11 april 1944

11 april 1944 om 15:00 uur werd door geallieerde bommenwerpers Huize Kleykamp in Den Haag gebombardeerd. Waarom? Omdat het verzet er om vroeg. In dat pand was namelijke het Centrale Bevolkingsregister gevestigd. Daar waren duplicaten van alle persoonsbewijzen (inclusief vingerafdruk) opgeslagen. Daarmee werden mensen vaak betrapt op het gebruik van valse persoonsbewijzen. Met alle gevolgen van dien.

De situatie in Nederland nu is natuurlijk niet vergelijkbaar met de situatie toen. Behalve dan dat we nu weer alle paspoorten van vingerafdrukken aan het voorzien zijn én deze vingerafdrukken centraal opslaan. Voor dat eerste is begrip, voor dat laatste niet. Want dat dient namelijk nauwelijks een doel en maakt misbruik wel mogelijk.

Een goed moment dus om weer even stil te staan bij de privacy.

Tegen de vingerafdrukken in de centrale opslag lopen nog diverse zaken. Ten eerste loopt er nog een rechtszaak bij het Hof van Europa. Ook PrivacyFirst is een rechtszaak gestart, deze tegen het ministerie. De student die een rechtszaak is begonnen, is in afwachting van de volgende stap. Meer mensen protesteren persoonlijk. En het Nieuwe Rijk haalde al 10.000 handtekeningen op.

In het aftapdossier is er een klein beetje positief nieuws. Ard Gerkens van de SP heeft namelijk een motie door de Tweede Kamer gekregen waarin staat dat de minister de aftapstatistieken van de AIVD en MIVD openbaar moet maken. Maar de minister zelf doet vervolgens weer moeilijk op een ander punt. Er was namelijk afgesproken dat mensen die (onterecht) afgetapt werden, na een paar jaar daarvan op de hoogte zouden worden gesteld. De AIVD blijkt echter niet in staat deze mensen te volgen (waar is het ironie-teken als je het nodig hebt) en kan niet aan haar verplichtingen voldoen. De minister wil daarom deze maatregel intrekken.

Helaas willen diezelfde minister, Hirsch Ballin dus, en de Tweede Kamer gewoon doorgaan met het plaatsen van een filter op het internet. En de minister wil niet dat iemand te zien krijgt welke sites nou op de zwarte lijst komen te staan. Het zal dus zeker niet tot kinderporno beperkt blijven, anders had je dat namelijk zonder problemen kunnen doen.

Bij de buren in Engeland hebben ze trouwens een draconische wet aangenomen, de zogenaamde Digital Economy Bill. Onder het mom van copyrightbescherming wordt al het verkeer “geïnspecteerd” en nog veel meer.

Om dan toch maar af te sluiten met een klein beetje goed nieuws. Het initiatief van Bits of Freedom om te proberen in alle verkiezingsprogramma’s aandacht te krijgen voor privacy werpt zijn vruchten af. Hoewel de partijen die toch al sterk op dit punt waren natuurlijk het meest gevoelig zijn. Mocht u kaderlid zijn van een of andere partij en ook vinden dat privacy in het programma moet, help dan mee.
En dat een paragraaf niet voldoende is, blijkt wel uit het conceptprogramma van de VVD. Dit is de paragraaf:
Privacy
De bescherming van de persoonlijke levenssfeer van burgers is van groot belang. Vrijheid is immers een groot goed. Internet en hedendaagse technieken maken het mogelijk grote hoeveelheden
persoonsgegevens te verzamelen: of het nu gaat om het patiëntendossier, de kilometerheffing of terrorismebestrijding. Te vaak moeten we maar uitgaan van de goede bedoelingen van de overheid, zonder dat voldoende garanties en waarborgen tegen misbruik worden geboden. Heldere regels over wat wel en niet mag evenals technische garanties die onjuist gebruik verhinderen vormen waarborgen voor de vrijheid van de burger.

En dan staat er elders doodleuk:
Inbreuken op de privacy zijn toegestaan voor criminaliteitsbestrijding, met inbegrip van terrorismebestrijding. Het moet hierbij echter gaan om opsporingsactiviteiten of inlichtingenoperaties, niet het willekeurig toegankelijk maken van hele databestanden. De overheid bewaakt de vrijheid en beschermt burgers tegen willekeur.
Dan is het dus een weging. En in het geval van de VVD de laatste tien jaar altijd in het nadeel van de privacy.

Met deze ontwikkelingen is het goed om soms met het verleden geconfronteerd te worden.

