HansR, auteur op Sargasso

Foto: Anton Diaz (cc)

Laudato Si = Wij van WC-eend

24 juni 2015 , 08:00 , door HansR

ACHTERGROND - De pauselijke encycliek ´LAUDATO SI’ heeft geen betekenis in de rationele wereld en is niets anders dan een oproep en slimme propaganda om zieltjes te werven, aldus deze gastbijdrage van onze reaguurder HansR. Het artikel verscheen eerder op zijn weblog.

Op 24 mei 2015 heeft Paus Franciscus een encycliek de wereld ingestuurd: LAUDATO SI’ over de bedreiging door de roofbouw van de mens op de aarde inclusief klimaatverandering. De eerste encycliek van zijn hand sinds zijn verkiezing in 2013. Het is geen eenvoudige encycliek, het is een encycliek die het belangrijkste wereldprobleem van vandaag behandeld: de roofbouw die de mensheid pleegt op de aarde en de gevolgen daarvan.

Ik heb in mijn laatste pagina aangegeven, dat ik een relatie zie tussen de katholieke politiek en de grote wereldproblemen. Niet vreemd dus dat ik reageer. Zeker ook omdat het niet alleen bedoeld is voor gelovigen maar voor juist ook voor iedereen (par. 3: I would like to enter into dialogue with all people about our common home). Laat een ding duidelijk zijn, los van het hierna volgende denk ik, dat het beschreven probleem reëel is. De vraag is of een spirituele benadering, zeker een door de Roomse kerk, juist of zelfs gewenst is.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De christelijke wortels

30 maart 2007 , 21:00 , door HansR

Met enige regelmaat biedt Sargasso ruimte voor gastredacteuren. Vandaag een stuk van HansR.

In de aanloop naar de europese grondwet van 2003 heeft een felle strijd gewoed over de zin in de preambule die zegt dat de wortels van Europa christelijk zijn. Die discussie eindigde in de verwijdering van die verwijzing naar het christendom als basis van Europa en de afwijzing van de grondwet in de referenda van Franrijk en Nederland.

Maar niets is blijvend en op 24 maart j.l. heeft paus Benedictus XVI de discussie over de religieuze basis van Europa opnieuw aangezwengeld op een bijeenkomst van 400 gedelegeerden van Europese episcopaten, lekenbewegingen en andere kerken die waren uitgenodigd door de Bisschoppelijke commissie voor Europa (COMECE) in verband met de 50e verjaardag van het verdrag van Rome.

In Nederland lijkt die discussie minder aan de orde dan elders in Europa. Italie en Spanje maar zeker ook de nieuwe Europese staten zijn sterk Rooms katholiek en de invloed van de Kerk is daar groot. Vele malen groter dan wij ons in Nederland voor kunnen stellen.
In Frankrijk is het een uiterst gevoelig punt na de Franse revolutie en met de scheiding van Kerk en staat nog zo vers in het geheugen (1905).

De paus heeft op genoemde bijeenkomst de apostasie van Europa verworpen.
Dat wil zeggen dat Rome de scheuring tussen Europa en haar christelijk erfgoed verwerpt. Anders gezegd: hij wil toch wel heel erg graag bevestigd zien dat de basis van Europa christelijk is. En waarschijnlijk wil hij dat ook weer in de preambule genoemd zien. Hij heeft aan de katholieke politici opgeroepen stil te staan bij de tegenwerpingen van het geweten m.b.t. wetten die raken aan de universele en absolute waarden van het leven die geen compromis toestaan. Hen, voor wie Europa historisch, cultureel en moreel is voordat zij geografisch, economisch en politiek is. Europa is opgebouwd uit waarden die het christendom heeft helpen smeden. Als we het christendom vergeten [in de
grondwet?], loopt Europa het risico in ontslag van de geschiedenis te krijgen (“mise en congé de l’histoire“). Ofwel: dan telt Europa niet meer mee. Aldus de paus in Le Monde.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Het gewelddadige zwaard van de kerk

14 februari 2007 , 14:00 , door HansR

Gewaardeerd voltijd Sargassoreaguurder en reliwatcher HansR zoekt zijn zaken graag grondig uit. Vandaag vergast hij ons op een uiteenzetting over de historische verwovenheid tussen de kerk en geweld, met voetnoten en al (kun je nagaan). Vanaf het Romeinse keizerrijk tot aan de dag van vandaag tekent zich onmiskenbaar een patroon af van een kerk die een vinger in de pap had bij alle Westerse oorlogen (binnen en buiten Europa). En een kerk die het zwaard zo behendig heeft leren hanteren, doet daar echt geen afstand van. Voorlopig kunnen we, ondanks vrome beloften, dus niet verwachten dat de kerk zich zal bekeren tot een zuiver vreedzaam geestelijk domein.

