Tsjechische premier onder vuur

ELDERS - Nieuwe aanwijzingen voor belangenverstrengeling Tsjechische premier Babiš

Terwijl Andrej Babiš woensdag met zijn Europese collega’s in Salzburg dineerde en over de aanpak van het immigratiebeleid sprak kwam Transparency International met nieuwe bewijzen voor belangenverstrengeling van de premier met zijn bedrijf Agrofert. Babiš is uiteindelijk na een moeizame regeringsvorming begin juni opnieuw als premier geïnstalleerd. Maar niet zonder hevige protesten vanwege een lopend onderzoek van het Europese fraudebureau tegen zijn bedrijf. President Zeman heeft uiteindelijk de sociaaldemocraten overgehaald toch met Babiš in zee te gaan. Ze hebben bedongen dat de premier aftreedt als hij veroordeeld wordt. Het alternatief, waarmee Zeman dreigde, was een regering van ANO met de extreem-rechtse SPD (Partij voor Vrijheid en Directe Democratie) van Tomio Okamura.

Na het onderzoek van het Europese fraudebureau komt Transparency International nu met nieuwe beschuldigingen die zijn gebaseerd op een onderzoek naar het hele 230 bedrijven omvattende concern Agrofert. Uit documenten die TI via buurland Slowakije te pakken heeft gekregen blijkt dat Babiš nog steeds profiteert van Agrofert, ondanks dat hij zijn bedrijf bij zijn aantreden als premier in de vorige regering in 2017 in een trust heeft ondergebracht. En dat strijdt met zowel nationale als Europese wetten volgens TI.

“On one hand he is sitting in EU meetings, where he decides about the subsidies in his pocket. And at the same time he uses these subsidies to fund his political career, where he is dominating over his opponents.”

Aldus David Ondráčka, directeur van Transparency International in Tsjechië.

‘Een politiek gemotiveerde campagne’

Babiš ontkent alle aantijgingen van fraude en belangenverstrengeling. TI baseert zich op een foute interpretatie van de  wet, schrijft hij. Het is een politiek gemotiveerde campagne, zegt hij, van een instituut dat betaald wordt door de EU en ministeries die onder leiding staan van de sociaal-democraten, concurrenten van Babiš’ eigen partij ANO. Het is te verwachten dat druk vanuit Brussel op de premier Tsjechië verder in de armen zal drijven van dissidenten als Orbán en Kaczyński. En dat in Tsjechië zelf de spanningen tussen het pro- en het anti-EU kamp op zullen lopen.

Visegrad-4

Een aanwijzing voor oplopende spanningen is te lezen in de reactie vanuit de Visegrad-landen op de kritiek uit Brussel op Hongarije en Polen. Via het eigen nieuwskanaal van de Visegradgroep, roept Pavel Matocha van de conservatieve Praagse krant Lidové noviny Tsjechië op Orbán te blijven steunen in zijn oppositie tegen de EU. ‘Het lijkt soms of de Europese leiders denken meer te weten over Hongarije dan de Hongaren zelf die bij herhaling voor Orbán hebben gekozen’, meent Matocha. Hij maakt de vergelijking met de situatie van Oost-Europa ten tijde van de bezetting door de Sovjet-Unie.

The situation resembles life in the Eastern bloc in the Brezhnev era. Moscow’s attitude to the satellite states cast a critical eye on anyone who was attempting to do something different. If a country dared to venture into some kind of democratic reform, it faced the real prospect of intervention. Moscow would always know better.

En daarom moeten we Hongarije blijven steunen, anders zijn wij zelf als volgende aan de beurt, schrijft Lidové noviny die zich de laatste jaren, althans volgens wikipedia, een trouw aanhanger van Babiš toont.

De Tsjechische premier is overigens minder principiëel in zijn houding tegenover Brussel dan zijn Hongaarse ambtgenoot die er een ideologische strijd van maakt. Babiš is als ondernemer meer ‘euro-opportunistisch’ en keert zich tegen de extreem rechtse SPD in zijn eigen land die aandringt op uittreden uit de unie. Hij kent de voordelen van de vrije handel met het westen voor zijn eigen bedrijf. In Salzburg pleitte hij deze week samen met Joseph Muscat, de premier van Malta, voor een nieuw referendum in het Verenigd Koninkrijk over de brexit.

