Angst was en is een slechte raadgever

Mei Li Vos Jan Marijnissen was op zijn zachtst gezegd wat minder gelukkig met de VPRO Tegenlicht documentaire ‘De Flexmens’ van afgelopen zondag. Zo schreef hij: ‘Solidariteit tussen de generaties zal niet meer gaan’, vertelt een zogenaamde vakbondsleider met een paar leden. (Jan Marijnissen Weblog). Sargasso geeft die ‘zogenaamde vakbondsleider’ hier de gelegenheid om een reactie te geven op de VPRO-uitzending en de stevige woorden van Marijnissen.
Het woord is aan AVV-voorzitter Mei Li Vos:

De uitzending van Tegenlicht over de Flexmens was verontrustend voor veel mensen. Het jobinterview van regisseur Marije Meerman aan het eind van het programma was beklemmend. De eisen die aan de nieuwe wereldwijde flexmens worden gesteld doen je direct denken aan een moderne vorm van slavernij: 12 uur werken per dag, je familie acht maanden niet zien, maar als troost kan je hen wel elke dag via videofoon op de hoogte stellen van je wel en wee en zij jou over tantes, ooms, neefjes en nichtjes. Beangstigend.

Nog beangstigender is de reactie van Jan Marijnissen op zijn weblog. Beangstigend omdat hij niet lijkt te snappen waar de discussie over moet gaan en beangstigend dat zijn conservatisme veel mensen aanspreekt en op die manier veel mensen onwetend houdt. Marijnissen lijkt niet te snappen dat deze uitzending ook over de tegenstelling tussen insiders en outsiders gaat. Niet alleen wereldwijd (gelukkig zien ook veel mensen die reageerden op zijn weblog dat mondialisering goed is voor de outsiders in ontwikkelingslanden), maar ook binnen Nederland. De insiders in Nederland hebben de zekerheid van een vast contract, kunnen huizen kopen en voor hun oude dag sparen. De outsiders in Nederland zijn al flexmensen, ze werken op tijdelijke contracten, worden ontslagen na hun derde contract of werken als zelfstandigen, omdat ze toch nooit bij een werkgever aan de slag kunnen. De outsiders positie geldt in toenemende mate voor allochtonen, ouderen, jongeren en vrouwen. Deze mensen zijn bang dat elk gat in hun CV hun positie verslechtert. En dan hebben we het nog niet gehad over het feit dat de WW niet voor hen geldt, dat ze als ze even ‘tussen banen’ zitten hooguit aanspraak kunnen maken op de bijstand. Deze mensen hebben ook kinderen, een huis en worden ook eens oud.

Nederland kent allang een flexibele arbeidsmarkt, maar die geldt alleen voor mensen die niet beschermd worden door CAO’s, die zijn gebaseerd op de mensen met een vaste en zekere positie. De discussie die mijn club, het Alternatief voor Vakbond wil aangaan is of deze scheiding tussen outsiders en insiders nu wel zo solidair is. Dat is niet hetzelfde als zeggen dat de solidariteit tussen de generaties niet meer houdbaar is. Dat is de retoriek over het AVV waar oude vakbonden en nu dus ook Marijnissen zich graag van bedienen. Omdat ze de echte discussie niet willen aangaan, en dat gaat over de ongelijke verdeling van risico’s tussen outsiders en insiders. Dat is geen generatieconflict, maar een vraag naar solidariteit.

De conservatieve opstelling van Marijnissen is niet goed voor het bedenken van Nederlandse antwoorden op de mondialisering en wat dat gaat betekenen voor hoe wij werken. Je kunt de mondialisering stoppen door de grenzen dicht te gooien, dat is een oplossing van conservatief rechts (Wilders) en van conservatief links. Nederland terugbrengen naar de jaren vijftig. Dat is niet zo’n realistische oplossing, al kan je er zeker voor kiezen en dat zullen ook veel mensen doen bij de verkiezingen van 2007. Maar als je de echte discussie aan wilt gaan dan zoek je naar duurzame antwoorden. Dat betekent in mijn optiek dat we allemaal wat flexibeler worden en dat we dat niet alleen maar vragen van de groep outsiders, maar ook aan de insiders. Meer beweging op de arbeidsmarkt betekent dat we sneller kunnen inspelen op de nieuwe vraag naar arbeid. Dat betekent dat we mensen niet afschrijven, maar opleiden en als individu emanciperen. Tegelijkertijd kunnen we er dan prima voor zorgen dat iedereen in staat wordt gesteld om voor zijn of haar zekerheid te zorgen, door een huis, sparen voor je oude dag en een goede financiële overbrugging als je even tussen banen zit. Dat is best mogelijk, maar dan moeten de oude bolwerken die hameren op oudste rechten een beetje aardiger worden voor hen die op dit moment niet of nauwelijks rechten hebben. Lijkt me niets anders dan een nieuwe definitie van solidariteit.