De Roomse kerk heeft altijd bescherming van de seculiere machthebbers gezocht. Eerst bescherming voor zichzelf binnen de staat (Romeinse periode) die ze vond bij Keizer Constantijn en vervolgens voor bescherming tegen invallers (periode na de volksverhuizingen) die ze vond bij Clovis en de volgende Franse koningen. Patricius Romanorum. Na een overgangsperiode zocht ze bij de seculiere machthebbers bescherming en verdediging van het geloof. Frankrijk en Duitsland met name. De paus verzocht een seculier heerser Het Zwaard van de Kerk te zijn. De seculiere macht kreeg daarvoor in ruil de steun van de kerk. In de na-romeinse periode (rond het jaar 500) is dat overduidelijk (Romeinse) kennis geweest voor barbaren die een grote achterstand hadden. In latere periodes is dat beteugeling van het volk geweest op een steeds veranderende en manipulerende wijze. Zo kwam de wisselwerking tussen staat en kerk tot stand. Het geestelijk en het tijdelijk zwaard werden beiden genoemd. Maar het was niet altijd duidelijk wie de baas was. Uiteindelijk werd dat de kerk.

Aan het einde van de investituurstrijd (in Frankrijk was het pleit al veel eerder beslecht) wordt dat expliciet gemaakt in een pauselijke brief. Als de strijd met de Hohenstaufens tot een eind is gebracht en er vrede komt met de troonsbestijging van Rudolf van Habsburg [1273] schrijft Gregorius X aan Rudolf:

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Christendom en wetenschap

5 februari 2007 , 12:00 , door HansR

Sargasso biedt vandaag reagurend logger HansR ruimte voor een gastbijdrage. Zijn bijdrage lag al wat langer in onze mailbox, maar de dag dat VPRO’s Tegenlicht een aflevering over de invloed van conservatieve christenen in de VS op politiek en wetenschap uitzendt leek ons een aardige aanleiding voor zijn bijdrage over christendom en wetenschap waarin hij u Sargasso lezer uitdaagt tot het opdiepen van fraaie kerkelijke quotes.

“But if one considers the fact that neither the Jewish nor the Muslim sages were able to come up with the true form of the science of motion, but only Christian scholars could do this, then one has to look beyond mere monotheism to Christian monotheism. As pointed out above, Christian monotheism is riveted in belief in Jesus in whom the Father created all. In other words, Christ would also loom large as the Savior of science, a point worth pondering in this year 2000.” (bron, pdf)

In verschillende logs hier op Sargasso is heftig gediscussieerd over religie en wetenschap. Meer specifiek christelijke religie en wetenschap. Meestal over evolutie en religie. Recentelijk lijkt de consensus te zijn dat beide domeinen niet overlappen. Dat christendom niets over het wetenschappelijk domein kan zeggen en dat wetenschap niets over het christendom kan zeggen. Maar dat lijkt toch niet helemaal zo te zijn.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Bio-energie nader bekeken

7 december 2005 , 13:03 , door HansR

Vandaag een gastbijdrage van HansR. Bekend als reaguurder. Hij heeft ook een eigen weblog.

Bio-energie is populair. Bio-energie wordt vaak gezien als de oplossing. Toch zijn er voldoende redenen om daar aan te twijfelen. Bronnen die echt iets zeggen over de kosten en opbrengsten van bio- en fossiele energie zijn zeldzaam. De verbrandingsenergie van beide dieselsoorten is ruwweg gelijk. Voor de winning wordt echter 0,31 eenheid fossiele energie gebruikt om een eenheid bio-diesel te maken (verbouwen, oogsten, raffineren etc…) en 1,2 eenheid fossiele energie om 1 eenheid fossiele brandstof te maken (zoeken, boren, raffineren etc…). Dat is wel een leuk gegeven want het lijkt alsof bio-diesel daadwerkelijk efficiënter is. Het kost minder energie in de winning, geeft ongeveer evenveel energie af als normale diesel, heeft een veel lagere netto CO2 uitstoot is schoner etc… Kortom het wondermiddel. Geen wonder dat alles dat redelijk denkt te zijn erop is gedoken.

Toch zit er een adder onder het gras en dat is de oppervlakte die benodigd is om het gewas benodigd voor de bio-diesel te telen. Een grove berekening van mijzelf gaf al aan dat die hoeveelheid benodigde grond erg hoog is. Om de fossiele energie van Nederland te vervangen heb je b.v. ongeveer 500 miljoen ha landbouwgrond nodig. De wereld als geheel heeft ongeveer 1,5 miljard ha landbouwgrond. In een artikel door George Monbiot geeft de The Guardian eenzelfde soort conclusie: