P.J. Cokema

1.332 Artikelen
178 Waanlinks
2.627 Reacties
Achtergrond: Jay Huang (cc)
P.J. Cokema is het pseudoniem van Peter de Jonge. Hoewel geen fervent voorstander van pseudoniemen, toch deze internet-identiteit aangenomen, omdat er erg veel Peter de Jonges op het world wide web te vinden zijn.

Tot juli 2018 werkzaam geweest in de dak- en thuislozenopvang. Blogt sinds 9 januari 2006 op zijn eigen website Peterspagina (voorheen Codes, keuzes en maakbaarheid). Onder het pseudoniem P.J. Cokema voegde hij zich in 2008 als gastlogger bij GeenCommentaar, waar hij in mei 2011 toetrad tot de vaste groep redacteurs.

Na de fusie met Sargasso verzorgde hij sinds oktober 2011 de wekelijkse rubriek Kunst op Zondag, nu nog 1 tot 2 keer per maand. Daarnaast zijn binnenlands bestuur en de gezondheidszorg de belangrijkste aandachtsgebieden voor zijn artikelen.

Tevens initiatiefnemer van de Blogparel (tot 2014), de blogprijs voor stukjes die lezers eerst doen lachen en vervolgens tot nadenken stemmen.

Hoe Obama het Syrische volk verraadde

Columnist op al-Jazeera verwijt Obama vooral dat hij te weinig doet of juist te veel om Assad te steunen.

Since the beginning of the Syrian uprising in 2011, the Obama administration has publicly called for Assad to step aside, while doing everything in private to foreclose that possibility, and in effect, tacitly endorsing the Assad regime

Foto: melanie cook (cc)

Kunst op Zondag | Mysterieuze kunst

U loopt door een museum. Stel: er hangt geen bordje bij een kunstwerk waarop naam van kunstenaar en additionele informatie staat. Kijkt u dan naar mysterieuze kunst?

Nee. U kunt er vanuit gaan dat het a) kunst is omdat het in een museum hangt en b) het museum wel meer zal weten over de oorsprong van het werk.

Dat ligt soms anders bij kunst in de publieke ruimte. De media ontdekken regelmatig mysterieuze kunst. Men weet niet wie de kunstenaar achter het werk is en wat de bedoeling er van is. In veel gevallen is na enig speurwerk (= journalistiek ambacht) het raadsel binnen enige dagen of weken opgelost. De naam van de kunstenaar en additionele informatie wordt gepubliceerd.

Met andere woorden: onwetendheid en gemakzucht creëren mysteries. Kennis en actief zoeken leidt tot onthullingen, die vaak ook nog eens weinig spectaculair zijn. Er blijven altijd wel een paar gevallen waar herkomst en reden van plaatsing een mysterie blijven. Een paar voorbeelden.

Vorige week maakte Omroep Gelderland gewag van mysterieuze kunst in de Betuwe. In Culemborg, Tiel, Nijmegen en langs de A15, de A27 en A2 hingen ineens piepschuimen objecten die wat weg hadden van een koekoeksklok of een vogelhuisje. Omroep Gelderland liet ons weten dat tot op heden dit mysterie nog niet is opgelost. Wie weet hier meer van?

Foto: Joan (cc)

Kunst op Zondag | Collectief

Kunstenaars worden meestal gezien als solisten, die in de eenzaamheid van hun atelier werk maken voor een immens collectief: het publiek. Kunstenaarscollectieven zijn vaak clubjes solisten die lid zijn van een lokale vereniging en samen ruimtes huren en tentoonstellingen organiseren.

Er zijn ook kunstenaarscollectieven van individuele kunstenaars die er voor kiezen gezamenlijk kunst te maken. Vandaag laten we werk zien van collectieven die de laatste jaren in Kunst op Zondag aan bod kwamen.

In ‘Surveillance’ zagen we het Spaanse collectief Luzinterruptus. Het donker is hun canvas en licht het ruwe materiaal, schrijven ze op hun website.