Met dank aan de aangever.

  1. 2

    Zojuist op de site http://www.privacynieuws.nl geplaatst een actieboekje uit 1986 tegen de toenmalige wens van de regering om een ID-plicht in het leven te roepen. Technisch al wat gedateerd maar voor de rest zeer actueel. Helaas bleek het protest uit de bevolking toen genoeg om het plan in de ijskast te zetten…nu is het merendeel van de bevolking te apatisch om een vuist te maken…en is het te laat, slecht het achterhoede gevecht rest.

  2. 4

    @Yatta #2
    “nu is het merendeel van de bevolking te apatisch …..”

    Is het niet eerder zo dat men in de afgelopen jaren kunstig in die richting is gemanoevreerd?

  3. 7

    @gronk #6
    Dat van ‘dat *zij* niets te verbergen hebben’, is anders wel een voorgekauwd zinnetje uit bepaalde politieke hoek, dat een eigen leven als “maatstaf” is gaan leiden.

  4. 8

    @Christina #4&#7

    Christina,

    ik ben twee keer bij de bijeenkomsten van Freedon Not Fear geweest en heb daar met lede ogen moeten zien dat de opkomst toch wel dramatisch laag is en het zijn meest gelijkgestemden..je bereikt dus geen ‘onwetenden’ ik ben benieuwd naar de reacties als ik op 5 mei met een kraam op de bevrijdingsmarkt sta in Alkmaar.

    Daarnaast heb ik bij de verkiezingen voor het EP geweigerd om mij te identificeren, het commentaar wat daar op kwam van achter de tafel EN van overige stemmers was ongelofelijk kortzichtig. Mensen van ruim boven de 50 die toch zouden moeten weten wat centrale opslag van persoonsgegevens kunnen bewerkstelligen maakten opmerkingen als; “wat wil je nu eigenlijk bewijzen/bereiken….” en het duurde ruim 1,5 uur voordat de voorzitter van het lokaal na veel aandrang van een gemeente ambtenares onder luid protest mijn weigering op wilde nemen in het proces verbaal van het stembureau terwijl dit gewoon zijn plicht is. De voorzitter trouwens is een oud wethouder van onze gemeente…hij zou dus moeten weten wat er van hem verwacht wordt.

    Het gemak waarmee de tweede kamer keer op keer privacy schendende maatregelen goedkeurt onder de drogredenering van terreur en kinderporno maakt dat ik onze politieke vertegenwoordigers en mede burgers apathisch vind als het om privacy aantasting gaat.

  5. 9

    Yatta, weigeren om jouw weigering in het proces verbaal op te nemen is natuurlijk niet te verdedigen. Je zou er eigenlijk een opname van moeten hebben.

    Dat gezegd hebbende, denk ik dat het stembureau juist één van de zeer weinige plekken is waar het standaard vragen naar identificatie wel terecht is. Je komt immers met een “stempas” die op naam staat. Dan is het m.i. dus wel zo logisch dat ook gecontroleerd kan worden dat jij inderdaad de bedoelde stemgerechtigde bent, en niet iemand anders. Dit mag verder natuurlijk op geen enkele manier gekoppeld worden aan de stem die je uitbrengt. En dat lijkt me redelijk goed gewaarborgd in het huidige systeem van stemmen met potlood op papier.

    Dat politici in meerderheid dom en/of van kwade wil zijn en de meeste burgers apathisch dat klopt wel. Maar dit constateren we al ca. twintig jaar, en het gaat toch maar steeds verder. Wat eraan te doen?

  6. 10

    @Yatta #8
    Zolang de nederlandse bevolking liever en masse naar Peter R of RTL4 kijken, blijven dergelijke bijeenkomsten slecht bezocht.
    Troost je, vroeger (60er en 70er jaren ) was dat ook zo.
    Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er niet voortdurend op gewezen moet blijven worden.

  7. 11

    @Olav #9

    Olav, ik stem al heel wat jaren en tot voor kort moest ik dat in een aangewezen lokatie doen waar een lijst lag met daarin mijn naam en ‘stemnummer’ als ik het juiste briefje inleverde keek iemand van het bureau of ik op de lijst stond en als hij mijn naam vond streepte hij die door als teken dat ik geweest was. Vervolgens kreeg ik een biljet en on ik mijn stem uitbrengen….niks ID plicht :)

    Toen kwam de stemcomputer en moest het mogelijk worden om overal in de gemennte te stemmen, daarvoor en voor niets anders is er nu een ID-plicht…hoewel de stem-PC al weer uit beeld is wil men de (gemakzuchtige ?) stemmer van dienst zijn door het stemmen opeen willekeurig plaats te behouden. Het feit dat ik een stempas ontvang toont aan dat ik aan de eisen voldoe om stem gerechtigd te zijn (oud genoeg, geen zware crimineel…)en ik ga pas weer stemmen als ik dat zonder ID-plicht kan doen…desnoods in een stemlokaal op een 30 minuten fietsen afstand….dat maakt mij niet uit :) het is en heel groot (grond)recht om te mogen stemmen…en dat zou nooit op deze wijze beknot mogen worden.

