Jos van Dijk

1.256 Artikelen
609 Waanlinks
3.714 Reacties
Was tot 2012 docent in het HBO.
Schrijft over Europa en over het vrije verkeer van informatie.
Publiceerde in 2007 "Dit kan niet en dit mag niet; een kroniek van belemmering van de uitingsvrijheid in Nederland." Voortgezet op de website: http://freeflowofinformation.blogspot.com/
Publiceerde in 2016 "Ondanks hun dappere rol in het verzet. Het isolement van Nederlandse communisten in de Koude Oorlog" voortgezet op de website http://nederlandsecommunisten.nl/#site-header
Foto: drosen7900 (cc)

Private macht in het digitale domein

OPINIE - Een pleidooi voor meer democratie bij de toepassing van internettechnologie.

De macht van grote internetbedrijven als Google, Twitter en Facebook staat al langer ter discussie. Ik heb er eerder over geschreven onder titels als Google als rechtbank, Moet het internet gereguleerd worden en zoja hoe?, Facebook aan banden? en  Politici en het vrije verkeer van informatie. De kritiek op de sociale media die deze bedrijven exploiteren betreft onder meer de handel in persoonsgegevens, het onbelemmerd toelaten van aanstootgevende, discriminerende of haatzaaiende content en hun rol bij de polarisatie van het publieke debat. Oud-Europarlementslid voor D66 Marietje Schaake schreef afgelopen zaterdag in de NRC een artikel waarin een meer fundamenteel oordeel wordt gegeven over sociale-mediabedrijven. Want alle discussies over het onheil dat deze bedrijven kunnen aanrichten ‘maskeren een veel groter probleem: de grote reikwijdte van private macht in het digitale domein. Daar, veelal onzichtbaar, is de democratie fundamenteel in het geding.’

Monopolies

Over de ‘democratiserende’ werking van de internettechnologie deden internetgoeroes in de jaren negentig van de vorige eeuw de fraaiste beloftes. Mensen als Sergey Brin, een van de oprichters van Google, beloofden een emanciperende en liberaliserende werking van het internet, schrijft Schaake, ‘door het openbreken van monopolies op macht en informatie. Inmiddels zijn een handvol technologiereuzen zelf monopolisten geworden.’ Democratische regeringen hebben al die tijd vastgehouden aan een laissez-faire beleid tegenover het nieuwe, op internettechnologie gebaseerde bedrijfsleven. Zo weinig mogelijk regelgeving en primair vertrouwen op de klassieke wetten van de vrije ondernemingsgewijze productie. Nu worden ze geconfronteerd met machtige, puur op winst gerichte systemen die, ‘gevoed door ontransparante datasets en door machine-learningprocessen, de democratie en het publieke belang hebben uitgehold.’

‘CETA kan verboden hormoonvlees op Europese markt brengen’

Uit een audit door voedseldeskundigen van de Europese Commissie blijkt dat het risico op de import van verboden hormoonvlees uit Canada aanzienlijk is

De bewering van de Nederlandse overheid en de Europese Commissie dat het vrijhandelsverdrag CETA en de daaruit voortvloeiende verhoogde import van vlees uit Canada niet zal leiden tot hormoonvlees is niet gebaseerd op feiten

Europese ambtenaren hebben Canadese rundveehouderijen geïnspecteerd die vee bestemd voor de Europese markt opfokken. Ze hebben onderzocht of ze aan onze EU-normen voldoen en met name aan het verbod op groeihormonen dat in Canada wijdverbreid is maar dat sinds 1988 op Europese bodem verboden is. De onderzoekers constateren dat het huidige traceerbaarheids- en controlesysteem voor rundvlees dat uit Canada naar de EU wordt geëxporteerd niet garandeert dat het vlees vrij is van hormonen.

Foto: Jens Best (cc)

Bulgarije in de greep van de maffia

ELDERS - In Bulgarije houden de dagelijkse demonstraties tegen de regering aan.

Alle aandacht in Europa gaat dezer dagen uit naar de opstand van de bevolking van Wit-Rusland tegen dictator Loekashenko. Ondertussen blijven de al twee maanden durende demonstraties  in EU-lidstaat Bulgarije tegen premier Boyko Borissov enigszins onderbelicht. Borissov, geliëerd aan de EPP, de Europese Volkspartij (dus aan Commissievoorzitter Von der Leyen en bondskanselier Merkel), wordt er van beschuldigd dat hij het land in handen heeft gegeven van de maffia. De premier probeert met grondswetswijzigingen de kritiek op zijn regering weg te nemen. Hij is vastberaden aan te blijven en kwalificeert op zijn beurt de oppositie als maffia. ‘De maffia wil dat ik aftreed, maar dat ga ik niet doen’, zei hij deze week bij een bezoek aan een nieuw kinderziekenhuis.

