Afschrijvingen | Welkom thuis, maakindustrie!

COLUMN - Steeds meer bedrijven brengen (een deel van) hun productie terug naar thuishaven Amerika. Hoe komt dat?

Apple gaat vanaf 2013 een deel van zijn Mac-computers in de Verenigde Staten laten maken, zo bleek uit een interview met topman Tim Cook. Cook zei met trots dat er maar liefst 100 miljoen dollar mee gemoeid is. Dat is natuurlijk een schijntje als je per jaar 40 miljard dollar winst maakt, en nog eens 120 miljard dollar op de bank hebt staan. Maar het past in een bredere trend. Steeds meer bedrijven, van Ford, Catterpillar tot General Electric (GE), halen een deel van hun productie ‘terug’ naar het thuisland. Outsourcing is uit, insourcing is in. Maar waarom eigenlijk? 

De reële lonen in China zijn de afgelopen tien jaar verdrievoudigd, de lonen in heel Azië zijn ongeveer verdubbeld. In de Westerse wereld zijn de lonen nagenoeg hetzelfde gebleven. En de verschillen worden kleiner. De Boston Consulting Group verwacht dat uitwijken naar China – gezien ook de hoge Amerikaanse arbeidsproductiviteit – nauwelijks nog voordelig is. Het jachtseizoen op de lage lonen is dus bijna gesloten.

Hierdoor gaan de kosten van het produceren op afstand tellen. Dat zijn ten eerste de kosten van het ondernemen ter plaatse. De VS staan bijna bovenaan op de “ease of doing business”- ranglijst van de Wereldbank. China, Brazilië, India of de Filipijnen bungelen ergens onderaan. Een elektriciteitsaansluiting, laat staan een gebouw neerzetten, heeft nogal wat voeten in de aarde.

Belangrijker is ook dat fysieke (en culturele) afstand tussen ontwerpers en productie niet blijkt te werken – zeker wanneer innovaties elkaar snel opvolgen. Je raakt als bedrijf met de jaren de affiniteit met het maken kwijt. In The Atlantic van deze maand staat een mooi voorbeeld van GE’s GeoSpring boiler, waarvan de productie in 2009 naar Amerika is gehaald, in eerste instantie om te voorkomen dat het ontwerp nagemaakt zou worden. Door slim samenwerken van ontwerpers en technici kon de boiler zelfs onder de ‘China-prijs’ worden geproduceerd.

En dan zijn er nog transportkosten. De olieprijs is sinds 2000 verdrievoudigd. En voordat een product uit China bij de Amerikaanse consument is, ben je zo vijf weken verder. Een koelkast die bij GE van de band afrolt is binnen een uur bij de groothandel. De productie kruipt dus dichter tegen de uiteindelijke consument aan.

Gek genoeg lees je het nergens, maar insourcing is natuurlijk ook een zegen voor het milieu. Eigenlijk is de jaarlijkse verplaatsing van honderden triljarden kilo’s aan spullen waanzinnig, en al helemaal als een land iets zelf kan maken. Zoals de onvolprezen milieueconoom Herman Daly het eens zei: Amerikanen importeren Deense koekjes, Denen importeren Amerikaanse koekjes. Waarom ruilen ze niet gewoon recepten?

  1. 1

    En ondertussen zijn er wel mooi honderden miljoenen Aziaten uit de armoede geholpen.
    Als Afrika wellicht een keer stabiel wordt zijn zij de volgende. En wat zullen we weer moord en brand schreeuwen :P.

  2. 2

    Er zijn meer redenen waarom Apple de productie naar de VS haalt. Bijvoorbeeld om minder gezichtsverlies te lijden. Apple staat onder enorme druk omdat er steeds vaker gekeken wordt naar de arbeidsomstandigheden van assembly-werknemers in het buitenland.
    Verder is er steeds meer werkeloosheid in de VS en de meeste mensen waarderen het dus niet dat een bedrijf de werkgelegenheid in het buitenland verhoogt. Helaas voor diezelfde mensen zal Apple vooral met robots gaan werken…

  3. 3

    @1: het gaat hen alleen om de eigen portemonnee hoor. Het oplossen van de armoede voor honderden miljoenen Aziaten (wat een overdrijving) kan hen geen barst schelen. Zodra er immers meer winst gemaakt kan worden op een andere plek, wordt de productie daar naar toe verplaatst, en worden de Aziaten gewoon weer terug in de armoede gestort.