  8. 12

    Yatta, dit heeft totaal niets met de stemcomputer te maken, dus die moet je er niet bij slepen. Identificatieplicht is ook bij stemmen op papier gewoon een verbetering van het proces, het maakt het immers moeilijker dat anderen er met jouw stem vandoor gaan. Dat je je met een stempas meldt bij het stembureau toont helemaal niets aan. Hoe vaak ik al niet post voor de buren in mijn brievenbus heb gevonden, en zij van mij. Het is ook geen beperking van je rechten dat je even moet laten zien dat jij het bent, want als je dat niet wil doen heb je tenslotte ook nog altijd het recht om niet te gaan stemmen.

    Als je de strijd wil aangaan tegen steeds verdergaande privacyschendingen dan vind je me aan je zijde, maar je moet niet doorslaan naar aluhoedjesniveau.

  9. 13

    De situatie in Nederland nu is natuurlijk niet vergelijkbaar met de situatie toen“.

    Nee, zeker niet. Er is wel een overeenkomst. We hebben de laatste jaren te maken gehad met een overheid (en een deel van het parlement)die graag ziet dat de burger dezelfde normen en waarden er op na houdt als zijzelf. En daarbij regelmatig gedreigd heeft met maatregelen.

    Zulke dreigingen kun je alleen waar maken als je een efficiënt controlemiddel hebt. Dat middel is er ondertussen, hoewel gelukkig niet altijd efficiënt.

  10. 14

    De situatie van nu is voor grote aantallen mensen op de wereld veel gevaarlijker dan de situatie van Nederland 1944, -behalve misschien voor de paar onderduikers destijds, als die nog bestonden- en de wereld is een groot dorp geworden. Ik maak me ernstig ernstige zorgen. We brengen dan voorlopig vooral anderen in gevaar en leveren ze eigenlijk gewoon uit aan hun vijanden. Wat ik me verder zo bedenk over dit onderwerp is niet geschikt om hier te schrijven.

  11. 15

    @Olav: Het is ook een principekwestie hoor. Waarom zou je als inwoner van een land verplicht moeten zijn aan de staat steeds verantwoording af te leggen over je eigen legitimiteit? Het is aan de staat om ervoor te zorgen dat jij daarin gerespecteerd wordt.
    De staat is een kunstmatige constructie om de burgers te voorzien in zaken die ze individueel niet kunnen doen. De burgers zijn er niet om het functioneren van de staat zo goed mogelijk te maken.

    Als het al een probleem was dat “mensen er met je stem vandoor gingen”, dan zijn daar ook andere oplossingen voor, zonder iedereen een persoonsbewijs op te dringen (die trouwens ook prima na te maken zijn).
    Je had deze maatregel overigens wel kunnen invoeren als mensen willen stemmen in een andere bureau dan welke aangegeven staat op de stemkaart.

  12. 16

    Lees eerst even de brief van de ID-specialisten van Vrijbit over de identificatieplicht bij het stemmen. Die maakt veel duidelijk.
    http://www.vrijbit.nl/persberichten/item/774-intrekken-identificatieplicht-bij-verkiezingen-bij-stemmen-in-eigen-stembureau.html

    Je ziet vaker dit mechanisme bij de overheid: er wordt eerst zelf een probleem geschapen door kiezers overal te laten stemmen.
    Vervolgens tadaaa… de oplossing: alle kiezers moeten zich bij stembureaus gaan identificeren met geldig ID-bewijs (Let wel: vanaf 21 september 2009 wordt hiermee de aanvraag van paspoort en ID-kaart MET biometrische gegevens gestimuleerd!).

    Oei, nieuw probleem: massale weigeringen en protesten bij gemeenteraadsverkiezingen, omdat kiezers zich niet konden of wilden identificeren.
    Tadaaa… de nep-oplossing: stemmen met maximaal 5 jaar verlopen ID-bewijs mag nu opeens wél in juni.
    De echte oplossing is natuurlijk: de identificatieplicht bij eigen stembureau intrekken.

