Het is ‘maar’ een B-kantje, de Closing Time van deze keer, van PJ Harvey’s single Good Fortune. Het is een ode aan de mij verder onbekende Jeff Buckley, maar als ik deze lijst zo zie, vermoed ik dat er genoeg mensen zijn die die naam wel wat zegt. Als alle B-kantjes zo mooi waren, hadden we geen A-kantjes meer nodig.
Dit artikel laat mooi de kloof zien, die er is tussen de verschillende kampen in de media in de VS. Ook daar is de polarisatie volledig, tot op het punt dat welk nieuws iemand meekrijgt, afhangt van de zenders die hij of zij kijkt.
In short, the long-running left-right media divide seems to have widened into an even deeper chasm in the most recent days of the Trump administration.
“On the same day at the same time, it’s as if these outlets are reporting on different worlds,” said Tom Rosenstiel, executive director of the American Press Institute and a long-time observer of American political news. “They often report on entirely different stories. There is a surreal quality, as if these worlds have been constructed.”
Ik had hier graag een stukje geschreven over de Britse band Skyclad, één van de eerste bands die (zeer verdienstelijk) folk met (thrash) metal combineerde. Over de intelligente, sociaal kritische teksten, vol dubbele bodems. Over de muzikale ontwikkelingen die zijn doorgemaakt sinds de start in 1990. Over de fantastische live-optredens.
Echter: een snelle scan met behulp van de zoekfunctie leerde me dat een dergelijk stuk hier al eerder geschreven is. Wat een fijne site is dit toch!
Het vorig jaar verschenen album “King” van Fleshgod Apocalypse preikte in menig jaarlijstje van de beste metalalbums uit 2016. En terecht. De Italiaanse band combineert op een fantastische manier snoeiharde death metal met klassieke arrangementen en operazang. Vorig jaar op Fortarock, in de tent, vielen ze live een beetje tegen; de muziek was te complex en verdronk in een brij van geluid. Afgelopen januari mocht ik ze nog een keer zien, in een zaal, en daar kwam de muziek wel volledig tot zijn recht. Bonus zijn de gitaarsolo’s. Deze maken me bij Fleshgod heel, heel blij, ook live viel op hoe ontzettend goed ze zijn. De kwaliteit van de solo’s doet me terugdenken aan death metal-hoogtepunten zoals Testimony of the Ancients en The Gallery. Maar dat terzijde. Fleshgod Apocalyps dus, met In Aeternum, van King:
“No Lives Matter” is een nummer van de nieuwe CD Bloodlust, van Body Count. Dat is de metalband van rapper en acteur Ice-T. Eerder schreef ik hier op Sargasso al over Body Count en hun protestliederen tegen excessief politiegeweld. In 2017 ageert de band hier nog steeds tegen, en daar hebben ze helaas alle reden toe. Ze kijken er dan ook danig ontstemd bij, in deze videoclip. Die oprechte boosheid is wellicht wel de reden dat zij na meer dan 25 jaar nog steeds uitstekende, keiharde muziek maken, met vlijmscherpe teksten. In tegenstelling tot veel van hun collega’s in de hardere muziek, waar met de jaren vaak de gezapigheid toeslaat.
OPINIE - Ja. Briljant idee. Selectie aan de poort in het hoger onderwijs, daar hebben we het al een tijdje niet meer over gehad. Dus wil Dymph van den Boom, aftredend rector van de Universiteit van Amsterdam, het daar nog even over hebben. Aanleiding is haar constatering dat opeenvolgende regeringen klaarblijkelijk niet in staat zijn om de investeringen in hoger onderwijs te doen die eigenlijk nodig zijn.
Daar heeft ze natuurlijk gelijk in. Maar helaas komt ze vervolgens niet verder dan de ‘oplossing’ dat we moeten kijken naar selectie aan de poort, zonder dat verder uit te diepen. Het is tekenend voor veel universiteitsbestuurders. Ze constateren dat er te weinig geld komt vanuit de overheid, maar in plaats om de energie en de politieke lobby vol te richten op dat extra geld dat nodig is, pleiten ze er voor om hun financiële probleem af te wentelen op de studentenpopulatie. In dit geval door de toegankelijkheid te verkleinen.
Dat afwentelen van financiële problemen op studenten is overigens goed gebruik. De Vereniging van universiteiten (VSNU) was er als de kippen bij om te staan juichen toen studenten hun studiebeurs verloren, zolang zij er met de buit vandoor mochten gaan. En deze traditie van ‘dolk in de rug van de eigen studenten steken’ gaat al decennia terug, ten minste tot de jaren 90 van het vorige millennium. Wellicht zou samen met de studenten optrekken om meer financiering binnen te halen productiever zijn?