  4. 5

    @2 uit de reacties van de meeste CEOs blijkt dat de ‘politieke roep’ om meer binnenlandse banen/ meer ‘Made in America’ een marginale rol speelt… het is meer een prettige bijkomstigheid

  5. 6

    @Kalief

    Outsourcing is een raar woord. Is het het is het aanboren van een buitenlandse bron, of het naar buiten verleggen van een binnenlandse stroom? Insourcing is een soort ‘herbronnen’…

  6. 7

    Ik denk dat het pure propaganda is. Gezien de insignificantie van het deel van de productie dat Apple terug haalt (dat gaat waarschijnlijk nog niet om een promille, dus het heeft echt geen reet te maken met de genoemde verklaringen, want daarvoor is zo’n minieme shift echt niet relevant), kan het niet anders gaan dan om een reclamestunt. Met al dat negatieve nieuws over Foxconn begon namelijk op te vallen dat Apple eigenlijk helemaal geen Amerikaans product meer is en dat schaadt de verkoop. Door met zoveel bombarie een niet ter zake doende terug te halen, wil Apple gewoon haar imago als Amerikaans product herstellen.

  7. 8

    Allemaal fout, het bulk van je producten blijf je lekker in China produceren maar je kan nu wel op elk product de sticker “made in America” plakken omdat niemand kan controleren of dat ding daadwerkelijk in de VS is gemaakt of in China.

  8. 10

    @8:
    Zou best te achterhalen zijn waar produktie plaatsvind.
    Maar als alle onderdelen v.e. produkt elders zijn geproduceerd MAG een “made in”-sticker van het “in-elkaarzet-land” er op.

  9. 11

    slightly offtopic:

    “Door slim samenwerken”

    Achterlijke modeterm die is overgewaaid uit regeringstaal. Door “slim te bezuinigen” etc.
    In dit verband ook vreemd trouwens. Eerder was het namelijk slim om wel te outsourcen naar bijv. China, juist omdat het voordeel van de lage lonen nog speelde.
    Wie weet trouwens nog dat Singapore en Maleisie ook ooit lage lonenlanden waren. Het helpt de ontwikkeling dus wel. @Pedro moet dus niet zo cynisch zitten sippen, het roofkapitalisme heeft veel burgers in ZO-Azie geholpen… (oke, beetje cynisch, maar toch).

  10. 13

    @9: Als het zo loont, waarom insourct Apple dan een dusdanig klein deel van de productie dat het geen noemenswaardige invloed heeft op de balans heeft? Er is werkelijk geen reden om zo’n klein deel te verplaatsen (de kleine schaal alleen al doet alle voordeel dat er misschien zou zijn verdampen), anders dan PR-doeleinden.

  11. 14

    @11: Ik wil niet zeggen dat Singapore een lagelonenland is, maar er wordt wel nog steeds flink geoutsourced naar dat land. Veel elektronicagiganten (ik mag van de spamfilter geen namen noemen, maar denk oa. aan de één na grootste PC-proccessorfabrikant en één van de grootste processorleveranciers voor tablets en smartphones) laten er een deel van hun processors en andere chips bakken.

  12. 17

    Amerikanen importeren Deense koekjes, Denen importeren Amerikaanse koekjes. Waarom ruilen ze niet gewoon recepten?
    Patenten worden miljarden mee verdient en patentrolling honderden miljarden

  13. 19

    De economie in Europa ligt misschien zelfs wel wereldwijd aan het infuus ,toch er worden tussentijds wel heel veel wonderbaarlijke uitvindingen gedaan . Hoe komt dat ? Zijn de progressieve krachten en de informatietechnologie die brein aan banden wil leggen dan de werkelijke oorzaak van deze crisis ? Volgens mij gaan er binnenkort koppen rollen bij investering banken en zal er een meer humanitair systeem opgezet moeten worden als de kapitalistische dictatuur die nu door die draghi en de zijnen gepredikt wordt faalt.Volgens de president van de US -Obama is Europees Brussel op de eerste plaats de oorzaak van het moeilijke opkrabbelen van de Amerikaanse economie .Ik kan me daar wel wat bij voorstellen met die draak en slang van een Draghi als Europees leider van de Europese bank ,vergeet niet dat Draghi ’s Goldman Sachs veroordeeld is geweest in de USA.

  14. 24

    Outsourcing wordt momenteel nog veel toegepast op eenvoudige bedrijfsprocessen. Bijvoorbeeld klantenservicewerkzaamheden of databasebeheer.

  15. 26

    Het toezicht in Europa is in verkeerde handen .Amerika zal zijn handen alleen maar langzamerhand meer terugtrekken . In 2013 zal de Euro nog wel een korte opleving krijgen ,maar in 2014 zitten we dan weer in een nog diepere crisis .