    Ook de afgifte en opslag van biometrische gegevens zélf blijft iets om kritisch te volgen. Gelukkig zijn privacy-organisaties alert en nemen mensen ook zelf hun verantwoordelijkheid. En wanneer lekken ambtenaren naar Wikileaks?
    De stilte in de mainstream-media over deze (illegale en onveilige) opslag geeft het grote belang nog wel het beste aan. Vingerafdrukken en gezichtsscan alleen in het ID-document is niet voldoende, nee! de biometrische databank moet worden doorgedrukt. Want zoals de Winterswijkse weigeraar (wanneer is hij te gast bij Pauw en Witteman, DWDD enz?) aanvoert bij zijn protest: nu zijn het vingerafdrukken, straks je DNA en daarna gechipt…?
    (En dit heeft niets met aluhoedjes te maken)

  13. 17

    DE Nederlander reageert dan: als je niets te verbergen hebt, hoef je ook nergens bang voor te zijn.

    In feite, MOET je wel als overheid dit soort gegevens gebruiken, als je voor een GROTE, EFFICIENTE overheid bent. Het vreemde is dat veel linksen VOOR een grote rol van de overheid zijn, ook willen dat die efficient is, maar dan wel TEGEN registratie van gegevens zijn. Maw, de overheid moet regelen dat iedereen een uitkering heeft, dat iedereen gezondheidszorg heeft, dat iedereen tax betaalt naar zijn inkomsten, etc, maar er mag geen fraude gepleegd worden, en de overheid moet efficient zijn. Dat kan haast alleen maar als je alles registreert van iedereen en je mensen kunt identificeren, en alle data kunt matchen met elkaar. OF je moet accepteren dat mensen frauderen, OF je moet voor een kleine minimale overheid zijn.

    In feite der rede is Steeph gewoon een liberaal, maar onder sociaal-ethische druk van zijn omgeving wil ie graag als socialist gezien worden. Wel goed geschreven dit stukje trouwens, met dat Tweede Wereldoorlog argument.

  14. 18

    @caprio: Het is nog vreemder als je concludeert dat juist “links” vrij consequent voor privacy is en rechts vrij consequent tegen.
    Even los van het feit dat ik het niet eens ben met jouw uitspraken.

  15. 19

    Ik hoorde de Teeven -ik meen- vrijdag nog op de radio zeggen: “veiligheid en vrijheid zijn natuurlijk twee zijdes van dezelfde medaille”, oid.

    Dan heeft’ie nog nooit Benjamin Franklin’s bekendste quote gehoord:

    “Those who would give up Essential Liberty to purchase a little Temporary Safety, deserve neither Liberty nor Safety.”

    Lutser…

  16. 20

    Is dat zo caprio? Stel: een gemeente heeft een bestand van 10.000 uitkeringstrekkers. Ambtenaar x heeft 200 “klanten”. Kan bij belastingdienst gewoon ink.geg. opvragen, bij burgerzaken NAW enz…

    Zwart werken (handje contantje) los je met gekoppelde databestanden ook niet op, illegaal kamerverhuur ook niet, niet opgeven medebewoners/ partner ook niet. Kwestie van cluedo caprio. Daar moet je voor de straat op. Ambtenaartjes moeten alleen maar hun handen wat meer laten wapperen, hersens vooral ook…

    Tis toch bezopen dat je om die redenen je hele bevolking in een volledige databank onderwerpt?

  17. 22

    @17: Volgens mij is juist rechts voor een grote overheid. Ik hoor tenminste gewoonlijk van die kant roepen om meer politie, hogere defensie-uitgaven en meer/langere gevangenisstraffen, gewoonlijk niet van links.

  18. 23

    Het interessante aan je stukje is ook nog eens, dat het weer duidelijk maakt dat er van officiële zijde wel getreurd wordt om de tragische gebeurtenissen in de bezettingstijd, waaronder jodenvervolging en dwangarbeid, maar geen kritiek zal komen op de manier waarop dat beleid zo makkelijk uit gevoerd kon worden. Want die bestuurlijke methodes worden nog gewoon toegepast, omdat ze heel effectief zijn.
    Een andere effectieve methode die wordt toegepast is die van het instellen van een “joodse raad”: je laat je maatregelen gewoon uitvoeren door een commissie van vertegenwoordigers uit de groep waartegen je vervelende maatregelen wilt uitvoeren. Het gebeurt maar zelden dat zo’n “raad” in verzet komt tegen een voor de groep erg slechte maatregel. Er zullen altijd mensen zijn die dan met de bestuurder willen meedenken, “om erger te voorkomen”. De maatregelen worden dan vanzelf eerder een zaak waar mensen in eigen kring met elkaar ruzie over gaan maken, en jij als bestuurder blijft uit de wind.