Zeman weigert minister vanwege migratiestandpunt

Binnenlandse spanningen over de houding van Tsjechië tegenover de EU speelden een rol bij de recente regeringsvorming. Een laatste hobbel bij het samenstellen van de ministersploeg voor de coalitie van ANO met de sociaal-democraten moet nog worden genomen door de aanstelling van Tomáš Petříček als nieuwe minister van Buitenlandse Zaken. De sociaal-democraten hadden aanvankelijk iemand anders op het oog, Miroslav Poche. Maar president Zeman wees hem af vanwege zijn progressieve opvattingen over het migratiebeleid. Petříček was al benoemd als onderminister op Buitenlandse Zaken. Hij is een goede vriend van Poche en zal het als minister niet makkelijk krijgen vanwege zijn uitgesproken pro-EU en anti-Russische standpunten. Verwacht wordt dat Poche op de achtergrond als adviseur van zijn vriend een rol zal blijven spelen.

 

 

  1. 3

    @2: Babiš hoeft niet gestraft te worden, maar als wij die corrupte bende daar lozen dan scheelt ons dat een hoop knaken, weg met die bende.

  2. 4

    @1: Ik denk dat er in die landen wel vooruitgang is geboekt, maar ze kwamen van zo ver, dat lidmaatschap ten eerste niet had mogen plaatsvinden en in deze tijden, waar de politieke wind daar nu weer richting nepotisme is gedraaid, mogen ze van mij ook richting uitgang worden gewezen.

    Goed, het is een knee-jerk maar als je zo tegen de EU kernwaarden bent, wat doe je er dan nog in?

  3. 5

    @4:

    Ik denk dat er in die landen wel vooruitgang is geboekt

    Allemaal schone schijn geweest, er is praktisch nul komma nul daadwerkelijke vooruitgang geweest.

    Voor iedereen die denkt dat een land binnen 20 jaar kan veranderen vanuit een dictatuur in een model democratie waar andere landen 200 jaar over hebben gedaan heb ik nog wel een mooi stukje maan te koop.

    Democratie komt niet vanuit revolutie maar vanuit evolutie, daar moeten eerst een tal van generaties mee geboren en getogen zijn voordat dat vanzelfsprekend wordt.

  4. 6

    @3: Ik vraag me af of het verlies van de handel met die landen ons niet veel meer gaat kosten.

    Maar dat terzijde: Babiš’ partij is de grootste in Tsjechië, met krap 30% van de stemmen. De meerderheid van de Tsjechen steunt hem dus niet. Ook is er geen meerderheid voor uittreden uit de EU. Wil al die mensen aansluiting bij de rest van Europa onthouden?

    Meer in het algemeen (geldt ook voor Hongarije en Polen): beoordelen we een land op de leider of mogen we het ook wel wat breder zien?

  5. 7

    @4: Goed, het is een knee-jerk maar als je zo tegen de EU kernwaarden bent, wat doe je er dan nog in?

    De subsidies natuurlijk, die krijg je niet meer als je niet in de EU zit. Geweldig hoe bijvoorbeeld Polen het hardst schreeuwt hoe de EU hen alles opdringt, maar de grootste netto ontvanger is van EU-subsidies. Zoals zo vaak: wel de lusten, niet de lasten.

  6. 8

    @7

    Daarom mogen we best wel eens het subsidie-argument inbrengen in Midden Europa. Het verraad van Jalta is nu wel eens afbetaald en er zijn veel goedwillende mensen in Midden Europa. Maar democratische mores kan je niet afdwingen zoals @5 terecht stelt. Dat moet uit het volk zelf komen. Alleen kan je landen niet uit de EU trappen zoals @1 beweert.

  7. 9

    Vraag me overigens dan wel af welke sterspelers in de Europese unie dan wel genoeg democratisch en niet corrupt land zijn dat ze mogen blijven.

    – Nederland ? Belastingparadijs, Shell’s lobbyclub.
    – Denemarken? Bankensector verwikkeld in enorme witwasserij
    – Frankrijk? Zelfs de Fransen hebben daarover geen illusies, zie ook Le pen.
    – VK ? Brexit.
    – Luxemberg? Dubieus belastingparadijs / witwasserij
    – Duitsland? Nou wellicht dan
    – Spanje? Beide grote partijen constant verwikkeld in corruptiezaken
    – Italie? Berlusconi/Grillo-land, nuff said.
    – Griekenland? Volledig vrij van corruptie.
    – Belgie? Zie : Het goede Doel

  8. 10

    @5: Dertig jaar geleden zorgde de bevolking op vreedzame wijze dat de democratie ingevoerd werd.

    De bevolking heeft niet 200 jaar nodig om aan de democratie te wennen.

    Ik denk dat ze wel wat hulp kunnen gebruiken in de strijd tegen corruptie.
    Dat wil niet zeggen dat de EU de rechtspraak overnemen moet, maar de EU zou groepen kunnen steunen die de boekhouding controleren.

