Steeph

De laatste tijd zijn er weer de nodige signalen afgegeven over de noodzaak of de onvermijdelijkheid van verandering. Verandering van de democratie of verandering van het economisch stelsel of allebei. Het hangt met elkaar samen, maar komt zelden samen in een visie.

Echt nieuwe ideologieën (hier even als verzamelnaam voor een samenhangend geheel aan concepten over hoe de maatschappij het best ingericht of gestuurd kan worden) komen nauwelijks meer voorbij. Analyses van wat mis is of losse ideeën (luchtballonnetjes), des te meer.
En het is ontegenzeggelijk zo dat de maatschappij en de economie nu wezenlijk anders zijn dan bijvoorbeeld honderd jaar geleden. Maar met name veel politieke ideologieën stammen nog van verder terug in de tijd. En bij recent opgekomen partijen is niet of nauwelijks sprake van een echte ideologie. Het gaat dan meer om een verzameling elementen uit een oude ideologie aangevuld met een paar nieuwe ideeën.

Wie komt er met een echt nieuwe ideologie? Wie komt er met een bruikbare visie om dit land voor de komende decennia een nieuwe koers te geven? Wie staat er op?

En wie gaat er dan gelijk weer zitten? Want dat is een deel van het probleem. Een ideologie of visie ontwikkeling je niet in een namiddag. Daar moet je voor gaan zitten. Een paar jaar misschien zelfs. En wie heeft daar nog de rust voor? En de tijd? En het geld? En de juiste inzichten in de relevante ontwikkelingen van deze tijd en de beste analyses? Het juiste begrip van de complexiteit van de huidige wereld en de netwerk van wederzijdse afhankelijkheden van belangen en mensen?
En dan ook nog het vermogen om de ideologie begrijpelijk en bruikbaar neer te zetten?