Er was een ontwikkeling die niet werd getoond in de documentaire over de Flexmens. En dat is hoe veel mensen in Nederland inmiddels werken. Vanuit huis. Aangesloten op de internationale netwerken geven mensen advies, bemensen ze callcentres, ontwerpen ze websites, verkopen ze handelswaar, maken van Marktplaats en eBay hun winkel, regelen ze hun klussen. Het optimistische scenario van mondialisering door de technologie is immers dat we weer terug gaan naar de tijd van voor de industriële revolutie, toen iedereen vanuit huis werkte. Pas in de 19e eeuw zijn we ons allemaal gaan slepen naar kantoren en fabrieken en ontstond de noodzaak om je te organiseren tegen de werkgever. En bescherming voor het collectief af te dwingen. Dat was toen het juiste antwoord. Maar nu betekent dat antwoord een ongezonde tweedeling tussen de insiders met een goede CAO en de outsiders die aan hun eigen flexibele lot zijn overgelaten. Wil je echt een antwoord op de mondiale uitdaging verzinnen, dan kijk je verder dan oudste rechten, CAO’s en de eigen grenzen. Angst was en is een slechte raadgever.

Mei Li Vos
Voorzitter Alternatief voor Vakbond (AVV)

  1. 1

    Prima stuk. Ik schrok eerlijk gezegd heel erg van Marijnissen’s post. Ik heb de documentaire gezien, en ik moet zeggen dat ik hem prima vond. Marijnissen vindt ‘m vreselijk omdat hij geen aandacht heeft voor de slechte gevolgen ervan voor bijvoorbeeld mensen in de derde wereld. Maar dat is gewoon niet het onderwerp van de film: die gaat over het leven van de moderne flexmens, kijkt wat er nodig is om zo’n flexmens te zijn, etc., en doet verder geen uitspraken over mondialisering. Daar lijkt me niets mis mee. Marijnissen moet niet zeuren als er iemand een programma maakt over een onderwerp dat hemzelf minder ligt.

    En inderdaad, ook zijn conservatieve reactie op de inhoud viel me erg tegen. Het lijkt me heel mooi als Marijnissen op zijn log nog zou reageren op deze post; wordt hij door de Sargasso redactie op de hoogte gesteld van dit stuk van mevrouw Vos?

    Overigens moet ik ook zeggen dat ik het stuk in de documentaire waarin Mei Li zich nogal laagdunkend uitspreekt over de vakbondsmensen ook een beetje jammer en erg kortzichtig. Dat ze egoïstisch zouden zijn etc…. die mensen komen juist op voor collectieve belangen, ook voor mensen buiten de vakbond. De vakbond is er ook om de maatschappij sturing te geven, en daarom zetten ze ook in op bijvoorbeeld meer stageplaatsen voor jongere allochtonen. Dat heeft heel weinig te maken met dikke blanke veertigers die het prima voor elkaar hebben en behalve hun eigen rechten niets beschermen.

  2. 2

    Dit gaat niet over de uitzending van Tegenlicht. Jammer. Ook nauwelijks over Jan Marijnissen.

    Het was inderdaad een vreselijke uitzending en vaak vol volstrekte flauwekul.

    Het enige wat mensen zoeken is zekerheden. De enige reden dat men in india de zogenaamde onzekerheden van nu (flexwerken) “pikt” is omdat papierrapen of oude pc’s uitelkaar solderen nog minder zekerheden geeft.

    Juist die strijd voor zekerheden drijft de echte “flex-werker”.

  3. 4

    Deef, je snapt het niet. Het gaat erom dat we in de 21ste eeuw (bijna) allemaal met meer onzekerheden worden geconfrontreerd. Die Indiërs hebben al eeuwen lang onzekerheden, wij Europeanen (op kosten van het Zuiden) een kleine eeuw wat minder. Maar de mondialisering lijkt nu eeuwenoude koloniale verhoudingen op zijn kop te zetten. Het Zuiden bestaat niet meer, het is de wereld van de touchables en de untouchables. Als jij denkt dat we het nog lekker allemaal kunnen blijven regelen binnen Nederland dan zit je er naast.

    ..en bovendien: de reactie van Mei Li gaat wel degelijk over Marijnissen die ze conservatief noemt en over de uitzending. Het neerplempen van zulke opmerkingen zonder verder uitleg is een beetje goedkoop.

  4. 5

    Ach waar hebben we het eigenlijk ove.r Callcenters in buitenlanden, het overvliegen van kennis uit andere landen, het inhuren van buitenlandse krachten voor de installatie van machines enzovoort enzovoor. Dit gaat al jaren zo, alleen is het tegenwoordig gegoten onder de naam Mondialisering waar een aantal slimme lieden veel poen mee verdienen.

    Overigens zijn een aantal bedrijven al weer teruggekomen op hun callcenters in het buitenland (Dell) wegens taalproblemen.