  9. 11

    @10: “de EU zou groepen kunnen steunen die de boekhouding controleren.”
    In Rusland zijn groepen die door het buitenland gesteund worden al juridisch geclassificeerd als buitenlandse spionnen. Hongarije is hard op weg dat voorbeeld te volgen.

  10. 12

    @10:

    Dertig jaar geleden zorgde de bevolking op vreedzame wijze dat de democratie ingevoerd werd.

    Nee 30 jaar geleden was er een revolutie en CLAIMDE men democratie in te voeren, zo werkt dat dus niet, je bent niet ineens democratisch omdat je dat zegt te zijn.

    Democratie is als een boom, in de eerste 30 tot 50 jaar kan je hem nog vrij gemakkelijk omver drukken en nogmaals voor iedereen die denkt dat je een eik in 30 jaar kunt laten groeien tot het formaat en stevigheid van een 200 jarige eik heb ik nog een mooie erasmus brug te koop.

    @11:

    In Rusland zijn groepen die door het buitenland gesteund worden al juridisch geclassificeerd als buitenlandse spionnen. Hongarije is hard op weg dat voorbeeld te volgen.

    En als Rusland dergelijke groepen in de EU zou steunen dan zouden we om het hardst buitenlandse inmenging schreeuwen en sancties opleggen.

    Het is dus Hongarije goed recht om dat aan banden te leggen.

  11. 13

    @12: Als die inmenging vanuit de EU komt, dan is het in het geval Hongarije nog altijd intern. Niks geen goed recht. En Rusland is gelukkig geen EU land (zie je eigen democratie praatje).

  12. 15

    @12: Volgens mij steunt Rusland geen groepen die in het buitenland de integriteit van het bestuur willen controleren.
    Zou de EU dan sancties opleggen? ik kijk in mijn glazen bol en zie… niets. Helaas.

    Wel heeft de USSR geld gegeven aan vredesbewegingen. Dat heeft niet geleid tot sancties.

  13. 16

    @13: @14: Hongarije heeft zich bij de EU aangesloten.
    Daarmee heeft Hongarije beloofd dat bepaalde interne zaken op orde zullen zijn.

    Bepaalde maatregelen van de EU (bijvoorbeeld sancties) kunnen bedoeld zijn om binnenlandse Hongaarse zaken te regelen (daarin heeft @13 gelijk) maar dat gaat de EU aan, omdat Hongarije met de EU afspraken gemaakt heeft (bijvoorbeeld over persvrijheid, eerlijke verkiezingen, en de opvang van vluchtelingen).

  14. 17

    @12:
    Ik ben met jou eens dat een land niet van de ene dag op de andere een functionerende democratie wordt.

    Ik denk wel dat de bevolking in Oost-Europa graag in een functionerende democratie woont.
    Er is niet 200 jaar nodig om de mentaliteit aan te passen, het probleem is dat de pakkans voor corrupte politici lager is.

    Natuurlijk kan die bevolking niet iedere 5 jaar de straat op gaan om een corrupte leider weg te sturen.

    Maar de EU kan het stabiliseren van de democratie versnellen, bijvoorbeeld door:
    – te helpen met het opleiden van juristen (en boekhouders)
    – een beroepsmogelijkheid te bieden als de nationale rechtspraak onrechtvaardig is (m.a.w. het Europese hof van justitie)
    – burgers te helpen die de democratie willen verstevigen.
    (dat kan subsidie voor een computer zijn, of een cursus, of politieke druk als een overheid verkeerd bezig is).

    (PS: ik koop geen Eiffeltoren)

  15. 18

    @16:

    Hongarije heeft zich bij de EU aangesloten.
    Daarmee heeft Hongarije beloofd dat bepaalde interne zaken op orde zullen zijn.

    Daarop mag de EU de regering van Hongarije aanspreken, dat is echter heel wat anders dan bepaalde groeperingen IN Hongarije financieren omdat doel te bereiken zoals 11 voorstelde.

    @17:
    Democratie is niet iets van je kan leren uit boekjes of door mensen op te leiden, democratie wortelt alleen fatsoenlijk als je alleen maar generaties hebt die niets anders kennen, en zolang er dus nog generaties hebt die het oude systeem kennen zal de democratie ontzettend zwak en kwetsbaar blijven.

    Pas als er generaties zijn die geen directe fysieke link meer hebben met de generaties die het oude systeem nog kennen zal de democratie stevig genoeg worden in die landen.