  19. 24

    Dit is een alleraardigste geschiedenis over de nederlandse omgang met vingerafdrukken:
    “Voor 1985 vroeg de PTT aan graficus Jan Bons (geboren in 1918) om postzegels te ontwerpen voor de 40ste herdenking van de bevrijding. Het zou een serie van drie zegels moeten worden, die verzet, bevrijding en mensenrechten moesten verbeelden.”
    “De zegel met de gescheurde vingerafdruk riep het meeste weerstand op. Het zou associaties met de persoonsbewijzen kunnen oproepen. Daarnaast zou het emoties teweeg kunnen brengen, omdat de vingerafdruk ook als opsporingsmiddel wordt gebruikt. Kortom, dit ontwerp was te gevoelig. En zo kon het gebeuren dat de emissie Bevrijdingszegels 1985 nooit in de catalogus verschenen is.”
    http://www.postzegelblog.nl/2009/05/05/de-%E2%80%9Cgeketende%E2%80%9D-bevrijdingszegels/
    zie ook http://www.nederlandsfotomuseum.nl/index.php?option=com_nfm_collection&sub=topview&topview=1&collection_id=1&record_id=171970

  20. 25

    @ Olav #12

    Je hebt gelijk vwb de stemcomputer, ik heb het nagezocht bij de kiesraad en die hebben in 2007 een advies opgesteld over de mogelijkheden voor invoer van een id-plicht in het stemproces. Ik was daarin dus abuis… De oorzaak om tot ID-plicht over te gaan ligt volgens het advies in de geconstateerde fraude gevallen tijdens de verkiezingen voor de gemeente & provinciale staten in 2006 waar een jongere een stem uitbracht met de stempas van zijn grootvader en een journalist 5 keer kon stemmen met verschillende stempassen waavan 4 keer in hetzelfde stemlokaal. Tot zover mijn welgemeende rectificatie.

    Dan nu een reactie op de ID-plicht zelf, waarom de stempas zelf niet voorzien van een foto uit het bestand van de overheid, die hebben ze toch al omdat je een paspoort of rijbewijs bezit ?

  21. 26

    Yatta, zeer bedankt voor de rectificatie, dat is groots.

    Dan wat betreft de pasfoto op de stempas. Het zal je misschien verbazen, maar juist dat gaat mij weer te ver. Ik zal uitleggen hoe ik het graag zou zien.

    Net als jij misschien, vind ik dat pasfoto’s (laat staan vingerafdrukken) helemaal niet in centrale bestanden thuishoren. Pasfoto en vingerafdruk op je paspoort of identiteitskaart zijn op zich wel OK. Dat maakt het ding bruikbaar voor waar het voor bedoeld is, namelijk je identiteit aantonen als dat eens nodig is. Ik ben ook fel tegen algemene identificatieplicht, maar niet uit paranoia. Ik zie wel in dat er genoeg situaties zijn waarin het gewoon logisch en legitiem is dat je even moet kunnen laten zien wie je bent. Een pas waar je herkenbaar op staat, beveilgid met echtheidskenmerken, zou m.i. voor dat doel voldoende moeten zijn.

    Als het gaat om stemmen hoeft er helemaal geen foto op de stempas. De stempas gecombineerd met een normaal, geldig identiteitsbewijs zou voldoende moeten zijn.

    Daar zou je dan wat mij betreft bij gemeenteraadsverkiezingen in de hele gemeente, bij provinciale verkiezingen in de hele provincie, bij nationale verkiezingen in het hele land en bij Europese verkiezingen in heel Europa bij stembureaus terecht moeten kunnen. Maar met dat laatste zet ik waarschijnlijk alweer een te grote stap…

  22. 27

    Laten we on-topic blijven. Identificatie bij het stemmen is vers 2. Waar het om draait is dat we de opzet van een biometrische databank met argusogen blijven bekijken.

    Dit is geen paranoia. Er wordt een grens overschreden als de overheid onze biometrische gegevens opeist. Zoiets begint zogenaamd onschuldig met vingerafdrukken en foto, maar daarna is het een kleine stap naar massale DNA-opslag. Je geeft ze een vinger en ze nemen de hele hand. Dus geen vinger geven! Hopelijk fluit de rechter dit snel terug.