    Kortom rustig blijven ademhalen mensen.

  5. 6

    Onlangs nog op het kantoor van ABN AMRO geweest op de Zuidas ? Daar is de voertaal: Engels (laat Verdronk het maar niet horen). Als werknemers uit het Zuiden meer bereid zijn flexibeler te werken dan kunnen ook de niet-IT-ers dagzwaaien naar hun kantoorbanen bij multinationals.

  6. 8

    Het neerplempen van zulke opmerkingen zonder verder uitleg is een beetje goedkoop.

    (Carlos is echt wel streng vandaag)

    Overigens: ik werk wel meer dan 12 uur per dag en ik vind dat leuk! Ik werk ook vaak op zaterdag en zondag! Is dat erg?

  7. 10

    Carlos, volgens mij begrijp ik het wel. Die zekerheden die wij hebben nog steeds zullen die Indiers ook willen en krijgen, naar mate er welvaart gecreeerd wordt. Het gaat mij om wat mensen ten diepste WILLEN. Daarbij: wat zijn die zekerheden en onzekerheden eigenlijk? De zekerheid dat je een baant hebt en houdt? Of dat je gelukkig bent? Dat eerste is nooit zeker geweest (tenzij je het mislukte communistische experiment bedoelt), hoogstens voor welgestelden. Wat men leek te zeggen in de documentaire was dat alles onzeker zou worden. En daar ben ik het niet meeeens.

    Waarom? Ten eerste: men wil dat namelijk helemaal niet. Ten tweede dat gaat (mede daarom) niet gebeuren. Een bakker blijven we nodig hebben en een doktor ook (zelfs die röntgen fotos naar India sturen kun je niet altijd doen.) Ten derde, er is zoiets als cultuur. Wie wil in godsnaam zijn familie acht maanden missen. Niemand. Tenzij je een humorloze et hersenloze zak bent (pardon my french) als die Jeroen Tas (ik prijs zijn ondernemers instinct overigens wel).

    Het is enkel een kwestie van een nieuw evenwicht (en dus geen totale chaos, zoals de woorden touchable en untouchable). Dat, jij je zin, kun je inderdaad maar half regelen.

    Mei Li Vos gaat in op dat ene zinnetje van Marijnissen en verder niet op de rest. Is Mei Li Vos trouwens niet gewoon een uitgestelde babyboomer? Waar komt ze eigenlijk van rond?

    Groeten van Deef

  8. 11

    Alle gekheid op een stokje, alles is maar betrekkelijk.
    Ik vind het bijbelboek Prediker uitermate goed passen in deze discussie. De beste schrijver zat met hetzelfde dilemma. En uiteindelijk moet hij concluderen dat je gewoon maar niet te hard moet werken en voor de rest moet genieten van het leven.

    Ik werk op het ogenblik 24 uur per week. Ik heb niet heel veel te besteden, maar dat is mijn eigen keus. Ik kan prima rond komen, heb alles wat ik nodig heb en nog meer. Maar wat helemaal ideaal is, ik heb onwijs veel vrije tijd. Ik ben zo flexibel als het maar zijn kan….

  9. 13

    Mondialisering is eigenlijk al zo oud als de Zijderoute; al dan niet ouder. Dat de wereld zoals we die (nu) kennen nieuwe uitdagingen opwerpt en een dynamischer en flexibeler karakter kent is nu eenmaal een feit. Globalisering is iets dat een invloed is van buitenaf die van binnenuit om veranderingen vraagt. Veranderingen die soms erg traag gaan in Nederland en de EU.

    Als we de invloed van de overheid, die ons als een blok aan ons been tegenhoudt, kunnen terugdringen zouden veel mensen erbij zijn gebaat. Mensen zijn gewoon te lang aan de hand van de overheid door het leven gegaan, wat illusieve zekerheden heeft geschapen.

    Mondialisering is een ontwikkeling die, net als vrijwel elke andere ontwikkeling, om visie en een ruime blik vraagt. En dit is misschien wel wat er bij sommige mensen ontbreekt in ons kikkerlandje.

  10. 14

    Ligt het aan mij of is er duidelijk een verschil tussen mensen die internationaal georienteerd zijn en mensen die nationaal georienteerd zijn. Het lijkt wel of de laatsten ook gelijk angstiger zijn.

    Ik vond overigens het stukje van Jan M niet zo best…

  11. 15

    @Deef (#10) Ik zie mezelf niet direct als een humorloze zak, maar heb er verder niet al te veel problemen mee om een tijdje in het buitenland te gaan verblijven, zonder familie. Dat is namelijk ook relatief en te regelen. Kwestie van keuzes maken.