Literature versus traffic in Melbourne (tekening, voor foto’s van het resultaat op straat: klik de link).
cc Flickr marta menacho Ilustración para LUZINTERRUPTUS Literatua vs tráfico en Melbourne

Night of Urban Fishing.
cc Flickr r2hox photostream Pesca nocturna – X LuzInterruptus


Eveneens uit Spanje het collectief Boa Mistura (hier eerder in ‘Armoede’ en ‘WK Favela’). Zij werken vooral met verf en vrolijken troosteloze buurten op, in samenwerking met de bewoners.

Shine through.
cc Flickr Marta Nimeva Nimeviene Boa Mistura. Street Art

Omdat ik droom, ben ik niet gek.
cc Flickr Nunurix  Porque sueño, no estoy loco @boamistura en zaragoza

Het Franse collectief Claire Fontaine zagen we eerder in ‘Vrijheid’. Ook zij werken met licht. Behalve neon mag dat ook vuur zijn. Het collectief noemt zichzelf een “readymade artist”, die onder andere de politieke onmacht als terugkerend onderwerp op haar werklijstje heeft staan.

Closing Time | Komkommertijd

Omdat het zomert (komkommertijd) en omdat vandaag bekend werd dat de rechten van dit nummer voor 15 miljoen euro zijn verkocht, dit luchtig niemendalletje van Katrina & The Waves.

Uiteraard zijn er talloze tenenkrommende covers. Toch nog twee gevonden die “iets” hebben. Een jazzy vertolking en een duo dat veel sprankelende hits tot quasi cult weet terug te brengen.

Pfff, ‘iets hebben’, u ziet: de waan van de dag gaat nergens over en daar hebben we toch maar mooi het onze aan toegevoegd….

Foto: Betty B (cc)

Kunst op Zondag | Valse Van Gogh

In het Van Goghjaar 2015 moeten we het ook eens hebben over valse Van Goghs. De staat van New York heeft een wetsvoorstel aangenomen die het grote aantal rechtszaken aan banden moet leggen, waarbij de rechter moet uitmaken of een kunstwerk authentiek is. Ook het Van Gogh Museum zegt veel tijd kwijt te zijn aan soortgelijke rechtszaken.

Het Van Gogh Museum geldt als de enige nationaal en internationaal erkende autoriteit, die vast kan stellen of een doekje zonnebloemen een echte Van Gogh is. Het museum zegt jaarlijks zo’n tweehonderd vragen te krijgen over de authenticiteit van een vermeende Van Gogh. Heeft u thuis een olieverfportretje van een man die zijn rechteroor mist? Van een beroemde schilder? Lees eerst de voorwaarden voor u het formulier op de website van het Van Goghmuseum invult. Het werk kan immers ook door uw opa of oma zijn gemaakt.

Expert of niet, het museum kan niet altijd volledige zekerheid geven over de echtheid van vermeende Van Goghs. Maar bij de beoordeling gaat het museum ook wel eens in de fout.

In 1991 werd het schilderij ‘Zonsondergang bij Montmajour’(1888) beoordeeld als ‘geen Van Gogh’. In 2013 erkende het Van Gogh Museum het schilderij wel als authentiek.

Deense militairen zijn internationale inzet moe

De internationale coalitie die tegen de IS vecht, krijgt mogelijk Deense “deserteurs”.

”Wij en onze collega’s worden door uitzendingen naar brandhaarden in de wereld en oefeningen in het buitenland tot het uiterste gedreven”, schrijft de vakbond namens de militairen. ”Geef de militairen een welverdiende rust. De boog is te ver gespannen. Ze kunnen niet meer.”

De bond roept de Deense politiek op het mandaat dat in oktober afloopt, niet meer te verlengen.

Foto: appelogen.be (cc)

Kunst op Zondag | Collage

Als er één kunstvorm is waarvan met recht gezegd kan worden: ‘dat kan mijn kind ook’, dan is dat knippen en plakken (in het Engels: cut and paste). Deftig genoemd: de collage.

