Tussen dialoog en taboe

ELDERS - De Duitse politiek heeft nog geen goed antwoord gevonden op de demonstraties in Dresden van bezorgde burgers tegen de islamisering van Europa. In de regeringspartij CDU/CSU is onenigheid over de te volgen koers. In Oostenrijk staat de FPÖ klaar om zich aan te sluiten.

“We moeten het allemaal beter uitleggen”, zei Wolfgang Schäuble (CDU), minister van Financiën, vlak voor de Kerst. Immigratie heeft ook voordelen. De boodschap moet zijn zoals de engelen die aan de herders brachten: “Fürchtet euch nicht.” Maar zijn voormalige collega Hans Friedrich (CSU) vindt dat Merkel met de huidige coalitie te veel naar links buigt. “Pegida” is volgens Friedrich gegroeid omdat de centrum-linkse regering van CDU/CSU en SPD te lichtvaardig omgaat met asielvraagstukken. In Sachsen, de deelstaat van Dresden, heeft de CDU besloten het asielbeleid nog eens goed te evalueren. Een CDU minister in de deelstaat heeft aangekondigd dat hij zich hard zal maken om vluchtelingen uit Tunesië, inmiddels een veilig land, niet meer op te vangen in Duitsland zodat er meer plaats is voor Syriërs en Irak.

Maar het is de vraag of de demonstranten met dergelijke praktische maatregelen tevreden zullen zijn. Het protest gaat volgens deze commentator van de Frankfurter Allgemeine slechts ten dele over het vluchtelingen- en immigratiebeleid. Het is niet minder dan een uitdaging aan de Duitse democratie. De demonstranten verachten volgens hem alle partijen, de politici, de pers en het parlement.  “Niet de islamisering is het grote gevaar  voor het Avondland, maar de verdomming.” Een andere collega-commentator spreekt over de “triomf van het ressentiment” en de vage angst van de demonstranten waarop de politici alleen maar vage antwoorden hebben. Een therapeutische benadering van een onzekere en angstige bevolking zal de demonstranten in Dresden niet van gedachten doen veranderen. Veel politici lijken niet te beseffen dat nog steeds heersende, al dan niet terechte, gevoelens van achterstelling 25 jaar na die Wende hun tol eisen.

De minister voor economie in de deelstaat Hessen Tarek Al-Wazir (Grüne) vreest voor nadelige economische gevolgen van de stemming in Sachsen. Het land wordt er niet aantrekkelijker op om er heen te gaan. Hij wees er ook op dat de economie van de voormalige Oost-Duitse deelstaat nog steeds wordt ondersteund door andere staten, zoals Hessen. Zijn partijgenoot, de groene premier van Baden-Würtemberg, Winfried Kretschmann wil wel in dialoog met de demonstranten van “Pegida”, maar niet met hun leiders. Hij riep moslims op zich te “reinigen van stromingen die vijandig staan tegenover mensenrechten.” De voorzitter van de Turkse gemeenschap in Duitsland, Safter Cinar, wijst een dialoog met “Pegida” af. Wat we nodig hebben in dit land, zei hij, is een taboe op vreemdelingenhaat en racisme. Net als in het geval van antisemitisme, waarbij blijkt dat zoiets kan werken.

Ook de media hebben het moeilijk met de aanpak van “Pegida”. Eindeloze discussies op de redactie van de “Sächsischen Zeitung” zijn uitgemond in een gevoel van machteloosheid. Juist het zwijgen van de demonstranten die niet met journalisten willen praten maar hen wel voor leugenaar uitmaken maakt de beweging sterk, volgens een van de redacteuren. Dat een RTL-journalist die partij koos onmiddellijk werd ontslagen maakt de afkeer van de Lügenpresse alleen maar groter.

In Oostenrijk worden de demonstraties van Pegida met grote belangstelling gevolgd. FPÖ-leider Heinz-Christian Strache neemt, anders dan zijn Duitse collega’s, de demonstranten serieus. Ze maken zich terecht zorgen, zei hij.

Aan islamofobische incidenten geen gebrek in Oostenrijk. Op Eerste Kerstdag werd hing aan de deur van de Kocatepe moskee in Wenen een varkenskop. Enkele weken geleden werd een 60-jarige moslim-vrouw in een bank aangevallen. Een man kwam op haar af, beledigde haar en sloeg haar tegen de grond. Ze moest met rugklachten in een ziekenhuis worden opgenomen. Eerder vorig jaar werd een vrouw in de Weense metro geslagen, en raakte een 84-jarige moslima gewond bij een aanval. Een moskee in Tirol werd in augustus beklad met swastika’s. In dezelfde tijd werd ook bij een islamitische school in aanbouw een varkenskop gevonden.