ANALYSE - Lees ook deel één, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven en acht.
In deze serie is uitgebreid aandacht besteed aan hoe in ons hoger onderwijs het toezicht op kwaliteit is geregeld. In dit laatste artikel in deze serie wil ik het hebben over wat er beter kan aan de externe kwaliteitscontrole op opleidingsniveau. Want hé, na acht stukken over wat er allemaal niet deugt aan wetten, wetsvoorstellen, instanties en systemen, mag de lezer ook wel een visie verwachten over hoe het dan wél moet.
Hoe kan het beter?
Momenteel kennen we twee soorten controles op opleidingsniveau: beperkt en uitgebreid. De uitgebreide controle vindt plaats bij hogescholen en universiteiten die een toets op instellingsniveau niet hebben gehaald, of niet hebben gedaan. Bij de uitgebreide controles op opleidingsniveau is naast kwaliteit ook aandacht voor beleidsmatige onderwerpen. Terwijl als de opleidingskwaliteit goed is, we aan kunnen nemen dat bijvoorbeeld het personeelsbeleid ook op orde is. Als we die conclusie doortrekken, en de uitgebreide controles afschaffen, hoeft het panel van deskundigen dat langs komt zich alleen op de inhoud van het onderwijs te richten. En dat is toch veruit het boeiendst.*
Een andere verbetermogelijkheid is de controle van een opleiding aan de ‘achterkant’ te beginnen: bij het door de studenten gerealiseerde eindniveau. Ook nu al kijkt het panel van deskundigen naar de afstudeerstage, eindscriptie, de meesterproef, het eindportfolio, het kunstwerk, of wat het dan ook is waarmee studenten aantonen dat ze het gewenste eindniveau bereikt hebben. Wanneer het panel begint bij het eindproduct, en uit een steekproef blijkt dat de studenten het juiste niveau hebben, kunnen we er van uitgaan dat het onderwijs dat daartoe heeft geleid óók van niveau is. En geen verder onderzoek behoeft. Wanneer er uit de eindwerken van studenten wel blijkt dat ergens iets aan schort, kan een panel besluiten tot een controle ‘on site’, of gesprekken met de opleiding.
ACHTERGROND - Lees ook deel één, twee, drie, vier, vijf, zes en zeven.
Veelgehoorde kritiek op het toezicht in het hoger onderwijs, is dat het te veel (bureaucratische en financiële) lasten met zich meebrengt. Vaak richt deze kritiek zich op de externe controle op opleidingsniveau, de opleidingsaccreditatie. Dit is niet altijd terecht. Zoals eerder in deze serie al is beschreven komt veel van de last die docenten ervaren helemaal niet voort uit deze kwaliteitscontroles, maar uit gebrekkig beleid van de eigen instelling. Ook de financiële lasten van de opleidingsaccreditaties vallen op de totale kosten van het onderwijs reuze mee.
Aan de andere kant: het klopt dat we veel instanties hebben die zich bezig houden met toezicht. Intern hebben instellingen medezeggenschapsraden en opleidingscommissies (al is hun formele invloed beperkt). Instellingen hebben een Raad van Toezicht. Extern houdt de NVAO toezicht op de kwaliteit van opleidingen, maar toetst tevens op instellingsniveau (hier beschreven). Er is ook een landelijke Reviewcommissie. Die controleert of instellingen zich houden aan afspraken met OCW (‘prestatieafspraken’) waarmee ze extra geld kunnen krijgen. De Onderwijsinspectie houdt toezicht op het stelsel van hoger onderwijs. En de Commissie doelmatigheid oordeelt over de vraag of een nieuwe opleiding iets toevoegt.
Er is vaker kritiek op het gebrek aan politieke neutraliteit en wetenschappelijke integriteit. Follow the money vat het hier echter wel heel mooi samen.
Stel dat een buitenaards wezen de Nederlandse economie wil leren kennen met CPB-rapporten. Dan zou het denken dat publieke schulden een groot probleem zijn en private schulden niet, dat klimaatverandering en de euro lucratief zijn. En het zou niet weten dat Nederland wereldkampioen hypotheekschulden is of dat bankiers de ambtenaren van het Ministerie van Financiën in hun zak hebben.
ACHTERGROND - Lees ook deel één, twee, drie, vier, vijf en zes.