De kracht van ‘cut ’n paste’ is zo sterk dat bijkans het hele leven uit knippen en plakken bestaat. Het hele world wide web hangt er van aan elkaar en de aantrekkingskracht van dit scheppende werk is zo sterk, dat we nog gaan meemaken dat er geknipt en geplakte mensen op de aardkloot rondlopen. Daar is wel specifieke kennis voor nodig dus beperken veel mensen zich tot het verknippen van tijdschriften, kranten, papier en karton om vervolgens expressief aan het lijmen te slaan.

U herkent de bezigheid misschien uit uw kindertijd. De denigrerend bedoelde kunstrecensie ‘dat kan mijn kind ook’ is echter volledig misplaatst. Om te beginnen omdat denigreren meer zegt over het chagrijn van de recensent dan over de kunstenaar en haar werk. En voorts moet de denigreur zich eens afvragen of haar kind met plakken en knippen hetzelfde kan bereiken als de kunstenaars die de collages maakten die vandaag in onze virtuele kunstgalerie hangen.

Eén opmerking nog: dat een virtuele tentoonstelling weinig recht doet aan kunst, omdat het lang niet de impact geeft die een kunstwerk in werkelijkheid heeft, geldt zeker voor de collage. Alleen al de gelaagdheid en de structuur van de verschillende materialen die men in een collage verwerkt, kun je alleen in werkelijkheid zien.

Foto: CTG/SF (cc)

Kunst op Zondag | Baselitz export

Georg Baselitz, een van Duitslands beroemdste kunstenaars, protesteert tegen een voorgestelde wijziging van de wet voor cultuurbescherming. De export van kunst wordt aan strengere regels onderworpen.

Kunstwerken met een waarde boven de 150 duizend euro moeten gekeurd worden door een speciaal comité. Als deze oordeelt dat het werk van nationale waarde is, mag het alleen op de Duitse kunstmarkt worden verkocht. Naar verwachting zal de opbrengst dan aanzienlijk lager zijn dan wanneer het op de internationale kunstmarkt wordt aangeboden.

Uit protest vordert Baselitz nu enkele werken terug die hij in bruikleen had gegeven aan drie musea. U snapt de gedachte er achter. Baselitz kan nu, voor het wetsvoorstel worden aangenomen, de werken in het buitenland verpatsen, waar zijn werk op veilingen al aardige bedragen opleverde. Baselitz hoort qua veilingopbrengsten tot de top 15 van ’s werelds nog levende kunstenaars.

BDM Gruppe, 2012 (te zien op ArtZuid)
cc commons.wikimedia.org ArtZuid 2015 - Georg Baselitz, BDM Gruppe, 2012

Lees verder voor meer Baselitz.

Three hearts, 1963
cc Flickr Cea photostream Georg Baselitz - Three hearts (1963)

Idol, 1964
cc Flickr Cea photostream Georg Baselitz - Idol (1964)

Ideefix, 1965
cc Flickr Cea photostream Georg Baselitz - Ideefix (1965)

Meine Mutter, Madame Cézanne,1996
cc Flickr Renaud Camus Georg Baselitz, Meine Mutter, Madame Cézanne,1996

Orange-esser IV et I, 1981 en 1982
cc Flickr pierrepaul43 mangeur d'orange IV et I, Georg Baselitz, 1981 et 1982

Der Soldat, 1965
cc Flickr Karl Steel Georg Baselitz, Der Soldat, 1965

Male nude self portrait
cc Flickr arcticpenguin Georg Baselitz. Male nude self portrait

Het is dat het wettelijk niet mogelijk is, maar de altijd provocatieve Georg Baselitz (‘vrouwen missen de ambitie om topkunstenaar te zijn’) kan beter zijn werken opeisen die voor bedragen variërend van 716 duizend tot 1,6 miljoen euro zijn geveild. Die kunsthandel gaat niet over kunst en onttrekt wel miljarden aan de economie.