Dergelijke acties van radicale anti-islamieten kunnen uit de hand lopen als een gevestigde partij als de FPÖ een Oostenrijkse variant van “Pegida” openlijk gaat ondersteunen. Op Facebook is Pegida Österreich al van start gegaan en ook hier worden de media als linkse leugenaars weggezet. Het is een gevaarlijke ontwikkeling, schrijft de filosofe Isolde Charim in de Wiener Zeitung. “Pegida” berust op ontkenning van gewijzigde omstandigheden, op een droom van een unveränderten, einer “echten”, einer “reinen” Gesellschaft.

Een Egyptenaar in Grossenzersdorf (Nieder-Österreich) die voor zijn nieuwe huis een groot kruisbeeld aantrof ergerde zich zo aan zijn uitzicht dat hij het beeld eigenhandig heeft omgezaagd. Met voorspelbare reacties. De reine Gesellschaft is namelijk op de eerste plaats zuiver christelijk.

  1. 1

    Een therapeutische benadering van een onzekere en angstige bevolking zal de demonstranten in Dresden niet van gedachten doen veranderen.

    Een “therapeutische benadering”? Alsof de demonstranten van een ziekte moeten worden genezen… Ga er maar aan staan dan, met een potentiële aanhang van 13 tot 29% van de bevolking.

  2. 2

    Europa is nog niet klaar met de Oostenrijks/Hongaarse dubbelmonarchie en Pruisen. Het katholieke fascisme gaat zijn kop weer opsteken. Ken uw bronnen.

  3. 3

    Deze post is exact het probleem. De gevestigde orde weet maar krampachtig om te gaan met deze mensen en slaat zich een slag in de rondte om te bedenken hoe deze mensen ‘genezen’ kunnen worden van hun (foute) denkbeelden.

    Deze mensen willen niet genezen worden, ze wil begrepen worden. Dat de groep elke dag weer in angst zit voor criminaliteit en het instorten van hun cultuur en welvaart. Wat ze niet snapt is dat ze tegen de verkeerde boom blaft.

    Immers, men vraagt zich dikwijls nooit af waarom al die vluchtelingen deze kant opkomen. En met waarom bedoel ik niet het doel maar de oorsprong. En dat daar ook de aanpak vandaan moet komen.

    Verder is het onlogisch om telkens weer ‘moslims’ als groep of etniciteit neer te zetten. Ja, er zit een verband in geloof maar je kan en mag het gedrag van de één niet toerekenen aan de ander. Door mee te gaan in die argumentatie zetten media en politici zichzelf vast en zullen ze altijd verliezen van het populisme.

  4. 4

    Dank Jos voor het overzicht. Dat citaat van Schäuble laat zien dat de politiek geen enkel benul heeft wat er speelt.

    Wat mij opvalt is dat het zo lijkt op wat in Nederland is gebeurd begin van de eeuw. Het gaat economisch schijnbaar goed, er is een ‘grote coalitie’ (bij ons was dat Paars) en dan plotseling uit het niets komt zo’n beweging op. Niemand zag het aankomen en men heeft de grootste moeite om er over te berichten.

    Ik vrees dat Nederland ook voor de verdere ontwikkeling model zal staan: de politiek wordt naar rechts getrokken. CDU/CSU moeten kiezers ter rechter zijde tevreden stellen, SPD kiest voor kiezers in het midden en verliest daardoor steeds meer zetels. AfD zal er van profiteren. Tenzij CDU/CSU er voor kiest om – net als in Nederland – te regeren met deze populisten – zijn alleen “grote coalities” mogelijk. Links – wat daar van over is – kijkt aan de zijlijn toe. Rechts heeft een zondebok gevonden, en de ware veroorzaker blijven buitenschot.

  5. 5

    “In Oostenrijk worden de demonstraties van Pegida met grote belangstelling gevolgd. FPÖ-leider Heinz-Christian Strache neemt, anders dan zijn Duitse collega’s, de demonstranten serieus.”

    Dat de FPÖ Pegida wel ziet zitten is niet verwonderlijk. Deze partij is al sinds Haider niet meer liberaal maar racistisch en reactionair (Haider moest zijn homoseksualiteit voor het publiek verbergen en dat is hem uiteindelijk fataal geworden). De vraag is vooral hoe de Duits AfD zal omgaan met Pegida; Zal het zich inderdaad ontpoppen tot de Duitse variant van de PVV/FPÖ of houden de heren van deze partij zich verre van racisme?

  6. 6

    Duitsland gaat hetzelfde traject af als wij al 10 jaar doen. Rijkelijk laat maar beter laat dan nooit.

    Zonder duitse steun kunnen we weinig doen in europa tegen de bootladingen kansloze criminelen en haatbaarden.

    Nu frankrijk nog.

  7. 7

    In plaats van maar steeds naar mensen te wijzen als racisten zou het beter zijn de mensen die hier naartoe komen eens aan te spreken. Velen kijken liever via de schotel naar TV allochtonië en dan maar klagen dat men geen gelijke kansen zou krijgen. Zou men eens echt in de spiegel kijken dan zou men zich waarschijnlijk schamen voor de bijdrage die ze aan de samenleving leveren. Natuurlijk zijn er goeden, maar die moeten net zo hard bloeden onder de slechten en dat met steun en het volste begrip van de gevestigde politiek. Geen wonder dat veel mensen zich van deze partijen afwenden en ‘vluchten’ naar partijen die niet wegkijken.

