Aardgas onder Noordzee, maar hoeveel?

Een juichend bericht van staatsbedrijf Energie Beheer Nederland (EBN) in De Telegraaf vandaag. Er zitten nog voor miljarden euro’s aan extra aardgas en misschien ook olie onder de Nederlandse Noordzee. Maar juich niet te vroeg, zegt Peter Polder.

Het bericht van EBN volgt op nieuws uit Engeland waar eerder melding werd gemaakt van 500 miljard dollar nog te winnen olie en aardgas onder de Engelse Noordzee. Dergelijke getallen klinken heel mooi… maar behoeven enige nuancering en context.

Op de allereerste plaats, beide krantenberichten geven geen duidelijkheid over om wat voor cijfers het gaat. Gaat het om ‘Gas In Place?’  Proven reserves? Technisch Winbare reserves? Hoeveelheden olie-  en gasreserves een getal geven is sterk afhankelijk van waar je naar kijkt. Dergelijke persberichten gebruiken graag het mooiste grootste getal. De totale hoeveelheid olie of gas die zich onder de grond bevindt. Dat is echter vaak niet wat er uiteindelijk boven de grond komt. Dat is vaak slechts een fractie daarvan. Hoeveel verschilt enorm, en je zult eerst proefboringen moeten doen om dat verder te bepalen. Het getal dat je dan krijgt zijn de technisch winbare reserves. Hoeveel van de totale hoeveelheid olie en gas kunnen we met de huidige technologie omhoog krijgen? Ook dat getal is eigenlijk te groot en niet zo relevant. Het gaat om de hoeveelheid olie en gas die niet alleen technisch, maar ook economisch winbaar is.  En ook dat getal is wederom veel kleiner. Vaak blijft er op die manier slechts 4 tot 10 procent van de totale hoeveelheid die in eerste instantie de krant haalde over.  En tot slot zijn reserves waardeloos tot dat ze in productie komen. Het getal dat uiteindelijk bepalend is gaat niet over reserves maar over de stroom. Hoeveel kan er per dag opgepompt worden? Zo zijn de reserves aan teerzanden in Canada gigantisch, maar is de productie erg lastig en dat resulteert in een kleine stroom.

Een klassiek voorbeeld is de hoeveelheid schaliegas onder de Nederlandse bodem die via EBN in 2009 de Nederlandse media haalde. We zouden wel voor vijf keer het Slochterenveld aan aardgas hebben. Dat getal was Gas in Place. Daar is nu aan technisch winbare reserves (vermoedelijk) nog ’10 procent van het Slochterenveld’ van over. Of dat economisch winbaar is, is een nog niet beantwoorde vraag. Het ministerie van Economische Zaken schat dat het maximaal 5 procent van onze dalende gasproductie kan vervangen. Voor meer uitleg zie dit blog over hoe berichten over schaliegasreserves in Engeland op waarde te schatten.

Chronische problemen

De economische winbaarheid van olie en aardgas onder de Noordzee gaat uiteindelijk bepaald worden door de noodzakelijke infrastructuur. De productie op de Noordzee is in 2000 gepiekt, de productieniveau;s zijn terug gezakt naar dat van de jaren zeventig. Veel van de grote oude olievelden raken uitgeput en er zijn chronische problemen met de verouderde infrastructuur op de Noordzee. Veel van de oude pijpleidingen, overslag stations en boorplatforms zouden vervangen moeten worden. Een beslissing die steeds maar uitgesteld wordt, ondanks een sterk oplopende hoeveelheid ongelukken. De vraag is de gigantische investeringen die dit vergt nog opgebracht kunnen worden om de laatste kleine olie en gasvelden die er nog zijn leeg te pompen.

Een ander stukje context dat mist is wel terug te vinden in de laatste Focus on Dutch Gas van EBN. Ook in Nederland is de gasproductie aan het terug lopen. EBN verwacht dat de aardgasproductie uit zowel Slochteren als de kleinere velden fors zal dalen. In 2006 was dat 40 miljard kuub,  nu nog 30 miljard kuub aan aardgas opgepompt uit deze kleine velden, in 2030 is daar nog maar 10 miljard kuub van over. EBN hoopt dat de industrie 20 miljard euro wil investeren in onder andere schaliegaswinning om het productie niveau op 30 miljard kuub te houden. Ook dan zal de totale hoeveelheid gas terug zakken. In 2023 produceren we minder aardgas dan de BV Nederland zelf verbruikt. Ik heb een sterk vermoeden dat aardgas onder de Noordzee en schaliegas daar weinig aan gaan veranderen.