    Hmm, zou dat de kern zijn: keuzes maken? En vervolgens tevreden zijn met het gekozen pad. Wat dat betreft iig een bravo en een hoera voor Thomaz (#11)

  12. 16

    Vraag is kan je wel kiezen ? De schoorsteen moet toch roken ? Vaste lasten zullen blijven stijgen (of ontkennen wij hier ook al de energie- en grondstoffencrisis?). 15 uur werken is prima naast je studie, maar als je een gezin hebt kom je er niet mee. Ik werk 40 uur (+overwerk en webloggerelateerde zaken in de avonduren) de weekeinden probeer ik vrij te houden voor mijn gezin, ik heb één zekerheid: ik verdien te weinig.

  13. 17

    Bij de discussie over de al dan niet reele effecten van globalisering heb ik af en toe een dejavu gevoel.
    Dan hoor ik opmerkingen over de japanse industrie. Over snel roestende auto’s die nooit veel kunnen voorstellen en niet bedreigend zijn.
    De effecten van die onderschatting zijn nog steeds niet uitgewerkt (ford ontslaat 30000 mensen en daimlerchrysler wil 1/5 van zijn mensen kwijt, in 2006).
    De effecten waren niet in 1 of 2 jaar te meten, maar wel in 10 tot 20 jaar.
    Niet tijdig meebewegen betekent dat je unieke kansen mist.
    Zeggen dat het allemaal wel mee zal vallen en dat ook de indiers en chinezen voor welzijn zullen, komt over als je kop in het zand steken. En dan wordt het wel een bedreiging ipv een kans.

  14. 18

    Vergeet ik nog wat.
    Er wordt gezegd dat we al lang niet meer zo’n industrieel land zijn en dat het dus minder bedreigend is.
    Maar juist de diensteneconomie is een goed voorbeeld aan het worden van de flexibele markt. Tienduizende it-ers en accountants bijvoorbeeld zijn in dienst van detacheringsbedrijven. Geen levenslange baangarantie. Bij de eerstvolgende economische dip gaat er zo 30% uit. En juist het reeds ingesleten inhuurmechanisme maakt het nog makkelijker om het werk niet meer hier in NL te laten uitvoeren maar elders.

  15. 19

    Ik vraag me af (naar aanleiding van dit topic) of voor “buitenlandse bedrijven” die hier gevestigd zijn, nederlandse CAO’s gelden.. Als dat niet het geval is, gaat dat CAO stelsel volgens mij nog sneller op de schop..

  16. 20

    “… ik heb één zekerheid: ik verdien te weinig.”

    Welneen Carlos, u wilt gewoon teveel. En ongetwijfeld het liefst tegelijk.

    Bijzonder lullige benaming overigens. “Flexmens.” Bijna net zo lullig als “weblogger.”

  17. 21

    @Carlos(16)
    Als alleenstaande ben ik het met je eens dat ik misschien makkelijk praten heb. Maar de andere kant is wel dat we onze standaard erg hebben kunnen verhogen de afgelopen jaren. En dat is het altijd lastig om een stap terug te doen. Dat is dus de keuze die je maakt.

    Van een vriendin heb ik ooit geleerd om met 10 euro een week lang te eten. Eenvoudig eten, maar gezond en voldoende.
    Dus het kan wel, maar je moet er voor kiezen. Kies je voor een groot huis waarin ieder kind een eigen kamer heeft, dan kies je voor een hypotheek waarbij de man en vrouw moeten werken. Kies je voor een kleiner huis waarbij 2 kinderen in een stapelbed slapen, is 1 salaris voldoende.

    Alleen kiezen we steeds minder bewust zelf, maar laten ons leiden door bijvoorbeeld reclame’s.

  18. 22

    Het AVV is een prima initiatief als media-offensief. Als het de bedoeling is om daadwerkelijk te concurreren met overige vakbonden spant de flexmens zich achter de wagen van het grootkapitaal doordat ze de vakbondsbeweging fragmenteert. De vakbonden zouden trouwens als 1 blok moeten onderhandelen in een Centraal Vakbonds Orgaan ipv verschillende vakbonden met hun eigen CAO’s, dat is desastreus. Voor de hogeropgeleide functies zou ik wel willen pleiten voor het afschaffen van de vakbond, omdat je professionaliteit/knowhow je in staat stelt heel goed voor je eigen individuele belangen op te komen (vraag/aanbod) en ik kan mijn eigen eisenpakket veel beter samenstellen dan een of andere vakbondsjuffer.

