problemen aan te pakken, investering in andere bronnen voor de lange termijn.

  23. 24

    @Mark: “kernenergie om onze korte-termijn problemen aan te pakken”

    Het is je bekend dat het bouwen van een kerncentrale ongeveer 10 jaar en meer dan 6 miljard euro kost?

  24. 25

    @Sjouke:

    1) ik zou eerst even het artikel lezen voordat je reageert

    2) we verbruiken nu op grote schaal kolen en olie, waardoor CO2 in de atmosfeer komt, en renewables kunnen de vraag echt niet afdekken de komende tijd. Hoe ver we met renewables komen moeten we nog afwachten.

    Met andere woorden: was is het alternatief?

  25. 26

    @24 Ik les net in de VN van deze week dat er nog 1.5 miljard mensen zijn die geen elektriciteit hebben. Het wordt alleen maar erger. Niet dat we nu moeten propageren om overal maar kerncentrales te bouwen, maar ik bedoel dat de CO2 uitstoot alleen maar groter zal worden. We moeten echt alle middelen inzetten die er zijn. Bovendien, zijn het juist die mensen die het meest te lijden hebben van de problemen die door ons veroorzaakt worden.

  26. 27

    @20: Dat is misschien nu zo, maar als de uraniumprijs verveelvoudigt (en dat gaat onherroepelijk vrij snel gebeuren bij een stijgende vraag als landen meer kenrcentrales gaan bouwen) wordt dat anders. Uit kernwapens is de afgelopen paar decennia al enorm veel gehaald (en dat begint langzaamaan op te raken, waardoor er een aanbodtekort aan zit te komen) en dat opwerken levert maar een beperkte hoeveelheid herwinning op (en lost het afvalprobleem trouwens ook niet volledig op). Je vertrouwt hier op uranium bergen die er niet zijn.

  27. 29

    @28: Desondanks is het een schaars en eindig goed en juist gezien de andere kosten kunnen leveranciers dus schandalig hoge prijzen vragen als de vraag binnenkort groter is dan het aanbod. We weten allemaal hoe gevoelig de politiek is voor sunk costs. Als die kerncentrale van x miljard eenmaal gebouwd is, moet ie ook draaien, ongeacht of de energie tegen die tijd duurder is dan uit windmolens.

  28. 30

    @29: Olie, gas en kolen zijn ook eindig. Bovendien gebruiken we die niet alleen maar voor energie-opwekking, en ook voor die toepassingen geldt op=op.

  29. 31

    @29, en als toevoeging bij #30, het is ook alleen maar bedoeld als tijdelijke oplossing om de periode te overbruggen tot we echte alternatieven hebben.