  8. 10

    Eenvandaag kreeg het eind vorig jaar voor elkaar in een reportage “Ed aus Holland” (woonachtig in Duitsland en actief voor Pegida daar) voor te stellen als een gematigde figuur, in tegenstelling tot de “voetbalhooligans” waarmee de Duitsers “niet blij” waren. Had de redactie even rondgeneusd op internet, dan zou ze hebben gezien dat Ed nou net vrolijk mee demonstreerde met diezelfde hooligans (Hogesa) in in Hannover op 15 november.

    Bij zijn Facebook-vrienden heeft Ed “Rudolph Heß” (met een getekend portret van het nazikopstuk), ene Christian Barthel met een fotootje van Erwin Rommel en “Theodor Körner” (een dichtregel van hem werd door Goebbels in licht gewijzigde vorm gebruikt als slotzin van een rede in 1943 waarin hij de “totale oorlog” afkondigt). Bij zijn Vind-ik-leuks op zijn FB-pagina staan het extreem rechtse Pro Patria en Identitair Verzet Rotterdam (de identitairen zijn een neofascistische beweging). Verder zou Ed moderator zijn geweest van een Hogesa-forum.

    Inmiddels is er ook een Nederlandse afdeling van Pegida (“burgerinitiatief tegen de islamitische en links-liberale overheersing van Europa”). Men verwijst instemmend naar een stuk op de beruchte extreem rechtse blog van “E.J. Bron” – zonder zich van (de strekking van) die blog te distantiëren.

    Zie mijn blog over Pegida voor links die het bovenstaande onderbouwen.

    Voor het standpunt van Winfried Kretschmann – ga in dialoog met de demonstranten van “Pegida”, maar niet met hun leiders – lijkt wat te zeggen; maar hoe doe je dat, praten met “de” demonstranten? Mij lijkt het beter een glasheldere immigratiepolitiek te voeren en problemen die zich daarbij voordoen te erkennen en aan te pakken.

  9. 11

    @3: Ik ben ze al 15 jaar aan het “begrijpen”, maar het blijft maar van een kant komen en voor uitgestoken vingers hele handen nemen. Ben wel wat klaar met begrip, als er van de tokkies en ander gespuis geen begrip meer terug komt.

  10. 14

    @12: Zo das dreigend, ik mep we terug hoor. Ben wel een hippie, maar niet zo’n flower power gek. Maar ja wat wil je met mensen die alleen maar in “Jennen, ouwehoeren, natrappen en etteren” denken. Waarna ze ook nog eens het slachtofferdrolletje opzoeken als mensen wel eens een keertje terug meppen.

    Dat is jullie probleem, niet ‘Politiek correct’ denken maar jullie constante geetter en een toontje van “dan zullen we je wel even”. Jaag je mensen tegen je in het harnas. Daar komt ook nog eens bij dat Politiek correct is wat je politieke winst bezorgt. Dus “Policor” is voor Wilders dus anders dan voor Diederik Samsom. Maar ja… beetje moelijk begrip…

  11. 15

    @13: @14: Zeg jongens, houd de fantasie een beetje onder controle. Mag ik er nogmaals op wijzen dat politiek geinspireerd geweld in het Nederland van na de oorlog een linkse aangelegenheid is?

  12. 16

    @10: Over de 19 punten uit het Pegidaprogram hoeven de gevestigde partijen een dialoog niet uit de weg gaan. Op die manier zouden ze de invloed van de radicale minderheid van neonazi’s kunnen tegengaan. Maar hoe meer afstand Merkel c.s. van de gematigde meerderheid van de demonstranten nemen, hoe meer er naar extreemrechts geluisterd zal worden.
    Pikant is overigens wel punt 17: tegen “Gender Mainstreaming”. Hoe moeten we dat zien in het licht van de gevreesde ondergang van het Avondland? Hebben de opstellers zich gerealiseerd dat ze op dit punt de steun mogen verwachten van veel van hun islamitische landgenoten?

  13. 17

    @16 Ben het met je eens. Merkel zou (zoals in de klassieke zelfverdedigingssporten) het momentum van de tegenstander kunnen gebruiken om hem uit balans te brengen. Inderdaad zeer wel mogelijk door serieus in te gaan op de actiepunten van Pegida en daar bij wijze van verrassing bijvoorbeeld een kritisch rapport van de Städtetag (vergelijkbaar met de Nederlandse VNG) over immigratie uit Zuidoost-Europa uit eigen beweging bij te betrekken en aan te geven hoe ze daar mee zal omgaan.
    Haar huidige lijn lijkt ook mij contraproductief, zeker op de wat langere termijn.