  19. 24

    hehe :-) @ Caprio: je hinkt op twee gedachten.. je wilt EN vakbonden een grote rol geven via het CAO stelsel, maar aan de andere kant voor jezelf je vrijheid behouden.. enig idee wat dat betekent voor de praktijk? hoe ga je dat vormgeven? ‘Dat je als werknemer kunt kiezen of je wel of niet wil deelnemen aan een CAO? Dat een bedrijf dan twee soorten werknemers krijgt? de “slimme” en de “domme”? Onwerkbaar natuurlijk, of je moet je eigen begrijf beginnen

  20. 26

    volgens mij mogen die CAO’s helemaal afgeschaft worden.. dan zullen de vakbonden ook weer een grotere rol kunnen gaan spelen ( momenteel zijn ze toch wel een beetje uitgekakt)

  21. 27

    Vroeger wisten we tenminste nog wat goed en slecht was. Toen waren sweatshops in azie verkeerd. Nu is alles opeens een opportunity. Inderdaad, het Nederlandse poldermodel – waarin een voor alle partijen aanvaardbaar compromis werd nagestreefd – kan in een mondiale economie niet meer bestaan. En maar zoeken naar een ‘Nederlandse identiteit’. Maar die gaat verloren, samen met het poldermodel. Nee, er zijn ook geen mensen met de identiteit ‘postbode’ meer. Er zijn alleen maar ‘potentiele postbodes’. Dat doet pijn. En we moeten vooruitzien. Maar het vooruitzicht is: onze identiteit, alles wat we geleerd hebben over goed en slecht, is opeens een ten dode opgeschreven museummummie. Dat doet pijn. Waar we naar toe gaan? Naar een wereld waarin we ondanks deze wetenschap nog enthousiast moeten zijn. Om onze verloren gegane identiteit in stand te houden. Een win-win situatie! Maar niet getreurd. Want wat voor een onmogelijk construct is een identiteit nu eigenlijk? En onze ethiek, die hobbelt heus wel achter de opportunities aan.

  22. 29

    @Sickbock: de vakbond zou zich alleen op beroepen boven de 50.000 Euro per jaar moeten richten (grove richtlijn, je kunt het waarschijnlijk het beste afstemmen op die beroepen waarbij de combinatie vraag/aanbod, opleiding, beloning, professionaliteitsniveau zodanig is dat je makkelijk van de ene in de andere job stapt, er zijn vast hele studies gedaan naar deze flexmens/professional).

    Het is nogal dom om te denken dat de flexmens een algeheel type is. Het is een type waaraan de professional voldoet, die heeft helemaal geen vakbond nodig/wilt die waarschijnlijk helemaal niet, bovendien wil je dat als ecnonomie helemaal niet. Zie je het voor je: flexibiliteit regelen, ha!

    Maar de vervangbare (tegen lage kosten en met weinig moeite) arbeider wiens baan/kapitaal makkelijk geherinvesteerd kan worden, wiens kapitaal fluide is, die heeft 1 sterke vakbond nodig.

  23. 30

    @ Cario Ik begrijp je kerngedachte wel: je zegt eigenlijk dat een hoger opgeleide professional geen vakbond nodig heeft.. Afgezien de vraag of ik het daar mee eens ben, denk ik dat om jouw idee te realiseren eerst de CAO’s moeten worden “afsgeschaft”. Die zijn immers verbindend voor beroepsgroepen, ( laag- en hoogopgeleiden

  24. 31

    wat krom is gemaakt, blijft krom. De ‘flexmens’ is het toppunt van het ongeorganiseerde individu, een levende paradox. Waar een maatschappij van contractwerkers, van enkelingen, van hooggespecialeerde hoofsarbeiderds zonder rechtsbescherming, zonder binding behalve aan prestatieloon wordt gepropageerd, van geisoleerd werken, tegen de collegialiteit maar voor nog meer onderlinge concurrentie wordt het collectief en de gedachte aan klassenstrijd ondermijnd, verdacht gemaakt, samen optreden, samen stijd leveren, het in georganiseerd verband optreden gedemoniseerd. De AVV is de natte droom van elke liberale burgerij, die van elke boreling een calculator en een opportunist, een tuimelaar met een huid van teflon wil maken. Iemand zonder geschiedenis, zonder geweten, tegen een sociale samenleving, kortom, terug naar ‘ieder voor zich’ en de rest is aan een toekomst die ongewis moet blijven want mijn zorg geldt de korte termijn, het eigen succes boven eerlijke welvaartsdeling en maatschappelijk of duurzaam, consentieus ondernemen. Een kennismaatschappij zonder doeners, behalve pragmatische denkers, robotten zonder inspiratie of geintegreerde kennis over filosofie, zonder wijsheid, het lijkt een recept voor’ terug naar vroeger’ naar de baron en zijn huurlingenleger, nog meer ongelijkheid, nog meer gruwel, nog meer klassiek marktkapitalisme, meer militarisme, meer egoisme, hebzucht, jaloezie, sexisme, racisme, sterk sterker maken, zwak als nog zwakker afschrijven. De AVV is als de stakingsbreker, altijd op de hand van de baas, in de illusie dat door plaats te nemen naast de directie de mondialisering, de globaliseringsmarkt tegengestelde belangen vanzelf opheft.