Via Peakoil

  1. 4

    Je kan ook in oplossingen denken.
    – Het gas kan van Nederland naar Noorwegen worden geexporteerd, daar zijn de voorzieningen nog vrij nieuw.
    – Olie kan worden gewonnen met drijvende installaties, FPSO’s, de technologie kan worden geleverd door SBM of Bluewater. Ook komen er investeringen van Shell, Premier oil en andere maatschappijen in FPSO’s.
    Hierdoor hoeft er geen gebruik worden gemaakt van de verouderende infrastructuur. De Britse overheid heeft de zg KP4 programma’s uitgerold om de veroudering hanteerbaar te maken.

    dat de olie en gaswinning over de piek heen is zal duidelijk zijn, maar er zijn nog steeds voldoende mogelijkheden voor een rendabele olie of gaswinning.

  2. 6

    Als in het gasveld minder dan 5 miljard kuub zit, dan is het niet eens rendabel om te exploiteren. Het jaarlijkse Nederlandse verbruik is ca. 50 miljard kuub: 5 miljard kuub is dus maar 37 dagen.
    Eerst maar eens een proefboring doen van een paar miljoen.

  3. 7

    Uit het artikel:
    In fact Hannon Westwood has estimated that there still remains some 4.88 billion barrels of oil equivalent in recoverable reserves, worth around $500 billion.

    De olieconsumptie bedraagt wereldwijd meer dan 85 miljoen vaten per dag. Minder dan twee maanden olie stoken en je bent alweer door de 4,88 miljard vaatjes heen. Om even in perspectief te blijven…

  4. 9

    Feit blijft dat de gas- en olievoorraden vroeger of later opraken. En dan zullen we iets anders moeten hebben, of ons leventje zoals we dat nu kennen, komt met kraken en piepen tot stilstand.

    Wie is er geinteresseerd in de nieuwste Iphone als je je huis niet meer kan verwarmen en de auto niet meer rijdt?

    Dus geen gezeik over schaliegas, dat is hooguit uitstel van executie.

  5. 10

    @9: Weet je, veel mensen die in de wacht staat voor executie doen ook de gekste dingen, alleen maar om uitstel te bedingen, zelfs als afstel redelijkerwijze niet te verwachten valt. Ik heb niet het idee dat de mensheid als geheel ineens rationeler gaat handelen.

  6. 11

    Misschien zie ik iets over het hoofd, maar het watertanden rond zo’n nieuwe gas- en olievondst legt volgens mij een hoop hypocrisie rondom het klimaat bloot.

    Als we ons namelijk werkelijk zorgen maken over het verstoken van fossiele brandstoffen omdat dat het klimaat opwarmt, dan zouden we over zo’n olie- en gasvondst moeten zeggen: weet je wat, we laten het lekker onder de grond zitten.

    Als je namelijk bij ieder druppeltje olie dat je vindt het voornemen uitspreekt om het te verstoken, wat hebben al die klimaatmaatregelen dan voor nut? Wat hebben die maatregelen voor nut als ze niet resulteren in het verstoken van minder fossiele brandstoffen, maar hooguit in het zuinig (op, wat, 98% van ‘onzuinig’?) verstoken ervan?

    Ik bedoel dus: Als we ons voornemen, klimaatopwarming of niet, om niettemin alle olie ter wereld te verstoken, maakt het voor het klimaat dan echt wat uit of we dat doen mét accijns erop of zonder?

  7. 13

    @12: Hou er rekening mee dat het gele deel speculatief is. Verder geldt zelfs als het grafiekje gaat kloppen dat er in 2020 al 20% minder productie is als dit jaar. Dat noem ik toch een echte daling. Bovendien staat in je link dat Nederland al in 2022 netto-importeur wordt (dus nog een jaar eerder dan hierboven vermeld) en eigenlijk verder ook helemaal niets dat het verhaal hierboven weerspreekt. Ik zou dus eerder zeggen dat valt helemaal niet mee met onze dalende gasproductie. Als jij en ik onze levensverwachting halen, maken we de tijd nog mee dat we voor meer dan 75% afhankelijk zullen zijn van Russisch en Turkmeens gas, om het ’s winters warm te houden in onze huisjes.