Het ministerie van onderwijs werkt aan een nieuw systeem voor het toezicht op de kwaliteit van het hoger onderwijs, onder de noemer ‘accreditatie 3.0’. Zoals besproken in de vorige twee stukken zijn enkele doelstellingen die aan die wijziging ten grondslag liggen twijfelachtig. En als de doelstellingen niet deugen, dan deugen de nieuwe regels natuurlijk ook niet. In dit artikel een opsomming van een aantal vreemde wendingen die de minister wil maken.*
Eén van de voorstellen is om voortaan toe te staan dat opleidingen worden gekeurd door medewerkers van de eigen instelling. Zolang het niet de opleiding is waar ze zelf aan verbonden zijn. Zo iemand komt in een onmogelijke positie, als het oordeel richting een onvoldoende zou gaan. Een (mogelijke) sluiting van een opleiding zal hem of haar niet in dank worden afgenomen door de collega’s daar, en ook niet door leidinggevenden. Ook in het panel van experts leidt het tot een ongemakkelijke positie. Stel: de expert die verbonden is aan de instelling waarvan een opleiding gekeurd wordt, is positiever dan de andere panelleden. Dat kan onmiddellijk wantrouwen oproepen: hoe onafhankelijk is dit panellid? Uiteraard komt dit alles ook niet ten goede aan het maatschappelijk vertrouwen in ons hoger onderwijs.
Lees ook deel één, twee, drie, vier en vijf.
Het vorige artikel ging over één van de doelstellingen die de minister heeft met een nieuw stelsel van controle op ons hoger onderwijs: meer vertrouwen. Een andere doelstelling van het nieuwe systeem is het beperken van de ‘ervaren last’ van het stelsel. Het gaat er dus niet om dat de werkelijke lasten laag zijn. Dat is op zichzelf al bijzonder.
De stuurgroep* die de doelstellingen heeft opgesteld stelt overigens al dat instellingen verantwoordelijk zijn voor een deel van de lasten waar zij zichzelf mee opzadelen. Uit de notitie van de stuurgroep:
“Er wordt gesproken over ervaren lasten, want het gaat om zowel feitelijke (administratieve) lasten als de door alle betrokkenen gevoelde lasten. Het is niet eenvoudig vast te stellen wat de precieze lasten zijn, deze te kwantificeren en om te bepalen in hoeverre deze zijn toe te schrijven aan het accreditatiestelsel zelf. … Daarnaast blijkt dat instellingen soms zelf ook debet zijn aan de hoge lasten. Door het grote belang van accreditatie en de daaraan verbonden consequenties willen instellingen het niet riskeren de accreditatie mis te lopen en nemen in zo’n geval het zekere voor het onzekere. Hierdoor leveren instellingen regelmatig meer gegevens aan dan noodzakelijk.”
ACHTERGROND - Lees ook deel één, twee, drie en vier.
In de afgelopen vier artikelen is aan bod gekomen hoe de overheid de kwaliteit van ons hoger onderwijs probeert te garanderen, en waar het de afgelopen jaren mis ging. Vanaf dit stuk wordt (eindelijk) besproken wat ten grondslag ligt aan deze reeks: de door de minister voorgestelde wijziging van wetten en regels.
Het meest opvallende aan de nieuwe voorstellen is dat ze een vrij verregaande versoepeling van het stelsel inhouden. De jarenlange lobby van de vereniging van universiteiten (VSNU) lijkt eindelijk zijn vruchten af te werpen. Want, naast andere maatregelen die de controle op kwaliteit afzwakken, komt er een experiment waarbij niet langer opleidingen gecontroleerd worden, maar onderwijsinstellingen. De minister wil een soepelere controle op de kwaliteit van het onderwijs.
En dat is ook niet gek, wanneer je bekijkt wat de doelstellingen* van de nieuwe regels zijn. Eén van de doestellingen is ‘meer vertrouwen geven’, en een ander is ‘de ervaren lasten substantieel verminderen’. Dat deze uitgangspunten zijn zoals ze zijn, dat is wél heel gek.
Dit artikel gaat over het geven van meer vertrouwen. Zoals hier al is toegelicht, bestaat eigenlijk pas sinds 2011 een situatie waarin de visitatiepanels die de controles uitvoeren zich veilig voelen om een bestaande, bekostigde opleiding een onvoldoende te geven. Immers, voor deze tijd was er geen mogelijkheid tot herstel (een onvoldoende leidde tot directe sluiting van de opleiding) en ontbrak een duidelijke norm op basis waarvan het panel kon zeggen dat het eindniveau onvoldoende was. Nadat deze situatie wijzigde, bleek zeven à acht procent van onze opleidingen onder de maat.