  25. 32

    Kan iemand mij vertellen waarom de mening van Jan Marijnissen zo belangrijk is? Deze komt opmerkelijk vaak terug op sargasso. Persoonlijk kan het me geen reet schelen wat Jan ervan vindt, mede omdat de marginale rol van de SP in nederlandse politiek. Is de mening van zeg Bos of Balkenende niet interessanter in deze?

    (Ik ben me er ter dege van bewust dan ook deze reactie over Jan M. gaat)

  26. 34

    @King: Aangezien wij uitgebreid aandacht besteden aan “de flexmens”, besteden we ook (slim als we zijn) uitgebreid aandacht aan reacties op dat programma.
    En laat nou net Jan een van de weinige publieke figuren zijn die reageert. Dan pakken we dat op. Was het Balkenende geweest hadden we dat ook gedaan.

    En aangezien Jan in het algemeen wat actiever is online, is de kans ook groter dat naar hem verwezen wordt.

    Maar ik geloof niet dat hij de boventoon voert. Pechtold is vaker het onderwerp van gesprek de laatste tijd.

  27. 35

    Wat een moeilijk onderwerp dit.

    Ik heb wel het idee dat het over mij gaat (tijdelijk contract) , maar gevoelsmatig (arbeidsethos) kan ik er heel weinig mee.

    ‘Insiders’- ‘Outsiders’ ja dat voel ik soms ook wel zo – maar tegelijkertijd heb ik ook zoiets van ‘Kwaliteit verloochend zich niet’ dus ik (en m’n geld) komt er toch wel – flex of vast. Aan de andere kant: je wordt zo hard aangepakt als het als flex even niet ‘fleks’ (=goed) gaat, met name omwille van bescherming van de bestedingen aan belastinggeld afgedragen door allen maar vooral verdeeld wordt door insiders… – en daar schijn je maar flex mee om te moeten gaan en dat niet persoonlijk aan te trekken – maar dat doet mijn arbeidsethos dus wel! dat persoonlijk aantrekken… – dus daar gaat het dan mis. Volgt u het nog?

    Het blijft allemaal maatschappelijk gedoe dat afleid van zinnige levensinvulling zoals plezier in je werk en deel zijn van een gezin. Noodzakelijk gedoe maar naar mijn smaak toenemend ingewikkeld, toenemend aandachtzuigend, toenemend kut.

    En dat zou een Alt.V.Vakb. dan kunnen wegnemen voor mij? Als ik Mei Li goed proef, neemt zij het als vanzelfsprekend dat je vandaag de dag in de mondiale wereld hard geprikkeld wordt weer nieuw flex werk te vinden, dat dat in de toekomst zo zal blijven, en dat is de reden dat flexers een collectief moet vormen – daar neig ik dan weer tot instemming met Jan M., die stelt dat je dat niet vanzelfsprekend moet vinden en er tegen in moet gaan (en hij heeft daartoe het oude insiders collectief als machtsmiddel in gedachten).

    Mei Li beschrijft een ontwikkeling, maar is daarmee niet een goede raadgever. Jan M ontkent de impact van die ontwikkeling gedeeltelijk en is ook geen goede raadgever. Angst ook niet maar ik ook niet bang, alleen geirriteerd over toenemend ingewikkeld, toenemend aandachtzuigend, toenemend kut. Of zit ik gewoon in het verkeerde tijdvak in het verkeerde deel van de arbeidsmarkt in de verkeerde levensfase?

    Wat een moeilijk onderwerp dit.

  28. 36

    ik zie het wel zitten, dat flexibele gebeuren.

    Het ene moment in mijn Armani pak vertoeven in Hong kong, het andere moment zit ik Montevideo. In elk land een weer ander schatje waarbij natuurlijk vele kids verwekt gaan worden. Tijd voor deze kids heb je dan natuurlijk niet, want je bent aan het werk.

    Draadloos internet met webcamimplantaat in het linkeroog doet in deze situatie natuurlijk wonderen. Papa aan het avondeten, papa aan het auto rijden enz enz enz. Wat voor de 1 een vreemdgaand partner bezichtigen is, is voor de ander sexuele voorlichting. En van het opzoeken van de veelal pikant getinte wecambeelden van vader, wordt de kroost weer wat computervaardiger.

    Ik zie het wel zitten, leven als “flexmens”

  29. 37

    @DP
    Gelukkig heeft Jan M. al een weblog, hoeft die op sargasso niet meer genoemd te worden:)

    @Steeph
    Het is natuurlijk leuk dat Jan een reactie geeft op het programma. Maar zijn mening is totaal niet interessant of op z’n minst al lang bekend.
    Wat is de mening van andere partijen? Hebben zie die uberhaupt? Lijkt me interessanter…

  30. 38

    Omdat ze (oude vakbond) de echte discussie niet willen aangaan, en dat gaat over de ongelijke verdeling van risico’s tussen outsiders en insiders. Dat is geen generatieconflict, maar een vraag naar solidariteit.