De kritiek van de demonstranten richt zich op een veelvoud aan gevallen van corruptie. Zo was er in juli de ophef over het gebruik van de staatsveiligheidsdiensten voor de bescherming van het particulier eigendom van oligarchen. Die gebruiken volgens de critici, waaronder ook Borissov’s grootste vijand, de sociaaldemocratische president Rumen Radev, tevens de rechterlijke macht naar believen voor het uitvechten van hun onderlinge conflicten. De demonstranten eisen daarom ook het aftreden van Ivan Gershev, het hoofd van de Openbaar Ministerie.

Kamp Moria brandt

Het vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Lesbos lijkt grotendeels verwoest te zijn door meerdere branden. In het kamp werden zo’n 13.000 mensen opgevangen [NRC]

GroenLinks eist van de Europese Commissie dat ze ingrijpt op Lesbos. Na de grote brand vanochtend is de situatie voor vluchtelingen op het eiland onhoudbaar geworden. GroenLinks-Europarlementariër Tineke Strik: “De Europese landen, ook Nederland, hebben deze mensen al zo lang in de steek gelaten, hoe ver moet de situatie nog verergeren voordat er echt actie wordt ondernomen?”

Foto: Roel Wijnants (cc)

Koehandel

COLUMN - Wat bewoog Jesse Klaver woensdag in het debat met Grapperhaus?

Grapperhaus had natuurlijk moeten aftreden. Het gedraai rond de gang van zaken op zijn bruiloft was stuitend, een minister van Justitie onwaardig. Hij had de eer aan zichzelf moeten houden. Of zelf op een boete moeten aansturen, zoals Gerard Spong gisteren in de NRC suggereerde. Al was het maar om te voorkomen dat de strafrechter in verlegenheid wordt gebracht tegenover andere bruiloftsgasten en taartjeseters die wel een boete hebben gekregen. Een minister van Justitie die ook maar de geringste schijn van ongelijke behandeling opwekt kan niet gehandhaafd worden.

Het is onbegrijpelijk dat de Kamerleden die tegenover de minister de hand over het hart streken zo gemakkelijk omgaan met het principe van de gelijke behandeling. Ongelijke behandeling frustreert het vertrouwen in de rechtsstaat. Het is in mijn ogen een van de oorzaken van de onvrede van burgers over ‘de politiek’ en de huidige parlementaire democratie. Hoe onterecht het ressentiment vaak is, je moet wel oppassen het niet voeden. Grapperhaus stookt echter met zijn gedraai en nederige excuses het vuurtje van de antidemocraten verder op.  Dit had voor het democratisch gezinde deel van de Kamer voldoende moeten zijn om het vertrouwen in hem op te zeggen.

Foto: Mike Herbst (cc)

Speculaties over pardon voor Snowden

NIEUWS - Komt aan de ballingschap van Edward Snowden een einde?

De afluisterpraktijken van de Amerikaanse nationale veiligheidsdienst NSA, die bekend werden door onthullingen van klokkenluider Edward Snowden, waren illegaal. Dat is na zeven jaar door een Amerikaanse rechtbank in San Francisco vastgesteld. Volgens het federale hof was het spionageprogramma, waarmee op grote schaal telefoon- en internetgegevens van Amerikaanse burgers werden verzameld, in strijd met de wet. Snowden vluchtte voor zijn onthullingen naar Hongkong en zit nu al jaren in ballingschap in Moskou. In de Verenigde Staten is hij tot nu toe altijd gezien als een misdadiger.

Snowden twitterde dat hij zelf nooit verwacht had dat hij ooit nog eens erkenning zou krijgen voor zijn onthullingen. De American Civil Liberties Union (ACLU) beschouwt de uitspraak als een overwinning voor de privacyrechten.

In tegenstelling met eerdere uitspraken van Amerikaanse overheidsfunctionarissen is er volgens rechter Marsha Berzon geen enkel bewijs dat het telefoonregistratieprogramma van de NSA een terroristische aanslag heeft gestopt. De NSA bracht zelf één geval in de rechtzitting ter tafel, maar dat werd door de rechter behalve illegaal ook als irrelevant ter zijde geschoven.