Foto: HaPe_Gera (cc)

Kunst op Zondag | Gezichtsverlies

De Griekse crisis gaat nu nog over maar één ding: gezichtsverlies. De schoolmeester heeft het stoute jongetje in de klas zo vaak de duimschroeven aangedraaid, dat er geen weg meer terug is. De schoolmeester gelooft er heilig in dat enig mededogen nu ten koste van zijn gezag zal gaan.

Het gezicht wordt echter zwaar overschat als primair kenmerk van iemands wezen, van iemands identiteit en derhalve ook van iemands imago. De kleren, zelfs die van de keizer, de houding, de lichaamstaal zijn even wezenlijk. Er is, als iemand zijn gezicht verliest, dus nog geen man overboord. (Hoe dat bij vrouwen werkt gaat mijn expertise te boven).

Kunstenaars laten zien dat ook zonder gezicht  indruk gemaakt kan worden. Ongetwijfeld een heel andere indruk dan de Europese schoolmeesters op de Griekse dwarsligger willen maken.

Henri Vidal – Kain op weg om zijn broer Abel te doden, 1896.
cc Flickr Stephane BETIN photostream TUILERIES – Caïn Henri Vidal

Shadi Ghadirian – portretten uit de  Like Everyday Series, 2000-2001.
cc Flickr Herry Lawford photostream Saatchi Gallery Shadi Ghadirian Like Everyday Series 200-2001

Patty Maher – I wear many hats, 2011.
cc Flickr Patty Maher I wear many hats

Muriel Castanis  – Spirit of Freedom, 1992.
cc Flickr Mr.TinDC photostream Creepy Sculpture in Rockville

KatBee Photography – Ever Changing Mood, 2010.
cc Flickr KatB Photography photostreeam Day 305 Ever Changing Mood

Adrian Ghenie – The Trial, 2010.
cc Flkicr rocor photostream Adrian Ghenie The Trial, 2010. Oil on canvas. SFMOMA

Joep van Lieshout – Twee groetende mannen, 2000.
cc Flickr FaceMePLS photostream Kunst Abraham Hansplein Knokke

Foto: Lou Gold (cc)

Kunst op Zondag | Pijn

Kunst verzacht pijn. En kunst draagt  bij aan genezing. In 2014 kregen drie Italiaanse wetenschappers de IG Nobelprijs voor hun onderzoek waarmee ze aantoonden dat de pijndrempel lager wordt als mensen naar kunst kijken, die door hen als mooi wordt gezien.

Het Jeroen Bosch Ziekenhuis stelt dat  kunst een belangrijk onderdeel van de healing environment is. De filosofen Alan Botton en John Armstrong kregen vorig jaar in het Rijksmuseum de gelegenheid aan te tonen dat kunst als therapie werkt.

Verder zie je in de literatuur ‘pijn’ alleen nog in verband met kunst gebracht, als het gaat om getormenteerde kunstenaars en kunstenaars die vinden dat kunst pijn moet doen. Vandaag willen we weten of kunst u pijn doet.

En dan bedoelen we niet de performance kunstenaars die heel wat pijn kunnen verdragen om hun boodschap uit te dragen. Bijvoorbeeld de Israëlische kunstenares Sigalit Landau met haar “Barbed Hula”.

We bedoelen ook niet de plastische kunstwerken, die sneller tot de verbeelding spreken, dan het platte canvas. Bijvoorbeeld de beelden van Berlinde de Bruyckere.
cc Flickr happyfamousartists photostream Berlinde De Bruyckere @ Hauser & Wirth, NYC

En we bedoelen ook niet de installaties, die een veel fysieker impact hebben dan tweedimensionale plaatjes. Hoe leuk het ook is dat Yoko Ono een schilderij bedenkt waar je een spijker in kan slaan. A painting to hammer a nail in.
cc Flickr Mal Booth photostream Painting To Hammer a Nail 1961-1966-1988 Yoko Ono

Vorige Volgende