    Daar zit wat in. Maar hoe zit dat met de solidariteit bij de flexwerkers zelf? Er zijn tijden geweest dat ICTers bakken met geld verdienden. Hoe solidair waren ze toen?
    Als je een beroep vol onzekerheden kiest, kun je niet te veel steun verwachten van de groep die liever op zekerheid bouwt. Dat is volgens mij de kern van het conflict ligt tussen Marijnissen en Mei Li Vos.
    Vooralsnog ligt mijn sympathie bij Jan.

  31. 39

    @King: Zover ik heb kunnen zien geen andere politieke figuren die reageren. Zelfs Femke heeft alleen maar een aankondiging op LinkseLente.
    Hoe je tegen de mening van Jan aankijkt is natuurlijk voor ieder verschillend. Maar ik vond het wel een aardige opening voor een dialoog over de plaats van vakbonden (solidariteit tussen generaties????) en over visie op veranderingen. Komt alleen niet helemaal uit de verf. Maar wie weet reageert hij nog op dit stuk.

  32. 40

    Kom toevallig net een stuk tegen op Knight Ridder over vakbonden en arbeidsomstandigheden in China.

    Is wel flexibel daar, maar de sociale kwestie moet toch eens gaan klappen zou je denken.

    Hele artikel
    http://www.realcities.com/mld/krwashington/13692884.htm

    Samenvatting:

    Millions of workers in China aren’t getting paid
    By Tim Johnson

    China estimates that millions of migrant workers are owed more than $12 billion in back wages. Simply put, their bosses are cheating them. A recent survey ordered by the National People’s Congress (NPC), China’s top legislative body, found that 7.8 percent of the workers at the 2,000 companies surveyed were owed back pay averaging 2,184 yuan ($273) per person, or more than 3 months’ wages.

    After decades of focusing on economic growth at the expense of social justice, back pay is just one of many festering social problems that beset China’s leaders. Under nominally communist China’s no-holds-barred capitalist system, laborers and factory workers are at the bottom of the barrel, prohibited from forming unions and easily bullied or ignored.

    Businessmen, sometimes with the consent of local officials, find it fairly easy to deny workers the wages they’ve earned, and contractors have been accused of hiring gangs of thugs armed with pipes to beat laborers who get too vociferous in demanding back pay.
    China’s laws on minimum wages, workplace safety and workers’ rights are often world-class. But in practice, they’re often treated as suggestions. China has between 90 million and 140 million migrant workers in a workforce of 737 million people, and migrants compete for even menial jobs and accept oral promises of wages. Two-thirds of business owners offer no written contracts, even though the law requires them, making it almost impossible for migrant workers to seek redress. The failure to pay laborers is most common in construction. Migrants form work squads and travel to job sites, only to find that they’re given shacks to live in and food but little or no pay. Unpaid wages are also a problem in factories and restaurants.

    “No one is out there keeping officials’ feet to the fire to see that the law is applied,” said Munro, the Hong Kong-based labor advocate. “The whole government policy is so heavily slanted toward the investors these days that they’ve totally lost sight of social justice.”

  33. 41

    het stuk van Jan mag dan niet uitblinken, bovenstaand stuk vind ik ook niet echt een toppertje. Wegens gebrek aan tijd en zin geef ik 1 voorbeeld:

    De eisen die aan de nieuwe wereldwijde flexmens worden gesteld doen je direct denken aan een moderne vorm van slavernij: 12 uur werken per dag, je familie acht maanden niet zien, maar als troost kan je hen wel elke dag via videofoon op de hoogte stellen van je wel en wee en zij jou over tantes, ooms, neefjes en nichtjes. Beangstigend.

    Nog beangstigender is de reactie van Jan Marijnissen op zijn weblog.

    Een praatje over iets dat direct doet denken aan een moderne vorm van slavernij maar wat minder beangstigend is dan een reactie van Jan M. op zijn weblog komt bij mij direct met stip binnen in de categorie “gewauwel”.

  34. 42

    De mens is van nature niet bijzonder flex. Als ik u daar allen bescheiden aan mag herinneren.

    Plus: Als alleen de mensen flex zijn, en de bedrijven en overheden niet, dan heb je al gauw schilders die met de schildersziekte thuis zitten en die nergens aanspraak op kunnen maken. Want voor wie werkte je nou eigenlijk?

    De Turk in “Ik, Ali” van de Duitse schrijver Gunter Walraff die met een stoffer en blik zonder mondkapjes or whatsoever nucleaire rotzooi stonden op te ruimen voor een schimmige consortium van uitzendbureautjes: flexmensen?

    Derde wereld kinderen die onze nikes danwel onze pedofielen naaien: flexmensen?

    Slaven: flex?

    flex?

    Flex toch op mensen.