Trump gaat de zaak bekijken

Uitspraken van president Trump hebben speculaties op gang gebracht dat de Amerikaanse regering Snowden zou willen ontslaan van rechtsvervolging. De president heeft Snowden in het verleden meermalen uitgemaakt voor ‘verrader’, ‘spion’ en ‘een gevaar voor het land’. Onlangs zei hij in een interview dat er veel mensen zijn die vinden dat hij niet eerlijk is behandeld. Op een persconferentie zei hij dat hij de zaak nog eens zou willen bekijken.

Grote Nederlandse wapendeal met Egypte

De Nederlandse regering heeft een exportvergunning gegeven voor een omvangrijke wapendeal met Egypte met een omvang van een omvang van € 114.038.400.

Egypte is een land met duizenden politieke gevangenen, een gemuilkorfde pers, onvrije verkiezingen en een militaire regime, en dreigende conflicten met buurlanden. De Nederlandse regering heeft echter geen bezwaar tegen de order. Het beleid ten aanzien van wapenhandel naar Egypte is onlangs juist versoepeld, omdat Egypte niet meer actief betrokken zou zijn bij de maritieme blokkade van Jemen.

Foto: Aleksandr Zykov (cc)

Montenegro blijft op weg naar de EU

ELDERS - Afwisseling van de wacht in een nog steeds verdeeld land.

In 2006 werd Montenegro een onafhankelijke staat, meer dan tien jaar na de burgeroorlog waarbij de oude socialistische federatie Joegoslavië uit elkaar viel. Het land bleef lang verbonden met Servië. Eerst was er de Federale Republiek Joegoslavië, ook wel Klein-Joegoslavië genoemd. Daarna kwam een lossere federatie tussen Servië en Montenegro tot stand. Totdat een kleine meerderheid van de Montenegrijnen in 2006 in een referendum koos voor de onafhankelijkheid. Dat was de kroon op het werk van de machtigste man van het land Milo Djukanovic, ooit kameraad van de Servische leider Slobodan Milosevic. Nadat Djukanovic eind jaren negentig -ook al met een kleine marge- tot president was gekozen keerde hij zich meer en meer naar het westen. Hij haalde de NAVO en het kandidaatlidmaatschap van de EU binnen. Ondanks hevig verzet tegen deze koers van op Servië georiënteerde partijen en ondanks beschuldigingen van corruptie en machtsmisbruik bleef zijn partij van Democratische Socialisten (DPS) gedurende drie decennia overeind. Tot deze week.

Nationalisatie van kerkgebouwen

Bij de zondag gehouden parlementsverkiezingen behaalde de DPS van Djukanovic niet voldoende stemmen voor een meerderheid in het parlement. Zijn partij bleef steken op 35 procent van de stemmen, goed voor 30 van de 80 parlementszetels. Drie samenwerkende oppositieblokken behaalden samen 41 zetels. De belangrijkste oppositiecoalitie ‘Voor de toekomst van Montenegro’ kreeg 32.5 procent van de stemmen. De gematigde pro-Europa oppositiecoalitie MNN (Vrede is onze Natie) won 12,5 procent, terwijl de centrum-linkse oppositiepartij URA (Verenigde Hervormingspartij)  5,5 procent won. Daarmee komt de vorming van een nieuwe regering in handen van deze drie voor de gelegenheid samenwerkende allianties, overigens met de krapst mogelijke parlementaire meerderheid van één zetel.

NSA afluisterprogramma was illegaal

Het afluisterprogramma van de NSA dat in 2013 door klokkenluider Edward Snowden naar buiten werd gebracht was illegaal.

Dat heeft een Amerikaanse rechtbank in San Francisco op woensdag geoordeeld. Met het programma werden op grote schaal telefoon- en internetgegevens van Amerikaanse burgers verzameld.

Snowden: „Ik had nooit kunnen denken dat in mijn leven zou meemaken dat onze rechtbanken de activiteiten van de NSA als onwettig veroordelen, en mij in dezelfde uitspraak erkenning geven voor het ontmaskeren ervan. En toch is die dag aangebroken.”

Quote du Jour | Waarom Trump kan winnen

De Amerikaanse politicoloog Sheri Berman becommentariëert op Social Europe het onlangs uitgekomen boek Let Them Eat Tweets: How the Right Rules in an Age of Extreme Inequality van Jacob Hacker and Paul Pierson.

Voor de verklaring van de populariteit van Trump worden net als in het geval van Europees populisme doorgaans twee factoren opgevoerd. Enerzijds is er het sociaal-economische argument (de globalisering heeft veel slachtoffers gemaakt). Anderzijds wordt gewezen op sociaal-culturele factoren (het ressentiment tegen de komst van migranten,  tegen de vrouwenemancipatie en de aandacht voor minderheden in het algemeen ten koste van het ‘eigen volk’).

Vorige Volgende