    M.A.W. pas als iedereen die onder het oude systeem is geboren of is opgevoed door iemand uit het oude systeem dood is zal democratie pas echt geworteld zijn in die samenlevingen, tot aan die tijd is het aanmodderen en hopen dat ze niet in hun oude doen terugvallen.

    Kortom, kom over een jaar of 100 maar weer eens terug.

  16. 19

    @18: Ik ken niet de details van de afspraken tussen Hongarije en de EU.
    Maar volgens mij heeft de EU het recht om groepen burgers te steuen.
    Een bekend voorbeeld zijn boeren, en economisch zwakke regio’s
    En bij mijn weten ook sociale projecten (bijv. een jeugd-circus in Noord-Ierland).
    En volgens mij doet de EU daarmee niet iets dat tegen de nationale wetgeving ingaat.

    (Nationale regeringen aanspreken mag natuurlijk evengoed.)

  17. 20

    @Bolke
    Ik heb toch nog genoeg vragen over, naar aanleiding van jouw model over (de acceptatie van) democratie. Als er een bezetting of coup is geweest, reset het dan? Houdt het op met tellen, loopt het terug? Ik denk dan aan Duitsland (pas soort van democratie sinds 1918, autocratisch bewind van 1933-1945, W-Duitsland bezet van ’45-’49), Oostenrijk (ook vóór 1918 een monarchie, Anschluss 1938-1945, bezet ’45-’55), Hongarije (dezelfde Donaumonarchie, nominaal democratie tussen 1918-1944, bezet van ’44-’45 en onder Sovjetjuk van ’45-’89), Turkije (sinds 1923 democratie, niet bezet, maar wel 2 echte coups, met in totaal ca. 40 maand militair bewind, 3 ‘militaire memoranda’ en 1 mislukte coup (2016)) en de VS (nooit bezet, maar het democratisch gehalte is niet fantastisch: lage opkomst en disenfranchisement van slaven, en zwarten, en ook nu nog gerrymandering).

    Want eerlijk gezegd krijg ik het idee dat dat model leuk is voor in de kroeg, maar dat het bij nadere inspectie weinig beschrijvende of voorspellende waarde heeft.

  18. 21

    @19:

    Maar volgens mij heeft de EU het recht om groepen burgers te steuen.
    Een bekend voorbeeld zijn boeren, en economisch zwakke regio’s

    Dat is GEEN rechtstreekse steun, dat loopt via de regering van dat land.

    @20:
    De democratie in Duitsland is helemaal niet zo stevig als menigeen denkt, er zijn niet voor niets nog steeds verboden op bepaalde politieke stromingen. (communisten zijn bijv. nog steeds verboden).
    Een echte democratie heeft dergelijke verboden niet nodig, die is sterk genoeg.

    Turkije is enkel in naam een democratie geweest, er is altijd wel een of andere ‘sterke man’ geweest die aan de touwtjes trekt.

    De Landelijke politiek in de VS is zwak ja, maar op lokaal niveau kan je op alles en nog wat stemmen en daar is de opkomst vaak wel gewoon goed, de VS kan je ook niet vergelijken met andere landen. het zijn feitelijk 50 aparte landen en de landelijke verkiezingen bestaan eigenlijk ook niet, het zijn 50 afzonderlijke verkiezingen.

  19. 22

    @21: Hongarije aanvaardt als EU lidstaat het Handvest waarin mensenrechten zijn vastgelegd. Het is dan wat vreemd dat het land organisaties van burgers die in eigen land daarvoor opkomen verbiedt, enkel en alleen omdat die organisaties, die kennelijk niet voldoende steun van de eigen regering krijgen, dankbaar steun van elders aanvaarden. Moeten we dat volgens jou in Nederland ook doen?

  20. 24

    @21: De staten in de VS heffen wel eigen belastingen, maar ze hebben niet allemaal een eigen leger.
    En ik denk dat ze ook niet meer de infrastructuur hebben om een onderlinge oorlog te beginnen (zoals 1861-1865).
    Dat wil zeggen, staten zouden wel een militie op kunnen richten, maar de centrale (federale) overheid houdt het bevel over een sterker leger.

    Ik ben het wel eens dat de de nationale democratie daar zwak is.

  21. 26

    @22: Het gaat er niet om of wij Hongarije na willen doen.
    Het gaat erom dat Hongarije, door EU-lidstaat te worden, afspraken gemaakt heeft (o.a. over mensenrechten) en daarom de vraag of Hongarije bezwaar mag maken als de EU dit doel nastreeft door groepen in Hongarije te steunen.

    Ethisch is het antwoord natuurlijk: nee.
    Juridisch zou ik het niet weten.