  35. 43

    Er zijn talloze manieren om mensen in te delen. Marx bedacht er ooit ééntje en mevr. Mei Li Vos komt nu met een andere: zij die erbij horen en zij die er niet bij horen. Ofwel: zij die onder een CAO werken en zij die zonder CAO werken, de flexwerkers. Die laatsten winnen de wereld dankzij de elektronica, meent zij. Als je dat ontkent, ontken je de realiteit.
    Ik vind deze redenering merkwaardig. Er valt nogal wat op deze theorie af te dingen. Wat zijn bijvoorbeeld buitenstaanders (“outsiders”). Zijn dat immers niet veeleer de mensen die helemaal niet (kunnen) werken. Of onder de armoedegrens blijven ondanks het feit dat zij zich afbeulen in drie baantjes tegelijk. Of werken voor $ 1.- per dag. Of zich welbewust tegenover hun huidige maatschappij opstellen. Om het even op wereldschaal te bekijken.
    Ik vind de redenering bovendien nogal gevaarlijk passief en berustend. Zoals mijn goede moeder ooit zei: gooi geen oude schoenen weg voor je nieuwe hebt. In plaats van de slippen te dragen van het neo-liberalisme -mensen zijn exploiteerbare verbruiksartikelen – zou de AVV er beter aan doen bruikbare alternatieven voor de verdediging van de echt onderliggende partijen te ontwikkelen. Niet uitgaande van de illusie dat iedereen dat, met behulp van je PC, op eigen kracht het hoofd boven water kan houden. Want individualisme is mooi, maar het individu is een kansloze partij in het spel van de economische krachten. Intussen worden de verschillen tussen de winnaars en de verliezers groter, groeien de tegenstellingen, neemt de onzekerheid toe en slaan gevoelens van machteloosheid toe.
    Ja, al die veranderingsdynamiek vraagt om inderdaad om vernieuwing. En nee, Marx helpt daarbij niet. Maar mevr. Mei Li Vos voorlopig helemaal niet.

  36. 44

    Er worden mensen nogal wat uitspraken in de mond gelegd hier. mag ik u eraan herinneren dat de Tegenlicht documentaire is gebaseerd op de ideeen uit het boek De Aarde is Plat van Thomas Friedman.

  37. 45

    ‘Het aantal werklozen is in 2005 wereldwijd gestegen met 2,2 miljoen. Bijna 191,8 miljoen mensen hebben geen baan. Bijna de helft van de werklozen is tussen de 15 en 24 jaar. Van de wereldbevolking zijn 2,85 miljard wel aan de slag. De groei van de wereldeconomie met 4,3 procent heeft in 2005 nauwelijks bijgedragen aan het terugdringen van de werkloosheid, concludeert de ILO’

    Volkskrant 25 januari 2006, p. 7

  38. 47

    Mja, het is best ingewikkeld om een discussie over zo’n fundamenteel thema genuanceerd te voeren. Mij worden woorden in de mond gelegd en ik zal dat ook vast gedaan hebben en doen met anderen.

    Heb het boek van Friedman ook gelezen en deel zijn analyse maar gedeeltelijk. Ook denk ik niet dat de gevolgen zo optimistisch zijn als hij denkt, er is nog zoveel mis in de wereld, ook in India. Geen of slecht onderwijs voor veel kinderen, een continent vol AIDS patienten, handelsbarrieres, uitbuiting, dat los je niet op door iedereen achter een pc te zetten of lekker te flexen.

    Mijn punt is en blijft dat we in Nederland allang een flexibele arbeidsmarkt hebben, maar dat de omgeving van sociale zekerheid daar niet op ingesteld is. Willen we het goede behouden, dan zouden we ons nu eens moeten afvragen of we alle zekerheden en risico’s eerlijk delen. ik denk van niet. Ik vind dat ook geen neo-liberale agenda, eerder een neo-sociaal-democratische agenda. Maar goed, tis maar vanaf welke kant je het bekijkt en welke oplossingsrichtingen je wenselijk acht.

  39. 49

    Het Orwelliaanse woord “win-win situatie” kan geloof ik het best vertaald worden als: “als jij nu mijn slaaf wordt, dan zal ik jou nu niet doodschieten”. De armoede en onderdrukking zal voor iedereen erger worden, behalve voor een enkeling.

    Zorgen dat jij het pistool in handen hebt, dat is waar het allemaal om gaat. Zo is de relatie tussen mensen geworden in deze “vrije nieuwe wereld”. De verborgen hand van het kapitalisme kan niet zonder de verborgen vuist van oorlog.

    Maar, dit alles wordt meer dan goed gemaakt door de wetenschap dat oorlog, armoede, uitbuiting, en roofbouw goed zijn voor de economie. Je hebt hierbij carte blanche gekregen om te graaien graaien graaien!!!

    http://www.rense.com/general69/ism.htm
    http://www.chomsky.info/articles/20050807.htm
    http://www.informationclearinghouse.info/article1665.htm
    http://www.haroldpinter.org/politics/politics_america.shtml
    etc, etc